İçeriğe geç
Yürürlükte Temel kanun 10. hâli

Özelleştirme Uygulamaları Hakkında Kanun

Kanun numarası
4046
Kabul tarihi
24.11.1994
Resmî Gazete
27.11.1994 / 22124
Düstur
5. tertip, cilt 34
Son değişiklik
07.05.2026
Madde sayısı
61
Madde 1

Amaç ve Kapsam

2 değişiklik

Bu Kanunun amacı;

A) Bu maddede belirtilen ve Kanunun uygulanmasında "kuruluş" adı ile anılacak olan;

a) İktisadi devlet teşekküllerinin, bunların müessese, bağlı ortaklık, işletme, işletme birimleri ile varlıklarının ve iştiraklerindeki kamu paylarının,

b) Kamu iktisadi teşebbüsleri statüsü dışında kalmakla beraber sermayesinin tamamı veya yarısından fazlası devlete ve/veya diğer kamu tüzelkişilerine ait olan ticari amaçlı kuruluşlardaki kamu payları ile bu kuruluşlara ait müessese, bağlı ortaklık, işletme, işletme birimleri ve varlıklarının, iştiraklerindeki kamu paylarının,

c) Devletin diğer iştiraklerindeki kamu payları ile Hazineye ait payların,

d) Genel ve katma bütçeli idareler ile bunlara bağlı döner sermayeli kuruluşların ve kamu iktisadi teşebbüslerinden kamu iktisadi kuruluşlarının gördükleri kamu hizmetleri ile doğrudan doğruya ilgili olmayan varlıklarının ve iştiraklerindeki paylarının,

e) Belediye ve il özel idarelerine ait ticari amaçlı kuruluşlar ile pay oranlarına bakılmaksızın her türlü iştiraklerindeki paylarının,

f) Genel ve katma bütçeli idarelerle bunlara bağlı döner sermayeli kuruluşların, mal ve hizmet üretim birimleri ve varlıkları (baraj, gölet, otoyol, yataklı tedavi kurumları, limanlar ve benzeri diğer mal ve hizmet üretim birimleri) ile bu Kanunun 35 inci maddesinin (B) fıkrasında belirtilen kamu iktisadi kuruluşlarının temel kuruluş amaçlarına uygun mal ve hizmet üretim birimlerinin işletilmesi haklarının,

ekonomide verimlilik artışı, kamu giderlerinde azalma sağlamak, Hazineye ait taşınmazları değerlendirmek suretiyle kamuya gelir elde etmek gerekçelerinden birisi ile özelleştirilmelerine ilişkin esasları düzenlemektir.[2]

B) Bu Kanun yukarıda belirtilen amaca yönelik olarak;

a) (Mülga: 2/7/2018-KHK-703/85 md.)

b) "Özelleştirme Fonu"nun ve "Kamu Ortaklığı Fonu"nun kurulmasına ve bu fonların kaynakları ile kullanım alanlarının belirlenmesine,

c) "Özelleştirme uygulamaları"na,

d) "Çalışanların Tasarruflarını Teşvik Hesabı"nda toplanan paraların nemalandırılmasına,

e) Özelleştirme kapsamına alınan kuruluşlarda hizmet akdine dayalı olarak çalışan personelden özelleştirme uygulamaları sonucu işsiz kalabilecek olanlara mali ve sosyal haklar sağlanmasına,

f) Özelleştirme kapsamına alınan kuruluşlarda çalışan kamu personelinin özlük ve sosyal haklarına,

ilişkin hükümleri kapsar.

Genel ve katma bütçeli idarelerle bunlara bağlı döner sermayeli kuruluşların mal ve hizmet üretim birimleri ve varlıklarının (baraj, gölet, otoyol, yataklı tedavi kurumları, limanlar ve benzeri diğer mal ve hizmet üretim birimleri) işletme haklarının verilmesi veya kiralanması ile kamu iktisadi teşebbüsleri arasında yer alan ve 233 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede tanımlanmış bulunan "kamu iktisadi kuruluşlarının ve bunların müessese, bağlı ortaklık, işletme, işletme birimleri ve varlıklarının, mülkiyetin devri dışında kalan yöntemler ile özelleştirilmesi bu Kanun hükümlerine tabidir. Ancak, bu kuruluşların mülkiyetinin devrine ilişkin hususlar, kuruluşların gördükleri kamu hizmetinin esaslarına ve özelliklerine göre ayrı kanunlarla düzenlenir.

Madde gerekçesi

- Daha önce yürürlükte bulunan mevzuatta sadece kamu iktisadî teşebbüslerinin özelleştirilmesine ilişkin hükümler yer almakta iken, bu Kanunla yapılan düzenleme sonucu Dev letin diğer mal ve hizmet üretim birimlerinin de özelleştirme kapsamına alınmasıyla, özelleştirme uygulamalarının sınırlan genişletilmiş ve bu suretle Devletin ekonomik alandaki rolünün azalülması amaçlanmıştır.

Bu maddenin (A) bendinde sayılan kuruluşlar, gördükleri hizmetler ve yapısal bakımdan aynı nitelikte bulunduğundan, bu kuruluşların bu Kanunda öngörülen esaslar çerçevesinde özelleştiril mesi uygun görülmüştür. Kamu iktisadî teşebbüslerinden kamu iktisadî kuruluşlarının ve genel ve katma bütçeli idareler ile bunlara bağlı döner sermayeli kuruluşların gördükleri hizmetlerin özel likleri ve bu kuruluşların özelleştirilmesine ilişkin koşulların farklılıkları da dikkate alınarak, bun ların mal ve hizmet üretim birimleri ile varlıklarının mülkiyet devrinin, durumlarına ve yapısal özelliklerine uygun esas ve usulleri de içeren ayrı kanunlarla yapılması gerekli görülmüştür.

Bu amacı gerçekleştirmek üzere, maddenin (B) bendinde Kanunun kapsamı belirlenmiş ve bu Kanun ile yapılan düzenlemeler temel konu başlıkları ile belirtilmiştir.

Kaynak: TBMM S. Sayısı 720 · tasarı/teklifin madde 1 gerekçesi

Madde 2

İlkeler

2 değişiklik

Özelleştirme uygulamalarında;

a) Doğabilecek istihdam azalmaları ile ilgili olarak mevcut kanunlarda ve/veya toplu iş sözleşmelerinde öngörülen tazminatlara ek olarak "İş Kaybı Tazminatı"nın verilmesi,

b) Kuruluşların özelliklerine ve içinde bulundukları şartlara göre özelleştirme yöntemlerinin belirlenmesi,

c) (Mülga: 29/6/2012-6338/17 md.)

d) Oluşabilecek tekelci bir yapının olumsuz etkilerinin önlenmesi,

e) Mülkiyetin yaygınlığının yanı sıra, yönetim sorumluluk ve yetkilerini üstlenebilecek ortak grubunun temini,

f) Özelleştirme uygulamaları çerçevesinde kamu bankalarının da öncelikle özelleştirilecek kuruluşlar arasına alınarak süratle özelleştirilmesinin sağlanması,

g) Stratejik konularda devletin sahip olacağı imtiyazlı hisse oluşturulması,

h) Tabii kaynakların, belli bir süre için sadece işletme hakkının verilmesi suretiyle özelleştirilmesi,

ı) Özelleştirme işlemlerinin değer saptaması da dahil aleniyet içinde yürütülmesi,

i) Özelleştirme uygulamalarında, milli güvenlik ve kamu yararının gerektirdiği durumlar hariç, kamu kurum ve kuruluşları ile kamu tüzel kişiliğine sahip eğitim kurumları ve mahalli idarelere devir yapılmaması,[3]

ilkeleri esas alınır.

Yukarıda belirtilen amaç ve ilkeler doğrultusunda alınacak kararlarda öncelikler ile bunların tabi olacağı özelleştirme uygulamalarına ilişkin esas ve usuller kuruluşların nitelikleri ve ülke ekonomisinin gerektirdiği şartlar da dikkate alınarak Özelleştirme Yüksek Kurulunca belirlenir.

Madde gerekçesi

- Bu maddede, özelleştirmeden beklenen faydamn sağlanabilmesi için, özelleştirme uygulamalarında gözönünde bulundurulması öngörülen ilkeler düzenlenmiştir. Buna göre; özelleş tirme uygulamaları sonucu doğabilecek istihdam azalması nedeniyle ortaya çıkabilecek mağduri yetlerin giderilebilmesi amacıyla iş kaybı tazminatı verilmesi, kuruluşların özelliklerine göre özel leştirme yöntemlerinin belirlenmesi, özelleştirme uygulamalarından elde edilecek gelirlerin genel bütçe harcama ve yatırımlarında kullanılması, oluşabilecek tekelci bir yapının olumsuz etkilerinin önlenmesi, mülkiyetin yaygınlığı ve nitelikli ortak grubunun temini, kamu bankalarının faaliyetle rinin ekonomi üzerinde yarattığı olumsuz sonuçlann ortadan kaldınlması ve devletin malî yükünün azaltılması bakımından kamu bankalannın da öncelikle özelleştirilecek kuruluşlar arasında yer al ması, özelleştirme programında bulunan stratejik önemi haiz kuruluşlarda devletin sahip olacağı imtiyazlı hisselerin oluşturulması, Anayasa hükümleri dikkate alınarak tabii kaynakların mülkiye tinin değil belirli bir süre için sadece işletilmesi hakkının özelleştirilmesi, kamuoyunun doğru bilgilendirilmesi için özelleştirme uygulamalarının aleniyet içerisinde yapılması, millî güvenlik ve kamu yararının gerektirdiği haller hariç özelleştirme uygulamalarında kamu kurum ve kuruluşları ile mahallî idarelere satış ve devir yapılmaması ilkeleri tespit edilmiştir. Böylece özelleştirme uy gulamalarının, tespit edilen ilkeler çerçevesinde ve istikrarlı, güvenli ve kamuoyu desteği sağlana rak yürütülmesi amaçlanmıştır.

Kaynak: TBMM S. Sayısı 720 · tasarı/teklifin madde 2 gerekçesi

Madde 3

Özelleştirme Yüksek Kurulu ve Görevleri

4 değişiklik

(Mülga birinci fıkra: 2/7/2018-KHK-703/85 md.)

Kurulun görevleri aşağıda belirtilmiştir:

a) Bu Kanunun 1 inci maddesinde sayılan kuruluşların "Özelleştirme kapsamına" alınmasına, özelleştirme kapsamına alınanlardan mevcut durumu itibariyla özelleştirilebilir nitelikte olmayanların mali ve hukuki açıdan "özelleştirmeye hazırlanmasına", hazırlık işlemleri tamamlananların bu işlemlerin tamamlanmasından sonra, hazırlık işlemlerine gerek görülmeyenlerin ise doğrudan "özelleştirme programına" alınmasına karar vermek ve özelleştirme kapsamına alınan kuruluşların özelleştirme işlemlerinin tamamlanması için süre tespit etmek,

b) Özelleştirme kapsamına alınmış olan kuruluşlardan gerekli görülenlerin özelleştirme kapsamından çıkarılarak eski statülerine iade edilmesine ve/veya özelleştirme programına alınmış kuruluşlardan gerekli görülenlerin özelleştirmeye hazırlanmasına karar vermek,

c) Kuruluşların; satış, kiralama, işletme hakkı devri, mülkiyetin gayri ayni hakların tesisi ve işin gereğine uygun sair hukuki tasarruflar ile devredilmelerine ilişkin özelleştirme yöntemlerinden hangisi ile özelleştirileceğini belirlemek,

d) Özelleştirme programına alınan kuruluşların "satış, kiralama, işletme hakkı devri, mülkiyetin gayri ayni hakların tesisi ve işin gereğine uygun sair hukuki tasarruflarla gerçek ve/veya özel hukuk tüzel kişilerine devredilmesi" yöntemleriyle yapılan ihaleler sonucunda ihale komisyonlarınca verilen nihaî kararları onaylamak,[4]

e) Özelleştirme kapsamına alınan kuruluşlardan gerekli görülenlerin küçültülmesine, faaliyetlerinin süreli veya süresiz olarak durdurulmasına, kapatılmasına veya tasfiyesine karar vermek,

f) Yurt içinden ve/veya yurt dışından Özelleştirme Fonunun kullanım alanlarında yararlanmak üzere borç almaya ve bu amaçla Devlet garantili ve garantisiz iç ve dış tahviller ile gerekli görülen hallerde her türlü menkul kıymet ihracı ve diğer kıymetli evrakın düzenlenmesine karar vermek,

g) Gerekli görülen hallerde, özelleştirme programındaki kuruluşların hisse senetleri ile bu kuruluşlara ait her türlü menkul kıymet ve diğer kıymetli evrakın satın alınmasına ve tekrar satılmasına karar vermek,

h) Özelleştirme Fonu ve Özelleştirme İdaresinin gelir gider programlarını görüşerek onaylamak,

ı) Özelleştirme İdaresinin yıl içindeki uygulamaları ile gelecek yıl programlarını değerlendirerek varsa aksaklıkları giderecek tedbirleri almak, (Ek ibare: 1/8/2003-4971/1 md.; İptal ibare: Anayasa Mahkemesinin 28/12/2005 tarihli ve E.: 2003/87, K.:2005/110 sayılı Kararı ile.)

i) Kanunlarla ve diğer mevzuatla verilen işleri karara bağlamak.

Kurul, hizmetin ifası için yarar gördüğü hallerde parasal sınırları ile usul ve esaslarını açıkça belirlemek kaydıyla bu maddenin (d) ve (g) bentlerinde yazılı konularda Özelleştirme İdaresi Başkanlığına yetki verebilir.

Madde gerekçesi

- Bu maddede, Özelleştirme Yüksek Kurulunun oluşumu ve bu Kurulun görevleri ile yetkileri düzenlenmiş, böylece özelleştirme uygulamalarının, tek karar organı tarafından bir bü tünlük içinde yürütülmesi amaçlanmıştır.

Kaynak: TBMM S. Sayısı 720 · tasarı/teklifin madde 3 gerekçesi

Madde 4

Özelleştirme İdaresi Başkanlığının Kuruluş ve Görevleri

Mülga / iptal1 değişiklik

(Mülga: 2/7/2018-KHK-703/85 md.)

Madde gerekçesi

- Özelleştirme uygulamalarını yürütmek üzere Başbakana bağlı kamu tüzel kişiliği ni haiz, özel bütçeli Özelleştirme İdaresi Başkanlığı kurulmuş ve bu İdarenin görev ve yetkileri be lirlenerek özelleştirme uygulamalarına ilişkin özgün düzenlemelerle hız ve verimliliğin artırılması ve uygulamadan doğan sorunların çözülmesi amaçlanmıştır.

Kaynak: TBMM S. Sayısı 720 · tasarı/teklifin madde 4 gerekçesi

Madde 5

İdare Hizmet Birimleri

Mülga / iptal1 değişiklik

(Mülga: 2/7/2018-KHK-703/85 md.)

Madde gerekçesi

- Mevcut yasal düzenlemenin gereği olarak Özelleştirme İdaresi Başkanlığı ana hiz met, danışma ve yardımcı hizmet birimleri oluşturularak yeni kurulan İdarenin teşkilat yapısı be lirlenmiştir.

Kaynak: TBMM S. Sayısı 720 · tasarı/teklifin madde 5 gerekçesi

Madde 6

Personel Rejimi

9 değişiklik

(Mülga birinci, ikinci, üçüncü, dördüncü cümleler: 2/7/2018-KHK-703/85 md.) Başkan ve Başkan Yardımcıları aylık, ek gösterge, zam ve tazminatları ile statüleri bakımından Cumhurbaşkanlığına bağlı başkanlıkların başkanı ve bakanlık genel müdürleri hakkında uygulanan hükümlere tabidirler.[5]

(Mülga ikinci fıkra: 11/10/2011-KHK-666/1 md.)

(Mülga üçüncü fıkra: 2/7/2018-KHK-703/85 md.)

(Mülga dördüncü fıkra: 2/7/2018-KHK-703/85 md.)

Kamu İktisadi teşebbüsleri ve bağlı ortaklıkları ile özelleştirme kapsamına alınan kuruluşlarda çalışan personelden idarece hizmetine ihtiyaç duyulanlar, ücreti ve özlük hakları kendi kuruluşu tarafından karşılanmak kaydıyla idarenin re'sen vereceği karar ile bu idarede görevlendirilebilir. Bu personel idarede görevli oldukları süre içinde kendi kuruluşlarında ücretli izinli sayılır.

(Mülga altıncı fıkra: 11/10/2011-KHK-666/1 md.)[6]

(Mülga yedinci fıkra: 2/7/2018-KHK-703/85 md.)

(Mülga sekizinci fıkra: 2/7/2018-KHK-703/85 md.)

Madde gerekçesi

- Özelleştirme İdaresinin, Kanunla düzenlenen görev ve yetkileri ile bunların önem ve özellikleri dikkate alınarak her kademedeki personelin statüsü, istihdam usul ve esasları ile per sonelin özlük haklan belirlenmiştir.

Kaynak: TBMM S. Sayısı 720 · tasarı/teklifin madde 6 gerekçesi

Madde 7

Yasaklar ve Cezai Hükümler

4 değişiklik

Özelleştirme programında bulunan kuruluşlardan Sermaye Piyasası Kanununun kapsamına giren ve hisseleri borsada işlem gören kuruluşların; yönetim kurulu başkan ve üyeleri, denetçileri diğer personeli, Özelleştirme idaresi personeli (…)[7] görevleri dolayısıyla bu kuruluşların hesap ve işlemleri ile işletmelerine ilişkin öğrendikleri, henüz kamuya açıklanmamış bilgileri açıklayamazlar. Bu bilgileri kendilerine veya üçüncü kişilere menfaat sağlamak amacıyla kullanarak, sermaye piyasalarında işlem yapanlar arasındaki fırsat eşitliğini bozacak şekilde mameleki yarar sağlamalarına yönelik olarak borsa içinde ve dışında bu kuruluşlarla ilgili menkul kıymet alımı satımı yapamazlar. (Değişik üçüncü cümle: 1/8/2003-4971/3 md.) Özelleştirme programında bulunan ve sermayesinin yarısından fazlası kamuya ait olan kuruluşların yönetim kurulu başkan ve üyeleri, denetçileri, genel müdürleri, İdare personeli ile kurul başkan ve üyeleri, özelleştirme programında bulunan kuruluşların hisselerinin veya varlıklarının satış, kiralama, işletme hakkı devri, mülkiyetin gayri aynî hak tesisi, gelir ortaklığı modeli ve sair hukukî tasarruflar yöntemleriyle yapılacak özelleştirme işlemlerine dolaylı ya da dolaysız yararlanan sıfatıyla taraf olamazlar. Bu yasak, bu maddede belirtilen kişilerin eş ve çocuklarını da kapsar. (…) Özelleştirme İdaresi Başkanı, Başkan Yardımcıları, Daire Başkanları, Hukuk Müşavirleri ve Değer Tespit Komisyonu Başkan ve Üyeleri, özelleştirilen kuruluşlarda, özelleştirme tarihinden itibaren, iki yıl süreyle görev alamazlar.

(Değişik ikinci fıkra: 23/1/2008-5728/471 md.) Bu yasaklara aykırı hareket edenler, altı aydan iki yıla kadar hapis ve onbin güne kadar adlî para cezası ile cezalandırılır. Ancak, verilecek adlî para cezasının miktarı, edinilen haksız kazancın üç katından az olamaz.

(Değişik üçüncü fıkra: 23/1/2008-5728/471 md.) Özelleştirme İdaresi Başkanlığı ile özelleştirme programına alınan kuruluşlarda çalışan personel ve sözleşmeli olarak çalıştırılan personel, görevleriyle bağlantılı olarak işledikleri suçlardan dolayı kamu görevlisi sayılırlar ve bu personelin özelleştirilmenin paralarına ve para hükmündeki evrak ve senetlerine ve mevcutlarına karşı işledikleri suçlar ile bilânço, tutanak, rapor ve benzeri her türlü belge ve defterleri üzerinde işledikleri suçlar ile ifa ettikleri görevlerinden doğan suçlardan dolayı haklarında Türk Ceza Kanununun İkinci Kitap Üçüncü Kısım Dördüncü Bölüm ile Dördüncü Kısım Birinci Bölüm altında yer alan suçlara ilişkin hükümler uygulanır.

Madde gerekçesi

- Özelleştirme İdaresi Başkanlığının bu kanunla belirlenen görevlerinin nitelikleri de dikkate alınarak bu uygulamaları yürütecek personelin özel bilgi ve ihtisasa sahip olmasının ge rekliliğinden hareketle, özelleştirme uzman yardımcılığı ve özelleştirme uzmanlığı ihdas edilmiş, bu kadrolara atanma şartlarına ilişkin usul ve esaslar düzenlenmiştir.

Kaynak: TBMM S. Sayısı 720 · tasarı/teklifin madde 7 gerekçesi

Madde 8

İdarenin Bütçesi

İdarenin giderleri, Özelleştirme Fonunun % 5 (yüzde beş) ini aşmayacak şekilde Kurulca belirlenen İdare bütçesinden karşılanır. İdare bütçesinin ita amiri Başkandır.

Madde gerekçesi

- Özelleştirme İdaresi Başkanlığı görevlerinin gerektirdiği tüm giderler dikkate alı narak, Özelleştirme İdaresi Başkanlığı bütçesinin Özelleştirme Fonunun % 5'ini aşmayacak şekil de bu Fondan ayrılacağına ilişkin düzenleme yapılmış ve bu bütçenin itâ amirinin Özelleştirme İda resi Başkanı olduğu öngörülmüştür.

