İçeriğe geç
Yürürlükte Temel kanun 2. hâli

Madalya ve Nişanlar Kanunu

Kanun numarası
2933
Kabul tarihi
24.10.1983
Resmî Gazete
26.10.1983 / 18203
Düstur
5. tertip, cilt 22
Son değişiklik
30.03.2023
Madde sayısı
15
Madde 1

Amaç ve kapsam

Bu Kanun; Devlet madalya ve nişanlarının çeşidini, verilecek kişileri, verilme, tescil, taşıma ve geri alınma usullerini, mirasçılara intikal şeklini, zayi halinde yapılacak işlemleri, bunların giderleri ile cezai müeyyidelere ilişkin esasları düzenler. Diğer kanunlardaki madalya ve nişan hükümleri saklıdır.

Madde gerekçesi

— Madalya ve Nişanlar Kanun Tasarısının bu maddesiyle sözkonusu tasarının amacı belir tilerek, yürürlükte bulunan diğer kanunlardaki bu konuya ilişkin hükümlerin saklı tutulduğu, vurgulanmış tır.

Ezcümle, İstiklal Madalyası Kanunu ile 926 Sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanununun bu ko nudaki hükümleri saklı tutulmuştur.

Kaynak: Millî Güvenlik Konseyi S. Sayısı 707 · tasarı/teklifin madde 1 gerekçesi

Madde 2

Devlet madalyaları

6 değişiklik

Devlet madalyaları aşağıda gösterilmiştir:

a) Devlet Şeref Madalyası;[1]

Devlet Şeref Madalyası, (…) Cumhurbaşkanının kararı ve tevcihi ile Türkiye Cumhuriyetinin bekası, ülkenin ve milletin bölünmez bütünlüğü, toplumun huzuru, birlik ve beraberliği için yurt içinde veya yurt dışında üstün feragat, fedakarlık, başarı ve yararlık gösteren Türk ve yabancı uyruklu kişilere verilir.

b) Devlet Övünç Madalyası;[2]

Devlet Övünç Madalyası, (…) Cumhurbaşkanının kararı ve tevcihi ile yurt içinde veya dışında gösterdiği sorumluluk ve görev anlayışı içinde feragat ve fedakarlık, başarı ve yararlılık dolu çalışmalarıyla Türkiye Cumhuriyeti ve Türk Milleti adına haklı gurur kaynağı teşkil ederek malul olanlara ve şehit olan kişilerin bu Kanunun 5 inci maddesinde belirtilen mirasçılarına verilir.

c) Devlet Üstün Hizmet Madalyası;[3]

Devlet Üstün Hizmet Madalyası, (…) Cumhurbaşkanının kararı ve tevcihi ile yurt içinde veya dışında herhangi bir alanda feragat, fedakarlık ve gayreti ile yaptığı çalışmalarda ülke ve dünya çapında emsallerine nazaran üstün başarı göstererek Devletin yücelmesine ve milli menfaatlere önemli ölçüde katkısı olan Türk vatandaşlarına verilir.

d) (Ek: 1/3/2000-4541/7 md.) Devlet Savaş Madalyası;[4]

Devlet Savaş Madalyası, Cumhurbaşkanı kararına istinaden bu madalyaları almayı hak eden kişilere, birliklerin sancaklarına Türk Silahlı Kuvvetleri Komutanı veya görevlendireceği zat tarafından takılır. Devlet Savaş Madalyası, 1 inci ve 2 nci derece Devlet Savaş Madalyası olmak üzere iki çeşittir.

1. 1 inci derece Devlet Savaş Madalyası, 926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanununun 189 ve 190 ıncı maddeleri gereğince savaş takdirnamesi ile taltif edilenlere verilir.

