Madalya ve Nişanlar Kanunu
- Kanun numarası
- 2933
- Kabul tarihi
- 24.10.1983
- Resmî Gazete
- 26.10.1983 / 18203
- Düstur
- 5. tertip, cilt 22
- Son değişiklik
- 30.03.2023
- Madde sayısı
- 15
2 Temmuz 2018 → 30 Mart 2023 arasında 5 madde değişti, 0 madde eklendi, 0 madde çıkarıldı.
Ayrıca 8 maddede hüküm aynı, fark biçimden: satır sonunun yeri, şapkalı harf, büyük/küçük harf, taramadan gelen karakter karışması, dipnot işaretinin başka yazılması ya da eski hâlde madde metninin sonuna sızmış bölüm başlığı. Yukarıdaki sayıya katılmadı. İki hâl ayrı kaynaktan geliyor (biri konsolide PDF'ten, diğeri HTML'den çıkarıldı), bu yüzden yazım farkı beklenir.
Bu aralıkta belgeyi değiştiren 2 kayıt
-
Değişikliğin gerekçesi
Madde ile deprem, yangın, sel gibi afetler ve tehlikeli salgın hastalıkların ortaya çıkmasının önlenmesi veya bunlarla mücadele edilmesi ile meydana gelen zararların giderilmesinde yaptığı çalışmalar ya da sunmuş olduğu katkılarla üstün feragat, fedakârlık, başarı ve yararlık gösteren Türk vatandaşlarına Devlet Üstün Fedakârlık Madalyası verilmesi öngörülmektedir.
-
Değişikliğin gerekçesi
Madde ile deprem, yangın, sel gibi afetler ve tehlikeli salgın hastalıkların ortaya çıkmasının önlenmesi veya bunlarla mücadele edilmesi ile meydana gelen zararların giderilmesinde yaptığı çalışmalar ya da sunmuş olduğu katkılarla üstün feragat, fedakârlık, başarı ve yararlık gösteren yabancı kişilere Cumhurbaşkanı kararı ve tevcihi ile Üstün Fedakârlık Nişanı verilmesi öngörülmektedir.
-
EskiMadde 2 – Devlet madalyaları aşağıda gösterilmiştir: a) Devlet Şeref Madalyası;(1) Devlet Şeref Madalyası, (…)(1) Cumhurbaşkanının kararı ve tevcihi ile Türkiye Cumhuri- yetinin bekası, ülkenin ve milletin bölünmez bütünlüğü, toplumun huzuru, birlik ve beraberliği için yurt içinde veya yurt dışında üstün feragat, fedakarlık, başarı ve yararlık gösteren Türk ve yabancı uyruklu kişilere verilir.(1) b) Devlet Övünç Madalyası;(2) Devlet Övünç Madalyası, (…)(2) Cumhurbaşkanının kararı ve tevcihi ile yurt içinde veya dışında gösterdiği sorumluluk ve görev anlayışı içinde feragat ve fedakarlık, başarı ve yararlılık dolu çalışmalarıyla Türkiye Cumhuriyeti ve Türk Milleti adına haklı gurur kaynağı teşkil ederek malul olanlara ve şehit olan kişilerin bu Kanunun 5 inci maddesinde belirtilen mirasçılarına veri- lir.(2) (1) 2/7/2018 tarihli ve 698 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 38 inci maddesiyle bu bentte yer alan “Bakanlar Kurulunun teklifi,” ibaresi madde metninden çıkarılmış ve “Cumhurbaşkanının” ibaresinden sonra gelmek üzere “kararı ve” ibaresi eklenmiştir. (2) 2/7/2018 tarihli ve 698 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 38 inci maddesiyle bu bentte yer alan “ilgili bakanın teklifi, Bakanlar Kurulunun onayı ve” ibaresi madde metninden çıkarılmış ve “Cumhur- başkanının” ibaresinden sonra gelmek üzere “kararı ve” ibaresi eklenmiştir. c) Devlet Üstün Hizmet Madalyası;(1) Devlet Üstün Hizmet Madalyası, (…)(1) Cumhurbaşkanının kararı ve tevcihi ile yurt için- de veya dışında herhangi bir alanda feragat, fedakarlık ve gayreti ile yaptığı çalışmalarda ülke ve dünya çapında emsallerine nazaran üstün başarı göstererek Devletin yücelmesine ve milli menfa- atlere önemli ölçüde katkısı olan Türk vatandaşlarına verilir.(1) d) (Ek: 1/3/2000-4541/7 md.) Devlet Savaş Madalyası;(2) Devlet Savaş Madalyası, Cumhurbaşkanı kararına istinaden bu madalyaları almayı hak eden kişilere, birliklerin sancaklarına Türk Silahlı Kuvvetleri Komutanı veya görevlendireceği zat tarafından takılır. Devlet Savaş Madalyası, 1 inci ve 2 nci derece Devlet Savaş Madalyası olmak üzere iki çeşittir.