İçeriğe geç
Yürürlükte Temel kanun 19. hâli

Özel Öğretim Kurumları Kanunu

Kanun numarası
5580
Kabul tarihi
08.02.2007
Resmî Gazete
14.02.2007 / 26434
Düstur
5. tertip, cilt 46
Son değişiklik
24.07.2026
Madde sayısı
26

Birinci Bölüm

Amaç, Kapsam ve Tanımlar

Madde 1

Amaç ve kapsam

Bu Kanunun amacı, Türkiye Cumhuriyeti uyruklu gerçek kişiler, özel hukuk tüzel kişileri veya özel hukuk hükümlerine göre yönetilen tüzel kişiler tarafından açılacak özel öğretim kurumlarına kurum açma izni verilmesi, kurumun nakli, devri, personel çalıştırılması, kurumlara yapılacak malî destek ve bu kurumların eğitim-öğretim, yönetim, denetim ve gözetimi ile yabancılar tarafından açılmış bulunan özel öğretim kurumlarının; eğitim-öğretim, yönetim, denetim, gözetim ve personel çalıştırılmasına ilişkin usûl ve esasları düzenlemektir.

Bu Kanun, Türkiye Cumhuriyeti uyruklu gerçek kişiler, özel hukuk tüzel kişileri veya özel hukuk hükümlerine göre yönetilen tüzel kişilerce açılan özel öğretim kurumları ile yabancılar tarafından açılmış bulunan özel öğretim kurumlarını kapsar.

Madde gerekçesi

Madde ile, Kanunun amacının;

Türkiye Cumhuriyeti uyruklu gerçek kişiler, özel hukuk tüzel kişileri veya özel hukuk hükümlerine göre yönetilen tüzel kişiler tarafından açılacak; okul öncesi eğitim, ilköğretim, orta öğretim ve özel eğitim okulları ile çeşitli kursları ve bu düzeyde uzaktan öğretim yapan kuruluşları ve dershaneleri, motorlu taşıt sürücüleri kurslarını, hizmet içi eğitim merkezlerini, öğrenci etüt eğitim merkezlerini, özel eğitim ve rehabilitasyon merkezlerini ve benzeri özel öğretim kurumlarına kurum açma izni verilmesi, kurumun nakli, devri, personel çalıştırılması, kurumlara yapılacak malî destek ve bu kurumların eğitim-öğretim, yönetim, denetim ve gözetimi ile yabancılar tarafından açılmış bulunan özel öğretim kurumlarının; eğitim-öğretim, yönetim, denetim, gözetim ve personel görevlendirilmesine ilişkin iş ve işlemleri düzenlemek olduğu belirtilmiştir.

Kanunun; Türkiye Cumhuriyeti uyruklu gerçek kişiler, özel hukuk tüzel kişileri veya özel hukuk hükümlerine göre yönetilen tüzel kişiler tarafından açılacak özel öğretim kurumları ile yabancılar tarafından açılmış bulunan özel öğretim kurumlarını kapsadığı belirtilmiştir.

Kaynak: TBMM 22. Dönem S. Sayısı 1151 · tasarı/teklifin madde 1 gerekçesi

Madde 2

Tanımlar

10 değişiklik

Bu Kanunda geçen;

a) Bakanlık: Millî Eğitim Bakanlığını,

b) Kurum: Okul öncesi eğitim, ilköğretim, ortaöğretim, özel eğitim okulları ile çeşitli kursları, özel öğretim kurslarını, uzaktan öğretim yapan kuruluşları, (…)[1] motorlu taşıt sürücüleri kursları, hizmet içi eğitim merkezleri, (…) özel eğitim ve rehabilitasyon merkezleri, sosyal etkinlik merkezleri, mesleki eğitim merkezleri ile benzeri özel öğretim kurumlarını, [2][3][4]

c) (Değişik: 1/3/2014-6528/9 md.) Okul: Özel eğitim, okul öncesi, ilkokul, ortaokul ve ortaöğretim ile Bakanlıkça dönüşüm programına alınan kurumlardan 2018-2019 eğitim-öğretim yılının sonuna kadar faaliyetleri devam eden ortaöğretim özel okulları,

d) Yabancı okullar: Yabancılar tarafından açılmış özel okulları,

e) Azınlık okulları: Rum, Ermeni ve Musevî azınlıklar tarafından kurulmuş, Lozan Antlaşması ile güvence altına alınmış ve kendi azınlığına mensup Türkiye Cumhuriyeti uyruklu öğrencilerin devam ettiği okul öncesi eğitim, ilköğretim ve ortaöğretim özel okullarını,