2. 2 nci derece Devlet Savaş Madalyası Uluslararası hukukun meşru saydığı haller ile Türkiye’nin taraf olduğu antlaşmalar gereğince yapılan savaşlarda, Türk ve dost kuvvetler içinde ve dışında görev alarak Türkiye’nin veya dostlarının düşmanı ile yapılan muharebede başarılı sevk ve idaresi ile muharebe kazanan veya muharebenin kazanılmasını hazırlayan ve kolaylaştıran veya düşmanla çarpışmada görev icaplarının üstünde kahramanlık ve cesaret gösteren Türk ve yabancı uyruklu asker kişilere verildiği gibi, sonuçta üstün derecede kahramanlık ve cesaret gösteren birliklerin sancaklarına takılmak üzere de verilir.

e) (Ek:30/3/2023-7447/5 md.) Devlet Üstün Fedakârlık Madalyası;

Devlet Üstün Fedakârlık Madalyası, Cumhurbaşkanı kararı ve tevcihi ile deprem, yangın, sel gibi afetler ve tehlikeli salgın hastalıklarla mücadelede veya bunların yol açtığı zararların giderilmesinde üstün feragat, fedakârlık, başarı ve yararlık gösteren Türk vatandaşlarına verilir.

Madde gerekçesi

— Sözkonusu madde ile tasarının; madalya ve nişanların çeşidini, verilecek kişileri, verilme, tescil, taşınma ve geri alınma usullerini, mirasçılara intikal şeklini, bunların kaybı hallerinde yapılacak iş lemleri, madalya ve nişanlara ait giderler ile cezaî müeyyidelerin yanında diğer hususları kapsadığı belirtil miştir.

Kaynak: Millî Güvenlik Konseyi S. Sayısı 707 · tasarı/teklifin madde 2 gerekçesi

Madde 3

Nişanlar

4 değişiklik

Nişan çeşitleri aşağıda gösterilmiştir:

a) Devlet Nişanı;[5]

Devlet Nişanı, (…) Cumhurbaşkanının kararı ve tevcihi ile Türkiye Cumhuriyeti ile mensup olduğu devlet arasında dostça ilişkilerin geliştirilmesini ve milletlerin birbirlerine yakınlaşmalarını sağlayan ülkelerin devlet başkanlarına verilir.

b) Cumhuriyet Nişanı;[6]

Cumhuriyet Nişanı, (…) Cumhurbaşkanının kararı ve tevcihi ve Türkiye Cumhuriyeti ile mensup olduğu devlet arasında dostça ilişkilerin geliştirilmesini, milletlerin birbirine yakınlaşmalarını sağlayan ülkelerin başbakanlarına, bakanlarına ve dış temsilcilik mensuplarına verilir.

c) Liyakat Nişanı;[7]

Liyakat Nişanı, (…) Cumhurbaşkanının kararı ve tevcihi ile ilim ve sanatta Türkiye Cumhuriyetinin uluslararası alanda tanıtılması ve yüceltilmesini sağlayan yabancı kişilere verilir.

d) (Ek:30/3/2023-7447/6 md.) Üstün Fedakârlık Nişanı;

Üstün Fedakârlık Nişanı, Cumhurbaşkanı kararı ve tevcihi ile deprem, yangın, sel gibi afetler ve tehlikeli salgın hastalıklarla mücadelede veya bunların yol açtığı zararların giderilmesinde üstün feragat, fedakârlık, başarı ve yararlık gösteren yabancı kişilere verilir.

Madde 4

Madalya ve nişanların verilmesi

Madalya ve nişanlar, düzenlenen bir törenle, Cumhurbaşkanı veya Cumhurbaşkanının görevlendireceği bir kişi tarafından beratı ve rozeti ile birlikte hak kazanana, hak kazananın hayatta olmaması halinde madalya ve nişanlar en büyüklerinden başlamak üzere erkek çocuklarına, yoksa kız çocuklarına, çocukları yoksa babasına, o da yoksa annesine, annesi yoksa eşine verilir.