Kaynak: TBMM S. Sayısı 720 · tasarı/teklifin madde 8 gerekçesi

Madde 9

Özelleştirme Fonu ve Kaynakları

Özelleştirme uygulamaları sonucu sağlanan tüm gelirler ile İdareye devredilen kuruluşlardan elde edilen temettüler ve özelleştirme uygulamaları çerçevesinde ihraç edilecek her türlü menkul kıymet ile diğer kıymetli evrakın satışından sağlanan gelirler, İdareye devredilen kuruluşlara sağlanan finansmandan elde edilen gelirler ve diğer mevzuat ile tahsis edilen kaynaklar ve sair gelirler, ilgili kuruluşların bütçeleri dışında T.C. Ziraat Bankasında kurulacak Özelleştirme Fonunda toplanır.

Madde gerekçesi

- Özelleştirme uygulamalarının gerektirdiği harcamaların karşılanabilmesi için özel leştirme gelirlerinin ve buna bağlı sair gelirlerin toplanacağı Özelleştirme Fonu kurulmuş ve Fonun kaynakları belirlenerek bunların T.C. Ziraat Bankasında açılacak bir hesapta toplanması öngörül müş, böylece bu Kanunla yapılan düzenlemelerin gerektirdiği harcamaların tek bir kaynaktan kul lanımı sağlanmıştır.

Kaynak: TBMM S. Sayısı 720 · tasarı/teklifin madde 9 gerekçesi

Madde 10

Özelleştirme Fonunun Kullanım Alanları

4 değişiklik

Özelleştirme Fonu;

a) İş kaybı tazminatı ödenmesi ve iş kaybı nedeniyle verilecek meslek geliştirme, edindirme ve yetiştirme eğitimi hizmetlerinin sağlanması amacıyla açılacak hesaba özelleştirme gelirlerinden Kurul tarafından belirlenecek miktarlarda yapılacak ödemeler ile gerektiğinde bu hesaba yapılacak aktarmalarda,

b) (Değişik: 3/7/2005-5398/4 md.) Bu Kanunun 22 nci maddesi gereğince yapılacak ödemelerde,

c) Bu Kanunun 24 üncü maddesi gereğince yapılacak ödemelerde,

d) Özelleştirme kapsamındaki kuruluşların özelleştirilebilir hale getirilmesi amacıyla yapılacak özelleştirmeye hazırlık çalışmalarının gerektirdiği harcamaların karşılanmasında,

e) İdareye devredilen kuruluşlarda idari, mali ve hukuki yönden yapılacak düzenlemelerin gerektirdiği giderlerin karşılanmasında,

f) İdarenin pay sahibi olduğu şirketlerin sermaye artırımlarına katılınmasında,

g) Gerektiğinde, özelleştirme programındaki kuruluşların hisse senetleri ile bu kuruluşlara ait her türlü kıymetli evrakın satın alınmasında,

h) Özelleştirme uygulamalarının yerine getirilebilmesi için gereken her türlü mal ve hizmet alımında,

ı) İdareye devredilen kuruluşlara idarece belirlenecek esas ve usuller çerçevesinde borç olarak finansman sağlanmasında,

i) İdarenin bütçesi için gerekli miktarların ayrılmasında,

j) Özelleştirilen kuruluşların kalan borçlarının tasfiyesinde,

k) (Mülga: 3/7/2005-5398/11 md.)

l) (Değişik: 1/8/2003-4971/4 md.) Mevzuatla idareye verilen sair görevlerin yerine getirilmesinde ve Kurulun özelleştirme ile ilgili olarak belirleyeceği alanlarda,

kullanılır.

Özelleştirme Fonunda toplanan gelirlerin kullanımında; iş kaybı tazminatı ödenmesi ve diğer hizmetlerin verilmesine, özelleştirme kapsamındaki kuruluşların özelleştirmeye hazırlanması amacıyla idari, mali ve hukuki yönden yapılacak düzenlemelerin gerektirdiği giderlerin karşılanmasına öncelik verilir.

(Değişik üçüncü fıkra: 29/6/2012-6338/8 md.) Özelleştirme Fonunun nakit fazlası, Fon tarafından Hazine İç Ödemeler Muhasebe Birimi hesaplarına aktarılır ve genel bütçenin (B) işaretli cetveline gelir kaydedilir. Özelleştirme Fonundan diğer herhangi bir fona aktarma yapılmaz.

Fonun hesap ve kullanım usul ve esasları ile fon bakiyelerinin nemalandırılmasına ilişkin esas ve usuller idare tarafından hazırlanarak Kurulca onaylanacak yönetmelikle belirlenir.

Madde gerekçesi

- Özelleştirme Fonunda toplanan paraların kullanım alanları belirlenmiş ve bu har camalardan hangilerinin öncelikle karşılanacağına ilişkin düzenlemeler yapılmıştır. Aynca Fon bakiyelerinin nemalandırılmasına ilişkin usul ve esaslann yönetmelikle düzenlenmesi öngörülmüş tür! Madde 1 1 .- Özelleştirme uygulamalan sonucu elde edilecek gelirlerin Devlet geliri niteliğine sayılması da gözönünde bulundurularak Özelleştirme Fonunun ve Özelleştirme İdaresi Başkanlığı bütçesinin Sayıştay tarafından denetlenmesi öngörülmüştür.

Ayrıca özelleştirme programına alınan kuruluşların faaliyetlerinin nitelikleri dolayısıyla bu kuruluşların sermayelerindeki kamu payı % 50 nin altına düşünceye kadar bunların 2.4.1987 tarih li ve 3346 sayılı Kanun ile 72 sayılı Kanun Hükmünde Kararname hükümlerine göre Yüksek Denetleme Kurulu tarafından denetlenmesine ilişkin hüküm getirilmiş, böylece bu kuruluşlann Anayasanın 165 inci maddesi gereğince TBMM'ce denetlenmesi sağlanmıştır.

Kaynak: TBMM S. Sayısı 720 · tasarı/teklifin madde 10 gerekçesi

Madde 12

Uygulanmayacak Hükümler

1 değişiklik

Bu Kanunda yapılması öngörülen işlerde 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu ve 1050 sayılı Muhasebe-i Umumiye Kanunu hükümleri ile 832 sayılı Sayıştay Kanununun vize ve tescile ilişkin hükümleri uygulanmaz.

Madde gerekçesi

- Özelleştirme uygulamalan sırasında uygulanmayacak kanun hükümleri belirlen miş ve böylece uygulamalarda kolaylık sağlanması amaçlanmıştır.

Kaynak: TBMM S. Sayısı 720 · tasarı/teklifin madde 12 gerekçesi

Madde 13

Stratejik Konu ve Kuruluşlar ile İmtiyazlı Hakların Belirlenmesi

Özelleştirme programına alınan kuruluşlarla ilgili olarak;

a) Stratejik sayılacak konu ve kuruluşları tespit etmeye,

b) Tekelleşmenin önlenmesi de dahil, ekonomi ve güvenlik ile ilgili olarak milli yararın korunması amacıyla, (a) bendi gereğince tespit edilecek stratejik kuruluşlardaki kamu payının %50'nin altına düşmesi durumunda bu kuruluşların yetkili kurullarında alınacak kararlarda söz ve onay hakkı verecek imtiyazlı hisselerin miktarını ve bu paylara dayanarak Devletin sahip olacağı imtiyazlı hakları belirlemeye, imtiyazlı hisselerin miktarını ve bunlarla ilgili imtiyazlı hakları değiştirmeye, stratejik konu ve kuruluş olarak tespit edilenleri bu kapsamdan çıkarmaya,

kurul yetkilidir.

Şu kadar ki, aşağıda belirtilen kuruluşların sermayelerinin % 49'undan fazlasının özelleştirilmesine karar verilmesi halinde bu kuruluşlarda imtiyazlı hisseler oluşturulması zorunludur;

- Türk Hava Yolları A.O.,

- T.C. Ziraat Bankası,

- Türkiye Halk Bankası A.Ş.,

- T.M.O. Alkoloid Müessesesi,

- Türkiye Petrolleri A.O.

Madde gerekçesi

- Stratejik konu ve kuruluşlar ile bu kuruluşların sermayelerindeki imtiyazlı hisse lerin miktarlarının belirlenmesinde Özelleştirme Yüksek Kurulu yetkili kılınmış ve tekelleşmenin önlenmesi de dahil ekonomi ve güvenlikle ilgili olarak millî yararın korunmasından hareketle uy gulamaların sonuçlarının sağlıklı bir şekilde ve özelleştirme uygulamalarında tek karar organı olan Kurulun yetkisi ve kontrolünde gerekli önlemlerin alınması amaçlanmıştır.

Ayrıca Türk Hava Yollan A.O., T.C. Ziraaat Bankası, Türkiye Halk Bankası A.Ş., T.M.O. Alkoloid Müessesesi ve Türkiye Petrolleri A.O.'nun sermayelerinin % 49 undan fazlasının özelleşti rilmesine karar verilmesi halinde bu kuruluşlann gördükleri hizmetin özelliği ve önemi de dikkate alınarak bu kuruluşlarda imtiyazlı hisselerin oluşturulması zorunluluğu getirilmiştir.

Kaynak: TBMM S. Sayısı 720 · tasarı/teklifin madde 13 gerekçesi

Madde 14

Yabancılara Gayrimenkul Satışı

Bu Kanun hükümlerine göre yapılacak özelleştirme uygulamaları çerçevesinde yabancı uyruklu gerçek ve tüzelkişilere gayrimenkul satışı ve devri mütekabiliyet esasları göz önünde tutularak yürürlükteki mevzuat hükümlerine tabidir.

Madde gerekçesi

- Özelleştirme uygulamalan çerçevesinde yabancılara gayrimenkul satışı ve devri nin mütekabiliyet esasları gözönünde bulundunılarak yürürlükteki mevzuat hükümleri çerçevesin de gerçekleştirilebileceği öngörülmüş ve bu konuda yürürlükte bulunan Köy Kanunu, Tapu Kanu nu ve ilgili diğer mevzuatın geçerliliği korumuş ve böylece yabancılara yapılacak gayrimenkul sa tışı ile ilgili hükümlere açıklık getirilmiştir.

Kaynak: TBMM S. Sayısı 720 · tasarı/teklifin madde 14 gerekçesi

Madde 15

Kamu Hizmetlerinin Gördürülmesinin Özelleştirilmesi

Kamu hizmeti gören kuruluşların mülkiyet devri suretiyle özelleştirilmesine ilişkin konularda bu Kanunun 1 inci maddesinde öngörülen ayrı kanunlarla düzenleme yapılmasına ilişkin şartlar saklı kalmak kaydıyla;

a) Genel ve katma bütçeli idarelerle bunlara bağlı döner sermayeli kuruluşların mal ve hizmet üretim birimleri ve varlıklarının (baraj, gölet, otoyol, yataklı tedavi kurumları, limanlar ve benzeri diğer mal ve hizmet üretim birimleri),

b) Bu Kanunun 35 inci maddesinin (B) bendinde belirtilen ve kamu hizmeti gören tekel niteliğindeki mal ve hizmetleri üreten kamu iktisadi kuruluşları ile bunların müessese, bağlı ortaklık, işletme ve işletme birimlerinin,

İşletme haklarının verilmesi veya kiralanması ve mülkiyetin devri dışındaki benzeri diğer yöntemlerle özelleştirilmesi bu Kanun hükümleri çerçevesinde yapılır.

Genel ve katma bütçeli idarelerle bunlara bağlı döner sermayeli kuruluşların sadece tekel niteliğindeki mal ve hizmet üretim faaliyetleri ile kamu iktisadi kuruluşlarının temel kuruluş amaçlarına uygun mal ve hizmet üretim faaliyetleri imtiyaz addolunur. Bunların dışındakiler imtiyaz sayılmaz. Bu madde gereğince imtiyaz sayılan faaliyetlerle ilgili olarak yapılacak anlaşma ve sözleşmeler imtiyaz şartlaşma ve sözleşmeleri niteliğinde olup, diğer kanunların bu hususları düzenleyen özel hükümleri saklıdır.

Bu madde gereğince işletme hakkı verilmesi, kiralama veya benzeri diğer yöntemlerle kullanma hakkının devri süresi 49 yılı geçemez.

Madde gerekçesi

- Kamu hizmeti tanımı yapılarak bu çerçevede kamu hizmeti gören kunıluşlann mülkiyet devri suretiyle özelleştirilmesine ilişkin konuların ayn kanunlarla düzenlenmesi kaydıy la; genel Ve katma bütçeli idarelerle bunlara bağlı döner sermayeli kuruluşların mal ve hizmet bi rimleri ile varlıklannm, aynca kamu hizmeti gören ve tekel niteliğindeki mal ve hizmetleri üreten kamu iktisadî kuruluşları ile bunların müessese, bağlı ortaklık, işletme ve işletme birimlerinin, iş letme haklarının verilmesi veya kiralanması ve mülkiyetin devri dışındaki diğer yöntemlerle özel leştirilmelerinin bu Kanun hükümleri çerçevesinde yapılacağı öngörülmüştür.

Bu kuruluşların mal ve hizmet üretim faaliyetlerinden hangilerinin imtiyaz sayılacağı belirlen miş ve imtiyaz sayılan faaliyetlerle ilgili olarak yapılacak anlaşma ve sözleşmenin imtiyaz şartlaş ma ve sözleşmeleri niteliğinde olduğu belirtilmiştir. Ayrıca mülkiyetin devri dışındaki özelleştirme yöntemlerinden kullanma hakkının devri süresi 49 yıl ile sınırlandırılmıştır.

Ayrıca 233 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin ekinde belirtilen kamu iktisadî kuruluşla rının gördükleri hizmet ve faaliyetlerinin nitelikleri de dikkate alınarak bunlardan iktisadî devlet te şekkülü statüsünde dönüştürülecek olanlan belirlemeye Bakanlar Kurulu yetkili kılınmıştır.

Kaynak: TBMM S. Sayısı 720 · tasarı/teklifin madde 15 gerekçesi

Madde 16

Özelleştirme Uygulamaları Sonucu Rekabetin Korunması

Mülga / iptal1 değişiklik

(Mülga: 3/7/2005-5398/11 md.)

Madde gerekçesi

- Özelleştirme uygulamalan sonucu oluşabilecek tekelci yapının menfi etkilerinin giderilmesi için gerekli ekonomik, hukukî, malî ve cezaî tedbirlerin alınması ilke olarak benimsen miştir. Bu nedenle de, yapılacak özelleştirme uygulamalan ile, bu kaynaklann etkin kullanımı ra kip malların fiyatlarının düşmesi, pazarda daha büyük paya sahip olmak isteyen teşebbüslerin ürün-' lerinin kalitelerinin arttırılması ve yeni teknolojilerin üretimde kullanılması sağlanarak rekabetin olumsuz etkileri ile ülke sımrlannda özelleştirme uygulamalan sonucu oluşabilecek tekelci yapının engellenmesi amaçlanmış, gerekli tedbirlerin Sanayi ve Ticaret Bakanlığı tarafından alınması ve bu çerçevede Bakanlık'ca hazırlanacak ve Bakanlar Kurulu'nca onaylanacak yönetmeliklerle bu ko nulara ilişkin usul ve esasların düzenlenmesi öngörülmüştür.

Kaynak: TBMM S. Sayısı 720 · tasarı/teklifin madde 16 gerekçesi

Madde 17

Özelleştirme Uygulamalarına İlişkin Hükümler

1 değişiklik

Bu Kanuna göre;

A. a) İktisadi devlet teşekküllerinin, bunların müessese, bağlı ortaklık, işletme, işletme birimleri ile varlıklarının ve iştiraklerindeki kamu paylarının,

b) Kamu iktisadi teşebbüsleri statüsü dışında kalmakla beraber sermayesinin tamamı veya yarısından fazlası Devlete ve/veya diğer kamu tüzelkişilerine ait olan ticari amaçlı kuruluşlardaki kamu payları ile bunların müessese, bağlı ortaklık, işletme, işletme birimleri ve varlıklarının, iştiraklerindeki kamu paylarının,

c) Devletin diğer iştiraklerindeki kamu paylarının ve Hazineye ait payların,

d) Genel ve katma bütçeli idareler ile bunlara bağlı döner sermayeli kuruluşların ve kamu iktisadi kuruluşlarının gördükleri kamu hizmeti ile doğrudan doğruya ilgili olmayan varlıklarının ve iştiraklerindeki paylarının,

Birlikte ve/veya ayrı ayrı özelleştirme kapsamına alınmasına, İdarenin teklifi üzerine Kurulca karar verilir. Kuruluşların özelleştirme kapsamına alınmasına ilişkin Kurul kararında, bu Kuruluşlardan hangilerinin mali ve hukuki yönden özelleştirmeye hazırlık işlemine tabi tutulacağı, hangilerinin özelleştirilmek üzere doğrudan özelleştirme programına alınacağı ve özelleştirmenin hangi yöntemle (...)[9] gerçekleştirileceği belirtilir.

B. Özelleştirme kapsamına alınan kuruluşlardan; mali ve hukuki yönden özelleştirmeye hazırlanmalarına karar verilenlerin bu hazırlık işlemleri tamamlanıncaya kadar, bunların bağlı oldukları bakanlık veya kurumlar ile ilgileri ve önceki statüleri aynen devam eder. Bunlarla ilgili mali ve hukuki yönden özelleştirmeye hazırlık işlemleri kurulca belirlenecek kuruluş veya kuruluşlar tarafından yürütülür. Özelleştirmeye hazırlık işlemleri tamamlananlar Kurulun vereceği yeni bir karar ile özelleştirme programına alınır. Bu şekilde hazırlıkları tamamlanarak özelleştirme programına alınanlar ile doğrudan özelleştirme programına alınanlar (bağlı ortaklıkların iştirak payları ve varlıkları ile bağlı ortaklık statüsünde olmayan, ancak sermayesinin yarısından fazlası kamuya ait kuruluşların iştirak payları ve varlıkları hariç), Kurul kararının alındığı tarihte başka bir işleme gerek olmadan ve bedel alınmaksızın İdareye devredilmiş sayılır. Özelleştirme programına alınarak İdareye devredilen kuruluşlar buna ilişkin Kurul kararı tarihinden itibaren bağlı oldukları bakanlık veya kurumla ilişkileri kesilerek idareye bağlanmış sayılır.

C. Genel ve katma bütçeli idarelerle, bunlara bağlı döner sermayeli kuruluşların 15 inci maddenin (a) bendinde belirtilen mal ve hizmet üretim birimleri ve varlıkları ile kamu iktisadi kuruluşlarının ve bunların müessese, bağlı ortaklık, işletme ve işletme birimleri ile varlıklarının özelleştirme programına alınmalarına Kurulca karar verilir. Bunların, mülkiyetin devri dışındaki yöntemlerle yapılacak özelleştirme işlemleri idare tarafından yürütülür. Ancak, bunların mülkiyetinin bağlı bulundukları kurum ve/veya kuruluşlara aidiyeti ve statüleri aynen devam eder.

D. Özelleştirme kapsamına alınan kuruluşlardan zaman içinde değişen şartlar da dikkate alınarak özelleştirme kapsamından çıkarılmaları gerekli görülenler Kurul kararı ile eski statülerine iade edilir.

E. Özelleştirme programındaki kuruluşlardan, anonim şirket statüsünde olanların ürettikleri ve/veya sattıkları mal ve hizmetlerin fiyat ve tarifeleri bu kuruluşların yönetim kurullarınca, diğerlerinde ise yetkili organlarınca belirlenir.

F. Kuruluşların özelleştirme programına alınmalarına ve özelleştirme uygulamaları sonucu nihai devir işlemlerinin onaylanmasına ilişkin kararlar Resmi Gazetede yayımlanır.

Madde gerekçesi

- Daha önce yürürlükte bulunan 3291 sayılı Kanun ve ilgili diğer mevzuatta sade ce kamu iktisadî teşebbüslerinin özelleştirilmesine ilişkin hükümler yer almakta iken, bu Kanunla yapılan düzenlemelerle, Devletin diğer mal ve hizmet üretim birimlerinin de özelleştirme programına alınması imkânı getirilmiş, böylece1 özelleştirme uygulamalarının sınırı genişletilerek Devletin ekonomik alandaki rolünün azaltılması amaçlanmıştır.

Ayrıca özelleştirme uygulamalarında hız ve verimlilik sağlamak ve özelleştirmenin sağlıklı bir yapıya kavuşturulmasını ve kuruluşların ekonomiye süratle kazandırılmalarını temin etmek için ön çelikle mevcut durumları itibariyle özelleştirilebilir nitelikte olmayan kuruluşların malî ve hukukî yönden yeniden yapılandırılması hususunda Hazine ve Dış Ticaret Müsteşarlığı görevli ve yetkili kılınmıştır. Bu kuruluşlann yeniden yapılandırma işlemleri tamamlanıncaya kadar bağlı olduktan bakanlık veya kurumla ilgilerinin ve önceki statülerinin aynen devam edeceği hüküm altına alın mak suretiyle, kuruluşların özelleştirme programına alınmalarından önceki aşamada mevcut idarî ve hukukî yapılarının korunması amaçlanmıştır.

