Kaynak: Millî Güvenlik Konseyi S. Sayısı 707 · belgeyi aç · TBMM kaydı . Gerekçeler kanun tasarısı ya da teklifi üzerine yazılmıştır; komisyon ve Genel Kurul görüşmelerinde madde numaraları değişebilir. Her gerekçe, metni en çok benzeyen yürürlükteki maddeye bağlanmıştır.
Türkiye Cumhuriyetinin bekası, Türk Milletinin bölünmezliği, birlik ve beraberliği için yurt içinde ve dışında üstün feragat, fedakârlık, başarı ve yararlık gösterenlere keza ilim, sanat ve spor alanlarında ba şarılı olanlara Devletçe verilecek madalya ve nişanlara duyulan ihtiyaç sebebiyle bunların verilme usul ve esaslarının düzenlenmesi amaçlanmış ve bu Tasarı hazırlanmıştır.
Tasarıda önce Devlet Madalyaları ele alınmıştır. Devlet Şeref Madalyası, Devlet. ÖVünç Madalyası ve Devlet Üstün Hizmet Madalyası olarak belirtilen Devlet Madalyaları ile Devlet Nişanı, Cumhuriyet Nişanı ve Liyakat Nişanı olarak saptanan nişanların verilebilme kıstasları ayrı ayrı gösterilmiştir.
Tasarıda ayrıca, madalya ve nişanların verilmesi, taşınması, geri alınması ve intikaline ilişkin esaslar ile başka devletlerce verilen , madalya ve nişanların takılması hususu düzenlenmiştir.
Bunun yanında, madalya ve nişanları kayba uğrayanlardan kusursuz oldukları anlaşılanlara bedeli mu kabilinde tören yapılmaksızın ikinci defa madalya ve nişanlarının verile'bileceği esası getirilerek madalya ve nişanlara ilişkin giderlerin Başbakanlıkça karşılanacağı 'belirtilmiştir.
Madalya ve nişanların hak sahiplerince satılması, devredilmesi ya da bağışlanması hallerinde cezaî mü eyyide öngörülmüş; Madalya veya nişanlara hakarette bulunanların hak sahibi olmaları halinde ise öngörü len hapis cezasına ilaveten madalya ya da nişanlarla bunların berat ve rozetlerinin geri alınabileceği hükmü getirilmiştir.
Son olarak, tasarıda yer almayıp Kanunun uygulanmasını sağlayacak diğer hususlar yönetmeliğe bı rakılarak bunların neler olabileceği de belirtilmiştir.
— Madalya ve Nişanlar Kanun Tasarısının bu maddesiyle sözkonusu tasarının amacı belir tilerek, yürürlükte bulunan diğer kanunlardaki bu konuya ilişkin hükümlerin saklı tutulduğu, vurgulanmış tır.
Ezcümle, İstiklal Madalyası Kanunu ile 926 Sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanununun bu ko nudaki hükümleri saklı tutulmuştur.
— Sözkonusu madde ile tasarının; madalya ve nişanların çeşidini, verilecek kişileri, verilme, tescil, taşınma ve geri alınma usullerini, mirasçılara intikal şeklini, bunların kaybı hallerinde yapılacak iş lemleri, madalya ve nişanlara ait giderler ile cezaî müeyyidelerin yanında diğer hususları kapsadığı belirtil miştir.
— Bu madde ile Devlet Madalyaları ele alınarak bunlar; Devlet Şeref Madalyası, Devlet Övünç Madalyası ve Devlet Üstün Hizmet Madalyası olarak üçe ayrılmıştır.
Maddenin (a) 'bendinde Devlet Şeref Madalyası ele alınarak bu madalyanın, Bakanlar Kurulunun tek lifi ve Cumhurbaşkanının tevcihi ile Türkiye Cumhuriyetinin bekası, Türk Milletinin bölünmezliği, birlik ve beraberliği için yurt içinde veya yurt dışında üstün feragat, fedakârlık başarı ve yararlık gösteren asker veya sivil kişilere verileceği belirtilmiştir.