Madde 5

Madalya ve nişanların intikali

1 değişiklik

(Değişik: 13/7/2013-6496/28 md.) Madalya ve nişanlar, hak edenin ölmesi hâlinde, bu madalya ve nişanlar kendileri tarafından mirasçılarından birine bırakılmamış ise, en büyüklerinden başlamak üzere çocuklarına, çocukları yoksa babasına o da yoksa annesine, baba ve annenin boşanmış olduğu durumlarda çocuğun velayeti kimde ise ona, anne ve babanın olmadığı durumda eşine, eşinin de yokluğu hâlinde Türk Medenî Kanunu hükümlerine göre kanuni mirasçılarına intikal eder.

Kendilerine madalya ve nişan intikal edenlerin ölümleri halinde birinci fıkradaki usul uygulanır.

Madde gerekçesi

— Tasarının bu maddesiyle hak kazananlara verilen madalya ve nişanların kayıtlarının tutula rak, bunların beraatlarına dayanılmak suretiyle tescillerinin tek elden yürütülmesi uygun görülmüştür. Bu Kanuna göre verilecek olan madalya ve nişanların kayıt ve tescilleri Baş'bakanlık Personel Genel Müdürlü ğünce yapılacağı hususu benimsenmiştir.

'Madde 6. — Bu madde ile madalya ve nişanların bir tören düzenlenerek Cumhurbaşkanı ya da Cum hurbaşkanının yetkili kılacağı bir temsilci tarafından, beratı ve rozetiyle birlikte, hak edene, hak edenin ölümü halinde ise büyük oğluna, yoksa büyük kızına, çocuğu yoksa babasına, babası yoksa anasına, o da yoksa eşine verileceği hükme bağlanmıştır.

'Madde 7. — Tasarının bu maddesiyle madalya ve nişanların geri alınması düzenlenmiştir. Buna göre, Türk Ceza Kanununda belirtilen «Devletin şahsiyetine karşı işlenen cürümlerden» dolayı hüküm giyenlerin mahkeme kararı ile madalya ve nişanları geri alınır.

Kaynak: Millî Güvenlik Konseyi S. Sayısı 707 · tasarı/teklifin madde 5 gerekçesi

Madde 6

Tescil ve terkin

1 değişiklik

Hak kazananlara verilen veya geri alınan madalya ve nişanların Cumhurbaşkanlığınca kayıtları tutulur ve (…) tescil veya terkinleri yapılır.

Madde 7

Madalya ve nişanların geri alınması

Devletin şahsiyetine karşı işlenen cürümlerden dolayı hüküm giyenlerin mahkeme kararı ile madalya ve nişanlarının geri alınmasına hükmolunur.

Madde 8

Başka devletlerce verilen madalya ve nişanların tescili ve takılması

1 değişiklik

Başka devletler tarafından Türk vatandaşlarına verilen madalya ve nişanlar, Cumhurbaşkanlığınca tescil edilir. Tescili yapılmamış madalya ve nişanlar takılmaz.[9]

Madde 9

Madalya ve nişanın zayii

1 değişiklik

Madalya ve nişan sahiplerinden nişan veya madalyası herhangi bir sebeple zayi olanlar durumu en kısa zamanda tescil eden makama bildirmekle zorunludurlar. Madalya ve nişanın zayiinde kusursuz oldukları yetkili makamlarca belirlenenlere Cumhurbaşkanlığınca bedeli mukabilinde tören yapılmaksızın ve bir defaya mahsus olmak üzere madalya veya nişanları tekrar verilir.[10]

Madde 10

Giderlerin karşılanması

1 değişiklik

Madalya ve nişanlar ile ilgili her türlü giderler Cumhurbaşkanlığı bütçesinden karşılanır.[11]

Madde 11

Yasak tasarruflar

Bu Kanuna göre verilmiş bulunan madalya ve nişanlar, hak edenlerce satılamaz, devredilemez, bağışlanamaz veya şekli değiştirilemez.