f) (Mülga: 1/3/2014-6528/9 md.)[5]

g) (Değişik: 1/3/2014-6528/9 md.) Çeşitli kurslar: (…),[6] kişilerin sosyal, sanatsal, sportif, kültürel ve mesleki alanlarda bilgi, beceri, dil, yetenek ve deneyimlerini geliştirmek, isteklerine göre serbest zamanlarını değerlendirmek amacıyla faaliyet gösteren özel öğretim kurumlarını,

h) Özel eğitim okulu: Özel eğitim gerektiren bireylere hizmet veren, özel olarak yetiştirilmiş personelin bulunduğu, geliştirilmiş eğitim programlarının uygulandığı özel öğretim kurumunu,

i) Motorlu taşıt sürücüleri kursu: Motorlu taşıt sürücüsü yetiştirerek sınav sonucu sertifika veren ve trafikle ilgili eğitim-öğretim yaptıran özel öğretim kurumlarını,

j) (Mülga: 2/1/2017-KHK-687/5 md.; Aynen kabul: 1/2/2018-7076/5 md.)

k) Özel eğitim ve rehabilitasyon merkezi: Özel eğitim gerektiren bireylerin konuşma ve dil gelişim güçlüğü, ses bozuklukları, zihinsel, fiziksel, duyusal, sosyal, duygusal veya davranış problemlerini ortadan kaldırmak ya da etkilerini en az seviyeye indirmek, yeteneklerini yeniden en üst seviyeye çıkarmak, temel öz bakım becerilerini ve bağımsız yaşam becerilerini geliştirmek ve topluma uyumlarını sağlamak amacıyla faaliyet gösteren özel öğretim kurumlarını,

l) Milletlerarası özel öğretim kurumları: Yalnız yabancı uyruklu öğrencilerin devam edebilecekleri özel öğretim kurumlarını,

m) Kurucu: Kurumun sahibi olan ve adına kurum açma izin belgesi düzenlenen gerçek veya tüzel kişiyi,

n) Kurucu temsilcisi: Özel hukuk tüzel kişileri veya özel hukuk hükümlerine göre yönetilen tüzel kişiler adına seçilen kişiyi,

o) Uzaktan öğretim kurumu: Çeşitli nedenlerle öğrenimlerini sürdüremeyenlere her türlü iletişim araçları ile eğitim-öğretim yapan kurumları,

ö) (Ek: 3/10/2016-KHK-676/77 md.; Aynen kabul: 1/2/2018-7070/63 md.) Özel öğretim kursu: Kişilerin, Bakanlıkça belirlenmiş bilim gruplarına uygun eğitim ortamlarında, öğrenim seviyelerine, ilgi ve isteklerine uygun öğretim programları doğrultusunda, bilgi, beceri, yetenek ve deneyimlerini geliştirdiği, serbest zamanlarını değerlendirdiği bir bilim grubunda eğitim veren kurumları,

p) (Ek: 2/1/2017-KHK-687/5 md.; Aynen kabul: 1/2/2018-7076/5 md.)

Sosyal etkinlik merkezi: İl millî eğitim müdürlükleri ile belediyeler arasında yapılan ve Bakanlıkça onaylanan ortak işbirliği protokolleri çerçevesinde, Bakanlığın verdiği işyeri açma ve çalışma ruhsatı ile belediyelerce açılan ve işletilen, ilköğretim ve/veya ortaöğretim öğrencilerinin ödev ve projelerine ilişkin araştırmalar yaptığı, öğrencilerin ilgi, istek ve yetenekleri doğrultusunda sosyal, kültürel, sanatsal ve sportif faaliyetlerin yürütüldüğü özel öğretim kurumlarını,

r) (Ek:27/6/2019-7180/9 md.) Mesleki eğitim merkezi: Çıraklık, kalfalık ve ustalık eğitimi ile mesleki ve teknik kurs programlarının uygulandığı özel öğretim kurumunu,

ifade eder.

Madde gerekçesi

Madde ile, Kanunda geçen Bakanlık, kurum, okul, yabancı okullar, azınlık okulları, dershane, çeşitli kurslar, özel eğitim okulu, motorlu taşıt sürücüleri kursu, özel etüt eğitim merkezi, özel eğitim ve rehabilitasyon merkezi, milletlerarası özel öğretim kurumları, kurucu, kurucu temsilcisi ve uzaktan öğretim kurumu ifadeleri tanımlanmaktadır.

