Milletvekili Seçimi Kanunu

Metin içindeki değişiklik notlarından ve dipnotlardan derlenmiştir. Toplam 75 kayıt.

1. 31 Mart 2022

   • Değiştirildi Madde 34 geçmişi (yedinci fıkra) 7393 sayılı Kanun, md. 2
     Eski ifade

     ittifakların

     Yeni ifade

     ittifakı oluşturan partilerin
     Değişikliğin gerekçesi

     2839 sayılı Milletvekili Seçimi Kanununa göre; siyasi partilerin milletvekili çıkarabilmesi için ya tek başına ülke seçim barajını geçmesi ya da bir ittifak içerisinde yer alması ve bu ittifakın toplam oyunun geçerli oylara göre belirlenmiş ülke barajını geçmesi gerekmektedir. Ayrıca seçim çevresinde çıkarabilecekleri milletvekili sayısının hesaplanmasında, birlikte aldıkları toplam geçerli oy sayısı dikkate alınmaktadır. Sonra da ittifak içerisinde yer alan partilere düşen milletvekili sayısı, ittifakta yer alan partilerin aldıkları oyların kıyaslanması ile ittifak içinde belirlenmektedir.

     2839 sayılı Kanunun 34 üncü maddesinde yapılması önerilen değişiklik ile; ittifakı oluşturan siyasi partilerin her birinin çıkaracağı milletvekili sayısı, her seçim bölgesinde ittifak içinde elde ettiği oy sayısı esas alınarak genel D’Hondt uygulamasıyla belirlenecektir. Önerilen bu değişiklikle siyasi partilerin tüzel kişiliklerine destek verilmiş, ittifak oluşturmayı hedefleyen ortak amaç ve hedefler yanında, program ve ittifak dışı hedefler itibariyle ittifak içinde görünür olan her partinin, ittifak dışındaki görünürlüğü güçlendirilmiştir. Ayrıca siyasi parti tercihlerinde, belirli ortak hedef veya hedefler ötesinde, seçmen iradesinin kendi partisi dışında başka partilere yansıyacak sonuçlar doğurur olmaması dikkate alınmıştır.

   • Değiştirildi Madde 33 geçmişi 7393 sayılı Kanun, md. 1
     Eski ifade

     yüzde onluk

     Yeni ifade

     yüzde yedilik
     Değişikliğin gerekçesi

     Siyasi partiler, demokratik siyasal hayatın en temel unsurlarıdır. Bireyin ve toplumun fikirleri siyasi partiler aracılığıyla yönetimde kendine yer bulmaktadır. Anayasanın 67 nci madde hükmüne göre; seçimler ve halkoylamaları serbest, eşit, gizli, tek dereceli, genel oy, açık sayım ve döküm esaslarına göre yargı yönetim ve denetimi altında yapılmaktadır. Ayrıca; seçim kanunlarının temsilde adalet ve yönetimde istikrar ilkelerini bağdaştıracak biçimde düzenlenmesi gerektiği de hüküm altına alınmıştır.

     Temsilde adalet ve yönetimde istikrar ilkelerinin, amaç itibariyle birbiriyle farklılık arz ettiği bilinmektedir. Seçim sistemlerinin irdelenmesi yapıldığında, bu iki ilkenin arasında kurulacak dengeyi ayarlamaya çalıştıkları görülür. Bazı seçim sistemleri temsilde adalete ağırlık verirken, bazı sistemler yönetimde istikrarı ön planda tutmaktadır. Seçimlere ilişkin bu iki temel ilkeden hangisine ağırlık verileceği ülkelerin, toplumsal, siyasi ve idari olarak geçirdiği evrelere, birikimlere göre değişkenlik göstermektedir.

     16 Nisan 2017 tarihinde halk oylamasıyla kabul edilen Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi ile yönetimde istikrar büyük ölçüde sağlanmış, bu sistemin en önemli yeniliklerinden biri olan yürütmenin oluşumu ile alakalı çoğunluk sistemi, siyasi partilerin ittifak ederek seçime katılmalarını özendirmiştir. Bu özellikler dikkate alındığında mevcut barajın makul düzeye indirilmesi zaruri hale gelmiştir.

     2839 sayılı Milletvekili Seçimi Kanununun 33 üncü maddesinde değişiklik yapılarak yüzde 10 olarak uygulanan ülke seçim barajı yüzde 7’ye indirilmektedir. Böylelikle, ülke seçim barajının yüzde 7 olarak uygulanması ile birlikte yönetimde istikrarı örselemeden daha fazla partinin ve fikrin yasama organında temsil edilebilir olması amaçlanmıştır.

   • Metinden çıkarıldı Madde 34 geçmişi (fıkra) 7393 sayılı Kanun, md. 2

     31/3/2022 tarihli ve 7393 sayılı Kanunun 2 nci maddesiyle bu fıkrada yer alan “, ittifakların”, “ve ittifakların” ve “, ittifaklara” ibaresi madde metninden çıkarılmıştır.

     Değişikliğin gerekçesi

     2839 sayılı Milletvekili Seçimi Kanununa göre; siyasi partilerin milletvekili çıkarabilmesi için ya tek başına ülke seçim barajını geçmesi ya da bir ittifak içerisinde yer alması ve bu ittifakın toplam oyunun geçerli oylara göre belirlenmiş ülke barajını geçmesi gerekmektedir. Ayrıca seçim çevresinde çıkarabilecekleri milletvekili sayısının hesaplanmasında, birlikte aldıkları toplam geçerli oy sayısı dikkate alınmaktadır. Sonra da ittifak içerisinde yer alan partilere düşen milletvekili sayısı, ittifakta yer alan partilerin aldıkları oyların kıyaslanması ile ittifak içinde belirlenmektedir.