Madde gerekçesi

— Tasarının bu maddesi ile madalya ve nişanların verilmesi ile ilgili giderlerin Başbakanlık bütçesince karşılanacağı belirtilmiştir.

'Madde 12. — Bu madde ile yasak tasarruflar düzenlenmiştir. Böylece, bu Kanuna göre verilmiş olan madalya ve nişanların hak edenlerce satılması, devredilmesi, bağışlanması ya da şeklinin değiştirilmesi ya saklanmıştır.

_ 4 —

Kaynak: Millî Güvenlik Konseyi S. Sayısı 707 · tasarı/teklifin madde 11 gerekçesi

Madde 12

Cezai müeyyideler

Bu Kanunun 11 inci maddesindeki hükümlere aykırı hareket edenler bir aydan altı aya kadar hapis cezası ile cezalandırılır.

Madde 13

Yönetmelik

1 değişiklik

Madalya ve nişanların ebat, biçim ve özelliklerinin tespiti, kimlere ve nasıl verileceği, bunların muhafaza ve taşınmasına ilişkin şekil ve esaslar; Devletçe veya başka devletlerce verilen madalya ve nişanların takılması ile bu Kanunun uygulanmasına ilişkin diğer hususlar, Cumhurbaşkanınca yürürlüğe konulacak yönetmelikle düzenlenir ve Resmi Gazete’de yayımlanır.[12]

Madde gerekçesi

— Tasarının bu maddesiyle bu Kanunun 12 nci maddesindeki hükümlere aykın hareket edenler hakkında cezaî müeyyide getirilmiştir. Aykırı hareketin müeyyidesi bir aydan altı aya kadar hapis cezasıdır.

Maddenin ikinci fıkrasında, madalya ve nişanlara küçük düşürücü mahiyette sözle veya fiille hakaret edenler hakkında getirilen cezaî müeyyide ise altı aydan bir yıla kadar hapis cezasıdır.

Maddenin son fıkrasında bir özel müeyyide getirilerek, ikinci fıkrada adı geçen hakaret fiilinin madalya ve nişan sahibi tarafından işlenmesi halinde, cezaî müeyyideye ilaveten mahkemece, madalya ve nişanlar ile 'bunların berat ve rozetlerinin geri alınarak Başbakanlık Personel Genel Müdürlüğüne verilebileceği belirtil miştir.

Kaynak: Millî Güvenlik Konseyi S. Sayısı 707 · tasarı/teklifin madde 13 gerekçesi

Madde 14

Yürürlük

Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Madde gerekçesi

— «Yönetmelik» başlığını taşıyan bu madde ile Kanunda belirtilmesine lüzum görülmeyen ayrıntıların söz konusu Tasarının kanunlaşmasını müteakip altı ay içinde, Bakanlar Kurulunca yürürlüğe konacak bir yönetmelikle belirleneceği saptanmıştır.

Kaynak: Millî Güvenlik Konseyi S. Sayısı 707 · tasarı/teklifin madde 14 gerekçesi

Madde 15

Yürütme

Bu Kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.

2933 SAYILI KANUNA EK VE DEĞİŞİKLİK GETİREN MEVZUATIN VEYA

ANAYASA MAHKEMESİ KARARLARININ YÜRÜRLÜĞE GİRİŞ

TARİHLERİNİ GÖSTERİR TABLO

Değiştiren Kanunun/ KHK’nin veya İptal Eden Anayasa Mahkemesi Kararının Numarası 2933 Sayılı Kanunun Değişen veya İptal Edilen Maddeleri Yürürlüğe Giriş Tarihi
4541 2 4/3/2000
6496 5 31/7/2013
KHK/698 2, 3, 6, 8, 9, 10, 13 24/6/2018 tarihinde birlikte yapılan Türkiye Büyük Millet Meclisi ve Cumhurbaşkanlığı seçimleri sonucunda Cumhurbaşkanının andiçerek göreve başladığı tarihte
7447 2, 3 5/4/2023