(2) 1. 1 inci derece Devlet Savaş Madalyası, 926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Ka- nununun 189 ve 190 ıncı maddeleri gereğince savaş takdirnamesi ile taltif edilenlere verilir. 2. 2 nci derece Devlet Savaş Madalyası Uluslararası hukukun meşru saydığı haller ile Türkiye’nin taraf olduğu antlaşmalar gereğince yapılan savaşlarda, Türk ve dost kuvvetler içinde ve dışında görev alarak Türkiye’nin veya dostlarının düşmanı ile yapılan muharebede başarılı sevk ve idaresi ile muharebe kazanan veya muharebenin kazanılmasını hazırlayan ve kolaylaştıran veya düşmanla çarpışmada görev icaplarının üstünde kahramanlık ve cesaret gösteren Türk ve yabancı uyruklu asker kişilere verildiği gibi, sonuçta üstün derecede kahramanlık ve cesaret gös- teren birliklerin sancaklarına takılmak üzere de verilir.YeniMadde 2 – Devlet madalyaları aşağıda gösterilmiştir: a) Devlet Şeref Madalyası; Devlet Şeref Madalyası, (…) Cumhurbaşkanının kararı ve tevcihi ile Türkiye Cumhuriyetinin bekası, ülkenin ve milletin bölünmez bütünlüğü, toplumun huzuru, birlik ve beraberliği için yurt içinde veya yurt dışında üstün feragat, fedakarlık, başarı ve yararlık gösteren Türk ve yabancı uyruklu kişilere verilir. b) Devlet Övünç Madalyası; Devlet Övünç Madalyası, (…) Cumhurbaşkanının kararı ve tevcihi ile yurt içinde veya dışında gösterdiği sorumluluk ve görev anlayışı içinde feragat ve fedakarlık, başarı ve yararlılık dolu çalışmalarıyla Türkiye Cumhuriyeti ve Türk Milleti adına haklı gurur kaynağı teşkil ederek malul olanlara ve şehit olan kişilerin bu Kanunun 5 inci maddesinde belirtilen mirasçılarına verilir. c) Devlet Üstün Hizmet Madalyası; Devlet Üstün Hizmet Madalyası, (…) Cumhurbaşkanının kararı ve tevcihi ile yurt içinde veya dışında herhangi bir alanda feragat, fedakarlık ve gayreti ile yaptığı çalışmalarda ülke ve dünya çapında emsallerine nazaran üstün başarı göstererek Devletin yücelmesine ve milli menfaatlere önemli ölçüde katkısı olan Türk vatandaşlarına verilir. d) (Ek: 1/3/2000-4541/7 md.) Devlet Savaş Madalyası; Devlet Savaş Madalyası, Cumhurbaşkanı kararına istinaden bu madalyaları almayı hak eden kişilere, birliklerin sancaklarına Türk Silahlı Kuvvetleri Komutanı veya görevlendireceği zat tarafından takılır. Devlet Savaş Madalyası, 1 inci ve 2 nci derece Devlet Savaş Madalyası olmak üzere iki çeşittir. 1. 1 inci derece Devlet Savaş Madalyası, 926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanununun 189 ve 190 ıncı maddeleri gereğince savaş takdirnamesi ile taltif edilenlere verilir. 2. 2 nci derece Devlet Savaş Madalyası Uluslararası hukukun meşru saydığı haller ile Türkiye’nin taraf olduğu antlaşmalar gereğince yapılan savaşlarda, Türk ve dost kuvvetler içinde ve dışında görev alarak Türkiye’nin veya dostlarının düşmanı ile yapılan muharebede başarılı sevk ve idaresi ile muharebe kazanan veya muharebenin kazanılmasını hazırlayan ve kolaylaştıran veya düşmanla çarpışmada görev icaplarının üstünde kahramanlık ve cesaret gösteren Türk ve yabancı uyruklu asker kişilere verildiği gibi, sonuçta üstün derecede kahramanlık ve cesaret gösteren birliklerin sancaklarına takılmak üzere de verilir. e) (Ek:30/3/2023-7447/5 md.) Devlet Üstün Fedakârlık Madalyası; Devlet Üstün Fedakârlık Madalyası, Cumhurbaşkanı kararı ve tevcihi ile deprem, yangın, sel gibi afetler ve tehlikeli salgın hastalıklarla mücadelede veya bunların yol açtığı zararların giderilmesinde üstün feragat, fedakârlık, başarı ve yararlık gösteren Türk vatandaşlarına verilir.