     2839 sayılı Kanunun 34 üncü maddesinde yapılması önerilen değişiklik ile; ittifakı oluşturan siyasi partilerin her birinin çıkaracağı milletvekili sayısı, her seçim bölgesinde ittifak içinde elde ettiği oy sayısı esas alınarak genel D’Hondt uygulamasıyla belirlenecektir. Önerilen bu değişiklikle siyasi partilerin tüzel kişiliklerine destek verilmiş, ittifak oluşturmayı hedefleyen ortak amaç ve hedefler yanında, program ve ittifak dışı hedefler itibariyle ittifak içinde görünür olan her partinin, ittifak dışındaki görünürlüğü güçlendirilmiştir. Ayrıca siyasi parti tercihlerinde, belirli ortak hedef veya hedefler ötesinde, seçmen iradesinin kendi partisi dışında başka partilere yansıyacak sonuçlar doğurur olmaması dikkate alınmıştır.

2. 25 Nisan 2018

   • Eklendi Madde 16 geçmişi (fıkra) 7140 sayılı Kanun, md. 2
     Değişikliğin gerekçesi

     2839 sayılı Kanunun 16 ncı maddesinde değişiklik yapılmaktadır. 6771 sayılı Kanunla Anayasada yapılan değişiklikle getirilen yeni hükümet sisteminde sert kuvvetler ayrılığı ilkesinin benimsenmesine bağlı olarak yürütme yetkisi Cumhurbaşkanına, yasama yetkisi Türkiye Büyük Millet Meclisine ait olacağından, bir kimsenin aynı zamanda hem Cumhurbaşkanı adayı hem de milletvekili adayı olamayacağı ve aday gösterilemeyeceğine ilişkin düzenleme yapılmaktadır.

   • Değiştirildi Madde 3 geçmişi (madde) 7140 sayılı Kanun, md. 8

     25/4/2018 tarihli ve 7140 sayılı Kanunun 8 inci maddesiyle, bu maddenin birinci fıkrasında yer alan “550’dir” ibaresi “600’dür” şeklinde değiştirilmiştir.

     Değişikliğin gerekçesi

     1) Maddenin birinci fıkrasıyla, 298 sayılı Kanunun 35 inci maddesinde değişiklik yapılmaktadır. Yurt dışı seçmen kütüğüne kayıtlı seçmenlerin yurt dışında bulunan herhangi bir temsilcilikte oy kullanabilmelerine imkân sağlamak amacıyla yurt dışı seçmen listelerinin oluşturulma yöntemi değiştirilmektedir.

     2) Maddenin ikinci fıkrasıyla, 2820 sayılı Siyasi Partiler Kanununun 3 üncü maddesinde değişiklik yapılmaktadır. 6771 sayılı Kanunla Anayasanın 101 inci maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan Cumhurbaşkanı seçilenin varsa partisiyle ilişiğinin kesileceğine ilişkin hüküm yürürlükten kaldırıldığından, Cumhurbaşkanının bir siyasi partiye üye olabilmesi mümkün hale gelmiştir. Ayrıca, mevcut düzenlemede ortak aday gösterme dışında siyasi partiler doğrudan Cumhurbaşkanlığına aday gösteremezken, Anayasa değişikliğiyle siyasi parti gruplarına doğrudan Cumhurbaşkanlığına aday gösterme imkanı tanınmıştır. Bu nedenle siyasi partilerin, milletvekili ve mahalli idareler seçimlerinin yanı sıra Cumhurbaşkanı seçimleri için de çalışma yürütebilmeleri amacıyla maddede değişiklik yapılmaktadır.

     3) Maddenin üçüncü fıkrasıyla, 2839 sayılı Kanunun 3 üncü, 6 ncı ve 10 uncu maddelerinde değişiklik yapılmaktadır. Buna göre 6771 sayılı Kanunla Anayasanın 75 inci, 76 ncı ve 77 nci maddelerinde yapılan değişiklikle milletvekili sayısının altıyüz olarak belirlenmesi, Meclis ve Cumhurbaşkanı seçiminin beş yılda bir aynı günde yapılmasının öngörülmesi ve milletvekili seçilme yaşının onsekiz olarak belirlenmesi nazara alınarak, bu hükümlere uyum amacıyla belirtilen maddelerde değişiklik yapılmaktadır.

   • Değiştirildi Madde 6 geçmişi (madde) 7140 sayılı Kanun, md. 8
     Eski ifade

     doksan

     Yeni ifade

     altmış
     Değişikliğin gerekçesi

     1) Maddenin birinci fıkrasıyla, 298 sayılı Kanunun 35 inci maddesinde değişiklik yapılmaktadır. Yurt dışı seçmen kütüğüne kayıtlı seçmenlerin yurt dışında bulunan herhangi bir temsilcilikte oy kullanabilmelerine imkân sağlamak amacıyla yurt dışı seçmen listelerinin oluşturulma yöntemi değiştirilmektedir.

     2) Maddenin ikinci fıkrasıyla, 2820 sayılı Siyasi Partiler Kanununun 3 üncü maddesinde değişiklik yapılmaktadır. 6771 sayılı Kanunla Anayasanın 101 inci maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan Cumhurbaşkanı seçilenin varsa partisiyle ilişiğinin kesileceğine ilişkin hüküm yürürlükten kaldırıldığından, Cumhurbaşkanının bir siyasi partiye üye olabilmesi mümkün hale gelmiştir. Ayrıca, mevcut düzenlemede ortak aday gösterme dışında siyasi partiler doğrudan Cumhurbaşkanlığına aday gösteremezken, Anayasa değişikliğiyle siyasi parti gruplarına doğrudan Cumhurbaşkanlığına aday gösterme imkanı tanınmıştır. Bu nedenle siyasi partilerin, milletvekili ve mahalli idareler seçimlerinin yanı sıra Cumhurbaşkanı seçimleri için de çalışma yürütebilmeleri amacıyla maddede değişiklik yapılmaktadır.