Özelleştirilmek üzere İdareye devredilen kuruluşların özel hukuk hükümlerine tabi olduklan ve bunlara 233 sayılı Kanun Hükmünde Kararname hükümleri ile kendi kuruluş kanunlannın uy gulanacağı öngörülmek suretiyle, uygulamalarda bütünlük sağlanması amacıyla kuruluşlann bu Kanun ile yapılan genel düzenlemelere tabi olmaları ve bu kuruluşların özelleştirme programına alınmalarından sonra tek tip bir statü içinde bulunmalan sağlanmıştır.

Özelleştirme kapsamına alınan kuruluşlann malî ve hukukî yönden yeniden yapılandırma har camalarının Özelleştirme Fonundan karşılanacağı gözönünde tutularak bu harcamaların diğer har camalardan bağımsız olarak izlenebilmesi için ayrı bir hesapta toplanması öngörülmüştür.

Özelleştirme programındaki kuruluşlardan, anonim şirket statüsünde planlann ürettikleri ve/veya sattıkları mal ve hizmetlerin fiyat ve tarifeleri bu kuruluşların yönetim kurullarınca, diğer lerinde ise yetkili organlarınca belirleneceği öngörülerek bu kuruluşlann özelleştirilmelerine kadar kuruluş amaç ve faaliyetleri çerçevesinde piyasa koşullarına uyum sağlayabilmeleri amaçlanmıştır.

Kuruluşların özelleştirme programına alınmalarına ve özelleştirme uygulamaları sonucu nihai devir işlemlerinin onaylanmasına ilişkin kararların Resmî Gazetede yayımlanması ve böylece ka muoyunun özelleştirme uygulamaları hakkında doğrudan bilgilendirilmesi amaçlanmıştır.

Kaynak: TBMM S. Sayısı 720 · tasarı/teklifin madde 17 gerekçesi

Madde 18

Özelleştirme Yöntemleri, Değer Tespiti, İhale Yöntemleri

12 değişiklik

Özelleştirme programına alınan kuruluşların özelleştirilmesine ilişkin olarak özelleştirme yöntemleri, değer tespiti ve ihale usulleri aşağıda belirtilmiştir.

A) Özelleştirme yöntemleri

Özelleştirme programına alınan kuruluşlar aşağıda belirtilen yöntemlerden birinin veya birkaçının birlikte uygulanması suretiyle özelleştirilir.

a) Satış; Kuruluşların aktiflerindeki mal ve hizmet üretim birimleriyle varlıklarının mülkiyetinin kısmen veya tamamen bedel karşılığı devredilmesi ya da bu kuruluşların hisselerinin tamamının veya bir kısmının kuruluşların içinde bulundukları şartlar da dikkate alınarak yurt içi ve yurt dışında, halka arz, gerçek ve/veya tüzelkişilere blok satış, gecikmeli halka arzı içeren blok satış, çalışanlara satış, borsada normal ve/veya özel emir ile satış, menkul kıymetler yatırım fonları ve/veya menkul kıymetler yatırım ortaklarına satış veya bunların birlikte uygulanması yoluyla bedel karşılığı devredilmesidir.

b) Kiralama; kuruluşların aktiflerindeki varlıklarının kısmen veya tamamen bedel karşılığında ve belli bir süre ile kullanma hakkının verilmesidir.

c) İşletme hakkının verilmesi; Kuruluşların bir bütün olarak veya aktiflerindeki mal ve hizmet üretim birimlerinin mülkiyet hakkı saklı kalmak kaydıyla bedel karşılığında belli süre ve şartlarla işletilmesi hakkının verilmesidir.

d) Mülkiyetin gayrı ayni hakların tesisi; Kuruluşların aktiflerindeki mal ve hizmet üretim birimleri ile varlıklarının, mülkiyeti ilgili kuruluşa ait olmak kaydıyla, Türk Medeni Kanununda öngörülen şekil ve şartlar dahilinde, malike ait kullanma hakkına ilişkin bazı tasarruflara rıza gösterilmesine veya malikin mülkiyete bağlı haklarını kullanmasından vazgeçmesi sonucunu doğurmasına ilişkin hakların tesisidir.

e) Gelir Ortaklığı modeli ve işin gereğine uygun sair hukuki tasarruflar; Kuruluşların özellikleri ve yapıları da dikkate alınarak yukarıda belirtilen özelleştirme yöntemleri dışında kalan ve genel hükümler ile özel kanunlarda belirtilen diğer yöntemlerdir.

İşin gereğine göre yukarıda belirtilen özelleştirme yöntemlerinden hangilerinin uygulanacağına Kurulca karar verilir.

B) (Değişik: 3/4/1997-4232/2 md.) Değer tespiti

Özelleştirme Programına alınan kuruluşların değer tespiti çalışmaları bu Kanuna göre idarede oluşturulan değer tespit komisyonları tarafından yürütülür.

a) Değer Tespit Komisyonunun Teşkili:

Özelleştirilecek kuruluşun özelleştirme işlemlerinden sorumlu proje grup başkanının başkanlığında, özelleştirilecek kuruluşun işlemlerinden sorumlu proje grup başkanlığında görevli bir uzman, Proje Değerlendirme ve Hazırlık Daire Başkanı veya bu dairede görevli bir uzman, Finansman Fon Yönetimi ve Sermaye Piyasaları Daire Başkanı veya bu dairede görevli bir uzman ile gayrimenkul işlemlerinden sorumlu Proje Grup Başkanı veya bu grup başkanlığında görevli bir uzman olmak üzere beş üyeden oluşur. Komisyon, İdare Başkanının teklifi ve bağlı olduğu Bakanın onayı ile göreve başlar. Komisyonda, yukarıda adı geçen birimlerde görevli olmak kaydı ile aynı sayıda ve aynı usulle yedek üye görevlendirilir.[10][11]

b) Komisyonun Çalışması:

Komisyon, üye tamsayısı ile toplanır ve salt çoğunlukla karar verir. Kararlarda çekimser kalınamaz. Komisyonca gerekli görüldüğü takdirde, değer tespit çalışmalarına yardımcı olmak üzere ve kararlara katılmamak şartıyla idare tarafından yeteri kadar yerli ve/veya yabancı danışman görevlendirilebilir.

c) Komisyonun Görevleri:

Komisyon; değer tespit çalışmalarını, özelleştirilecek kuruluşun niteliği, gördüğü hizmetin özelliği, gelecekteki nakit akımı potansiyeli, faaliyette bulunduğu sektör ve pazarın özellikleri, sahip olduğu sınai, ticari ve sosyal tesisler, makine araç ve gereçler, teçhizat, malzeme ve hammadde ile yarı mamul ve mamul madde stokları, her türlü taşınır ve taşınmaz malları, vasıfları ve hali hazır durumları, senetli ve senetsiz bütün alacak ve borçları ile bilumum hak ve yükümlülükleri ve özelleştirilecek kuruluşa uygulanacak özelleştirme yöntemini de dikkate alarak uluslararası kabul görmüş olan; indirgenmiş nakit akımları (net bugünkü değer), defter değeri, net aktif değeri, amortize edilmiş yenileme değeri, tasfiye değeri, fiyat/kazanç oranı, piyasa kapitalizasyon değeri,

piyasa değeri/defter değeri, ekspertiz değeri, fiyat/nakit akım oranı metotlarından en az ikisini uygulamak suretiyle yürütür. Değer tespit sonuçları, kuruluşun özelleştirme işlemi tamamlanarak devir sözleşmesinde yer alan yükümlülüklerin yerine getirilmesinden sonra kamuoyuna duyurulur. Özelleştirme programındaki kuruluşun özelleştirme işlemlerini bu Kanunun 4 üncü maddesinin son fıkrasına istinaden yürütmesi durumunda; değer tespiti işlemleri, ilgili kuruluşun karar almaya yetkili organlarının kararı ile kuruluş ita amirinin başkanlığında oluşturulacak komisyon tarafından bu bentte belirtilen esaslar çerçevesinde yapılır.[12][13]

C) (Değişik: 3/4/1997-4232/2 md.) İhale Komisyonlarının Oluşumu ile İhale Usul ve İşlemleri

Bu maddenin (A) bendinde yer alan özelleştirme yöntemlerinin uygulanmasına ilişkin ihale işlemleri bu Kanuna göre oluşturulan ihale komisyonları tarafından yürütülür.

a) Komisyonun Teşkili:

Özelleştirilecek kuruluşun özelleştirme işlemlerinden sorumlu proje grubunun bağlı bulunduğu başkan yardımcısının başkanlığında, ilgili proje grup başkanı, bu projede görevli uzman, İhale ve Danışmanlık Hizmetleri Daire Başkanı veya bu dairede görevli bir uzman ile hukuk müşavirliğinde görevli bir hukuk müşaviri veya avukat olmak üzere beş üyeden oluşur ve idare başkanının teklifi ve bağlı olduğu Bakanın onayı ile göreve başlar. Komisyonda yukarıda adı geçen birimlerde görevli olmak kaydı ile aynı sayıda ve aynı usulle yedek üye görevlendirilir.[14][15]

b) Komisyonun Çalışması ve Görevleri:

Komisyon, üye tamsayısı ile toplanır ve salt çoğunlukla karar verir. Kararda çekimser kalınamaz. Karara muhalefet eden üye karşı oy gerekçesini kararın altına yazarak imzalamak zorundadır. Komisyon toplantıları ve teklif sahipleri ile yapılan her görüşme komisyon tarafından tutanakla tespit edilir. Tutanaklar komisyon üyeleri ve/veya hazır bulunan teklif sahipleri tarafından imzalanır.

c) İhale Usulleri:

İhaleler, kapalı teklif, pazarlık, açık artırma, belli istekliler arasında kapalı teklif usulü ve elektronik ihale usulü ile yapılır.[16]

Kapalı teklif usulü: Kapalı teklif usulünde teklifler yazılı olarak alınır. Teklif mektubu, bir zarfa konulup kapatıldıktan sonra zarfın üzerine isteklinin adı, soyadı ve tebligata esas olarak göstereceği açık adresi yazılır. Zarfın yapıştırılan yeri istekli tarafından imzalanır veya mühürlenir. Bu zarf geçici teminata ait alındı veya banka teminat mektubu ve istenilen diğer belgelerle birlikte ikinci bir zarfa konularak kapatılır. Dış zarfın üzerine isteklinin adı ve soyadı ile açık adresi ve teklifin hangi işe ait olduğu yazılır. Teklif mektuplarının istekli tarafından imzalanması ve bu mektuplarda şartname ve eklerinin tamamen okunup kabul edildiğinin belirtilmesi, teklif edilen fiyatın rakam ve yazı ile açık olarak yazılması zorunludur. Bunlardan herhangi birine uygun olmayan veya üzerinde kazıntı, silinti veya düzeltme bulunan teklifler reddolunarak hiç yapılmamış sayılır. Teklifler ilanda belirtilen tarih ve saate kadar sıra numaralı alındılar karşılığında idareye verilir. Diğer hususlar ihale şartnamesinde belirtilir. Verilen teklifler herhangi bir sebeple geri alınamaz. Tekliflerin belirlenen tarih ve saatte açılması sonucu, kaç teklif verilmiş olduğu bir tutanakla belirtildikten sonra dış zarflar hazır bulunan istekliler önünde alınış sırasına göre açılarak, istenilen belgelerin ve geçici teminatın tam olarak verilmiş olup olmadığı aranır. Dış zarfın üzerindeki alındı sıra numarası iç zarfın üzerine de yazılır. Belgeleri ile teminatı usulüne uygun ve tam olmayan isteklilerin teklif mektubunu taşıyan iç zarfları açılmayarak başkaca işleme konulmadan, diğer belgelerle birlikte kendilerine veya vekillerine iade olunur. Bunlar ihaleye katılamazlar, Teklif mektuplarını taşıyan iç zarflar açılmadan önce, ihaleye katılacaklardan başkası ihale odasından çıkarılır. Bundan sonra zarflar numara sırası ile açılarak, teklifler komisyon başkanı tarafından okunur veya okutulur ve bir listesi yapılır. Bu liste komisyon başkanı ve üyeleri tarafından imzalanır. Şartnameye uymayan veya başka şartlar taşıyan teklif mektupları kabul edilmez. Birkaç istekli tarafından aynı fiyat teklif edildiği ve bunların da uygun olduğu anlaşıldığı takdirde, bu oturumda aynı teklifte bulunan isteklilerin hazır olması halinde, bu isteklilerden ikinci bir yazılı teklif alınır ve bu işlem eşitlik bozuluncaya kadar sürdürülür. Kapalı teklif usulü ile yapılan ihalelerde, istekli çıkmadığı veya teklif komisyonca uygun görülmediği takdirde, yeniden aynı usulle ihale açılır veya komisyonca kamu yararı görüldüğü takdirde, ihale pazarlık ya da açık artırma usulü ile sonuçlandırılır.

Pazarlık usulü: İhalelere birden fazla teklif sahibinden kapalı zarf içerisinde teklif almak şartıyla başlanabilir. Sermayesindeki kamu payı yüzde onbeşin altında olan iştirak hisselerinin özelleştirilmesinde birden fazla teklif alınması şartı aranmaz. Teklif sahipleri ile birden fazla pazarlık görüşmesi yapılabilir. Pazarlık görüşmeleri teklif sahipleri ile ayrı ayrı yapılır. Pazarlık görüşmelerinin, ihalenin herhangi bir aşamasında pazarlık görüşmelerine devam edilen teklif sahipleri ile müştereken yapılmasına komisyonca karar verilebilir. Komisyonca, pazarlık görüşmeleri sırasında ortaya çıkabilecek yeni durumlar karşısında, rekabete engel teşkil etmemek, ihale ilanında ve/veya şartnamede yer alan hususlara aykırı olmamak ve pazarlık görüşmelerine devam edilen teklif sahiplerine eşit olarak uygulanmak kaydı ile yeni esaslar belirlenebilir. Komisyonca gerekli görüldüğü takdirde ihale, pazarlık görüşmesine devam edilen teklif sahiplerinin katılımı ile açık artırma suretiyle sonuçlandırılabilir. Bu husus ilanda ve/veya şartnamede belirtilir. Görüşmeler komisyon tarafından bir tutanakla tespit edilir, tutanak komisyon üyeleri ve teklif sahiplerince imzalanır.[17]

Açık Arttırma usulü: Açık artırma usulü ile yapılan ihalelere, istenilen teminatı vermiş ve ihale ilanında, ihaleye katılabilmek için belirtilen gerekli şartları yerine getirmiş oldukları komisyonca tespit edilen teklif sahipleri katılabilirler. İstenilen ilk değer ile açık artırmanın her aşamasında verilecek tekliflerde asgari artırılabilecek miktar komisyonca belirlenir. Açık artırmanın süresi komisyonca belirlenerek açık artırmaya başlanılmadan önce hazır bulunan teklif sahiplerine duyurulur. Komisyonca gerekli görülen hallerde süre bir defaya mahsus olmak ve en çok önceki sürenin yarısını geçmemek üzere artırılabilir. Bu işlemler ve komisyonca belirlenecek teklif verme sırası teklif sahiplerinin huzurunda komisyonca bir tutanakla tespit edilir. Teklif sahipleri tarafından, açık artırmaya esas alınacak ilk değer kadar veya bu değerin üzerinde teklif yapıldığı takdirde açık artırmaya devam olunur. Teklif sahipleri bir önceki teklifi artırmak suretiyle yeni tekliflerde bulunurlar. Bu suretle yapılan açık artırmada yeni bir teklif gelmezse komisyon başkanı son teklif üzerinden ihalenin bitirileceğini duyurur ve bu duyuru üç kez yapılır. Buna rağmen teklif gelmemesi halinde açık artırmaya son verilir. Açık artırmaya ilişkin işlemler tutanakla tespit edilir. Tutanak komisyon üyeleri ve teklif sahiplerince imzalanır.

(Değişik son paragraf: 3/7/2005-5398/5 md.) Belirli istekliler arasında ihale usûlü: Çıkılan ihaleden sonuç alınamaması halinde, Kurulun onayı alınmak kaydıyla belirli istekliler arasında ihale usûlü ile ihale yapılabilir. Bu usûlle yapılacak ihaleler için alınacak tekliflerde teknoloji, yatırım, üretim ve istihdam şartlarından hangisinin veya hangilerinin aranacağı ve diğer esaslar hazırlanacak ihale şartnamesinde belirtilir. Hazırlanacak ihale şartnamesi çerçevesinde istekli veya isteklilerden proje ve taahhütlerini içeren teklifleri alınır. Tekliflerin alınmasından sonra istekli ya da isteklilerle tek tek veya müştereken görüşme yapılmasına ihale komisyonunca karar verilir. Yapılacak görüşmeler sonucunda ihale sonuçları karara bağlanmak üzere İdarece Kurula sunulur.

(Ek paragraf: 27/12/2023-7491/37 md.) Elektronik ihale usulü: Elektronik ihale usulü ile yapılan ihalelere, elektronik ortamda istenilen teminatı vermiş ve ihale ilanında ihaleye katılabilmek için belirtilen gerekli şartları yerine getirmiş olanlar katılabilirler. İhale şartnamesi, sözleşme taslağı ve tanıtım dokümanına elektronik ortamda erişim sağlanır. İhale komisyonunca belirlenen ihale başlangıç değeri ile ihalenin her aşamasında verilecek tekliflerde asgari artırılabilecek miktar, ihaleye katılabilmek için son başvuru tarih ve saati, ihalenin süresi ve İdarece belirlenecek diğer bilgilere ihale ilanında yer verilir. Elektronik ihale usulüne yönelik esas ve usuller Kurul tarafından çıkartılacak ayrı bir yönetmelikle belirlenir.

d) Varlık satışı suretiyle yapılacak özelleştirme uygulamalarına ilişkin ihalelerde, kapalı teklif, pazarlık, elektronik ihale ve açık artırma usullerinden birisi uygulanır. Hangi usulün uygulanacağına varlığın niteliği ve değer tespit sonuçları dikkate alınarak idarece karar verilir. Kapalı teklif usulü ile gerçekleştirilecek ihalelerde, tekliflerin alınmasından sonra değer tespit sonuçları ve alınan teklifler dikkate alınarak pazarlık veya açık artırma usulü ile ihaleye devam edilmesine komisyonca karar verilebilir. Hisselerin blok satışı suretiyle yapılacak özelleştirme uygulamalarına ilişkin ihalelerde pazarlık usulü uygulanır.

e) Satış yönetimi dışındaki yöntemlerle yapılan özelleştirme uygulamalarına ilişkin ihalelerde, özelleştirilecek kuruluşa ait varlığın niteliği, gördüğü hizmetin özelliği, yapısı, hukuki durumu ile değer tespit sonuçları dikkate alınarak pazarlık, elektronik ihale veya açık artırma usullerinden idarece belirlenecek usul uygulanır.

f) Hisselerin yurt içi ve yurt dışında halka arz, borsada satış, menkul kıymetler yatırım fonları veya menkul kıymetler yatırım ortaklıklarına satış suretiyle özelleştirilmeleri sermeya piyasası mevzuatına tabidir.

g) Danışman seçimine ilişkin ihalelerde, ihale konusu işin niteliğine ve sektörün özelliğine göre idarece yapılan araştırmalar sonucu, deneyim ve nitelikleri de dikkate alınarak, tespit edilen en az üç danışmandan yazılı teklif alınmak suretiyle pazarlık usulü uygulanır. İhale idare başkanının onayı ile kesinleşir. Danışman seçimine ilişkin ihale komisyonu; İhale ve Danışmanlık Hizmetleri Daire Başkanlığının bağlı olduğu başkan yardımcısının başkanlığında, İhale ve Danışmanlık Hizmetleri Daire Başkanı, bu dairede görevli bir uzman, danışmanlık hizmetine konu olan projeden sorumlu grup başkanı veya daire başkanı veya bu birimlerde görevli bir uzman ve hukuk müşavirliğinde görevli bir avukat olmak üzere beş üyeden oluşur. Komisyonda aynı sayıda ve aynı usulle yedek üye görevlendirilir. Bu komisyon idare başkanının onayı ile göreve başlar.[18]

İhale işlemleri sonucunda ihale komisyonunca verilen kararlar idare tarafından kurulun onayına sunulur. (Danışman seçimine ilişkin ihale sonuçları hariç) ve sonuçlar kurulun onayını müteakip kamuoyuna duyurulur. Özelleştirme programındaki kuruluşun özelleştirme işlemlerini bu Kanunun 4 üncü maddesinin son fıkrasına istinaden yürütmesi durumunda; ihale işlemleri, ilgili kuruluşun karar almaya yetkili organlarının kararı ile kuruluş ita amirinin başkanlığında oluşturulacak komisyon tarafından yukarıda belirtilen esaslar çerçevesinde yapılır. İhale sonuçları kurul tarafından onaylanır.

(Ek fıkra: 1/8/2003-4971/5 md.) Kuruluş ita amiri, genel müdür veya bu iş için yetkisini devredeceği genel müdür yardımcısıdır.

Madde gerekçesi

- Yasalarla getirilen ekonomik ve sosyal zorunlulukların dikkate alınması ve özel leştirme uygulamalarının açıklık kazandırılması amacıyla; bu madde ile uygulamalarda izlenecek özelleştirme yöntemleri ayrı ayrı belirlenmiştir.

Ayrıca özelleştirme programına alınan kuruluşların satış değerlerinin belirlenmesi sırasında ta kip edilecek yollar ile ihale yöntemleri de .saptanarak, satış konusu kuruluşların değerlemelerinin daha etkin ve sağlıklı bir şekilde belirlenmesi ve kamu mallarının gerçek değerleri üzerinden özel leştirilmelerinin sağlanması amaçlanmıştır.