-
EskiMadde 3 – Nişan çeşitleri aşağıda gösterilmiştir: a) Devlet Nişanı;(3) Devlet Nişanı, (…)(3) Cumhurbaşkanının kararı ve tevcihi ile Türkiye Cumhuriyeti ile mensup olduğu devlet arasında dostça ilişkilerin geliştirilmesini ve milletlerin birbirlerine yakın- laşmalarını sağlayan ülkelerin devlet başkanlarına verilir.(3) (1) 2/7/2018 tarihli ve 698 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 38 inci maddesiyle bu bentte yer alan “ilgili bakanın teklifi, Bakanlar Kurulunun onayı ve” ibaresi madde metninden çıkarılmış ve “Cumhur- başkanının” ibaresinden sonra gelmek üzere “kararı ve” ibaresi eklenmiştir. (2) 2/7/2018 tarihli ve 698 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 38 inci maddesiyle bu bentte yer alan “Türk Silahlı Kuvvetleri Komutanının inhası üzerine, Milli Savunma Bakanı ve Başbakanın imzalayacağı ve Cumhurbaşkanının onaylayacağı kararnameye” ibaresi “Cumhurbaşkanı kararına” şeklinde değiştirilmiştir. (3) 2/7/2018 tarihli ve 698 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 38 inci maddesiyle bu bentte yer alan “Bakanlar Kurulu kararı,” ibaresi madde metninden çıkarılmış ve “Cumhurbaşkanının” ibaresinden sonra gelmek üzere “kararı ve” ibaresi eklenmiştir. b) Cumhuriyet Nişanı;(1) Cumhuriyet Nişanı, (…)(1) Cumhurbaşkanının kararı ve tevcihi ve Türkiye Cumhuriyeti ile mensup olduğu devlet arasında dostça ilişkilerin geliştirilmesini, milletlerin birbirine yakın- laşmalarını sağlayan ülkelerin başbakanlarına, bakanlarına ve dış temsilcilik mensuplarına veri- lir.(1) c) Liyakat Nişanı;(2) Liyakat Nişanı, (…)(2) Cumhurbaşkanının kararı ve tevcihi ile ilim ve sanatta Türkiye Cumhuriyetinin uluslararası alanda tanıtılması ve yüceltilmesini sağlayan yabancı kişilere veri- lir.(2)YeniMadde 3 – Nişan çeşitleri aşağıda gösterilmiştir: a) Devlet Nişanı; Devlet Nişanı, (…) Cumhurbaşkanının kararı ve tevcihi ile Türkiye Cumhuriyeti ile mensup olduğu devlet arasında dostça ilişkilerin geliştirilmesini ve milletlerin birbirlerine yakınlaşmalarını sağlayan ülkelerin devlet başkanlarına verilir. b) Cumhuriyet Nişanı; Cumhuriyet Nişanı, (…) Cumhurbaşkanının kararı ve tevcihi ve Türkiye Cumhuriyeti ile mensup olduğu devlet arasında dostça ilişkilerin geliştirilmesini, milletlerin birbirine yakınlaşmalarını sağlayan ülkelerin başbakanlarına, bakanlarına ve dış temsilcilik mensuplarına verilir. c) Liyakat Nişanı; Liyakat Nişanı, (…) Cumhurbaşkanının kararı ve tevcihi ile ilim ve sanatta Türkiye Cumhuriyetinin uluslararası alanda tanıtılması ve yüceltilmesini sağlayan yabancı kişilere verilir. d) (Ek:30/3/2023-7447/6 md.) Üstün Fedakârlık Nişanı; Üstün Fedakârlık Nişanı, Cumhurbaşkanı kararı ve tevcihi ile deprem, yangın, sel gibi afetler ve tehlikeli salgın hastalıklarla mücadelede veya bunların yol açtığı zararların giderilmesinde üstün feragat, fedakârlık, başarı ve yararlık gösteren yabancı kişilere verilir.