     3) Maddenin üçüncü fıkrasıyla, 2839 sayılı Kanunun 3 üncü, 6 ncı ve 10 uncu maddelerinde değişiklik yapılmaktadır. Buna göre 6771 sayılı Kanunla Anayasanın 75 inci, 76 ncı ve 77 nci maddelerinde yapılan değişiklikle milletvekili sayısının altıyüz olarak belirlenmesi, Meclis ve Cumhurbaşkanı seçiminin beş yılda bir aynı günde yapılmasının öngörülmesi ve milletvekili seçilme yaşının onsekiz olarak belirlenmesi nazara alınarak, bu hükümlere uyum amacıyla belirtilen maddelerde değişiklik yapılmaktadır.

3. 13 Mart 2018

   • Eklendi Madde 12/A geçmişi 7102 sayılı Kanun, md. 15
     Değişikliğin gerekçesi

     2839 sayılı Kanuna 12 nci maddesinden sonra gelmek üzere 12/A maddesi eklenmektedir. Düzenlemeyle, siyasi partilerin ittifak yaparak milletvekili seçimine katılmalarına imkân tanınmaktadır. Seçimlere ittifak yaparak katılma kararı alan siyasi partilerin seçim takviminin başlamasından itibaren en geç yedi gün içinde, genel başkanların imzalarını havi ittifak protokolüyle Yüksek Seçim Kuruluna başvurmaları gerekmektedir. Aday listelerinin teslim edilmesi için belirlenen tarihten iki gün öncesine kadar, ittifak protokolünde değişiklik yapılabilecektir.

     Öte yandan, ittifaktan vazgeçen siyasi partilerin, bu durumu aday listelerinin Yüksek Seçim Kuruluna teslim edilme tarihinden üç gün öncesine kadar bildirmeleri gerekmektedir.

     Ayrıca Yüksek Seçim Kuruluna, maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar ile seçim ittifakına ilişkin diğer hususları belirleme yetkisi verilmektedir.

   • Eklendi Madde 16 geçmişi (fıkra) 7102 sayılı Kanun, md. 16
     Değişikliğin gerekçesi

     Maddeyle 2839 sayılı Kanunun 16 ncı maddesinde değişiklik yapılmaktadır.

     Düzenlemeyle, bir kimsenin üyesi olduğu siyasi partinin seçimlere katılma yeterliliği bulunmasına rağmen, seçime katılmaması halinde kendisinin ve üyesi olduğu siyasi partinin yazılı muvafakati alınarak, partisinden istifa etmeden başka bir siyasi parti tarafından aday gösterilmesine imkân tanınmaktadır.

   • Eklendi Madde 26 geçmişi (paragraf) 7102 sayılı Kanun, md. 17
     Değişikliğin gerekçesi

     Maddeyle 2839 sayılı Kanunun 26 ncı maddesinde değişiklik yapılmaktadır.

     Düzenlemeyle, ittifak yapan siyasi partilerin kuraya ittifak olarak dahil edilmeleri, oy pusulasında yan yana yer almaları ve ittifak içerisindeki sıralarının da kurayla belirlenmesi hükme bağlanmaktadır.

     Ayrıca, oy pusulasında ittifak yapan siyasi partilerin sütunlarının üzerinde, ortak bir ittifak unvanı bölümü yer alacaktır. Bu bölümün kısa kenarı iki santimetre, uzun kenarı bu partilerin sütunlarının genişliği ile sütunlarının aralığı toplamı kadar olacaktır. Bu bölüme siyasi partilerin ittifak protokolünde belirledikleri ittifak unvanı yazılacaktır. İttifakın unvanı belirlenmemiş ise bu bölüme yalnız “İTTİFAK” ibaresi yazılacak, unvanı olmayan ittifakın birden fazla olması halinde, bunlar başvuru sırasına göre numaralandırılacaktır.

     Bununla birlikte, İttifak unvanı bölümü ile aralarındaki boşluk dahil ittifak yapan siyasi partilerin sütunlarının tamamın oluşan alan ittifak alanı olarak tanımlanmaktadır.

   • Değiştirildi Madde 32 geçmişi 7102 sayılı Kanun, md. 19
     Değişikliğin gerekçesi

     Madde ile 2839 sayılı Kanunun 32 nci maddesinde değişiklik yapılmaktadır. Teklifle, öngörülen ittifak müessesesine uyum amacıyla maddede düzenleme yapılmaktadır.

   • Eklendi Madde 33 geçmişi (cümle) 7102 sayılı Kanun, md. 20
     Yeni ifade

     ve ittifakların
     Değişikliğin gerekçesi

     2839 sayılı Kanunun 33 üncü maddesinde değişiklik yapılmaktadır. İttifak yapan siyasi partilerin aldıkları geçerli oyların toplamının yüzde 10’u geçmesi halinde, bu siyasi partilerin her birinin barajı geçeceği hükme bağlanmaktadır.

   • Eklendi Madde 34 geçmişi (fıkra) 7102 sayılı Kanun, md. 21
     Eski ifade

     partilerin

     Yeni ifade

     partilerin, ittifakların
     Değişikliğin gerekçesi

     2839 sayılı Kanunun 34 üncü maddesinde değişiklik yapılmaktadır. Değişiklikle dahil olduğu ittifak yüzde on barajını aşan siyasi partilerin çıkaracağı milletvekillerinin tahsis usulü düzenlenmektedir. Buna göre, ittifak yapan siyasi partilerin milletvekili sayısının hesaplanmasında;

     ittifakın toplam oyu esas alınacaktır. Bu oy miktarına göre önce ittifakın elde ettiği toplam milletvekili sayısı belirlenecek, bu sayı ittifakı yapan siyasi partiler arasında aldıkları geçerli oy sayısı esas alınarak bu maddedeki usule göre paylaştırılacaktır.