Bu maddede belirtilen değerleme metotlarından;

İndirgenmiş nakid akımları : İlerideki yıllarda şirket faaliyetleri sonucu ortaya çıkacak nakit akımlarının bugüne indirgenmiş değeridir.

Temettü verimi : Bir sonraki yıl ödenecek, hisse başına temettü değerinin temettü verimi oranına bölünmesi ile elde edilen değerdir.

Defter değeri : Şirketin defter değeri netleştirilmiş özkaynak değeridir. Şirket varlıklarının def ter değeri, varlıkların netleştirilmiş muhasebe değeridir.

Net aktif değeri: Tüm yükümlülüklerin ödenmesinden sonra aktiflerin elden çıkarılmasıyla el de edilecek nakit değeridir.

Amortize edilmiş yenileme değeri: Yeniden kurma değerinde yer alan varlık kalemlerinin şir ket varlıklarının yaşları ve kullanma ömürleri dikkate alınarak amortize edilmesiyle bulunan değer dir.

_ 9- Tasfiye değeri : Şirket varlıklarının tasfiye değeri varlıklarının bütün olarak veya parça parça elden çıkarılması sonucu elde edilecek nakit değerdir. Şirketin tümünün tasfiye değeri, net aktif de ğer metoduna benzer olarak tüm aktiflerin elden çıkarılması sonucu elde edilecek gelir ile tüm yü kümlülüklerin ödenmesi sonucu elde kalacak net nakit değeridir.

Fiyat/kazanç oram değeri : Fiyat/Kazanç oranı bir Şirket hissesinin piyasada oluşan fiyatının hisse başına elde edilen net kâr miktarına (veya şirket piyasa kapitalizasyon değerinin şirketin ver gi sonrası,net kârına) oranıdır. Değerleme yapılacak şirket için, şirketin kendi oram ve/veya benzer şirketlerin oranlarının ortalaması ile şirket hisselerinin nominal değeri çarpılarak şirket değerine ulaşılır.

Piyasada kapitalizasyon değeri: Şirketin ve/veya benzer şirketlerin piyasa koşullarına göre be lirlenecek ortalama birfiyat/kazançoranı ve nominal hisse değerinin çarpılması sonucu elde edilen değerdir.

Piyasa değeri / defter değeri: Piyasa değeri / defter değeri oram, bir şirketin hisselerinin piya sa değerinin şirketin hisse başına düşen defter değerine oranıdır. Değerleme yapılacak şirket için, şirketin kendi oranı ve/veya benzer şirketlerin oranlarının ortalaması ile şirket hisselerinin nominal değeri çarpılarak şirket değerine ulaşılır.

Ekspertiz değeri : Şirket varlıklarının, ilgili uzmanlar tarafından varlıkların yaşlan, kapasite leri, teknolojileri, benzer varlıkların piyasa değerleri gibi faktörler gözönüne alınarak belirlenen de ğeridir.

Fiyat / nakit akımı oram : Bir şirketin değerini belirlerken başka şirketlerin verilerinden yararlanılabilen bir metoddur. Fiyat / nakit akımı oranı, bir şirketin piyasada oluşan hissefiyatınınşir ketin hisse başına düşen nakit akımına oranıdır. Karşılaştırma yapılacak olan şirketlerin verileriyle bir veya birkaç oran belirlenir ve değerlemesi yapılacak şirketin nakit akımıyla çarpılacak bir de ğere veya bir değer aralığına ulaşılır.

Kaynak: TBMM S. Sayısı 720 · tasarı/teklifin madde 18 gerekçesi

Madde 19

Aynı Sermaye Konulması ve Hazine Taşınmazlarının Devri

2 değişiklik

Özelleştirme programına alınan kuruluşların taşınmazları ile ilgili olarak aşağıdaki hükümler uygulanır;

A) Kuruluşların anonim şirkete dönüştürülmesi halinde, şirket sermayesinin tamamı için şirket taşınmazları ayni sermaye olarak konulabilir. Bu kuruluşların kuruluş sermayelerinde veya sermaye artırımlarında (iştirakler hariç) konulacak olan ayni sermayenin değer tespiti İdarece yapılır. Ayni sermaye karşılığı çıkarılacak hisse senetleri İdareye bedelsiz olarak devredilmiş sayılır. Bu hususlar hakkında Türk Ticaret Kanununun 285, 299, 392 ve 404 üncü maddeleri ile Vergi Usul Kanununun mükerrer 298 inci maddesinin birinci fıkrasındaki "hesap dönemi sonu" ibaresi" ile 5 numaralı bendi ve Bankalar Kanunu ile Sermaye Piyasası Kanununun sermayenin nakden konulmasına ilişkin hükümler uygulanmaz.

B) Anayasanın 43, 168 ve 169 uncu maddeleri hükümleri saklı kalmak kaydıyla; özelleştirme programına alınan ve %50'den fazla kamu payı bulunan kuruluşlar tarafından kullanılan, Hazinenin mülkiyetindeki taşınmaz mallar ile özel mevzuatı gereğince tescili mümkün olmayanlar hariç Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki taşınmaz malların bu kuruluşlara devrine ve/veya bu kuruluşlar lehine mülkiyetin gayri ayni hakların tesisine ilişkin olarak;

a) Anonim şirket statüsünde olan ve/veya anonim şirket haline dönüştürülen kuruluşlardan sermayesinin tamamı ve/veya yarısından fazlası Devlete ait olanların kullanımındakilerin mülkiyeti, bedelleri şirketin kuruluşunda veya yapılacak sermaye artırımında ayni sermaye olarak konulmak üzere, ödeme yapılmaksızın ilgili kuruluşa devredilir. Bu suretle oluşan ayni sermaye karşılığı çıkarılacak hisseler bedel ödenmeksizin İdareye devredilmiş sayılır.

b) Anonim şirkete dönüştürülmeyen kuruluşların kullanımındaki taşınmazların mülkiyeti, bedelsiz olarak bu kuruluşlara devredilir. Bu taşınmazlar, İdare tarafından kuruluşun mal varlığının değerlendirilmesi sırasında aktif değerler olarak değerlendirilir.

c) (Mülga: 3/7/2005-5398/11 md.)

d) Bu maddenin (B) bendinin birinci paragrafında belirtilen taşınmazlar için; tapuda tescil tarihine kadar hükmen kesinleşenler hariç, tahakkuk eden ecrimisil bedelleri talep edilmez, tahsil edilenler iade edilmez.

e) Özelleştirme programına alınan ve sermayelerinde % 50'den fazla kamu payı bulunan kuruluşlar tarafından kullanılan Hazinenin mülkiyetinde ki taşınmaz mallar ile - özel mevzuatı gereğince tescili mümkün olmayanlar hariç - Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki taşınmaz malların bu kuruluşlara devrine ve/veya bu kuruluşlar lehine, devredilebilir mülkiyetin gayri ayni haklar da tesis edilebilir.

C) Özelleştirme programındaki kuruluşlar ile diğer kamu kurum ve kuruluşları arasında taşınmazların devri, ifrazı, irtifak, intifa, işletme ve kira haklarının devri ve tasfiyesi ile bedelli devri zorunlu olan taşınmaz malların devrinde ve bu maddenin uygulanmasında ortaya çıkacak sorunlar, İdarenin görüşü üzerine Maliye Bakanlığınca çözümlenir. Bu madde kapsamında devredilmesi gereken taşınmaz malların ifrazında 3194 sayılı İmar Kanunundaki kısıtlamalar uygulanmaz.

D) Özelleştirme programındaki kuruluşlardan anonim şirket statüsünde olanların sermayelerindeki kamu payı %50'nin altına düşünceye, diğerlerinde özelleştirme uygulamaları sonucu devir tarihine kadar bu kuruluşlara ait taşınmazların ifraz ve tevhidine ilişkin düzenlemeler ve bu düzenlemelerin gerektirdiği işlemler İdarece yapılır. İdare tarafından, bu bentte belirtilen taşınmazların ifraz ve tevhidine ilişkin işlem sonuçlarının bildirimi üzerine, başkaca bir işleme gerek olmaksızın tescil ve terkin işlemleri ilgili tapu dairesince yerine getirilir. Tescil işlemlerinin sonuçları tapu sicil müdürlüğünce ilgili belediye ve valiliğe bildirilir. Bu bent kapsamındaki taşınmazların ifraz ve tevhidine ilişkin işlemlerde 3194 sayılı İmar Kanununun 15 ve 16 ncı maddeleri uygulanmaz.

E) (Mülga: 27/4/1995-4105/3 md.)

Madde gerekçesi

- Bu maddede, özelleştirme programına alınan kuruluşlardan anonim şirkete dö nüştürülmesine gerek görülenlerin sermaye artırımlarında getirilecek ayni sermayenin değerlendi rilmesinde, ana sözleşmenin onaylanmasında yetkilerin Özelleştirme İdaresi Başkanlığına verilme si ve özelleştirme programındaki kuruluşların sermayelerine ayni sermaye konulmasına ilişkin iş lemler ile ilgili olarak Türk Ticaret Kanunu, Vergi Usul Kanunu, Bankalar Kanunu ve Sermaye Pi yasası Kanununun bazı maddelerinin uygulanmayacağına ilişkin hükümler düzenlenerek uygula malarda doğabilecek zaman kaybının ve muhtemel hukukî engellerin önlenmesi amaçlanmıştır.

Özelleştirme uygulamalarında karşılaşılafi ve hukukî engel teşkil etmesi dolayısıyla uy gulamaları geciktiren, özelleştirme kapsamında bulunan kuruluşların kullanımındaki mülkiyeti Hazineye ait taşınmazlarla ilgili olarak yeni düzenlemeler yapılmış ve taşınmazların bunları kul lanan kuruluşlara devredilmesi imkânı getirilmiştir. Böylece bu taşınmazların ilgili kuruluş ile bir likte özelleştirilebilmesine imkân sağlanarak özelleştirme uygulamaları sonunda yapılacak devir iş lemleri nedeniyle oluşabilecek caydırıcı düşüncelerin ve hukukî engellerin ortadan kaldırılması amaçlanmıştır.

Özelleştirme programındaki kuruluşlardan anonim şirket olanların kamu payı % 50'nin altına düşünceye, diğerlerinde devir tarihine kadar, bu kuruluşlara ait taşınmazların ifraz ve tevhidine iliş kin düzenlemelerin idare tarafından yapılarak bu konularda İmar Kanunun 15 ve 16 ncı maddele rinin uygulanamayacağı öngörülmüş, bununla özelleştirme uygulamalanna sürat kazandınlması amaçlanmıştır.

Kaynak: TBMM S. Sayısı 720 · tasarı/teklifin madde 19 gerekçesi

Madde 20

Kuruluşların Anonim Şirket Haline Dönüştürülmesi, Hak ve Yükümlülüklerinin Devri

1 değişiklik

Özelleştirme programına alınan kuruluşlarla ilgili olarak;

A) (Değişik: 3/7/2005-5398/6 md.) Mevcut durumları itibarıyla anonim şirket statüsünde olan kuruluşların ana sözleşmelerinin bu Kanun hükümlerine uygun hale getirilmelerine, anonim şirket statüsünde bulunmayanlardan gerekli görülenlerin ana sözleşmelerinin hazırlanarak anonim şirkete dönüştürülmelerine, sermayesinin tamamı İdareye ait olan anonim şirket statüsündeki kuruluşların aktiflerinin, anonim şirket statüsünde olmayan kuruluşların ise varlıklarının tamamının veya bir kısmının özelleştirme programında bulunan ve sermayesinin tamamı İdareye ait başka bir anonim şirkete veya kuruluşa bedelli veya bedelsiz olarak devrine, anonim şirket statüsünde olanların aktiflerinin bir kısmının aynî sermaye şeklinde konularak yeni şirket/şirketler kurulması suretiyle bölünmelerine veya yeni bir şirket halinde birleşmelerine veya tasfiyesiz infisah suretiyle birleşmelerine İdarece karar verilir ve bunların ana sözleşmeleri İdare tarafından onaylanır. Bu bentte belirtilen işlemler hakkında Türk Ticaret Kanununun ilgili maddeleri uygulanmaz.

B) Kuruluşların özelleştirme programına alınmalarından önce mülkiyetinde ve/veya tasarrufunda bulunan her türlü hak ve mameleki ile borçları, özelleştirme programına alındıktan ve özelleştirildikten sonra da aynen devam eder. Müessese, işletmeve işletme birimlerinin ayrı ayrı anonim şirkete dönüştürülmeleri halinde bağlı oldukları kuruluşların hak ve yükümlülüklerinden hangilerinin anonim şirkete dönüştüren bu kuruluşa intikal edeceğine, İdare tarafından karar verilir.

C) Özelleştirme programına alınan kuruluşlardan gerekli görülenlerin anonim şirkete dönüştürülmelerinde ve anonim şirkete dönüştürülenlerin özelleştirme programında bulundukları süre içinde Türk Ticaret Kanunu, Sermaye Piyasası Kanunu ve ilgili diğer kanunlardaki şirket kuruluşuna ilişkin şartlar aranmaz. (Ek Cümle: 3/1/2002-4733/10 md.) Özelleştirme programında bulunan ve sermayesinin tamamı Devlete ait olan anonim şirket statüsündeki kuruluşlarda, Türk Ticaret Kanununun genel kurul toplantılarına ilişkin hükümleri uygulanmaz.

D) Özelleştirilmesine karar verilen kuruluşlarca ihraç edilen tahviller ile Devlet kefaletini haiz iç ve dış borçlar üzerindeki Devlet garantisi devam edebilir. Bunun şartları ile diğer hususları düzenlemeye Kurul yetkilidir. Özelleştirme kapsamındaki kuruluşlarca mal ve hizmet satın almak üzere yapılacak satın alma sözleşmelerinde öngörülen satın alma bedellerini garanti etmeye Hazine ve Dış Ticaret Müsteşarlığının bağlı olduğu Bakan yetkilidir.

Gerçek ve tüzelkişilerin Türk Ticaret Kanunundan doğan ortaklık hakları saklıdır.

Madde gerekçesi

- Özelleştirme programına alınan kuruluşlardan anonim şirket statüsünde olanlann veya anonim şirket statüsüne dönüştürülenlerin ana sözleşmelerinin hazırlanması, anonim - 1 0- Şİrketlerin aktiflerinin bir kısmının başka şirkete devri ya da yeni bir anonim şirket haline dönüştü rülmesine veya yeni bir anonim şirket halinde birleşmelerine İdarece karar verilmesi ve bu işlem lerle ilgili olarak Türk Ticaret Kanununun bazı hükümlerinin uygulanmayacağı düzenlenerek özel leştirme uygulamalarında kolaylık sağlanmıştır.

Kuruluşların özelleştirme programına alınmalarından önceki her türlü hak ve mameleki ile borçlarının programa alındıktan ve özelleştirildikten sonra da aynen devam edeceği düzenlenerek, bu kuruluşların malî ve hukukî sorumluluklarının devamlılığı sağlanmıştır.

Özelleştirme uygulamalarına sürat kazandırılması ve kolaylık sağlanması amacıyla, programa alınan kuruluşların anonim şirkete dönüştürülmelerinde ve anonim şirkete dönüştürülenlerin prog ramda bulundukları süre içinde, Türk Ticaret Kanunu, Sermaye Piyasası Kanunu ve ilgili kanun lardaki şirket kuruluşuna ilişkin şartların aranmayacağına ilişkin hükümler getirilmiştir.

Kaynak: TBMM S. Sayısı 720 · tasarı/teklifin madde 20 gerekçesi

Madde 21

İş Kaybı Tazminatı Ödenmesi ve Diğer Hizmetlerin Verilmesi

7 değişiklik

(Değişik birinci fıkra: 3/7/2005 - 5398/7 md.) Bu Kanuna göre özelleştirme kapsamına alınan kuruluşların (iştirakler hariç) özelleştirmeye hazırlanması, özelleştirilmesi, küçültülmesi veya faaliyetlerinin kısmen ya da tamamen durdurulması, süreli ya da süresiz kapatılması veya tasfiye edilmesi nedeniyle; bu kuruluşlarda iş sözleşmesine dayalı olarak ücret karşılığı çalışanlardan iş sözleşmeleri tâbi oldukları iş kanunları ve toplu iş sözleşmeleri gereğince tazminata hak kazanacak şekilde sona ermiş olanlara, kanunlardan ve yürürlükteki toplu iş sözleşmelerinden doğan tazminatları dışında ilave olarak iş kaybı tazminatı ödenir. Ayrıca bunların mesleklerinde geliştirilmesine, bir meslekte yetiştirilmesine veya meslek edindirilmesine ilişkin eğitim giderleri ile yeni iş bulmalarına katkı sağlamak amacıyla yapılacak giderler Özelleştirme Fonundan karşılanır. Engelli personele (ilgili kanunların öngördüğü I, II ve III. derece), bu maddede belirtilen tutarın iki katı olarak iş kaybı tazminatı ödenir. İş kaybı tazminatı ödenmesi ve sağlanabilecek diğer hizmetlere ilişkin işlemler Türkiye İş Kurumu Genel Müdürlüğü tarafından yürütülür.[20]

Özelleştirme kapsamına alınan kuruluşlarda iş kanunlarına tabi olarak çalışırken; bunların özelleştirmeye hazırlanmaları, özelleştirilmesi, küçültülmesi, faaliyetlerinin durdurulması, kapatılması veya tasfiye edilmesi nedenleriyle, bu kuruluşların sermayelerindeki kamu payının %50'nin altına düşmesinden, anonim şirket haline dönüştürülmeyenlerin ise Devir -teslim tarihinden itibaren bir yıl içinde, hizmet akitlerinin haklı neden olmaksızın işveren tarafından feshedilmesi veya haklı nedenlerle kendileri tarafından feshedilmesi sonucu işsiz kalanlar bu Kanunda belirtilen tazminat ve diğer hizmetlerden yararlanırlar.

(Değişik üçüncü fıkra: 3/7/2005 - 5398/7 md.) Özelleştirme Fonu gelirlerinden, iş kaybı tazminatı ödenmesi veya diğer hizmetlerden kaynaklanacak giderlerin karşılanması amacıyla ayrılacak tutarlar, öncelikle iş kaybı tazminatı ödenmesinde kullanılır. İş kaybı tazminatlarının ödenmesi ve diğer hizmetlerle ilgili giderlerin karşılanması amacıyla yurt içinden ve/veya yurt dışından sağlanacak özel tahsisli kaynaklar, Kurul tarafından belirlenecek sermayesinin yarıdan fazlası kamuya ait bir bankada Türkiye İş Kurumu Genel Müdürlüğü adına açılacak "Özelleştirmeye Bağlı İş Kaybı Tazminatı ve Diğer Hizmetler Hesabı"na yatırılır. Türkiye İş Kurumu Genel Müdürlüğü bu hesabın kullanılması ve değerlendirilmesi ile görevli ve yetkilidir. Nakit durumunun yetersizliği sebebiyle ivedi ve zorunlu harcamaların yapılamaması halinde; İdare, Türkiye İş Kurumu Genel Müdürlüğünün talebi üzerine Özelleştirme Fonundan yapılacak aktarmalara mahsuben "Özelleştirmeye Bağlı İş Kaybı Tazminatı ve Diğer Hizmetler Hesabı"na aktarma yapmaya yetkilidir.

(Değişik birinci cümle: 3/7/2005 - 5398/7 md.) İş kaybı tazminatı, günlük net asgari ücretin iki katıdır. Bu madde kapsamına girenlerden, hizmet akdinin sona erdiği tarihte aynı işveren ile hizmet akdi kesintisiz en az; 550 günden beri devam edenlere 90 gün, 1100 günden beri devam edenlere 120 gün, 1650 günden beri devam edenlere 180 gün, 2200 günden beri devam edenlere 240 gün süre ile iş kaybı tazminatı verilir. Sözkonusu tazminat ve diğer hizmetlerden yararlanmaya hak kazananların, bu tazminat ve hizmetlerden yararlanabilmeleri için, hizmet akitlerinin sona erdiği tarihten itibaren 30 gün içinde Türkiye İş Kurumuna başvurmaları zorunludur. Türkiye İş Kurumu hak sahiplerinin başvurularını müteakip, gerekli incelemeyi en geç 30 gün içinde sonuçlandırarak iş kaybı tazminatına hak kazanıldığını tespit etmesi halinde hizmet akdinin feshi tarihinden geçerli olmak üzere, inceleme ve buna ilişkin işlemlerin sonuçlanmasından itibaren 10 gün içinde iş kaybı tazminatını aylık olarak ödemeye başlar.[21] (Mülga son cümle: 3/7/2005 - 5398/7 md.)

(İptal birinci cümle: Anayasa Mahkemesinin 22/5/2014 tarihli ve E:2014/73, K:2014/98 sayılı kararı ile.) İş kaybı tazminatı ve diğer hizmetlerden yararlananların, işe yerleştirilmeleri veya kendilerinin iş bulmaları halinde ödenmekte olan tazminata ve diğer hizmetlere ilişkin hakları sona erer. İş kaybı tazminatının verilmesi ve diğer hizmetlerin sağlanmasına ilişkin usul ve esaslar; İdare ile Türkiye İş Kurumu Genel Müdürlüğü arasında yapılacak protokolle belirlenir.