-
EskiMadde 6 – Hak kazananlara verilen veya geri alınan madalya ve nişanların Cumhurbaş- kanlığınca kayıtları tutulur ve (…)(3) tescil veya terkinleri yapılır.(3) (1) 2/7/2018 tarihli ve 698 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 38 inci maddesiyle bu bentte yer alan “Bakanlar Kurulu kararı ve” ibaresi madde metninden çıkarılmış ve “Cumhurbaşkanının” ibaresinden sonra gelmek üzere “kararı ve” ibaresi eklenmiştir. (2) 2/7/2018 tarihli ve 698 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 38 inci maddesiyle bu bentte yer alan “Dışişleri Bakanlığı ile Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurulunun görüşleri alınarak ilgili bakanın teklifi, Başbakanın onayı ve” ibaresi madde metninden çıkarılmış ve “Cumhurbaşkanının” ibaresinden sonra gelmek üzere “kararı ve” ibaresi eklenmiştir. (3) 2/7/2018 tarihli ve 698 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 38 inci maddesiyle bu fıkrada yer alan “Başbakanlık Personel Genel Müdürlüğünce” ibaresi “Cumhurbaşkanlığınca” şeklinde değiştirilmiş ve “bu genel müdürlükçe” ibaresi madde metninden çıkarılmıştır.YeniMadde 6 – Hak kazananlara verilen veya geri alınan madalya ve nişanların Cumhurbaşkanlığınca kayıtları tutulur ve (…) tescil veya terkinleri yapılır.
-
EskiMadde 13 – Madalya ve nişanların ebat, biçim ve özelliklerinin tespiti, kimlere ve nasıl verileceği, bunların muhafaza ve taşınmasına ilişkin şekil ve esaslar; Devletçe veya başka devlet- lerce verilen madalya ve nişanların takılması ile bu Kanunun uygulanmasına ilişkin diğer husus- lar, Cumhurbaşkanınca yürürlüğe konulacak yönetmelikle düzenlenir ve Resmi Gazete’de yayım- lanır.(4) (1) 2/7/2018 tarihli ve 698 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 38 inci maddesiyle bu fıkrada yer alan “Başbakanlık Personel Genel Müdürlüğünce” ibaresi “Cumhurbaşkanlığınca” şeklinde değiştirilmiştir. (2) 2/7/2018 tarihli ve 698 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 38 inci maddesiyle bu fıkrada yer alan “Başbakanlıkça” ibaresi “Cumhurbaşkanlığınca” şeklinde değiştirilmiştir. (3) 2/7/2018 tarihli ve 698 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 38 inci maddesiyle bu fıkrada yer alan “Başbakanlık” ibaresi “Cumhurbaşkanlığı” şeklinde değiştirilmiştir. (4) 2/7/2018 tarihli ve 698 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 38 inci maddesiyle bu fıkrada yer alan “Kanunun yayımlanmasından itibaren bir yıl içinde Bakanlar Kurulunca” ibaresi “Cumhurbaşkanınca” şeklinde değiştirilmiştir.YeniMadde 13 – Madalya ve nişanların ebat, biçim ve özelliklerinin tespiti, kimlere ve nasıl verileceği, bunların muhafaza ve taşınmasına ilişkin şekil ve esaslar; Devletçe veya başka devletlerce verilen madalya ve nişanların takılması ile bu Kanunun uygulanmasına ilişkin diğer hususlar, Cumhurbaşkanınca yürürlüğe konulacak yönetmelikle düzenlenir ve Resmi Gazete’de yayımlanır.