   • Değiştirildi Madde 11 geçmişi (bent) 7102 sayılı Kanun, md. 23
     Eski ifade

     Yükümlü olduğu askerlik hizmetini yapmamış

     Yeni ifade

     Askerlikle ilişiği
     Değişikliğin gerekçesi

     1. a) 298 sayılı Kanunun 33 üncü maddesinde değişiklik yapılmaktadır. 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanununun 48 inci maddesinin dördüncü fıkrasında 19/10/2017 tarihli ve 7039 sayılı Kanunla yapılan değişiklikle, faydalanılan kamu hizmetleriyle sınırlı olmak üzere adrese dayalı olarak yürütülen iş ve işlemlerde “diğer adresin” yerleşim yeri adresiyle aynı hukuki değere sahip olduğu hüküm altına alınmıştır. Bu değişiklik sonrası, seçmen kütüğünün oluşturulmasında ortaya çıkabilecek tereddütleri gidermek maksadıyla, maddenin birinci fıkrasında değişiklik yapılarak seçmen kütüğünün “yerleşim yeri adresi” bilgileri esas alınarak düzenlenmesi hüküm altına alınmaktadır.

     Böylece seçmen kütüğünün oluşturulmasında sadece yerleşim yeri esas alınacak olup, askı süresi içinde, yerleşim yeri değişikliği imkânı mevcut uygulamada olduğu gibi sürdürülecektir.

     b) 298 sayılı Kanunun 35 inci maddesinde değişiklik yapılmaktadır. 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanununun 48 inci maddesinin dördüncü fıkrasında 7039 sayılı Kanunla yapılan değişiklik sebebiyle yurtdışı seçmen kütüğü ve seçmen listelerinin oluşturulmasında ortaya çıkabilecek tereddütleri gidermek maksadıyla, maddenin birinci fıkrasında değişiklik yapılarak yurt dışı seçmen kütüğü ve seçmen listelerinin “yerleşim yeri adresi” bilgileri esas alınarak düzenlenmesine yönelik değişiklik yapılmaktadır.

     Böylece yurt dışı seçmen kütüğünün oluşturulmasında sadece yerleşim yeri esas alınacak olup, askı süresi içinde, yerleşim yeri değişikliği imkânı mevcut uygulamada olduğu gibi sürdürülecektir.

     c) 298 sayılı Kanunun 71 inci maddesinde değişiklik yapılmaktadır. 298 sayılı Kanunun 81 inci maddesinde yapılması öngörülen değişiklikle “sandık alanı” uygulamasından vazgeçilmesine bağlı olarak, maddede değişiklik yapılmaktadır.

     ç) 298 sayılı Kanunun 72 nci maddesinde değişiklik yapılmaktadır. 298 sayılı Kanunun 81 inci maddesinde yapılması öngörülen değişiklikle “sandık alanı” uygulamasından vazgeçilmesine bağlı olarak, maddede değişiklik yapılmaktadır.

     d) 298 sayılı Kanunun 73 üncü maddesinde değişiklik yapılmaktadır. 298 sayılı Kanunun 81 inci maddesinde yapılması öngörülen değişiklikle “sandık alanı” uygulamasından vazgeçilmesine bağlı olarak, maddede değişiklik yapılmaktadır.

     e) 298 sayılı Kanunun 85 inci maddesinde değişiklik yapılmaktadır. 298 sayılı Kanunun 81 inci maddesinde yapılması öngörülen değişiklikle “sandık alanı” uygulamasından vazgeçilmesine bağlı olarak, maddede değişiklik yapılmaktadır.

     f) 298 sayılı Kanunun 153 üncü maddesinde değişiklik yapılmaktadır. Teklifle, 298 sayılı Kanunun 81 inci maddesinde yapılması öngörülen değişiklikle, sandık alanı uygulamasından vazgeçilmesine ve sandık çevresinin tanımında değişiklik yapılmasına bağlı olarak, maddede düzenleme yapılmaktadır.

     2. a) 2839 sayılı Kanunun 11 inci maddesinde değişiklik yapılmaktadır. 6771 sayılı Kanunla Anayasanın 76 ncı maddesinde yapılan değişiklikle milletvekili seçilebilmek için aranan askerlik hizmetini yapmış olma şartı askerlikle ilişiği olmama şeklinde değiştirilmiştir. Bunun yanında Teklifle mahalli idare organları için seçilme yaşının on sekize indirilmesinin öngörülmesi ve 2972 sayılı Kanunun 9 uncu ve 31 inci maddelerinde diğer şartlar yönünden 2839 sayılı Kanunun 11 inci maddesine atıf yapılmış olması sebebiyle maddede değişiklik yapılmaktadır. Böylece askerlik çağına gelmemiş olanlar ile askerlik hizmeti ertelenmiş olanlar da milletvekili, belediye başkanı, il genel meclisi üyesi, muhtar ve ihtiyar meclisi veya heyeti üyesi seçilebileceklerdir.

     b) 2839 sayılı Kanunun 31 inci maddesinde değişiklik yapılmaktadır. Düzenlemeyle ittifakların ortak oy sayısıyla ortak oylarından gelen payın ilçe birleştirme tutanağında yer alacağı hükme bağlanmaktadır.

     3. 2972 sayılı Kanunun 9 uncu ve 31 inci maddesinde değişiklik yapılmaktadır. 6771 sayılı Kanunla yapılan Anayasa değişikliğiyle milletvekili seçilme yaşının on sekiz olarak düzenlenmesi nazara alınarak mahalli idare organları seçimlerinde seçilme yaşı on sekiz olarak düzenlenmektedir.