Dipnotlar

  1. [1]2/7/2018 tarihli ve 698 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 38 inci maddesiyle bu bentte yer alan “Bakanlar Kurulunun teklifi,” ibaresi madde metninden çıkarılmış ve “Cumhurbaşkanının” ibaresinden sonra gelmek üzere “kararı ve” ibaresi eklenmiştir.
  2. [2]2/7/2018 tarihli ve 698 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 38 inci maddesiyle bu bentte yer alan “ilgili bakanın teklifi, Bakanlar Kurulunun onayı ve” ibaresi madde metninden çıkarılmış ve “Cumhurbaşkanının” ibaresinden sonra gelmek üzere “kararı ve” ibaresi eklenmiştir.
  3. [3]2/7/2018 tarihli ve 698 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 38 inci maddesiyle bu bentte yer alan “ilgili bakanın teklifi, Bakanlar Kurulunun onayı ve” ibaresi madde metninden çıkarılmış ve “Cumhurbaşkanının” ibaresinden sonra gelmek üzere “kararı ve” ibaresi eklenmiştir.
  4. [4]2/7/2018 tarihli ve 698 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 38 inci maddesiyle bu bentte yer alan “Türk Silahlı Kuvvetleri Komutanının inhası üzerine, Milli Savunma Bakanı ve Başbakanın imzalayacağı ve Cumhurbaşkanının onaylayacağı kararnameye” ibaresi “Cumhurbaşkanı kararına” şeklinde değiştirilmiştir.
  5. [5]2/7/2018 tarihli ve 698 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 38 inci maddesiyle bu bentte yer alan “Bakanlar Kurulu kararı,” ibaresi madde metninden çıkarılmış ve “Cumhurbaşkanının” ibaresinden sonra gelmek üzere “kararı ve” ibaresi eklenmiştir.
  6. [6]2/7/2018 tarihli ve 698 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 38 inci maddesiyle bu bentte yer alan “Bakanlar Kurulu kararı ve” ibaresi madde metninden çıkarılmış ve “Cumhurbaşkanının” ibaresinden sonra gelmek üzere “kararı ve” ibaresi eklenmiştir.
  7. [7]2/7/2018 tarihli ve 698 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 38 inci maddesiyle bu bentte yer alan “Dışişleri Bakanlığı ile Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurulunun görüşleri alınarak ilgili bakanın teklifi, Başbakanın onayı ve” ibaresi madde metninden çıkarılmış ve “Cumhurbaşkanının” ibaresinden sonra gelmek üzere “kararı ve” ibaresi eklenmiştir.
  8. [8]2/7/2018 tarihli ve 698 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 38 inci maddesiyle bu fıkrada yer alan “Başbakanlık Personel Genel Müdürlüğünce” ibaresi “Cumhurbaşkanlığınca” şeklinde değiştirilmiş ve “bu genel müdürlükçe” ibaresi madde metninden çıkarılmıştır.
  9. [9]2/7/2018 tarihli ve 698 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 38 inci maddesiyle bu fıkrada yer alan “Başbakanlık Personel Genel Müdürlüğünce” ibaresi “Cumhurbaşkanlığınca” şeklinde değiştirilmiştir.
  10. [10]2/7/2018 tarihli ve 698 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 38 inci maddesiyle bu fıkrada yer alan “Başbakanlıkça” ibaresi “Cumhurbaşkanlığınca” şeklinde değiştirilmiştir.
  11. [11]2/7/2018 tarihli ve 698 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 38 inci maddesiyle bu fıkrada yer alan “Başbakanlık” ibaresi “Cumhurbaşkanlığı” şeklinde değiştirilmiştir.
  12. [12]2/7/2018 tarihli ve 698 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 38 inci maddesiyle bu fıkrada yer alan “Kanunun yayımlanmasından itibaren bir yıl içinde Bakanlar Kurulunca” ibaresi “Cumhurbaşkanınca” şeklinde değiştirilmiştir.