-
EskiMadde 15 – Bu Kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür. 2933 SAYILI KANUNA EK VE DEĞİŞİKLİK GETİREN MEVZUATIN VEYA ANAYASA MAHKEMESİ KARARLARININ YÜRÜRLÜĞE GİRİŞ TARİHLERİNİ GÖSTERİR TABLO Değiştiren Kanunun/KHK’nin 2933 sayılı Kanunun veya İptal Eden değişen veya iptal edilen Yürürlüğe Giriş Tarihi Anayasa Mahkemesi maddeleri Kararının Numarası 4541 2 4/3/2000 6496 5 31/7/2013 24/6/2018 tarihinde birlikte yapılan Türkiye Büyük Millet Meclisi ve Cumhurbaşkanlığı seçimleri KHK/698 2, 3, 6, 8, 9, 10, 13 sonucunda Cumhurbaşkanının andiçerek göreve başladığı tarihteYeniMadde 15 – Bu Kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür. 2933 SAYILI KANUNA EK VE DEĞİŞİKLİK GETİREN MEVZUATIN VEYA ANAYASA MAHKEMESİ KARARLARININ YÜRÜRLÜĞE GİRİŞ TARİHLERİNİ GÖSTERİR TABLO Değiştiren Kanunun/ KHK’nin veya İptal Eden Anayasa Mahkemesi Kararının Numarası 2933 Sayılı Kanunun Değişen veya İptal Edilen Maddeleri Yürürlüğe Giriş Tarihi 4541 2 4/3/2000 6496 5 31/7/2013 KHK/698 2, 3, 6, 8, 9, 10, 13 24/6/2018 tarihinde birlikte yapılan Türkiye Büyük Millet Meclisi ve Cumhurbaşkanlığı seçimleri sonucunda Cumhurbaşkanının andiçerek göreve başladığı tarihte 7447 2, 3 5/4/2023
Hükmü aynı, yazımı farklı 8 madde
Bu maddelerin hükmü aynı. Fark, metnin iki kaynaktan farklı çıkarılmasından geliyor; hukuken bir değişiklik değil. Kırmızı/yeşil işaretler farkın nereden geldiğini göstermek için duruyor.
-
EskiMadde 4 – Madalya ve nişanlar, düzenlenen bir törenle, Cumhurbaşkanı veya Cumhur- başkanının görevlendireceği bir kişi tarafından beratı ve rozeti ile birlikte hak kazanana, hak kazananın hayatta olmaması halinde madalya ve nişanlar en büyüklerinden başlamak üzere erkek çocuklarına, yoksa kız çocuklarına, çocukları yoksa babasına, o da yoksa annesine, annesi yoksa eşine verilir.YeniMadde 4 – Madalya ve nişanlar, düzenlenen bir törenle, Cumhurbaşkanı veya Cumhurbaşkanının görevlendireceği bir kişi tarafından beratı ve rozeti ile birlikte hak kazanana, hak kazananın hayatta olmaması halinde madalya ve nişanlar en büyüklerinden başlamak üzere erkek çocuklarına, yoksa kız çocuklarına, çocukları yoksa babasına, o da yoksa annesine, annesi yoksa eşine verilir.