   • Eklendi Madde 31 geçmişi (fıkra) 7102 sayılı Kanun, md. 23

     13/3/2018 tarihli ve 7102 sayılı Kanunun 23 üncü maddesiyle bu fıkrada yer alan “oy sayısını” ibaresinden sonra gelmek üzere “ve ittifakların ortak oy sayısı ile ortak oylarından gelen payı” ibaresi eklenmiştir.

     Değişikliğin gerekçesi

     1. a) 298 sayılı Kanunun 33 üncü maddesinde değişiklik yapılmaktadır. 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanununun 48 inci maddesinin dördüncü fıkrasında 19/10/2017 tarihli ve 7039 sayılı Kanunla yapılan değişiklikle, faydalanılan kamu hizmetleriyle sınırlı olmak üzere adrese dayalı olarak yürütülen iş ve işlemlerde “diğer adresin” yerleşim yeri adresiyle aynı hukuki değere sahip olduğu hüküm altına alınmıştır. Bu değişiklik sonrası, seçmen kütüğünün oluşturulmasında ortaya çıkabilecek tereddütleri gidermek maksadıyla, maddenin birinci fıkrasında değişiklik yapılarak seçmen kütüğünün “yerleşim yeri adresi” bilgileri esas alınarak düzenlenmesi hüküm altına alınmaktadır.

     Böylece seçmen kütüğünün oluşturulmasında sadece yerleşim yeri esas alınacak olup, askı süresi içinde, yerleşim yeri değişikliği imkânı mevcut uygulamada olduğu gibi sürdürülecektir.

     b) 298 sayılı Kanunun 35 inci maddesinde değişiklik yapılmaktadır. 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanununun 48 inci maddesinin dördüncü fıkrasında 7039 sayılı Kanunla yapılan değişiklik sebebiyle yurtdışı seçmen kütüğü ve seçmen listelerinin oluşturulmasında ortaya çıkabilecek tereddütleri gidermek maksadıyla, maddenin birinci fıkrasında değişiklik yapılarak yurt dışı seçmen kütüğü ve seçmen listelerinin “yerleşim yeri adresi” bilgileri esas alınarak düzenlenmesine yönelik değişiklik yapılmaktadır.

     Böylece yurt dışı seçmen kütüğünün oluşturulmasında sadece yerleşim yeri esas alınacak olup, askı süresi içinde, yerleşim yeri değişikliği imkânı mevcut uygulamada olduğu gibi sürdürülecektir.

     c) 298 sayılı Kanunun 71 inci maddesinde değişiklik yapılmaktadır. 298 sayılı Kanunun 81 inci maddesinde yapılması öngörülen değişiklikle “sandık alanı” uygulamasından vazgeçilmesine bağlı olarak, maddede değişiklik yapılmaktadır.

     ç) 298 sayılı Kanunun 72 nci maddesinde değişiklik yapılmaktadır. 298 sayılı Kanunun 81 inci maddesinde yapılması öngörülen değişiklikle “sandık alanı” uygulamasından vazgeçilmesine bağlı olarak, maddede değişiklik yapılmaktadır.

     d) 298 sayılı Kanunun 73 üncü maddesinde değişiklik yapılmaktadır. 298 sayılı Kanunun 81 inci maddesinde yapılması öngörülen değişiklikle “sandık alanı” uygulamasından vazgeçilmesine bağlı olarak, maddede değişiklik yapılmaktadır.

     e) 298 sayılı Kanunun 85 inci maddesinde değişiklik yapılmaktadır. 298 sayılı Kanunun 81 inci maddesinde yapılması öngörülen değişiklikle “sandık alanı” uygulamasından vazgeçilmesine bağlı olarak, maddede değişiklik yapılmaktadır.

     f) 298 sayılı Kanunun 153 üncü maddesinde değişiklik yapılmaktadır. Teklifle, 298 sayılı Kanunun 81 inci maddesinde yapılması öngörülen değişiklikle, sandık alanı uygulamasından vazgeçilmesine ve sandık çevresinin tanımında değişiklik yapılmasına bağlı olarak, maddede düzenleme yapılmaktadır.

     2. a) 2839 sayılı Kanunun 11 inci maddesinde değişiklik yapılmaktadır. 6771 sayılı Kanunla Anayasanın 76 ncı maddesinde yapılan değişiklikle milletvekili seçilebilmek için aranan askerlik hizmetini yapmış olma şartı askerlikle ilişiği olmama şeklinde değiştirilmiştir. Bunun yanında Teklifle mahalli idare organları için seçilme yaşının on sekize indirilmesinin öngörülmesi ve 2972 sayılı Kanunun 9 uncu ve 31 inci maddelerinde diğer şartlar yönünden 2839 sayılı Kanunun 11 inci maddesine atıf yapılmış olması sebebiyle maddede değişiklik yapılmaktadır. Böylece askerlik çağına gelmemiş olanlar ile askerlik hizmeti ertelenmiş olanlar da milletvekili, belediye başkanı, il genel meclisi üyesi, muhtar ve ihtiyar meclisi veya heyeti üyesi seçilebileceklerdir.

     b) 2839 sayılı Kanunun 31 inci maddesinde değişiklik yapılmaktadır. Düzenlemeyle ittifakların ortak oy sayısıyla ortak oylarından gelen payın ilçe birleştirme tutanağında yer alacağı hükme bağlanmaktadır.

     3. 2972 sayılı Kanunun 9 uncu ve 31 inci maddesinde değişiklik yapılmaktadır. 6771 sayılı Kanunla yapılan Anayasa değişikliğiyle milletvekili seçilme yaşının on sekiz olarak düzenlenmesi nazara alınarak mahalli idare organları seçimlerinde seçilme yaşı on sekiz olarak düzenlenmektedir.