İş kaybı tazminatının fiilen ödendiği sürelere ait sosyal güvenlik kuruluşları kesintileri Türkiye İş Kurumu Genel Müdürlüğünce ayrıca hak sahipleri adına bu madde gereğinde açılacak hesaptan ilgili kurumlara ödenir.

Bu Kanunun 26 ncı maddesi gereğince yapılacak özelleştirme uygulamaları sonucu doğacak iş kaybı nedeni ile tazminata hak kazananlara ödenmesi gerekecek tazminat tutarları, bu maddede öngörülen esas ve usuller çerçevesinde ilgili belediye veya il özel idaresi tarafından hesaplanır. Bu suretle hesaplanan tazminat tutarları, 26 ncı madde gereğince özel bir hesapta toplanan gelirlerden karşılanmak üzere ilgili belediye veya il özel idaresi tarafından hak sahiplerine ödenir.

Madde gerekçesi

- Özelleştirme kapsamına alınan kuruluşlarda ücret karşılığı bir hizmet aktine da yalı olarak çalışırken, bu kuruluşların özelleştirilmesi, küçültülmesi veya faaliyetlerinin süreli ve ya süresiz olarak kısmen veya tamamen durdurulması, kapatılmasıvcya tasfiye edilmesi durumla rında hizmet akitlerinin tabi oldukları iş kanunları ve/veya toplu iş sözleşmeleri gereğince tazmi nata hak kazanacak şekilde feshedilmesi sonucu işsiz kalacaklara, kanundan ve yürürlükteki toplu iş sözleşmelerinden doğan tazminatların.dışında "İş Kaybı Tazminatı" ödenmesi, yeni bir iş bulma ve meslek geliştirme, edindirme ve yetiştirme eğitimi gibi hizmetlerin sağlanması öngörülmüş, bu tazminatların karşılanabilmesi için özelleştirme gelirlerinin % 15'inin ayrılması suretiyle özelleş tirme uygulamaları sonucunda doğacak istihdama ilişkin sorunların çözümünün yanısıra, iş kaybı nedeniyle maruz kalınacak mağduriyetin ve bu konuda kamuoyunda oluşan sosyal olumsuzlukla rın giderilmesi amaçlanmıştır.

Kaynak: TBMM S. Sayısı 720 · tasarı/teklifin madde 21 gerekçesi

Madde 22

Kuruluşlardaki Personelin Nakli

2 değişiklik

(Değişik: 3/7/2005 - 5398/8 md.)

Özelleştirme programına alınan kuruluşlarda (iştirakler hariç) ilgili kuruluş veya İdare tarafından istihdam fazlası personel belirlenmesi ya da bu kuruluşların kısmen veya tamamen satışı nedeniyle kamu tüzel kişiliğinin sona ermesi, devredilmesi, küçültülmesi, faaliyetlerinin durdurulması, kapatılması, tasfiye edilmesi halinde; bu kuruluşlarda programa alınma tarihi itibarıyla 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa tâbi olarak veya sözleşmeli statüde çalışmakta olanlar ile iş kanunlarına tâbi olarak görev yapmakla birlikte toplu iş sözleşmesi hükümlerinden yararlanmayan genel müdür, genel müdür yardımcısı, teftiş kurulu başkanı, kurul başkanı, daire başkanı, müessese, bölge, fabrika, işletme ve şube müdürü, müfettiş ve müfettiş yardımcısı, müşavir ve başuzman unvanlı kadrolara atanmak suretiyle görev yapan personel, kamu kurum ve kuruluşlarına nakledilmek üzere yukarıda belirtilen işlemlerin tamamlanmasından itibaren onbeş gün içerisinde İdare tarafından Devlet Personel Başkanlığına bildirilir. Nakil hakkı tanınan bir kadro veya pozisyonda görev yapmakta iken İdare tarafından ihdas edilen ve iş kanunlarına tâbi olan kadrolara atanmayı kabul edenler ile kuruluş özelleştirme programına alındıktan sonra kuruluşa naklen veya açıktan atananlar bu madde ile getirilen nakil hakkından yararlanamaz. İdare, özelleştirme programındaki kuruluşlarda nakil hakkı kapsamında yer alan kadro ve pozisyonlardan boş bulunanları iptal etmeye, kadro ve pozisyonların yerini, aynı kuruluş bünyesindeki şirketler veya işyerleri arasında değiştirmeye yetkilidir. Özelleştirme programındaki herhangi bir kuruluşun personeli, İdare tarafından özelleştirilecek kuruluşlarda görevlendirilebilir ve yetkilendirilebilirler.

Nakle tâbi personelin, 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa göre kazanılmış hak aylık derecesinden aşağı olmamak kaydıyla, 190 sayılı Kanun Hükmünde Kararname kapsamında bulunan kamu kurum ve kuruluşlarının boş kadrolarından Devlet Personel Başkanlığınca tespit edilen kadroya, anılan Başkanlık tarafından kırkbeş gün içerisinde ataması teklif edilir. 190 sayılı Kanun Hükmünde Kararname kapsamı dışındaki kamu kurum ve kuruluşlarının (özelleştirme kapsamındaki kuruluşlar hariç) mevcut boş kadro veya pozisyonlarına da ihtiyaçlar doğrultusunda atama teklifi yapılabilir. (Değişik üçüncü cümle: 10/9/2014-6552/108 md.) Bu personelden 22/1/1990 tarihli ve 399 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin eki (1) sayılı Cetveldeki kadrolarda istihdam edilmekte olanlar ile burada sayılan unvanlarla çalışan diğer statülerdeki personelin atama teklifleri, Araştırmacı unvanlı kadrolara veya istekleri hâlinde 399 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin eki (1) sayılı Cetvelde yer alan unvanlar hariç olmak üzere öğrenim durumları itibarıyla ihraz etmiş oldukları unvanlara ilişkin kadrolara, daha önce bu unvanlara ilişkin kadro veya pozisyonlarda bulunmuş olması ve atama yapılacak kadro unvanının 190 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin eki cetvellerde yer alması kaydıyla yapılır. Ancak (1) sayılı cetvelde yer alan, mesleğe özel yarışma sınavı ile giren ve belirli süreli meslek içi eğitimden sonra özel bir yeterlik sınavı sonucunda göreve alınanların atama teklifleri, söz konusu görev unvanına uygun kadrolara yapılır. Devlet Personel Başkanlığı tarafından gönderilen atama teklif yazısının atamayı yapacak kamu kurum ve kuruluşuna intikalinden itibaren otuz gün içerisinde bu kurum ve kuruluş tarafından atama işlemlerinin yapılması zorunludur. Naklen atanan personel hakkında geçici 9 uncu madde hükümleri dikkate alınır.

Kuruluşun satılması veya devredilmesi halinde bu kuruluşta çalışan nakle tâbi personelin ataması yukarıdaki hükümlere göre yapıldıktan sonra atama emri, ilgili personele atamayı yapan kurum veya kuruluş tarafından, istihdam fazlası personel için yapılacak atama emri ise kuruluşu tarafından 7201 sayılı Tebligat Kanunu hükümlerine göre tebliğ edilir. Personelin işe başlama sürelerine ve işe başlamama halinde yapılacak işlemlere ilişkin olarak 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 62 ve 63 üncü maddeleri hükümlerinin uygulanmasından atamayı yapan kamu kurum ve kuruluşu sorumludur. Kurum ve kuruluşlar atama ve göreve başlatma işlemlerinin sonucunu en geç onbeş gün içerisinde Devlet Personel Başkanlığına bildirirler. Yeni kurumunda görevine başlayan personel istekleri halinde, boş kadro bulunması ve ilgili mevzuata uygun olması şartıyla eski kadro veya pozisyonuna uygun kadrolara kurumlarınca atanabilirler. Askerlik görevlerini yapmakta olanlar için yukarıdaki süreler terhislerini takip eden aybaşından itibaren başlar. Bu madde gereğince diğer kamu kurum ve kuruluşlarına yapılacak nakil sebebiyle boşalan kadro ve pozisyonlar, boşaldıkları tarihten itibaren herhangi bir işleme gerek kalmaksızın iptal edilmiş sayılır.

Bu maddenin birinci fıkrasına göre diğer kamu kurum ve kuruluşlarına nakledilmek üzere Devlet Personel Başkanlığına bildirilen personelin, kuruluşun kamu tüzel kişiliğinin sona erdiği tarihten, yeni kurumlarında göreve başlayacakları tarihi takip eden aybaşına kadar geçecek süreye ilişkin olarak eski kadro veya pozisyonlarına ait aylık, ücret, varsa ikramiye ve ücrete bağlı diğer malî hakları ile yeni kurumlarında göreve başlayacakları tarihe kadar geçecek süredeki sosyal hak ve yardımları (harcırah, sağlık giderleri, cenaze giderleri ve ölüm yardımı) Özelleştirme Fonundan ödenir ve bunlardan T.C. Emekli Sandığına tâbi olanların bu süre içinde Sandıkla olan ilgileri devam eder. Eski görev yerinden alınan aylık ve diğer malî haklar için borç çıkarılmaz ve kurumlar arasında herhangi bir hesaplaşma yapılmaz. Personelin Devlet Personel Başkanlığına bildirildikleri tarihten yeni görev yerlerine başlayacakları tarihe kadar geçecek süredeki aylık ve ücretlerindeki artışlar, beşinci ve altıncı fıkraların uygulanmasında dikkate alınmaz. Bu personelden nakil sürecinde emekli olanlara T.C. Emekli Sandığınca ödenen emekli ikramiyeleri, makam, görev ve temsil tazminatları ile ölüm yardımları, ödenmesini takiben iki ay içerisinde faturası karşılığında Hazine tarafından T.C. Emekli Sandığına ödenir. Nakil hakkına sahip olarak iş kanunlarına tâbi çalışmakta iken özelleştirme uygulamaları nedeniyle istihdam fazlası personel olarak belirlenenlerden, kararın kendilerine tebliği tarihinden başlayarak on gün içinde nakil hakkından vazgeçtiğini beyan edenlerin iş sözleşmeleri feshedilmiş sayılır ve bunların ihbar ve kıdem tazminatları Özelleştirme Fonundan karşılanır. Kuruluşun özelleştirme uygulaması sonucu nihai devir işlemlerinin onaylanmasına ilişkin kararın Resmi Gazetede yayımından itibaren on gün içinde nakil hakkından vazgeçtiğini çalıştığı kuruluşa yazılı olarak bildiren nakil hakkına sahip iş kanunlarına tâbi personelin de iş sözleşmeleri feshedilmiş sayılır ve bunların ihbar ve kıdem tazminatları Özelleştirme Fonundan karşılanır. Diğer kamu kurum ve kuruluşlarına nakledilmek üzere isimleri Devlet Personel Başkanlığına bildirilenlerden; nakil süreci içerisinde kıdem tazminatına hak kazandıracak şekilde iş sözleşmeleri sona erenlerin kıdem tazminatları da Özelleştirme Fonundan ödenir. İş kanunlarına tâbi olarak çalışmakta iken, bu madde gereğince diğer kamu kurum ve kuruluşlarına nakledilen personele kıdem tazminatı ödenmez ve bunların önceden kıdem tazminatı ödenmiş süreleri hariç, kıdem tazminatına esas hizmet süreleri 5434 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanunu hükümlerine göre emekli ikramiyelerinin hesabında dikkate alınır.

Bu madde hükümlerine göre kamu kurum ve kuruluşlarına nakledilen sözleşmeli personel ile iş kanunlarına tâbi personele, Devlet Personel Başkanlığına bildirildikleri tarihteki kadro ve pozisyonlarına ilişkin olarak bildirim tarihi itibarıyla almakta oldukları sözleşme ücreti, ücret (fazla mesai ücreti hariç), ikramiye, bankacılık tazminatı, ek ücret, ek ödeme, teşvik ödemesi ve benzeri adlarla yapılan ödemelerin toplam net tutarının (bu tutar sabit bir değer olarak esas alınır); nakledildiği kurum veya kuruluştaki kadro veya pozisyonlara ilişkin olarak yapılan aylık, ek gösterge, ikramiye, her türlü zam ve tazminatları (ek tazminat ve bankacılık tazminatı dâhil), makam tazminatı, temsil tazminatı, görev tazminatı, sözleşme ücreti, ücret, ek ücret, ek ödeme, teşvik ödemesi, döner sermaye payı ve benzeri adlarla yapılan her türlü ödemelerin (fazla mesai ücreti, fiilen yapılan ders karşılığı ödenen ek ders ücreti hariç) toplam net tutarından fazla olması halinde aradaki fark tutarı, herhangi bir vergi ve kesintiye tâbi tutulmaksızın fark kapanıncaya kadar ayrıca tazminat olarak ödenir. Atandıkları kurumdaki kadro unvanı veya pozisyonlarında isteğe bağlı olarak herhangi bir değişiklik olanlarla, başka kurumlara geçenlere fark tazminatı ödenmesine son verilir.

399 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye ekli (1) sayılı cetvelde belirtilen kadrolarda görev yapmakta iken nakle tâbi tutulan personelin (bu Kanuna göre anonim şirket halinde birleştirilen kuruluşlardaki personel dâhil), Devlet Personel Başkanlığına bildirildikleri tarihteki kadrolarına ilişkin olarak bildirim tarihi itibarıyla almakta oldukları aylık, ek gösterge, zam, özel hizmet tazminatı, makam tazminatı, temsil tazminatı, görev tazminatı bir bütün olarak, göreve başladıkları tarihi izleyen aybaşından geçerli olmak üzere üç yıl süre ile saklı tutulur ve şahsa bağlı haktan yararlanılan süreler 5434 sayılı Kanunun ek 68 inci ve ek 73 üncü maddelerinde belirtilen sürelerin hesabında (daha önce nakledilenler dâhil) dikkate alınır. İlgililerin yeni kadrolarına atandıkları tarihten önce, eski kadroları için mevcut olan ve saklı haklar kapsamında bulunan gösterge, puan, oran ve katsayı artışları şahsa bağlı haklarda artış sayılır. Ancak eski kadro için bu tarihten sonra ihdas edilmiş hiçbir malî ve sosyal hak ve yardım ile sair ödemeler şahsa bağlı hak kapsamında değerlendirilmez. Atanılan kadrodaki derece yükselmeleri veya kademe ilerlemeleri, aylık gösterge ve ek gösterge dışındaki ödemelerde, şahsa bağlı olarak saklı tutulan hakların ödendiği eski kadronun derecelerinin yükseltilmesi veya kademelerinin ilerletilmesi sonucunu doğurmaz. Bu personelin (bu Kanuna göre anonim şirket halinde birleştirilen kuruluşlardaki personel dâhil), Devlet Personel Başkanlığına bildirildikleri tarihteki kadrolarına ilişkin olarak bildirim tarihi itibarıyla almakta oldukları aylık, ek gösterge, ikramiye, her türlü zam ve tazminatları (ek tazminat ve bankacılık tazminatı dâhil), makam tazminatı, temsil tazminatı, görev tazminatı, ücret (fazla mesai ücreti hariç), ek ücret, ek ödeme ve benzeri adlarla yapılan ödemelerin toplam net tutarının (bu tutar sabit bir değer olarak esas alınır); nakledildiği kurum ve kuruluş tarafından şahsa bağlı hak olarak ödenen aylık, ek gösterge, zam, özel hizmet tazminatı, makam tazminatı, temsil tazminatı, görev tazminatı ödemeleri ile şahsa bağlı hak dışında yapılan ikramiye, ücret, ek ücret, ek ödeme, ek tazminat, teşvik ödemesi, döner sermaye payı ve benzeri adlarla yapılan her türlü ödemelerin (fazla mesai ücreti, fiilen yapılan ders karşılığı ödenen ek ders ücreti hariç) toplam net tutarından fazla olması hâlinde aradaki fark tutarı, herhangi bir vergi ve kesintiye tâbi tutulmaksızın fark kapanıncaya kadar ayrıca tazminat olarak ödenir. Atandıkları kurumdaki kadro unvanı veya pozisyonlarında isteğe bağlı olarak herhangi bir değişiklik olanlarla, başka kurumlara geçenlere şahsa bağlı hak uygulaması ile fark tazminatı ödenmesine son verilir.

Madde gerekçesi

- Bu maddede yapılan düzenleme ile özelleştirme programına alınan kuruluşlarda çalışan 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa tabi personel ile sözleşmeli personelin, bu kuruluş ların sermayelerindeki kamu payının özelleştirme uygulamaları sonucu % 50'nin altına düşmesi ya da anonim şirkete dönüştürülmeyenlerin satılması veya devredilmesi yahut özelleştirme progra mındaki kuruluşların küçültülmesi, faaliyetlerinin durdurulması, kapatılması veya tasfiye edilmesi sonucu istihdam yapısının değişmesi hallerinde bu personelin diğer kurum ve kuruluşlara nakille rine ilişkin hükümler tesis edilerek özlük haklarının idamesi sağlanmış ve belirtilen statüdeki per sonelin mağduriyetinin giderilmesi amaçlanmıştır.

Kaynak: TBMM S. Sayısı 720 · tasarı/teklifin madde 22 gerekçesi

Madde 23

Sosyal Yardım Zammı

Mülga / iptal1 değişiklik

(Mülga: 1/8/2003-4971/28 md.)

Madde gerekçesi

- Özelleştirme kapsamındaki kuruluşların, özelleştirme uygulamaları sonucu bun lardaki kamu payının % 15'in altına düşmesinden, bunların tasfiyesinden veya tüzel kişilikleri so na erecek şekilde kapatılmasından önce sosyal yardım zammına hak kazanmış olan personele 17.7.1994 tarihli ve 506 sayılı Kanunun Ek 24 üncü maddesi gereğince ödenen sosyal yardım zam larının, ödemenin yapılmasını müteakip Sosyal Sigortalar Kurumunun yazılı talebi üzerine İdare tarafından Özelleştirme Fonundan karşılanmak üzere en çok iki ay içinde adi geçen Kuruma ödeneceği öngörülerek Sosyal Sigortalar Kurumunun özelleştirme uygumajarına bağlı olarak oluşacak malî yükünün önemli ölçüde giderilmesi amaçlanmıştır.

Kaynak: TBMM S. Sayısı 720 · tasarı/teklifin madde 23 gerekçesi

Madde 24

Emeklilik

1 değişiklik

Özelleştirme programına alınan kuruluşlarda 5434 sayılı T.C. Emekli Sandığına tabi personelden; T.C. Emekli Sandığı Kanunu hükümlerine göre, hizmet süresi itibariyle emeklilik hakkını kazananlara bu hakkı kazandıkları, çalıştıkları kuruluşun özelleştirme programına alınmasından önce emeklilik hakkını kazananlara ise bu kuruluşun özelleştirme programına alındığı tarihten itibaren iki ay içinde emekli olmayı istemeleri halinde, emeklilik ikramiyeleri %30 (Yüzde otuz) fazlasıyla ödenir. Emeklilik ikramiyesine ilave olarak ödenecek %30 (Yüzde otuz) tutarındaki miktar, ödemeyi müteakip T.C. Emekli Sandığı Genel Müdürlüğünün talebi üzerine Özelleştirme Fonundan karşılanır.[22]

Madde gerekçesi

- Özelleştirme programına alınan kuruluşlarda çalışmakta olan 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa tabi personel ile bu kuruluşlarda çalışmakta olan sözleşmeli personelden; ta bi oldukları mevzuat gereği hizmet süresi itibariyle emeklilik hakkını kazananlara, bu hakkı kazan dıkları tarihten itibaren iki ay içinde emekli olmayı istemeleri halinde, emeklilik ikramiyelerinin % 20 (yüzdeyirmi) fazlasıyla ödenmesi ve emeklilik ikramiyesine ilave olarak ödenecek % 20 (Yüzdeyirmi) tutarındaki miktarın, ödemeyi müteakip T.C. Emekli Sandığı Genel Müdürlüğünün - 1 1- talebi üzerine Özelleştirme Fonundan karşılanacağından düzenlenmesi suretiyle bu kuruluşların is tihdam yapısındaki ihtiyaç fazlalığının teşvik yoluyla giderilmesi amaçlanmıştır.

Kaynak: TBMM S. Sayısı 720 · tasarı/teklifin madde 24 gerekçesi

Madde 25

Kadro İhdası

Mülga / iptal1 değişiklik

(Mülga:2/7/2018-KHK-703/85 md.)

Madde gerekçesi

- Bu maddede özelleştirme kapsamındaki kuruluşta çalışırken başka kurum ve ku ruluşlara nakledilecek personel için gerekli olan kadro ihdası sağlanarak yapılacak atama ve nakil lerin gerçekleştirilmesine imkân sağlanmıştır.

Kaynak: TBMM S. Sayısı 720 · tasarı/teklifin madde 25 gerekçesi

Madde 26

Mahalli İdarelerde Özelleştirme Uygulamaları

1 değişiklik

Belediye ve il özel idarelerine ait ticari amaçlı kuruluşlar ile pay oranlarına bakılmaksızın her türlü iştiraklerindeki paylarının özelleştirilmesine ilişkin işlemler bu Kanundaki esaslara göre, yetkili organlarınca belirlenir ve yürütülür.