Maddenin (b) bendinde Devlet övünç Madalyasının, ilgili Bakanın teklifi, Bakanlar Kurulunun onayı ve Cumhurbaşkanının tevcihi ile yurt içinde veya dışında gösterdiği sorumluluk ve görev anlayışının bilincin de feragat, fedakârlık, başarı ve yararlık dolu çalışmalarıyla Türkiye Cumhuriyeti ya da Türk Milleti adına onur vesilesi durumuna gelerek şehit olan asker veya sivil kişilerin bu Kanunun 6 ncı maddesinde sı rası belirtilen yakınlarına verileceği açıklanmıştır.
Maddenin (c) bendinde ise, Devlet Madalyalarından son olarak, Devlet Üstün Hizmet Madalyası ele alınmış ve ilgili Bakanın teklifi, Bakanlar Kurulunun onayı ve Cumhurbaşkanının tevcihi ile yurt içinde veya dışında herhangi bir alanda (bilim, sanat, spor gibi) feragat, fedakârlık, başarı ve yararlık dolu ça lışmaları neticesinde emsallerine kıyasla çok üstün derecede başarılı olarak Türkiye Cumhuriyeti Devletinin yücelmesine veya ulusal menfaatlere önemli ölçüde katkısı olan asker veya sivil vatandaşlara bu madalya nın verileceği açıklanmıştır.
Madde metninden de anlaşılacağı üzere, Devlet Madalyalarından sadece Devlet Üstün Hizmet Madal yası vatandaşlara hasredilmiştir. Devlet Şeref Madalyası ya da Devlet övünç Madalyasımn vatandaşlara olduğu gibi yabancı kişilere de verilmesi esası getirilmiştir.
'Madde 4. — Bu madde ile Nişanlar ele alınarak bunlar, Devlet Nişanı, Cumhuriyet Nişanı ve Liyakat Nişanı olmak üzere üçe ayrılmıştır.
Maddenin (a) bendinde Devlet Nişanının Bakanlar Kurulu Kararı ve Cumhurbaşkanının tevcihiyle Tür kiye Cumhuriyeti ile mensup olduğu devlet arasında dostane ilişkilerin kurulması ya da geliştirilmesini sağ layan veya milletlerin birbirine yakınlaşmalarında katkısı olan ülkelerin devlet başkanlarına verileceği be lirtilmiştir.
Aynı maddede daha sonra Cumhuriyet Nişanına yer verilerek bu nişanın, Bakanlar Kurulu Kararı ve Cumhurbaşkanının tercihiyle Türkiye Cumhuriyeti ile mensup olduğu devlet arasında dostça ilişkilerin ge liştirilmesinde ya da^ milletlerin birbirlerine yakınlaşmalarında katkısı olan ülkelerin başbakanlarına, ba kanlarına ya da elçi, konsolos, ateşe, temsilci gibi diplomatik misyon mensuplarına verileceği vurgulanmış tır.
•Bu maddede son olarak (c) bendi başlığıyla Liyakat Nişanı ele alınarak bu nişanın, ilgili Bakanın tek lifi, Başbakanın onayı ve Cumhurbaşkanının tevcihi ile ilim ve sanatta Türkiye Cumhuriyetinin uluslararası alanda tanıtılmasını ve yücelmesini sağlayan yabancı kişilere verileceği belirtilmiştir.
Bu Kanuna göre verilebilecek Devlet Madalyaları ve Nişanların tek dereceli olma esası, getirilmiştir.
— Tasarının bu maddesiyle hak kazananlara verilen madalya ve nişanların kayıtlarının tutula rak, bunların beraatlarına dayanılmak suretiyle tescillerinin tek elden yürütülmesi uygun görülmüştür. Bu Kanuna göre verilecek olan madalya ve nişanların kayıt ve tescilleri Baş'bakanlık Personel Genel Müdürlü ğünce yapılacağı hususu benimsenmiştir.
'Madde 6. — Bu madde ile madalya ve nişanların bir tören düzenlenerek Cumhurbaşkanı ya da Cum hurbaşkanının yetkili kılacağı bir temsilci tarafından, beratı ve rozetiyle birlikte, hak edene, hak edenin ölümü halinde ise büyük oğluna, yoksa büyük kızına, çocuğu yoksa babasına, babası yoksa anasına, o da yoksa eşine verileceği hükme bağlanmıştır.
'Madde 7. — Tasarının bu maddesiyle madalya ve nişanların geri alınması düzenlenmiştir. Buna göre, Türk Ceza Kanununda belirtilen «Devletin şahsiyetine karşı işlenen cürümlerden» dolayı hüküm giyenlerin mahkeme kararı ile madalya ve nişanları geri alınır.