   • Değiştirildi Madde 34 geçmişi (madde) 7102 sayılı Kanun, md. 21
     Eski ifade

     partilerin

     Yeni ifade

     partiler, ittifaklar
     Değişikliğin gerekçesi

     2839 sayılı Kanunun 34 üncü maddesinde değişiklik yapılmaktadır. Değişiklikle dahil olduğu ittifak yüzde on barajını aşan siyasi partilerin çıkaracağı milletvekillerinin tahsis usulü düzenlenmektedir. Buna göre, ittifak yapan siyasi partilerin milletvekili sayısının hesaplanmasında;

     ittifakın toplam oyu esas alınacaktır. Bu oy miktarına göre önce ittifakın elde ettiği toplam milletvekili sayısı belirlenecek, bu sayı ittifakı yapan siyasi partiler arasında aldıkları geçerli oy sayısı esas alınarak bu maddedeki usule göre paylaştırılacaktır.

4. 10 Şubat 2011

   • İptal edildi Madde 4 geçmişi Anayasa Mahkemesi kararı (E.2009/88 K.2011/39)

5. 8 Nisan 2010

   • Değiştirildi Madde 18 geçmişi 5980 sayılı Kanun, md. 29
     Eski ifade

     Kamu görevlileri, siyasi parti yöneticileri ve Türk Silahlı Kuvvetleri mensuplarının adaylığı
     Değişikliğin gerekçesi

     Yürütme maddesidir.

     KASTAMONU MİLLETVEKİLİ MEHMET SERDAROĞLU VE 18 MİLLETVEKİLİNİN TEKLİFİ (2/123) TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA 2839 sayılı Milletvekili Seçimi Kanununda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Teklifimiz gerekçesi ile birlikte ekte sunulmuştur.

     Saygılarımızla arz ederiz.

     09/01/2008 Mehmet Serdaroğlu Mehmet Şandır Oktay Vural Kastamonu Mersin İzmir Erkan Akçay Hasan Çalış Mustafa Enöz Manisa Karaman Manisa İzzettin Yılmaz Akif Akkuş Kamil Erdal Sipahi Hatay Mersin İzmir İsmet Büyükataman Gürcan Dağdaş H. Hamit Homriş Bursa Kars Bursa Emin Haluk Ayhan Cumali Durmuş Rıdvan Yalçın Denizli Kocaeli Ordu Cemaleddin Uslu Necati Özensoy Abdülkadir Akcan Edirne Bursa Afyonkarahisar Ahmet Kenan Tanrıkulu İzmir GENEL GEREKÇE 2839 sayılı Milletvekili Seçimi Kanununun 18 inci maddesinde Kamu görevlileri, siyasi parti yöneticileri ve Türk Silahlı Kuvvetleri mensuplarının adaylığı ile ilgili düzenlemeler yapılmış, Hakimler ve Savcılar, yüksek yargı organları mensupları, yüksek öğretim kurumlarındaki öğretim elemanları, Yükseköğretim Kurulu, Radyo Televizyon Üst Kurulu üyeleri, kamu kurumu ve kuruluşlarının memur statüsündeki görevlileri ile yaptıkları hizmet bakımından işçi niteliği taşımayan diğer kamu görevlileri, aday olmak isteyen belediye başkanları ve subaylar ile astsubaylar, aday olmak isteyen siyasi partilerin il ve ilçe yönetim kurulu başkan ve üyeleri ile belediye meclisi üyeleri, il genel meclisi üyelerinin genel ve ara seçimlerin başlangıcından bir ay önce, seçimin yenilenmesine karar verilmesi halinde ise yenileme kararının ilanından başlayarak yedi gün içinde görevlerinden ayrılma isteğinde bulunmadıkça adaylıklarını koyamayacakları ve aday gösterilemeyecekleri belirtilmiştir.

     3069 sayılı Türkiye Büyük Millet Meclisi Üyeliği ile Bağdaşmayan İşler Hakkında Kanunun 2 nci maddesinde Türkiye Büyük Millet Meclisi Üyeliğine seçilenlerin Devlet ve diğer kamu tüzelkişilerinde ve bunlara bağlı kuruluşlarda; Devletin veya diğer kamu tüzelkişilerinin doğrudan doğruya ya da dolaylı olarak katıldığı teşebbüs ve ortaklıklarda; özel gelir kaynakları ve özel imkanları kanunla sağlanmış kamu yararına çalışan derneklerin ve Devletten yardım sağlayan ve vergi muafiyeti olan vakıfların, kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları ile sendikalar ve bunların üst kuruluşlarının ve katıldıkları teşebbüs veya ortaklıkların yönetim ve denetim kurullarında görev alamayacakları, vekili olamayacakları, herhangi bir taahhüt işini doğrudan veya dolaylı olarak kabul edemeyecekleri, temsilcilik ve hakemlik yapamayacakları hüküm altına alınmıştır.

     3069 sayılı Kanunun 6 ncı maddesi ile Türkiye Büyük Millet Meclisi üyesi seçilmeden önce bu Kanunla yasaklanan herhangi bir yükümlülük üstlenmiş bulunan üyelerin mevcut durumlarını altı ay içinde bu Kanuna uygun hale getirecekleri ifade edilmiştir.

     2839 sayılı Milletvekili Seçimi Kanununa göre aday olacak yada gösterilecek kamu görevlileri, siyasi parti yöneticileri ve Türk Silahlı Kuvvetleri mensuplarının görevlerinden ayrılmaları gerekirken, özü itibariyle kamu görevi yapan kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları ile sendikalar ve bunların üst kuruluşlarının ve katıldıkları teşebbüs veya ortaklıkların yönetim ve denetim kurullarında görev alanların görevden ayrılma zorunluluğu bulunmamaktadır. Hatta 3069 sayılı Kanunla milletvekili seçildikten itibaren görevlerinden ayrılmaları için kendilerine altı aylık bir süre tanınmaktadır.

     Kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları ile sendikalar ve bunların üst kuruluşlarının ve katıldıkları teşebbüs veya ortaklıkların yönetim ve denetim kurullarında görevli adaylar, kurumlarının teşkilat ve imkanlarını seçimlerde kullanmakta, bu durum haksız rekabete yol açmaktadır. Milletvekili seçilemeyenlerin görevine devam etmesi içinde bulundukları kurumu siyasallaştırmakta, temsil kabiliyetini zayıflatmaktadır. Milletvekili seçilenlere tanınan altı aylık süre ile de özellikle bu kurumların başkanlıklarından gelenler için yeni yönetim kurulunu tanzim etme, bir nevi o kurumda varlığını devam ettirme yolu açılmaktadır.

     Kanun teklifi ile aday olmak isteyen yada aday gösterilecek kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları ile sendikalar ve bunların üst kuruluşlarının ve katıldıkları teşebbüs veya ortaklıkların yönetim ve denetim kurullarında görev alanların da, aday olacak yada gösterilecek kamu görevlileri, siyasi parti yöneticileri ve Türk Silahlı Kuvvetleri mensupları gibi görevlerinden ayrılmaları amaçlanmaktadır.

     MADDE GEREKÇELERİ

   • Değiştirildi Madde 26 geçmişi 5980 sayılı Kanun, md. 31
   • Değiştirildi Madde 26 geçmişi 5980 sayılı Kanun, md. 31
   • Eklendi Madde 26 geçmişi 5980 sayılı Kanun, md. 31
   • Eklendi Madde 26 geçmişi 5980 sayılı Kanun, md. 31
   • Değiştirildi Madde 21 geçmişi (fıkra) 5980 sayılı Kanun, md. 30
     Eski ifade

     en yüksek derecedeki Devlet memurunun brüt aylığı kadar parayı

     Yeni ifade

     en yüksek derecedeki Devlet memuruna mali haklar kapsamında yapılmakta olan her türlü ödemelerin bir aylık brüt tutarını

6. 22 Ekim 2009

   • Eklendi Madde 4 geçmişi (cümle) 5922 sayılı Kanun, md. 1
     Değişikliğin gerekçesi

     10/06/1983 Tarihli ve 2839 Sayılı Milletvekili Seçimi Kanununun 4'üncü maddesiyle illerin çıkaracağı milletvekili sayısı belirlenmiştir. Maddenin birinci, ikinci ve üçüncü fıkra hükümleri birlikte değerlendirildiğinde nüfus hareketlerinin değişkenliği sebebiyle bazı illerin tek bir milletvekiliyle temsil edilmesi ihtimali de bulunduğundan bunun önüne geçilmesi, artık nüfus bağlamında milletvekili dağılımı hesabında yoruma elvermeyecek netliğin sağlanması amacıyla, 10/06/1983 Tarihli ve 2839 Sayılı Milletvekili Seçimi Kanununun 4 'üncü maddesinin üçüncü fıkrasına bir cümle eklenmek suretiyle her ilin en az iki milletvekiliyle temsil edilmesi imkanı sağlanmaktadır.

   • Değiştirildi Madde 6 geçmişi (birinci fıkra) 5922 sayılı Kanun, md. 2
     Değişikliğin gerekçesi

     07/11/1982 Tarihli ve 2709 Sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın 77'nci maddesinin "Türkiye Büyük Millet Meclisinin seçimleri beş yılda bir yapılır." şeklindeki birinci fıkrası, 31/05/2007 Tarihli ve 5678 Sayılı "Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının Bazı Maddelerinde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun"un çerçeve 1'inci maddesiyle "Türkiye Büyük Millet Meclisinin seçimleri dört yılda bir yapılır." biçiminde değiştirilmiştir. Ancak 10/06/1983 Tarihli ve 2839 Sayılı Milletvekili Seçimi Kanununun 6'ncı maddesinde, Anayasa'da yapılan işbu değişikliğe uygun uyum düzenlemesi yapılmamıştır. Yapılan bu düzenleme ile Anayasa'nın 77'nci maddesinin birinci fıkrasında yapılan değişikliğe uyum sağlanmaktadır.

   • Değiştirildi Madde 6 geçmişi (ikinci fıkra) 5922 sayılı Kanun, md. 2
     Değişikliğin gerekçesi

     07/11/1982 Tarihli ve 2709 Sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın 77'nci maddesinin "Türkiye Büyük Millet Meclisinin seçimleri beş yılda bir yapılır." şeklindeki birinci fıkrası, 31/05/2007 Tarihli ve 5678 Sayılı "Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının Bazı Maddelerinde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun"un çerçeve 1'inci maddesiyle "Türkiye Büyük Millet Meclisinin seçimleri dört yılda bir yapılır." biçiminde değiştirilmiştir. Ancak 10/06/1983 Tarihli ve 2839 Sayılı Milletvekili Seçimi Kanununun 6'ncı maddesinde, Anayasa'da yapılan işbu değişikliğe uygun uyum düzenlemesi yapılmamıştır. Yapılan bu düzenleme ile Anayasa'nın 77'nci maddesinin birinci fıkrasında yapılan değişikliğe uyum sağlanmaktadır.