Bu şekilde sağlanan gelirler ilgili belediye veya il özel idaresi tarafından özel bir hesapta toplanır. Bu özel hesapta toplanan gelirler ilgili belediye veya il özel idaresi tarafından öncelikle; özelleştirme uygulamaları sonucu doğabilecek iş kaybı nedeniyle yapılacak tazminat ödemeleri ve gerektiğinde bu madde gereğince ilgili belediye veya il özel idaresi tarafından özelleştirilecek diğer kuruluşlarda yapılacak idari, mali ve hukuki düzenlemelerin gerektirdiği harcamalarda kullanılır. Bu madde gereğince elde edilecek özelleştirme gelirlerinden yukarıda belirtilen öncelikli harcamalar düşüldükten sonra kalan miktar ilgili belediye ve il özel idaresi tarafından bütçelerine gelir kaydedilir.

Belediye veya il özel idarelerinin yapacakları özelleştirme uygulamaları çerçevesinde özel ihtisas gerektiren konulara ilişkin müşavirlik, araştırma, pazarlama ve teknik hizmetler; ilgili belediye veya il özel idaresinin talebi üzerine idarece sağlanabilir.

(Değişik dördüncü fıkra:7/5/2026-7579/17 md.) Mahalli idareler, bağlı kuruluşları, mahalli idare birlikleri ve bunlar tarafından kurulan şirketler ile bunların doğrudan doğruya ya da dolaylı olarak, birlikte veya ayrı ayrı sermayesinin yarısından fazlasına sahip oldukları şirketlerin yeni şirket kurması, kooperatif kurması, yarısından fazla hissesine sahip olduğu kooperatiflerin yeni şirket veya kooperatif kurması, mevcut veya kurulacak şirketlere veya kooperatiflere sermaye katılımında bulunulması, bedelsiz devir yoluyla olanlar da dâhil olmak üzere her türlü hisse edinimi, şirket veya kooperatife ortak olunması Cumhurbaşkanının iznine tabidir.

Madde gerekçesi

- Belediye ve il özel idarelerine ait ticarî kuruluşlar ile pay oranlarına bakılmaksı zın her türlü iştiraklerindeki paylarının bu Kanunda yer alan usul ve esaslar çerçevesinde ve yetki li organlarınca alınacak kararlar doğrultusunda özelleştirilebileceğine ilişkin hükümler düzenlene rek, sözkonusu kuruluşların Özelleştirilmesi teşvik edilmiş ve bunlann rekabete dayalı piyasa eko nomisi koşullanna uygun olarak faaliyetlerini sürdürebilmeleri ve verimliliklerini artürabilmelcri amaçlanmıştır.

Kaynak: TBMM S. Sayısı 720 · tasarı/teklifin madde 26 gerekçesi

Madde 27

Muafiyet

3 değişiklik

a) Bu Kanun hükümleri gereğince yapılacak özelleştirme uygulamalarına ilişkin işlemler (danışmanlık hizmet alımları ile nihai devir işlemlerine ilişkin sözleşmeler dâhil) Katma Değer vergisi hariç her türlü vergi, resim ve harçtan muaftır. İdarenin taraf olduğu dava ve takiplerde, İdare her türlü harçtan muaftır. Özelleştirme uygulamalarına ilişkin idari davalar, ilk derece mahkemesi olarak Danıştayda görülür.[24]

b) (3/6/1949 tarih ve 5422 sayılı Kanunun 7 nci maddesine bend eklenmesine dair olup, yerine işlenmiştir.

c) (Ek: 3/1/2002-4733/10 md.; Değişik: 1/8/2003-4971/9 md.) Özelleştirme programında bulunan kuruluşlardaki sermaye artışlarında ticaret siciline tescil işlemleri ve Sermaye Piyasası Kurulu kayıt işlemlerinden vergi, resim, harç, katkı payı ve benzeri şekilde hiçbir ücret alınmaz. Özelleştirme uygulamalarına ilişkin olarak Rekabet Kurulunca verilen kararlar uyarınca, kuruluşun devrinden önce veya sonrasına ait bölünme ve devir işlemleri her türlü vergi, resim ve harçtan muaftır.

Madde gerekçesi

Özelleştirme uygulamalannda kolaylık temin etmek amacıyla, bu uygulamaların (sözleşmeler dahil) her türlü vergi, resim ve harçtan muaf olduğuna ilişkin düzenleme yapılarak özelleştirmeye ilginin ve talebin artınlması amaçlanmıştır.

Kaynak: TBMM S. Sayısı 720 · tasarı/teklifin madde 27 gerekçesi

Madde 28 ila 31

31 – (29/2/1984 tarih ve 2983 sayılı Kanunun 4,5,6,15 inci maddelerinin yeniden düzenlenmesiyle ilgili olup, yerlerine işlenmiştir.)

Madde gerekçesi

- Bu Kanunla kurulan Özelleştirme İdaresi Başkanlığının münhasıran özelleştirme işlemlerini yürütmekle görevlendirilmiş olması nedeniyle evvelce Kamu Ortaklığı İdaresi tarafın dan özelleştirme uygulamalan ile birlikte yürütülen Kamu Ortaklığı Fonunun yönetimine ilişkin görevlerin Hazine ve Dış Ticaret Müasteşarlığı tarafından yürütülmesi öngörülmüştür.

Kaynak: TBMM S. Sayısı 720 · tasarı/teklifin madde 28 gerekçesi

Madde 32 ila 33

33 – (9/3/1988 tarih ve 3417 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin son fıkrası ile 5 nci maddesinin yeniden düzenlenmesi ile ilgili olup, yerlerine işlenmiştir.)

Madde gerekçesi

- Bu kanunla kurulan Özelleştirme İdaresi Başkanlığının münhasıran özelleştirme işlemlerini yürütmekle görevlendirilmiş olması nedeniyle evvelce Kamu Ortaklığı İdaresi adına açılmış olan Çalışanları Tasarrufa Teşvik Hesabının Hazine ve Dış Ticaret Müsteşarlığı adına açıl ması öngörülmüştür.

Kaynak: TBMM S. Sayısı 720 · tasarı/teklifin madde 32 gerekçesi

Madde 34

(8/6/1984 tarih ve 233 sayılı KHK'nin 2 nci maddesinin 3 nolu bendinin değiştirilmesi ile ilgili olup, yerine işlenmiştir.)

Madde gerekçesi

- 233 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 2 nci maddesinin üç numaralı ben dinde yer alan hükümler değiştirilerek kamu iktisadî kuruluşlarının faaliyetleri, gördükleri hizmet ler ve ekonomik gerekler de dikkate alınarak 233 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede yeralan Kamu İktisadî Kuruluşu tanımı yeniden düzenlenmiştir.

Kaynak: TBMM S. Sayısı 720 · tasarı/teklifin madde 34 gerekçesi

Madde 35

(8/6/1984 tarih ve 233 sayılı KHK'nin eki cetvellerinin değişikliği ile ilgili olup, yerine işlenmiştir.)

Madde gerekçesi

- Kamu iktisadî teşebbüslerinden kamu iktisadî kuruluşlarının gördükleri hizmet lerin özellikleri de dikkate alındığında, bunlann mal ve hizmet,üretim birimleri ile varlıklarının - 1 2- mülkiyetin devri suretiyle özelleştirilmesinin bunların özelliklerine, durumlarına ve yapılarına uy gun ayrı kanunlarla yapılması amaçlanmış ve bu doğrultuda 233 sayılı Kanun Hükmünde Kararna menin ekindeki "B KAMU İKTİSADÎ KURULUŞLARI (KİK)" başlıklı bölümde yeralan ve özel leştirme kapsamında bulunan kuruluşlardan bazıları -233 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede yeralan Kamu iktisadî Kuruluşu tanımı yeniden düzenlendiğinden- bu bölümden çıkarılarak aynı kararnamenin sonuna ekli "A İKTİSADÎ DEVLET TEŞEKKÜLLERİ (IDT)" bölümüne eklenmiş ve kamu iktisadî kuruluşları bu maddede sayılan şekilde yeniden düzenlenmiştir.

Kaynak: TBMM S. Sayısı 720 · tasarı/teklifin madde 35 gerekçesi

Madde 36

(14/7/1965 tarih ve 657 sayılı Kanunun 59 uncu maddesinde ibare değiştirilmesi ile ilgili olup, yerine işlenmiştir.)

Madde gerekçesi

- Özelleştirme İdaresi Başkanlığının görevleri de dikkate alınarak bu idarede 657 sayılı Kanunun istisnai memuriyete ilişkin hükümleri gereğince personel istihdamı konusunda dü zenlemeler yapılmıştır.

Kaynak: TBMM S. Sayısı 720 · tasarı/teklifin madde 36 gerekçesi

Madde 37

Çeşitli Hükümler

3 değişiklik

Özelleştirme uygulamaları ile ilgili olarak;

a) (Değişik: 27/4/1995-4105/2 md.) Bu Kanun hükümleri gereğince özelleştirme programına alınan kuruluşlar özel hukuk hükümlerine tabi olup, bunlar hakkında varsa kendi kuruluş kanunları ile diğer kanunlarda yer alan bu Kanuna aykırı hükümler ve 233 sayılı Kanun Hükmünde Kararname hükümleri uygulanmaz. Ancak 19.4.1926 tarihli ve 815 sayılı Türkiye Sahillerinde Nakliyatı Bahriye (Kabotaj) ve Limanlarla Kara Suları Dahilinde İcrayı San'at ve Ticaret Hakkında Kanun hükümleri ile 29.6.1956 tarihli ve 6762 sayılı Türk Ticaret Kanununun 823 üncü maddesi hükmü saklıdır. Limanlar hakkında mülkiyetin devri suretiyle özelleştirme yapılamaz (…)[25] (Mülga son cümle: 16/6/2004-5189/12 md.)

b) (Değişik birinci cümle: 27/4/2004-5148/1 md.) Bu Kanun hükümleri gereğince yapılacak uygulamalar ile ihale usullerine ilişkin esaslar İdarece çıkarılacak yönetmeliklerle; alınacak danışmanlık hizmetlerine ilişkin esas ve usuller ise Kamu İhale Kurumunun uygun görüşü üzerine İdarece çıkarılacak yönetmelikle belirlenir. Bu yönetmelikler Kurulca onaylanmasını mütakip Resmi Gazetede yayımlandığı tarihte yürürlüğe girer.

Bu maddenin (a) ve (b) bentlerindeki hükümler saklı kalmak kaydıyla bu Kanunda hüküm bulunmayan hallerde genel hükümler uygulanır.

Madde gerekçesi

- Özelleştirme, programına alınan kuruluşun, özelleştirileceği tarihe kadar daha sonraki statüsüne intibakını kolaylaştırmak amacıyla özelleştirme programında bulundukları süre içinde de bunların özel hukuk hükümlerine tabi oldukları öngörülmüştür. Ayrıca özelleştirme uy gulamaları ve ihale usullerine ilişkin esasların idare tarafından çıkarılacak yönetmeliklerle tespit olunacağı hususu düzenlenmek suretiyle, bu kanun hükümlerinin uygulanmasına ilişkin ayrıntılı düzenlemelerin yönetmeliklerle belirleneceği hüküm altına alınmıştır.

Kaynak: TBMM S. Sayısı 720 · tasarı/teklifin madde 37 gerekçesi

Madde 38

(8/6/1949 tarih ve 5434 Sayılı Kanuna ek madde eklenmesiyle ilgili olup yerine işlenmiştir.)

Madde gerekçesi

- Bu maddede özelleştirme konusunda ihtisas kurumu olarak teşkilatlandırılan Özelleştirme idaresi Başkanlığı personeli ile özelleştirme programındaki kuruluşlardan Sermaye Piyasası Kanunu kapsamına giren ve hisseleri borsada işlem gören kuruluşlarda görev yapan yöne tim ve denetim kurulu üyeleri ile diğer personelin, görevleri dolayısıyla edindikleri bilgileri kötü ye kullanarak borsa içinde ve dışında bu Kuruluşlar ile ilgili menkul kıymet alım satımı suretiyle haksız kazanç elde etmelerini önlemek amacıyla düzenlemeler yapılmış ve bu yasağa aykırı hare ket edenlere uygulanacak müeyyidelerle ilgili hükümler getirilmiştir.

Kaynak: TBMM S. Sayısı 720 · tasarı/teklifin madde 38 gerekçesi

Madde 39 ila 40

40 – (7/3/1954 tarih ve 6326 sayılı Kanunun 6 ncı maddesinin yeniden düzenlenmesi ve 116 ncı maddesine ek fıkra eklenmesi ile ilgili olup, yerlerine işlenmiştir.)

Madde gerekçesi

- Bu madde ije 5434 sayılı T.C. Emekli Sandığı Kanununa bir madde eklenerek, özelleştirme programına alınan kurumlara tabi bir greve atananların Emekli Sandığı ile ilgilendiril melerine ilişkin hüküm tesis edilerek : bu personelin sosyal güvenlik yönünden durumu açığa kavuşturulmuşur.

Kaynak: TBMM S. Sayısı 720 · tasarı/teklifin madde 39 gerekçesi

Madde 41

(3/5/1985 tarih ve 3194 sayılı Kanunun 9 uncu maddesine bir fıkra eklenmesiyle ilgili olup, yerine işlenmiştir.)

Madde gerekçesi

- Petrol Kanunun transferler ile ilgili 116 ncı maddesi hükümleri gereğince, yaban cı şirketlerin sermayelerini yurtdışına transferleri sırasında, sermayenin ithal tarihi ile transfer tari hi arasındaki kur farkları nedeniyle oluşan ve Hazine üzerinde büyük malî külfet yaratan, dolayı sıyla özelleştirmeden beklenen faydayı bertaraf eden uygulamanın kaldmlması amaçlanmıştır.

Kaynak: TBMM S. Sayısı 720 · tasarı/teklifin madde 41 gerekçesi

Madde 42

Yürürlükten Kaldırılan Hükümler

18.1.1954 tarihli ve 6224 sayılı Kanunun 1 inci maddesinin (c) bendi, 28.5.1986 tarihli ve 3291 sayılı Kanunun 14 üncü maddesinin birinci ve dördüncü fıkraları ile 17 nci maddesinin birinci fıkrası yürürlükten kaldırılmıştır.

Madde gerekçesi

- Bugüne kadar özelleştirme ile ilgili mevzuat düzenlemeleri dikkate alındığında, yabancı sermayenin Türkiye'ye yatırım yapmasının önündeki en büyük engellerden birinin değiştirilen madde hükmünün oluşturduğu gözlenmiştir. Bu noktadan hareketle yabancı sermayeli yatırımların ülkemize çekilebilmesi ve yabancı yatırımcıların bu konudaki endişelerinin giderilme si bakımından, sözkonusu bendin yürürlükten kaldmlması mecburiyeti doğmuştur. Türkiye'de - 1 3- mevcut sermaye yetersizliği nedeniyle, gerek özelleştirilecek kuruluşların gerekse alt yapı projele rinin yabancı sermayenin katılımına ihtiyaç göstermesi, yabancı sermayeyi ülkemize çekmede en gel oluşturan bu hükmün yürürlükten kaldırılmasını gerektirmiştir. Böylece uygulamada yerli şir ketler lehine doğan bu ayrıcalığın kalkması, 6224 sayılı Kanunun 10 uncu maddesinde ifadesini bu lan "Yerli ve yabancı sermayenin müsavi muamele görmesi" hükmünün fiiliyata geçirilmesini sağ lamış ve 6224 sayılı Kanunun içerisinde mevcut tutarsızlık da giderilmiştir. Bu bendin yürürlükten kaldırılması, aynı zamanda Yap-îşlet-Devret modeli çerçevesinde yürütülmükte olan projeler ile özelleştirme uygulamaları arasındaki paralelliği de tesis edecektir.

Ayrıca 3291 sayılı Kanunun 14 ve 17 nci maddesinin belirtilen fıkraları doğrultusunda bu Ka nunda aynı yönde düzenlemelerin yapılmış olması ve 3291 sayılı Kanunun bahsi geçen madde ve fıkralarının dışında özelleştirmeye ilişkin maddelerinin de iptal edilmiş olması nedeniyle 3291 sa yılı Kanunun 14 üncü maddesinin birinci ve dördüncü fıkrası ile 17 nci maddesinin birinci fıkrası nın yürürlükten kaldırılması gerekmiştir.

Kaynak: TBMM S. Sayısı 720 · tasarı/teklifin madde 42 gerekçesi

Ek Maddeler

Ek Madde 11 değişiklik

(Ek: 3/4/1997-4232/5 md.)

İdarede görevli Proje Grup Başkanları, aylık, ek gösterge, zam ve tazminatları ile statüleri bakımından İdarede görevli Daire Başkanları hakkında uygulanan hükümlere tabidirler.

Ek Madde 21 değişiklik

(Ek: 1/8/2003-4971/10 md.)

Kamu kurum ve kuruluşları (özel kanunla kurulmuş kamu kurumu, kurul, üst kurul ve kuruluşlar dahil) kendilerine özelleştirme ile ilgili intikal eden işlemleri öncelikle ve ivedilikle inceler, karara bağlar ve sonuçlandırırlar.

Ek Madde 3Mülga / iptal2 değişiklik

(Ek: 3/7/2005-5398/10 md.; İptal: Anayasa Mahkemesi’nin 5/1/2006 tarihli ve E.: 2005/98, K.: 2006/3 sayılı Kararı ile.)

Ek Madde 41 değişiklik

(Ek: 3/7/2005-5398/10 md.)

Ekli (1) sayılı listede yer alan kadrolar iptal edilerek, 190 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin eki cetvelin Özelleştirme İdaresi Başkanlığına ait bölümünden çıkarılmış, ekli (2) sayılı listede yer alan kadrolar ihdas edilerek anılan Kanun Hükmünde Kararnamenin eki cetvelin Özelleştirme İdaresi Başkanlığına ait bölümüne eklenmiştir.

Ek Madde 53 değişiklik

(Ek: 25/4/2012-6300/10 md.)[26]

Tabii afetler nedeniyle zarar gören çiftçilerin özelleştirme kapsam ve programındaki Türkiye Şeker Fabrikaları A.Ş.’ye olan borçlarının vade farkı alınmaksızın ertelenmesi veya vadelendirilmesi ile (…)[27] uygulanmasına yönelik olarak, Cumhurbaşkanı tesis edilecek iş ve işlemler konusunda karar almaya yetkilidir.

Ek Madde 61 değişiklik

(Ek: 21/3/2018-7103/41 md.)

Ekli (1) sayılı listede yer alan kadrolar iptal edilerek 13/12/1983 tarihli ve 190 sayılı Genel Kadro ve Usulü Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin eki (I) sayılı cetvelin Özelleştirme İdaresi Başkanlığına ait bölümünden çıkarılmış ve ekli (2) sayılı listede yer alan kadrolar ihdas edilerek 190 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin eki (I) sayılı cetvelin Özelleştirme İdaresi Başkanlığına ait bölümüne eklenmiştir.

Geçici Maddeler

Geçici Madde 1

Ekli (2) sayılı listede yer alan kadrolar ihdas edilerek 190 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye ekli cetvellere Özelleştirme İdaresi Başkanlığı bölümü olarak eklenmiştir.[28]

Madde gerekçesi

- Bu madde ile 190 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye tabi olan Özelleş tirme İdaresi Başkanlığı görevlerinin yerine getirebilmesi için gerekli kadrolar ihdas edilmiş ve kadrolar bu Kanun Hükmünde KararnameHin ekindeki cetvellerde belirtilmiştir.

Kaynak: TBMM S. Sayısı 720 · tasarı/teklifin geçici madde 1 gerekçesi

Geçici Madde 2

Anayasa Mahkemesince iptal edilen 530 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile Kamu Ortaklığı İdaresi Başkanlığına ait iken bu İderenin Özelleştirme İdaresi Başkanlığına dönüştürülmesi sonucu Özelleştirme İdaresi Başkanlığına intikal eden bütün personel ile her türlü taşıt, menkul, gayrimenkul, araç, gereç, malzeme, döşeme ve demirbaşlar bu Kanunla kurulan Özelleştirme İdaresi Başkanlığına devredilmiştir.

Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce Kamu Ortaklığı idaresi veya Özelleştirme İdaresi personeli olup, bu maddenin birinci fıkrası gereğince Özelleştirme İdaresine devredilmiş sayılan personele 530 sayılı Kanun Hükmünde Kararname uyarınca ödenen aylık ek gösterge, her türlü zam ve tazminatlar ile sözleşmeden doğan ücret, ikramiye ve 10.10.1984 tarihli ve 3056 sayılı Kanunun değişik 31 inci maddesinde yer alan fazla çalışma ücreti ile diğer özlük hakları, 530 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin Anayasa Mahkemesince verilen yürürlüğün durdurulması Kararının Resmi Gazetede yayımlandığı tarih ile bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarih arasında geçen dönem için de aynı esas ve usullere göre tahakkuk ettirilerek ödenir. Ancak, bahsi geçen dönem için yapılmış olan ödemeler mahsup edilir.

Kadroları kaldırılanlar yeni bir kadroya atanıncaya kadar durumlarına uygun işlerde görevlendirilirler. Bunların eski kadrolarına ait aylık, ek gösterge ve her türlü zam ve tazminatları, sözleşmeden doğan ücret, ikramiye ile diğer özlük hakları yeni bir kadroya atanıncaya kadar şahıslarına bağlı olarak saklı tutulur.