— Bu madde ile madalya ve nişanların, hak edenin ölümü halinde büyük oğluna, yoksa bü yük kızına, çocuğu yoksa babasına, yoksa anasına, o da yoksa eşine; bunların ölümlerinde varislerine inti kal edeceği hükme bağlanarak mirasçıların kendilerine miras kalan madalya ve nişanlar ile nişan rozetlerini lakamayacakları belirtilmiştir.
'Madde 9. — Tasarının bu maddesi ile başka devletler tarafından Türkiye Cumhuriyeti mensuplarına ve rilen madalya ve nişanların Başbakanlık Personel Genel Müdürlüğünce tescil edileceği ve tescili yapılma mış madalya ve nişanların takılamayacağı belirtilmiştir.
»Böylelikle, Devletimizce verilen madalya ve nişanlar ile başka devletlerce verilen madalya ve nişanların kayit ve tescilleri konusunda paralellik sağlanarak Başbakanlık Personel Genel Müdürlüğü bu konuda yet kili kılınmıştır.
'Madde 10. — Bu madde ile madalya ve nişanların kaybı halinde yapılacak işlemden söz edilmiştir. Bu na göre .madalya ve nişan sahiplerinden nişan veya madalyası yok olan, kaybolan veya çalınan durumu en kısa zamanda madalya ve nişanları veren makama bildirmekle mükellöftir. Başbakanlık Personel Genel Müdürlüğünce yaptırılacak inceleme sonucu idarece kusursuz oldukları anlaşılanlara, bedeli mukabilinde, ikinci defa madalya veya nişanlarının verileceği hükme bağlanmıştır.
— Tasarının bu maddesi ile madalya ve nişanların verilmesi ile ilgili giderlerin Başbakanlık bütçesince karşılanacağı belirtilmiştir.
'Madde 12. — Bu madde ile yasak tasarruflar düzenlenmiştir. Böylece, bu Kanuna göre verilmiş olan madalya ve nişanların hak edenlerce satılması, devredilmesi, bağışlanması ya da şeklinin değiştirilmesi ya saklanmıştır.
_ 4 —
— Tasarının bu maddesiyle bu Kanunun 12 nci maddesindeki hükümlere aykın hareket edenler hakkında cezaî müeyyide getirilmiştir. Aykırı hareketin müeyyidesi bir aydan altı aya kadar hapis cezasıdır.
Maddenin ikinci fıkrasında, madalya ve nişanlara küçük düşürücü mahiyette sözle veya fiille hakaret edenler hakkında getirilen cezaî müeyyide ise altı aydan bir yıla kadar hapis cezasıdır.
Maddenin son fıkrasında bir özel müeyyide getirilerek, ikinci fıkrada adı geçen hakaret fiilinin madalya ve nişan sahibi tarafından işlenmesi halinde, cezaî müeyyideye ilaveten mahkemece, madalya ve nişanlar ile 'bunların berat ve rozetlerinin geri alınarak Başbakanlık Personel Genel Müdürlüğüne verilebileceği belirtil miştir.
— «Yönetmelik» başlığını taşıyan bu madde ile Kanunda belirtilmesine lüzum görülmeyen ayrıntıların söz konusu Tasarının kanunlaşmasını müteakip altı ay içinde, Bakanlar Kurulunca yürürlüğe konacak bir yönetmelikle belirleneceği saptanmıştır.
— Tasarının bu maddesi yürürlük tarihini göstermektedir.
— Bu madde ile yürütme düzenlenmektedir.
İhtisas Komisyonu Rapora TC Millî Güvenlik Konseyi İhtisas Komisyonu 20 Ekim 1983 Esas No. : 1/617 Karar No. : 166 MİLLİ GÜVENLİK KONSEYİ BAŞKANLIĞINA Danışma Meclisi Genel Kurulunun 5 Ekim 1983 tarihinde yaptığı 170 nci birleşiminde işaret oyu ile kabul edilen «Madalya ve Nişanlar Kanun Tasarısı» Komisyonumuzca incelenmiştir.
Komisyonumuz Danışma Meclisince kabul edilen metnin tümünü benimseyerek maddelerin görüşülme sine geçilmesine karar vermiştir.