7. 19 Ekim 2006

   • Değiştirildi Madde 10 geçmişi (fıkra) 5552 sayılı Kanun, md. 1
     Eski ifade

     olarak değiştirilmiş olup, daha sonra 25/4/2018 tarihli ve 7140 sayılı Kanunun 8 inci maddesiyle bu fıkrada yer alan “Yirmibeş

     Yeni ifade

     Onsekiz

8. 12 Ekim 2006

   • Değiştirildi Madde 28 geçmişi (ikinci fıkra) 5550 sayılı Kanun, md. 3
   • Değiştirildi Madde 28 geçmişi (dördüncü fıkra) 5550 sayılı Kanun, md. 3
   • Değiştirildi Madde 26 geçmişi (bent) 5550 sayılı Kanun, md. 2
     Eski ifade

     Siyasî Partiler

     Yeni ifade

     Siyasî Partiler ve Bağımsız Adaylar

9. 2 Ocak 2003

   • Eklendi Madde 7 geçmişi (fıkra) 4778 sayılı Kanun, md. 14
   • Değiştirildi Madde 11 geçmişi 4778 sayılı Kanun, md. 15
   • Değiştirildi Madde 11 geçmişi 4778 sayılı Kanun, md. 15
   • Değiştirildi Madde 39 geçmişi 4778 sayılı Kanun, md. 16

     Bu fıkrada bulunan “altmışıncı günü “ibaresi, 2/1/2003 tarihli ve 4778 sayılı Kanunun 16 ncı maddesiyle “doksanıncı günü” olarak değiştirilmiştir.

10. 1 Aralık 1995

    • İptal edildi Geçici Madde 14 geçmişi Anayasa Mahkemesi kararı (E.1995/56 K.1995/60)

11. 23 Kasım 1995

    • Değiştirildi Madde 4 geçmişi (fıkra) 4138 sayılı Kanun, md. 1
    • Değiştirildi Madde 34 geçmişi (birinci cümle) 4138 sayılı Kanun, md. 2
    • Değiştirildi Madde 34 geçmişi (fıkra) 4138 sayılı Kanun, md. 2
    • Yürürlükten kaldırıldı Madde 34 geçmişi 4138 sayılı Kanun, md. 2
    • Eklendi Geçici Madde 14 geçmişi 4138 sayılı Kanun, md. 3

12. 21 Kasım 1995

    • Eklendi Geçici Madde 13 geçmişi 4135 sayılı Kanun, md. 1

13. 18 Kasım 1995

    • İptal edildi Madde 34 geçmişi Anayasa Mahkemesi kararı (E.1995/54 K.1995/59)
    • İptal edildi Madde 34/A geçmişi Anayasa Mahkemesi kararı (E.1995/54 K.1995/59)

14. 27 Ekim 1995

    • Değiştirildi Madde 3 geçmişi 4125 sayılı Kanun, md. 8
    • Değiştirildi Madde 4 geçmişi 4125 sayılı Kanun, md. 9
    • Değiştirildi Madde 20 geçmişi (birinci fıkra) 4125 sayılı Kanun, md. 11
    • Değiştirildi Madde 21 geçmişi (birinci fıkra) 4125 sayılı Kanun, md. 12
    • Değiştirildi Madde 26 geçmişi 4125 sayılı Kanun, md. 13
    • Yürürlükten kaldırıldı Madde 27 geçmişi (son cümle) 4125 sayılı Kanun, md. 21
    • Değiştirildi Madde 28 geçmişi (fıkra) 4125 sayılı Kanun, md. 14
    • Yürürlükten kaldırıldı Madde 28 geçmişi (beşinci fıkra) 4125 sayılı Kanun, md. 14
    • Yürürlükten kaldırıldı Madde 28 geçmişi (altıncı fıkra) 4125 sayılı Kanun, md. 14
    • Değiştirildi Madde 29 geçmişi 4125 sayılı Kanun, md. 15
    • Değiştirildi Madde 29 geçmişi 4125 sayılı Kanun, md. 15
    • Yürürlükten kaldırıldı Madde 30 geçmişi 4125 sayılı Kanun, md. 21
    • Yürürlükten kaldırıldı Madde 31 geçmişi (ikinci cümle) 4125 sayılı Kanun, md. 21
    • Yürürlükten kaldırıldı Madde 32 geçmişi 4125 sayılı Kanun, md. 21
    • Yürürlükten kaldırıldı Madde 32 geçmişi 4125 sayılı Kanun, md. 21
    • Değiştirildi Madde 34 geçmişi (fıkra) 4125 sayılı Kanun, md. 16
    • Yürürlükten kaldırıldı Madde 34 geçmişi 4125 sayılı Kanun, md. 21
    • Eklendi Madde 34/A geçmişi 4125 sayılı Kanun, md. 17
    • Değiştirildi Madde 35 geçmişi 4125 sayılı Kanun, md. 18
    • Değiştirildi Madde 36 geçmişi (fıkra) 4125 sayılı Kanun, md. 19
    • Değiştirildi Madde 41 geçmişi (birinci fıkra) 4125 sayılı Kanun, md. 20

15. 24 Ağustos 1991

    • Değiştirildi Madde 13 geçmişi (birinci fıkra) 3757 sayılı Kanun, md. 2
    • Değiştirildi Madde 14 geçmişi (birinci fıkra) 3757 sayılı Kanun, md. 3

16. 17 Ekim 1987

    • Eklendi Madde 34 geçmişi (cümle) 3404 sayılı Kanun, md. 1

17. 10 Eylül 1987

    • Değiştirildi Madde 8 geçmişi (fıkra) 3403 sayılı Kanun, md. 4

18. 23 Mayıs 1987

    • Değiştirildi Madde 33 geçmişi (birinci fıkra) 3377 sayılı Kanun, md. 9
    • Değiştirildi Madde 34 geçmişi (fıkra) 3377 sayılı Kanun, md. 10
    • Yürürlükten kaldırıldı Geçici Madde 12 geçmişi 3377 sayılı Kanun, md. 14

19. 28 Mart 1986

    • Değiştirildi Madde 12 geçmişi (fıkra) 3270 sayılı Kanun, md. 28
    • Değiştirildi Madde 28 geçmişi 3270 sayılı Kanun, md. 32
    • Eklendi Madde 34 geçmişi (fıkra) 3270 sayılı Kanun, md. 33
    • Değiştirildi Madde 63 geçmişi 3270 sayılı Kanun, md. 35

20. 19 Eylül 1983

    • Değiştirildi Geçici Madde 3 geçmişi Kaynak belirtilmemiş