Kadrosuz sözleşmeli personelin sözleşmelerinden doğan hakları aynen devam eder. Bunlardan memuriyete geçirilenlerin öğrenim durumlarına göre yükselebilecekleri tavanı aşmamak kaydıyla 657 sayılı Devlet memurları Kanunun ek Geçici 1. 2 ve 3 üncü maddeleri ile 458 sayılı Kanun Hükmünde Kararname Hükümleri de dikkate alınarak derece ve kademeleri tespit edilmek suretiyle durumlarına uygun kadrolara atanırlar. Bu personelin aylık sözleşme ücretlerinin (ikramiyenin bir aya isabet eden miktarı dahil, fazla çalışma ücreti hariç) net tutarı, atandığı kadronun aylık, ek gösterge, her türlü zam ve tazminat hakları ile fazla çalışma ücreti dahil, aylık net tutarında fazla olması halinde, aradaki fark kapanıncaya kadar herhangi bir kesintiye tabi tutulmaksızın tazminat olarak ödenir.

Bu Kanun ile yapılan yeni düzenlemelere paralel olarak "Özelleştirme İdaresinde Çalıştırılacak Sözleşmeli Personel Hakkında Hizmet Sözleşmesi Esasları" bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren Bakanlar Kurulunca iki ay içinde çıkarılır.

Madde gerekçesi

- Kamu Ortaklığı İdaresi Başkanlığına ait iken bu İdarenin Anayasa Mahke mesince iptal edilen 530 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile Özelleştirme İdaresi Başkanlığı na dönüştürülmesi sonucu Özelleştirme İdaresi Başkanlığına intikal eden bütün personel ile her tür lü taşıt, menkul, gayrimenkul, araç, gereç, malzeme, döşeme ve demirbaşların bu Kanunla yeniden kurulan Özelleştirme İdaresi Başkanlığına devredilmesi ve devredilen personel ile ilgili özlük hak lan, malî haklar ve bu personelin statüsü düzenlenmiştir.

Kaynak: TBMM S. Sayısı 720 · tasarı/teklifin geçici madde 2 gerekçesi

Geçici Madde 3

Kamu Bankalarının (T.C. Merkez Bankası, T.C. Ziraat Bankası, T. Halk Bankası ve Eximbank hariç) özelleştirmeye hazırlık işlemleri, bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren iki yıl içinde tamamlanır.

Geçici Madde 4

Kurulca aksine karar verilmedikçe, Yüksek Palanlama Kurulu ve Kamu Ortaklığı Yüksek Kurulu tarafından daha önce alınmış olan kararlardan bu Kanun hükümlerine aykırı olmayanların kurul kararı olarak uygulanmasına devam olunur.

Kamu İktisadi kuruluşlarından, temel kuruluş amaçlarına uygun olup, tekel niteliği bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce ilgili kanunlarla ortadan kaldırılmış bulunan mal ve hizmet üretim faaliyetleri, bu Kanunun 15 inci maddesinden müstesnadır.

Madde gerekçesi

- Özelleştirme uygulamalarına süreklilik kazandırabilmek amacıyla Özelleş tirme Yüksek Kurulunca aksine karar verilmedikçe, Yüksek Planlama Kurulu ve Kamu Ortaklığı Yüksek Kurulu tarafından daha önce alınmış olan kararlardan bu Kanun hükümlerine aykırı ol mayanların uygulanmasına devam olunacağı hükmü getirilmiştir.

Kaynak: TBMM S. Sayısı 720 · tasarı/teklifin geçici madde 5 gerekçesi

Geçici Madde 5

Bu Kanuna göre yeniden düzenleme yapılıncaya kadar idarede kurulan birimlere verilen görevlerin, daha önce bu görevleri yapmakta olan birimler tarafından yürütülmesine devam edilir.

Madde gerekçesi

- İdareye verilen görev ve hizmetlerde sürekliliğin sağlanması amacıyla bu Kanunla. getirilen İdare birimleri oluşuncaya kadar mevcut birimlerce görevlerin ifası ile oluş turulacak birimlerin görevlerinin İdare Başkanı tarafından belirlenmesi ve teşkilat ve kadroların iki ay içerisinde bu Kanuna uygun hale getirileceği öngörülmüştür.

Kaynak: TBMM S. Sayısı 720 · tasarı/teklifin geçici madde 6 gerekçesi

Geçici Madde 6

Kamu Ortaklığı Fonunun yönetimi ve buna ilişkin belge ve kayıtlar ile 3417 sayılı Kanun gereğince oluşturulan Çalışanların Tasarruflarını Teşvik Hesabına ve bu hesapta toplanan paraların nemalandırılmasına ilişkin belge ve kayıtlar. 1.1.1995 tarihi itibariyle Hazine ve Dışticaret Müsteşarlığına devredilmiş sayılır. Bu devir ile ilgili durum tespiti protokolü idare ile Hazine ve Dışticaret Müsteşarlığı arasında imzalanır.

Kamu Ortaklığı Fonunun yönetimi ile Çalışanların Tasarruflarını Teşvik Hesabının yönetimine, kullanılmasına ve bu hesapta toplanan paraların nemalandırılmasına ilişkin işlemler, 31.12.1994 tarihine kadar idarece, 1.1.1995 tarihinden itibaren Hazine ve Dışticaret Müsteşarlığınca yürütülür.

1.1.1995 tarihinde;

a) Kamu Ortaklığı Fonu mevcudunda bulunan Özelleştirme Gelir Hesabı ile temettü hesabındaki tutarlardan Yüksek Planlama Kurulu kararları uyarınca evvelce Kamu Ortaklığı idaresinin yönetimindeki Kamu Ortaklığı Fonuna bırakılan kısmı Özelleştirme Fonuna,

b) Evvelce Kamu Ortaklığı İdaresi adına açılmış bulunan Çalışanların Tasarruflarını Teşvik Hesabı mevcudunda bulunan tutarlar, bu Kanun gereğince Hazine ve Dış Ticaret Müsteşarlığı adına açılacak olan Çalışanların Tasarruflarını Teşvik Hesabına,

aktarılır.

İptal edilen 530 sayılı Kanun Hükmünde Kararname gereğince açılmış bulunan Özelleştirme Fonuna, anılan Kanun Hükmünde Kararname hükümlerine göre aktarılmış olan tutarlar bu Kanun gereğince oluşturulan Özelleştirme Fonuna aktarılır.

(Son fıkra Mülga : 23/5/2000-4568/5 md.)

Madde gerekçesi

- Bu Kanun ile Kamu Ortaklığı Fonunun yönetimi ve çalışanları tasarrufa teşvik hesabında biriken paraları nemalandırılması görevleri Hazine ve Dış Ticaret Müsteşarlığına ' - 1 4 -" devredildiğinden bunlarla ilgili belge ve kayıtların 1.1.1995 tarihi itibariyle Özelleştirme idaresi Başkanlığınca Hazine ve Dış Ticaret Müsteşarlığına devredileceği ve bu devrin bir protokolle tes piti öngörülmüştür.

Kaynak: TBMM S. Sayısı 720 · tasarı/teklifin geçici madde 7 gerekçesi

Geçici Madde 7

Bu Kanunla kurulan idarenin 1994 yılı harcamaları, bu Kanundan önceki mevzuat gereği yetkili makamlarca onaylanmış olan Kamu Ortaklığı İdaresi Başkanlığı bütçesinden karşılanır.

29.2.1984 tarihli ve 2983 sayılı Kanun ile diğer mevzuat Kamu Ortaklığı Yüksek Kuruluna, Kamu Ortaklığı İdaresi Başkanlığına, Kamu Ortaklığı İdaresi Başkanına ve Kamu Ortaklığı Fonuna yapılmış olan atıflar, ilgisine ve hizmetin özelliğine göre bu Kanunla kurulan Özelleştirme Yüksek Kuruluna, Özelleştirme İdaresine, Özelleştirme İdaresi Başkanına, Özelleştirme Fonuna, Hazine ve Dışticaret Müsteşarlığına, Hazine ve Dışticaret Müsteşarına ve Yüksek Planlama Kuruluna yapılmış sayılır.

Madde gerekçesi

- Özelleştirme İdaresi Başkanlığının 1994 yılına ilişkin idarî faaliyetlerini yürütülebilmesi için gerekli harcamaların; hizmette sürekliliğin sağlanması amacıyla, Kamu Ortak lığı idaresi Başkanlığının 1994 yılı bütçesinden karşılanacağı öngörülmüştür.

Kaynak: TBMM S. Sayısı 720 · tasarı/teklifin geçici madde 8 gerekçesi

Geçici Madde 9

Kamu İktisadi teşebbüsleri ve bağlı ortaklıklarda sözleşmeli statüde çalışmakta iken bu Kanunun 22 nci maddesi uyarınca 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa tabi kurumlara nakledilerek Devlet memuru statüsüne geçirilenlerin sözleşmeli statüde (kapsam dışı personel dahil) geçen hizmet süreleri; aynı Kanunun ek geçici 1, 2 ve 3 üncü maddelerine göre, 458 sayılı Kanun Hükmünde Kararname hükümleri de dikkate alınmak suretiyle, öğrenim durumlarına göre yükselebilecekleri tavanı aşmamak kaydıyla kadro şartı aranmaksızın kazanılmış hak aylık, derece ve kademelerinin tespitinde değerlendirilir. Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce özelleştirme kapsamına alınmış bulunan kuruluşlardan kamu kurum ve kuruluşlarına atanmış bulunan memur ve sözleşmeli personel hakkında da bu madde ile bu Kanunun 22 nci maddesinde fark olarak ödenmesi öngörülen tazminata ilişkin hükümler uygulanır.

Madde gerekçesi

- Kamu iktisadî teşebbüsleri ve bağlı ortaklıklarda sözleşmeli statüde çalış makta iken bu Kanunun 22 nci maddesi uyarınca 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa tabi ku rumlara nakledilerek Devlet memuru statüsüne geçirilenlerin sözleşmeli statüde geçen hizmet sü relerinin kazanılmış hak aylık derece ve kademelerinin tespitinde değerlendirileceği öngörülmüş ve fark olarak ödenmesi öngörülen tazminata ilişkin hükümlerin uygulanacağı belirtilmek suretiyle bu personelin özlük haklarının korunması amaçlanmıştır.

Kaynak: TBMM S. Sayısı 720 · tasarı/teklifin geçici madde 10 gerekçesi

Geçici Madde 10

Özelleştirme Programına alınan Kuruluşlarda bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte T.C. Emekli Sandığına tabi çalışan personel ile yine T.C. Emekli Sandığına tabi çalışan Sözleşmeli personelden emeklilik hakkını kazanmış olanlar bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren iki ay içinde emekli olmayı istemeleri halinde 24 üncü madde hükmünden yararlanırlar.

Madde gerekçesi

- Özelleştirme programına alınan kuruluşlarda bu Kanunun yürürlüğe gir diği tarihte çalışmakta olan 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa tabi personel ile sözleşmeli per sonelden emeklilik hakkını kazanmış olanların da bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren iki ay içinde emekli olmayı istemeleri halinde 24 üncü madde hükmünde yararlanacakları öngörül müştür.

Kaynak: TBMM S. Sayısı 720 · tasarı/teklifin geçici madde 11 gerekçesi

Geçici Madde 11

Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce yürürlükte bulunan mevzuat gereğince özelleştirilmek üzere Kamu Ortaklığı İdaresine devredilmiş olan kuruluşlar devir tarihleri itibariyle özelleştirme programına alınmış sayılır. Bu kuruluşların özelleştirilmelerine ilişkin olarak daha önce Kamu Ortaklığı İdaresi ve Özelleştirme İdaresince yapılmış olan işlemler geçerli olup, özelleştirme işlemlerine bundan böyle bu Kanun hükümlerine göre devam olunur. Ancak gerekli görülmesi halinde bu kuruluşlardan hangilerinin özelleştirmeye hazırlık çalışmasına tabi tutulacağına, hangilerinin özelleştirme kapsamından çıkarılacağına, bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren 3 ay içinde idarenin teklifi üzerine kurulca karar verilir.

Geçici Madde 12

Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce, Kamu Ortaklığı İdaresi Başkanlığı veya Özelleştirme İdaresi Başkanlığı olarak evvelce yürürlükte bulunan mevzuat hükümlerine göre yapılan işlemlerle, iptal edilen 531sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 5 inci maddesi gereğince ilgili kuruluşlarca yapılan personel nakil ve atama işlemleri ile 546 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin geçici 2 nci maddesi gereğince yapılan intibak ve fark tazminatı ödenmesi işlemleri geçerlidir.

Madde gerekçesi

- Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce, özelleştirme idaresi Başkan lığı veya Kamu Ortaklığı İdaresi Başkanlığı olarak evvelce yürürlükte bulunan mevzuat hükümle rine göre yapılan işlemlerle, iptal edilen 531 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 5 inci madde si gereğince ilgili kuruluşlarca yapılan personel nakil ve atama işlemlerinin ve 546 sayılı Kanun Hükmünde Kararname gereğince yapılan intibak ve fark tazminatı ödenmesi işlemlerinin geçerli olması ve bu suretle kamu hizmetlerinin devamlılığı ilkesinin gereği yerine getirilmiş ve madde de öngörülen personelin özlük haklarının korunması amaçlanmıştır.

Kaynak: TBMM S. Sayısı 720 · tasarı/teklifin geçici madde 13 gerekçesi

Geçici Madde 13

Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce özelleştirilen kuruluşlarda bu Kanunun 21 inci maddesinde belirtilen statüde çalışan personelden, anılan maddede belirtilen nedenlerle iş akitleri feshedilmiş olanlar da bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren 30 gün içinde iş ve işçi Bulma Kurumu Genel Müdürlüğüne başvurmaları halinde 21 inci maddede belirtilen esas ve usuller çerçevesinde meslek geliştirme, edindirme ve yetiştirme eğitimi hizmetlerinden yararlandırılır.

Geçici Madde 14

Hereke Halı ve İpekli Dokuma Fabrikası ile Yıldız Çini ve Porselen Sanayi İşletmelerinde halen görev yapan 657 Sayılı Devlet Memurları Kanununa tabi personel kadroları ile birlikte; sözleşmeli veya sürekli işçi statüsünde istihdam edilen personelden bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren 30 gün içinde memur statüsüne geçmek için yazılı olarak başvuruda bulunanlardan T.B.M.M. Başkanlığınca uygun görülenler, bu Kanunun 25 inci maddesi ile ihdas edilen ve T.B.M.M. Başkanlığına tahsis edilen kadrolara atanırlar. Bunlar hakkında bu Kanunun 22 nci maddesinin tazminata ilişkin hükmü ile geçici 9 uncu maddesi hükmü uygulanır. Memuriyete geçmek için başvuruda bulunamayanlar ile ataması yapılmayan personel, pozisyonları ile birlikte Sümer Holding A.Ş. Genel Müdürlüğünün diğer birimlerinde görevlendirilir.

Geçici Madde 161 değişiklik

(Ek: 3/4/1997-4232/5 md.)

Bu Kanunun geçici 3 üncü maddesinde belirtilen kamu bankalarının özelleştirmeye hazırlık işlemlerine ilişkin olarak öngörülen iki yıllık süre bitiminden itibaren iki yıl uzatılmıştır.

Geçici Madde 171 değişiklik

(Ek: 1/8/2003-4971/11 md.)

Özelleştirilen, faaliyeti durdurulan, küçültülen, kapatılan veya tasfiye edilen kurum ve kuruluşlardan emeklilik, malûllük ve ölüm nedeniyle ayrılan ve kendilerine veya dul ve yetimlerine T.C. Emekli Sandığınca aylık bağlananlara bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce ödenmiş bulunan emeklilik ikramiyesi, makam, temsil ve görev tazminatları ile ölüm yardımları bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren iki ay içinde, Hazine tarafından faturası karşılığında T.C. Emekli Sandığı Genel Müdürlüğüne ödenir. Ancak, özelleştirilen veya devrolunan kuruluşlarla ilgili olarak Özelleştirme İdaresi Başkanlığı ile devralan alıcılar arasında yapılan sözleşme hükümleri saklıdır.

Geçici Madde 181 değişiklik

(Ek: 17/9/2004-5234/14 md.)

Özelleştirme programındaki kuruluşlarda çalışmakta iken çalıştıkları kuruluşun 1.1.1992 tarihinden itibaren özelleştirilmesi, kapatılması, tasfiyesi veya diğer nedenlerle iş akitleri feshedildiği veya özelleştirilmiş bulunan işletmelerde özelleştirme tarihinden itibaren işveren tarafından altı ay içinde iş akitleri feshedildiği için 2004 yılında 14.7.1965 tarihli ve 657 sayılı Kanunun 4/C maddesi hükümleri gereği kamu kurum ve kuruluşlarında geçici personel statüsünde istihdam edilecek kişilerin bu kapsamdaki ücret ve diğer özlük hakları 31.12.2004 tarihine kadar Özelleştirme Fonunun İş Kaybı Tazminatı ödeneğinden ilgili kuruluşlara aktarılır. Genel ve katma bütçeli kuruluşlarda istihdam edilenlerin ücret ve diğer özlük hakları karşılığı aktarılacak tutarlar, Maliye Bakanlığı Merkez Saymanlık Müdürlüğü hesabına yatırılır ve bütçeye gelir kaydedilir. Yapılacak ödemeler ise, genel ve katma bütçeli kurum bütçelerinin mevcut ya da yeni açılacak tertiplerinden ödenir. Ödemeye ilişkin esas ve usuller Maliye Bakanlığı tarafından belirlenir.

Özelleştirme uygulamaları çerçevesinde % 50’den fazla kamu payı satış yoluyla özelleştirilmiş şirketlerden, bu Kanunun yayımı tarihinden önce iflas kararı alınanlarda çalışan, kamuda çalıştıkları sürelere ilişkin tazminatlarını alamayan ve bu konuda doğmuş alacaklarını iflas masalarına kaydettirmiş bulunan işçilerden, bu kararın yayımı tarihinden itibaren altı ay içinde gerekli belgelerle birlikte Özelleştirme İdaresi Başkanlığına başvuruda bulunanların kamuda geçen sürelere ilişkin olarak kuruluşun özelleştirildiği tarihteki ücreti üzerinden Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından tespit edilen kıdem tazminatı alacakları Özelleştirme Fonundan ödenir. İşçiler adına iflas masasına alacak kaydedilen tutarın Özelleştirme Fonunca yapılan ödemeye tekabül eden kısmı Özelleştirme İdaresi Başkanlığı tarafından takip ve tahsil edilir.

Geçici Madde 191 değişiklik

(Ek: 3/7/2005-5398/29 md.)

Bu Kanunun 27 nci maddesinde yapılan değişikliğin yürürlüğe girdiği tarihten önce açılan ve devam eden özelleştirme uygulamalarına ilişkin davalar görüldükleri mahkemelerce sonuçlandırılır.

Geçici Madde 201 değişiklik

(Ek: 3/7/2005-5398/29 md.)

Bu Kanunun 21 inci maddesinde yapılan değişikliğin yürürlüğe girdiği tarihte iş kaybı tazminatı almaya devam edenler hakkında 21 inci maddenin dördüncü fıkrasında yapılan değişiklikler dikkate alınmaz ve bunlar hakkında önceki hükümlerin uygulanmasına devam olunur.

Geçici Madde 211 değişiklik

(Ek: 3/7/2005-5398/29 md.)

Bu Kanunun 22 nci maddesinde yapılan değişikliğin yürürlüğe girdiği tarihten önce özelleştirme programında bulunan kuruluşlarda nakil hakkı tanınmış kapsam dışı kadro ve pozisyonlarda görev yapan iş kanunlarına tâbi personelin, aynı kadro veya pozisyonlarda görev yapmaya devam etmeleri halinde nakil hakları saklıdır.

Geçici Madde 221 değişiklik

(Ek: 3/7/2005-5398/29 md.)

Bu Kanunun 22 nci maddesinde yapılan değişikliğin yürürlüğe girdiği tarihten önce diğer kamu kurum ve kuruluşlarına nakledilmek üzere Devlet Personel Başkanlığına bildirilenlerden nakil işlemi tamamlanmış olan personel hakkında 22 nci maddenin beşinci ve altıncı fıkralarına göre yapılan fark tazminatı ve şahıslarına bağlı olarak saklı tutulan hakların ödenmesinde, ilgililerin eski kurumları ile ilişiklerinin kesildiği tarih esas alınır. 1.8.2003 tarihli ve 4971 sayılı Kanunun geçici 2 nci maddesi uyarınca şahsa bağlı hakları 15.8.2003 tarihinden itibaren üç yıl süreyle saklı tutulan personelin şahsa bağlı hakları 14.8.2006 tarihinde sona erer. 15.8.2003 tarihinden bu Kanunun 22 nci maddesinde yapılan değişikliğin yürürlüğe girdiği tarihler arasında nakle tâbi tutulan ve şahsa bağlı haktan yararlanan personelin şahsa bağlı hakları ise atandıkları yeni kurumlarında göreve başladıkları tarihi izleyen aybaşından geçerli olmak üzere üç yıl süreyle saklı tutulur ve bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce nakle tâbi tutulan personelin şahsa bağlı haklarının tespitinde ve fark tazminatının ödenmesinde bu fıkra hükümleri hariç 22 nci maddenin bu Kanunla değiştirilen hükümleri aynen uygulanır.

Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla nakil işlemleri tamamlanmamış personel hakkında 22 nci maddenin bu Kanunla değiştirilen hükümleri aynen uygulanır.

Geçici Madde 251 değişiklik

(Ek: 3/4/2013-6456/28 md.)