-
EskiMadde 5 – (Değişik: 13/7/2013-6496/28 md.) Madalya ve nişanlar, hak edenin ölmesi hâlinde, bu madalya ve nişanlar kendileri tarafından mirasçılarından birine bırakılmamış ise, en büyüklerinden başlamak üzere çocuklarına, çocukları yoksa babasına o da yoksa annesine, baba ve annenin boşanmış olduğu durumlarda çocuğun velayeti kimde ise ona, anne ve babanın olma- dığı durumda eşine, eşinin de yokluğu hâlinde Türk Medenî Kanunu hükümlerine göre kanuni mirasçılarına intikal eder. Kendilerine madalya ve nişan intikal edenlerin ölümleri halinde birinci fıkradaki usul uy- gulanır.YeniMadde 5 – (Değişik: 13/7/2013-6496/28 md.) Madalya ve nişanlar, hak edenin ölmesi hâlinde, bu madalya ve nişanlar kendileri tarafından mirasçılarından birine bırakılmamış ise, en büyüklerinden başlamak üzere çocuklarına, çocukları yoksa babasına o da yoksa annesine, baba ve annenin boşanmış olduğu durumlarda çocuğun velayeti kimde ise ona, anne ve babanın olmadığı durumda eşine, eşinin de yokluğu hâlinde Türk Medenî Kanunu hükümlerine göre kanuni mirasçılarına intikal eder. Kendilerine madalya ve nişan intikal edenlerin ölümleri halinde birinci fıkradaki usul uygulanır.
-
EskiMadde 7 – Devletin şahsiyetine karşı işlenen cürümlerden dolayı hüküm giyenlerin mah- keme kararı ile madalya ve nişanlarının geri alınmasına hükmolunur.YeniMadde 7 – Devletin şahsiyetine karşı işlenen cürümlerden dolayı hüküm giyenlerin mahkeme kararı ile madalya ve nişanlarının geri alınmasına hükmolunur.
-
EskiMadde 8 – Başka devletler tarafından Türk vatandaşlarına verilen madalya ve nişanlar, Cumhurbaşkanlığınca tescil edilir. Tescili yapılmamış madalya ve nişanlar takılmaz.(1)YeniMadde 8 – Başka devletler tarafından Türk vatandaşlarına verilen madalya ve nişanlar, Cumhurbaşkanlığınca tescil edilir. Tescili yapılmamış madalya ve nişanlar takılmaz.
-
EskiMadde 9 – Madalya ve nişan sahiplerinden nişan veya madalyası herhangi bir sebeple zayi olanlar durumu en kısa zamanda tescil eden makama bildirmekle zorunludurlar. Madalya ve nişanın zayiinde kusursuz oldukları yetkili makamlarca belirlenenlere Cumhurbaşkanlığınca bedeli mukabilinde tören yapılmaksızın ve bir defaya mahsus olmak üzere madalya veya nişanları tekrar verilir.(2)YeniMadde 9 – Madalya ve nişan sahiplerinden nişan veya madalyası herhangi bir sebeple zayi olanlar durumu en kısa zamanda tescil eden makama bildirmekle zorunludurlar. Madalya ve nişanın zayiinde kusursuz oldukları yetkili makamlarca belirlenenlere Cumhurbaşkanlığınca bedeli mukabilinde tören yapılmaksızın ve bir defaya mahsus olmak üzere madalya veya nişanları tekrar verilir.
-
EskiMadde 10 – Madalya ve nişanlar ile ilgili her türlü giderler Cumhurbaşkanlığı bütçesin- den karşılanır.(3)YeniMadde 10 – Madalya ve nişanlar ile ilgili her türlü giderler Cumhurbaşkanlığı bütçesinden karşılanır.
-
EskiMadde 11 – Bu Kanuna göre verilmiş bulunan madalya ve nişanlar, hak edenlerce satıla- maz, devredilemez, bağışlanamaz veya şekli değiştirilemez.YeniMadde 11 – Bu Kanuna göre verilmiş bulunan madalya ve nişanlar, hak edenlerce satılamaz, devredilemez, bağışlanamaz veya şekli değiştirilemez.
-
EskiMadde 12 – Bu Kanunun 11 inci maddesindeki hükümlere aykırı hareket edenler bir ay- dan altı aya kadar hapis cezası ile cezalandırılır.YeniMadde 12 – Bu Kanunun 11 inci maddesindeki hükümlere aykırı hareket edenler bir aydan altı aya kadar hapis cezası ile cezalandırılır.
Elimizdeki en eski hâl 2 Temmuz 2018 tarihli. Belgenin konsolide metninin bundan önceki kopyası hiçbir arşivde bulunmadığı için daha eski hâller karşılaştırılamıyor. Buna karşılık o döneme ait 2 değişiklik kaydı elimizde var: belgenin değişiklik geçmişi.