Mülga 2/1/1961 tarihli ve 196 sayılı Ekici Tütünleri Satış Piyasalarının Desteklenmesine Dair Kanun ile bu Kanuna dayanılarak yürürlüğe konulan Bakanlar Kurulu kararları uyarınca, Hazine nam ve hesabına yürütülen destekleme alımlarına ilişkin olarak Gayrimenkul A.Ş. tarafından yönetilen Tütün Destekleme Bilançosu, bilanço kalemlerinin anılan Şirket bilançosuna devri suretiyle tasfiye edilir.

Devir ve tasfiye işlemlerini takiben, Gayrimenkul A.Ş. bilançosunun aktifinde yer alan Hazineden olan destekleme alacakları ile devir işlemi öncesi Tütün Destekleme Bilançosunun pasifinde ticari borçlar kaleminde yer alan borçlar karşılıklı olarak terkin edilir.

Bu kapsamda yapılan işlemler nedeniyle oluşan gelir ve giderler kurum kazancının tespitinde dikkate alınmaz. Devir ve terkin işlemleri nedeniyle yapılan işlemler harçtan, düzenlenen kâğıtlar damga vergisinden müstesnadır.

Geçici Madde 26Mülga / iptal2 değişiklik

(Ek: 10/9/2014-6552/109 md.; İptal: Anayasa Mahkemesi’nin 2/10/2014 tarihli ve E.: 2014/149, K.: 2014/151 sayılı Kararı ile.)

Geçici Madde 271 değişiklik

(Ek: 10/9/2014-6552/110 md.)

Bu maddeyi ihdas eden Kanunla 22 nci maddenin ikinci fıkrasının değiştirilen üçüncü cümle hükmü, 22 nci madde hükümleri çerçevesinde Araştırmacı kadrolarına atanmış olanlardan otuz gün içinde kurumlarına yazılı olarak başvuranlar hakkında da uygulanabilir.

Geçici Madde 28Mülga / iptal2 değişiklik

(Ek: 18/6/2017-7033/37 md.)

(İptal: Anayasa Mahkemesi’nin 15/5/2019 tarihli ve E.: 2017/156, K.: 2019/37 sayılı Kararı ile.)

Geçici Madde 291 değişiklik

(Ek: 2/7/2018-KHK-703/85 md.)

Bu Kanun Hükmünde Kararnamenin yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla Özelleştirme Yüksek Kurulunca görülmekte olan işler Cumhurbaşkanı veya yetkilendireceği makam tarafından sonuçlandırılır.

Geçici Madde 30Mülga / iptal2 değişiklik

(Ek:6/1/2022-7350/1 md.)

(İptal: Anayasa Mahkemesinin 20/7/2022 tarihli ve E.: 2022/22, K.: 2022/92 sayılı Kararı ile.)

Geçici Madde 31Mülga / iptal2 değişiklik

(Ek:22/12/2022-7429/1 md.)

(İptal: Anayasa Mahkemesinin 18/1/2024 Tarihli ve E: 2023/12, K: 2024/12 Sayılı Kararı ile.)

Madde 43

Yürürlük

Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Madde gerekçesi

- Yürürlük maddesidir.

Kaynak: TBMM S. Sayısı 720 · tasarı/teklifin madde 43 gerekçesi

Madde 44

Yürütme

Bu Kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.

24/11/1994 TARİHLİ VE 4046 SAYILI ANA KANUNA

Madde gerekçesi

- Yürütme maddesidir.

Kaynak: TBMM S. Sayısı 720 · tasarı/teklifin madde 44 gerekçesi

Ana kanuna işlenemeyen hükümler

Değiştiren kanunların bu kanunun metnine işlenmeyen hükümleri (geçici maddeler, yürürlük tarihleri).

1) 1/8/2003 tarihli ve 4971 sayılı Kanunun Geçici Maddeleri:

Geçici Madde 1- Bu Kanunun yürürlük tarihinden önce 4046 sayılı Kanunun 22 nci maddesine göre Devlet Personel Başkanlığınca atama teklifi yapılmış olmakla birlikte kurum ve kuruluşlarca tekemmül ettirilemeyen atama işlemleri hakkında 4046 sayılı Kanunun bu Kanunla değiştirilen 22 nci maddesi hükümleri uygulanır.

Geçici Madde 2- Bu Kanunun yayımı tarihinden önce 24.11.1994 tarihli ve 4046 sayılı Kanunun 22 nci maddesi gereğince şahsa bağlı hakları saklı tutulan ve halen bu haktan yararlanan personelin şahsa bağlı hakları bu Kanunun yayımı tarihinden itibaren üç yıl sonra sona erer. Bu Kanunla değiştirilen 4046 sayılı Kanunun 22 nci maddesinin beşinci fıkrasının son cümlesi hükmü, 3.4.1997 tarihli ve 4232 sayılı Kanunun yayımı tarihinden sonra nakledilen 399 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye ekli (1) sayılı cetvelde yer alan personel hakkında da atama tarihinden itibaren uygulanır.

Geçici Madde 3- Yüksek Plânlama Kurulunun 27.9.1988 tarihli ve 88/9 sayılı kararı ile Türkiye Kalkınma Bankası A.Ş. (T.C. Turizm Bankası A.Ş.) mal varlığından çıkarılarak Turban Turizm A.Ş.’ye devredilmek suretiyle özelleştirme kapsamına alınan varlıkların bedeline ilişkin tasfiye işlemi, Yüksek Plânlama Kurulunun 26.12.1988 tarihli ve 88/9-1 sayılı kararı ile tespit edilmiş bulunan Japon Yeni cinsinden meblağı bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihteki Türk Lirası karşılığının, faizsiz olarak ve aylık eşit taksitler halinde Özelleştirme İdaresi Başkanlığı tarafından bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren en geç oniki ay içerisinde Türkiye Kalkınma Bankası A.Ş.’ye ödenmesi suretiyle yapılır.

2) 26/5/2004 tarihli ve 5177 sayılı Kanunun Geçici 7 nci Maddesi:

Geçici Madde 7 -10.6.1983 tarihli ve 2840 sayılı Kanunun eki listedeki demir ruhsatları 24.11.1994 tarihli ve 4046 sayılı Kanuna göre Özelleştirme İdaresi Başkanlığı tarafından özelleştirilir.

3) 3/7/2005 tarihli ve 5398 sayılı Kanunun Geçici 1 inci Maddesi:

Geçici Madde 1 – 24.11.1994 tarihli ve 4046 sayılı Kanun gereğince yapılan özelleştirme uygulamaları çerçevesinde kuruluşların (iştirakler hariç) özelleştirilmesi neticesinde İş Kanunu hükümlerine tâbi daimi ve geçici işçilerden (kapsam dışı personel hariç) 1.1.1992 ilâ 20.10.2004 tarihleri arasında iş akdi özel sektör tarafından feshedilenlerden 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 4 üncü maddesinin © fıkrası kapsamında istihdam edilecek olanlarda, özelleştirme tarihinden itibaren özel sektör tarafından en geç 6 ay içinde iş akitlerinin feshi şartı aranmaz.

4) 31/3/2011 tarihli ve 6217 sayılı Kanunun Geçici 4 üncü Maddesi:

Geçici Madde 4 – 31/12/2011 tarihine kadar, 19/12/2010 tarihinden önce 24/11/1994 tarihli ve 4046 sayılı Özelleştirme Uygulamaları Hakkında Kanun kapsamında özelleştirme programına alınan kuruluşlardan, özelleştirme kapsamından çıkartılmış olsalar dahi sermayelerindeki kamu payı % 50’nin altına düşen ve hisse senetleri İstanbul Menkul Kıymetler Borsasında işlem gören kuruluşlar ve bu kuruluşların kurdukları veya doğrudan doğruya ya da dolaylı olarak ortak oldukları şirketler hakkında 6085 sayılı Sayıştay Kanunu hükümleri uygulanmaz.

EK

(I) SAYILI LİSTE

(Mülga: 2/7/2018-KHK-703/85 md.)

4046 SAYILI KANUNA EK VE DEĞİŞİKLİK GETİREN MEVZUATIN VEYA

ANAYASA MAHKEMESİ KARARLARININ YÜRÜRLÜĞE GİRİŞ

TARİHLERİNİ GÖSTERİR TABLO

Değiştiren Kanunun/ KHK’nin veya İptal Eden Anayasa Mahkemesi Kararının Numarası 4046 Sayılı Kanunun Değişen veya İptal Edilen Maddeleri Yürürlüğe Giriş Tarihi
4105 19, 37 2/5/1995
4232 18, Ek Madde 1, Geçici Madde 16 8/4/1997
4568 Geçici Madde 6, Geçici Madde 8 1/1/2000
4733 20, 27 9/1/2002
4971 3, 7, 10, 18, 23, 24, 27, Ek Madde 2, Geçici Madde 17 15/8/2003
5148 37 7/5/2004
5189 37 2/7/2004
5234 Geçici Madde 18 21/9/2004
5398 Kanunun Adı, 4, 5, 6, 10, 16, 17, 18, 19, 20, 21, 22, 27, Ek Madde 3, Ek Madde 4, Geçici Madde 19, Geçici Madde 20, Geçici Madde 21, Geçici Madde 22, İşlenemeyen Hüküm 21/7/2005
5436 5 24/12/2005
5728 7 8/2/2008
5763 Geçici Madde 23 26/5/2008
5793 Geçici Madde 23, Geçici Madde 24 6/8/2008
6082 2 10/12/2010
6217 İşlenemeyen Hüküm 14/4/2011
KHK/666 6 31/12/2011 tarihinden geçerli olmak üzere 2/11/2011
6 14/1/2012 tarihinden geçerli olmak üzere 2/11/2011
6300 Ek Madde 5 10/5/2012
6338 2, 10, Geçici Madde 23, Geçici Madde 24 1/1/2013
6456 Geçici Madde 25 18/4/2013
6462 21 3/5/2013
Anayasa Mahkemesinin 27/12/2012 tarihli ve E.: 2011/139, K.: 2012/205 sayılı Kararı 6 10/10/2013
Anayasa Mahkemesinin 3/10/2013 tarihli ve E.: 2012/73, K.: 2013/107 sayılı Kararı Ek Madde 5 27/3/2014
6552 22, Geçici Madde 26, Geçici Madde 27 11/9/2014
Anayasa Mahkemesinin 22/5/2014 tarihli ve E.: 2014/73, K.: 2014/98 sayılı kararı 21 17/9/2014
Anayasa Mahkemesinin 2/10/2014 tarihli ve E.: 2014/149, K.: 2014/151 sayılı Kararı Geçici Madde 26 1/1/2015
7033 Geçici Madde 28 1/7/2017
7103 1, 5, 18, Ek Madde 6, (I) Sayılı Liste 27/3/2018
KHK/703 1, 3, 4, 5, 6, 7, 11, 18, 25, 26, Ek Madde 5, Geçici Madde 29, ek (1) Sayılı Liste 24/6/2018 tarihinde birlikte yapılan Türkiye Büyük Millet Meclisi ve Cumhurbaşkanlığı seçimleri sonucunda Cumhurbaşkanının andiçerek göreve başladığı tarihte (9/7/2018)
7350 Geçici Madde 30 11/1/2022
Anayasa Mahkemesinin 20/7/2022 tarihli ve E.: 2022/22, K.: 2022/92 sayılı Kararı Geçici Madde 30 2/8/2022
7429 Geçici Madde 31 28/12/2022
7491 18 28/12/2023
Anayasa Mahkemesinin 18/1/2024 Tarihli ve E: 2023/12, K: 2024/12 Sayılı Kararı Geçici Madde 31 5/3/2024
7579 26 22/5/2026

Dipnotlar

  1. [1]3/7/2005 tarihli ve 5398 sayılı Kanunun 1 inci maddesiyle bu Kanunun adı “Özelleştirme Uygulamalarının Düzenlenmesine ve Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun" iken, metne işlendiği şekilde değiştirilmiştir.
  2. [2]21/3/2018 tarihli ve 7103 sayılı Kanunun 38 inci maddesiyle bu bentte yer alan “Ekonomide verimlilik artışı ve kamu giderlerinde azalma sağlamak için özelleştirilmelerine ilişkin esasları düzenlemektir.” ibaresi “ekonomide verimlilik artışı, kamu giderlerinde azalma sağlamak, Hazineye ait taşınmazları değerlendirmek suretiyle kamuya gelir elde etmek gerekçelerinden birisi ile özelleştirilmelerine ilişkin esasları düzenlemektir.” şeklinde değiştirilmiştir.
  3. [3]25/11/2010 tarihli ve 6082 sayılı Kanunun 16 ncı maddesiyle, bu bentte yer alan “ile mahalli idarelere” ibaresi “ile kamu tüzel kişiliğine sahip eğitim kurumları ve mahalli idarelere” şeklinde değiştirilmiştir.
  4. [4]1/8/2003 tarihli ve 4971 sayılı Kanunun 1 inci maddesi ile bu bentte yer alan “Özelleştirme İdaresi Başkanlığı tarafından gerçekleştirilen nihai devir işlemlerini onaylamak” ibaresi, “yapılan ihaleler sonucunda ihale komisyonlarınca verilen nihai kararları onaylamak,” şeklinde değiştirilmiştir.
  5. [5]2/7/2018 tarihli ve 703 sayılı KHK’nin 85 inci maddesi ile bu fıkranın beşinci cümlesinde yer alan yer alan “Başbakanlığa bağlı müsteşarlıkların müsteşar ve müsteşar yardımcıları” ibaresi “Cumhurbaşkanlığına bağlı başkanlıkların başkanı ve bakanlık genel müdürleri” şeklinde değiştirilmiştir.
  6. [6]11/10/2011 tarihli ve 666 sayılı KHK ile bu fıkrada yapılan düzenleme; 10/10/2013 tarihli ve 28791 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Anayasa Mahkemesi’nin 27/12/2012 tarihli ve E.: 2011/139, K.: 2012/205 sayılı Kararı ile iptal edilmiştir.
  7. [7]2/7/2018 tarihli ve 703 sayılı KHK’nin 85 inci maddesiyle, bu fıkrada yer alan “ile Özelleştirme Yüksek Kurulu Başkan ve üyeleri” ibaresi ile “Özelleştirme Yüksek Kurulu Başkan ve Üyeleri ile,” ibaresi madde metninden çıkarılmıştır.
  8. [8]Bu maddenin uygulanması ile ilgili olarak 10/12/2003 tarihli ve 5018 sayılı Kanunun 81 inci maddesine bakınız.
  9. [9]3/7/2005 tarihli ve 5398 sayılı Kanunun 11 inci maddesiyle bu fıkrada yer alan "ve hangi süre içinde" ibaresi, yürürlükten kaldırılmıştır.
  10. [10]21/3/2018 tarihli ve 7103 sayılı Kanunun 40 ıncı maddesiyle bu alt bentte yer alan “Sermaye Piyasaları Daire Başkanı” ibaresi “Finansman Fon Yönetimi ve Sermaye Piyasaları Daire Başkanı” şeklinde değiştirilmiştir.
  11. [11]2/7/2018 tarihli ve 703 sayılı KHK’nin 85 inci maddesiyle bu alt bentte yer alan “Başbakan’ın” ibaresi “bağlı olduğu Bakanın” şeklinde değiştirilmiştir.
  12. [12]3/7/2005 tarihli ve 5398 sayılı Kanunun 5 inci maddesiyle bu alt bentte yer alan "Değer tespit sonuçları, kuruluşun özelleştirilmesine ilişkin ihale sonuçlarının onaylanmasını müteakip idare tarafından kamuoyuna duyurulur." ibaresi, "Değer tespit sonuçları, kuruluşun özelleştirme işlemi tamamlanarak devir sözleşmesinde yer alan yükümlülüklerin yerine getirilmesinden sonra kamuoyuna duyurulur." şeklinde değiştirilmiştir.
  13. [13]1/8/2003 tarihli ve 4971 sayılı Kanunun 5 inci maddesiyle bu alt bentte yer alan “metotlarından en az” ibaresinden sonra gelen “üçünü“ ibaresi, “ikisini“ olarak değiştirilmiştir.
  14. [14]21/3/2018 tarihli ve 7103 sayılı Kanunun 40 ıncı maddesiyle bu alt bentte yer alan “İhale Hizmetleri Daire Başkanı” ibaresi “İhale ve Danışmanlık Hizmetleri Daire Başkanı” şeklinde değiştirilmiştir.
  15. [15]2/7/2018 tarihli ve 703 sayılı KHK’nin 85 inci maddesiyle, bu alt bentte yer alan “Başbakanın” ibaresi “bağlı olduğu Bakanın” şeklinde değiştirilmiştir.
  16. [16]28/12/2023 tarihli ve 7491 sayılı Kanunun 37 nci maddesiyle bu maddenin birinci fıkrasının (C) bendinin (c) alt bendinin birinci paragrafına “belli istekliler arasında kapalı teklif usulü” ibaresinden sonra gelmek üzere “ve elektronik ihale usulü” ibaresi ile aynı bendin (d) alt bendinin ilk cümlesine ve (e) alt bendine “pazarlık” ibarelerinden sonra gelmek üzere “, elektronik ihale” ibareleri eklenmiştir.
  17. [17]3/7/2005 tarihli ve 5398 sayılı Kanunun 5 inci maddesiyle bu paragrafın birinci cümlesinin sonuna, "Sermayesindeki kamu payı yüzde onbeşin altında olan iştirak hisselerinin özelleştirilmesinde birden fazla teklif alınması şartı aranmaz." ibaresi eklenmiştir.
  18. [18]21/3/2018 tarihli ve 7103 sayılı Kanunun 40 ıncı maddesiyle bu alt bentte yer alan “Danışmanlık Hizmetleri Daire Başkanlığının” ibaresi “İhale ve Danışmanlık Hizmetleri Daire Başkanlığının” şeklinde ve “Danışmanlık Hizmetleri Daire Başkanı” ibaresi “İhale ve Danışmanlık Hizmetleri Daire Başkanı” şeklinde değiştirilmiştir.
  19. [19]3/7/2005 tarihli ve 5398 sayılı Kanunun 7 nci maddesiyle bu maddede geçen "İş ve İşçi Bulma Kurumu" ibareleri, "Türkiye İş Kurumu" şeklinde değiştirilmiştir.
  20. [20]25/4/2013 tarihli ve 6462 sayılı Kanunun 1 inci maddesiyle, bu fıkrada yer alan “Özürlü” ibaresi “Engelli” şeklinde değiştirilmiştir.
  21. [21]Anayasa Mahkemesinin 22/5/2014 tarihli ve E:2014/73, K:2014/98 sayılı kararıyla bu fıkranın üçüncü cümlesinde yer alan “…30 gün içinde…” ibaresinin, bu maddenin beşinci fıkrasının birinci cümlesinde yer alan “…yaşlılık aylığına hak kazananlar…” ibaresi yönünden iptaline karar verilmiştir.
  22. [22]1/8/2003 tarihli ve 4971 sayılı Kanunun 7 nci maddesiyle bu maddede yer alan “bu hakkı kazandıkları tarihten itibaren“ ibaresi,” bu hakkı kazandıkları, çalıştıkları kuruluşun özelleştirme programına alınmasından önce emeklilik hakkını kazananlara ise bu kuruluşun özelleştirme programına alındığı tarihten itibaren” şeklinde değiştirilmiştir.
  23. [23], 3/1/2002 tarih ve 4733 sayılı Kanunun 10 uncu maddesi ile bu madde başlığı “Vergi Muafiyeti” iken metne işlendiği şekilde değiştirilmiştir.
  24. [24]3/7/2005 tarihli ve 5398 sayılı Kanunun 9 uncu maddesiyle bu bentte yer alan "(sözleşmeler dâhil)" ibaresi, "(danışmanlık hizmet alımları ile nihai devir işlemlerine ilişkin sözleşmeler dâhil)" şeklinde değiştirilmiş ve aynı bendin sonuna "İdarenin taraf olduğu dava ve takiplerde, İdare her türlü harçtan muaftır. Özelleştirme uygulamalarına ilişkin idari davalar, ilk derece mahkemesi olarak Danıştayda görülür." ibaresi eklenmiştir.
  25. [25]16/6/2004 tarihli ve 5189 sayılı Kanunun 12 nci maddesiyle bu bentte yer alan ”ve Limanların, mülkiyetin devri dışındaki yöntemlerle özelleştirilmelerinden Türk uyruklu gerçek ve tüzel kişiler yararlanabilir.” ibaresi yürürlükten kaldırılmıştır.
  26. [26]2/7/2018 tarihli ve 703 sayılı KHK’nin 85 inci maddesiyle bu maddede yeralan “Bakanlar Kurulu” ibaresi “Cumhurbaşkanı” şeklinde değiştirilmiştir.
  27. [27]27/3/2014 tarihli ve 28954 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Anayasa Mahkemesi’nin 3/10/2013 tarihli ve E.: 2012/73, K.: 2013/107 sayılı Kararı ile bu maddede yer alan “özelleştirme uygulamaları sonucunda kuruluşların nihai devir sözleşmelerinin imzalanarak devir ve teslim işlemlerinin tamamlanmasından sonra özelleştirme işlemlerinin bütün sonuçlarıyla birlikte tamamlanmış bulunması, söz konusu kuruluşları devralanlar tarafından üretim, yatırım, modernizasyon, istihdam ve bunlara bağlı her türlü hukuki, ticari ve mali tasarruflarda bulunulması nedeniyle oluşacak fiili imkansızlık karşısında geri dönülemeyecek bir yapının ortaya çıkması halinde yargı kararlarının” bölümü iptal edilmiştir.
  28. [28]Kapsamı ile ilgili bilgiler sözkonusu KHK'nin eki cetvelde verilmiştir.