Kaynak: TBMM 22. Dönem S. Sayısı 1151 · tasarı/teklifin madde 2 gerekçesi

İkinci Bölüm

Kurum Açma, Kurucu, Kurum Binaları, Milletlerarası Özel Öğretim Kurumları, Yabancı Okullar ve Azınlık Okulları

Madde 3

Kurum açma izni

6 değişiklik

Bir kurumda öğretime başlayabilmek için kurum açma izni alınması zorunludur. İzin başvuruları ilgili millî eğitim müdürlüğüne yapılır. Valilikçe yapılan inceleme sonucunda açılması uygun görülen okullar dışındaki kurumlara kurum açma izni verilir. Valilikçe açılması uygun görülen okullara ilişkin başvurular ise kurum açma izni verilmek üzere Bakanlığa gönderilir.

Kurum açma izni talebinin valilikçe reddedilmesi hâlinde, kurucu veya kurucu temsilcisi tarafından taleplerinin reddine ilişkin işlemin tebliğinden itibaren onbeş iş günü içinde Bakanlığa itirazda bulunulabilir. İtiraz, Bakanlıkça onbeş iş günü içinde karara bağlanır.

Kurum açma izni alınmadıkça, kuruma öğrenci kaydı yapılamaz.

Kurum açma izni verilmesi, binanın kullanılış amaçlarına ve Bakanlıkça belirlenen standartlara uygun ve yeterli bulunmasıyla birlikte aşağıdaki şartların yerine getirilmesine bağlıdır:

a) Ders araç-gerecinin kurumun amaç ve ihtiyaçları için yeterli olduğunun bir rapor ile tespit edilmesi.

b) Kurumun; yönetici, öğretmen ve diğer personelinin sayı ve nitelikleri yönünden uygun bulunması ve bu kurumda çalışacaklarının belgelendirilmesi.

c) Kurumun yönetmelikleriyle öğretim programının Bakanlıkça incelenip onanmış olması.

(Değişik beşinci fıkra: 1/3/2014-6528/10 md.) Milletlerarası özel öğretim kurumları hariç bu Kanun kapsamındaki ilkokul, ortaokul, lise ve özel eğitim okulları için 1 Eylül tarihinden sonra verilen kurum açma izinleri, ertesi eğitim-öğretim yılından itibaren geçerlidir.[7]

Kurumlara ad verilmesine ilişkin esaslar yönetmelikle belirlenir.

Gerçek ve tüzel kişiler tarafından; hizmet içi eğitim kapsamına giren faaliyetler dışında Kanun kapsamında belirtilen faaliyetler, bu Kanuna göre yetkili makamlardan kurum açma izni alınmadan yapılamaz.

Askerî okullar, emniyet teşkilâtına bağlı okullar ve din eğitimi-öğretimi yapan kurumların aynı veya benzeri özel öğretim kurumları açılamaz.

(Ek fıkra: 25/11/2010-6082/19 md.) 10/7/2004 tarihli ve 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanununun 7 nci maddesinin birinci fıkrasının (d) bendi, 3/7/2005 tarihli ve 5393 sayılı Belediye Kanununun 15 inci maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi ile 22/2/2005 tarihli ve 5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanununun 7 nci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde belirtilen izin veya ruhsatlar, bu Kanun kapsamındaki özel öğretim kurumlarını kapsamaz. Özel öğretim kurumları mevzuatına uygun olmak kaydıyla işyeri açma ve çalışma ruhsatı Bakanlıkça verilir. Bakanlık bu yetkisini valiliklere devredebilir.

(Ek fıkra: 1/3/2014-6528/10 md.) Her ne ad altında olursa olsun, eğitim ve öğretim sunmak amacıyla yürütülen faaliyetler Bakanlığın izin ve denetimine tabidir. Bu faaliyetleri yürütenler, özel öğretim kurumları için bu Kanunda öngörülen kurallara uymakla yükümlüdür.

(Ek fıkra: 2/12/2016-6764/61 md.) Bu Kanun kapsamındaki eğitim-öğretim faaliyetlerini yapan ancak bu Kanuna uygun olarak kurum açma izni ile iş yeri açma ve çalışma ruhsatı düzenlenmeyen yerleri kuran veya işletenlere brüt asgari ücretin 20 katı idari para cezası uygulanır ve bu yerler valiliklerce kapatılır. Bu fıkranın uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar yönetmelikle belirlenir.

(Ek fıkra: 2/12/2016-6764/61 md.) Bu Kanunun 1 inci maddesinde belirtilen şartları taşıyıp özel hukuk tüzel kişileri veya özel hukuk hükümlerine göre yönetilen tüzel kişiler tarafından açılan özel öğretim kurumlarının kurucularında yabancı uyruklu gerçek veya tüzel kişilerin ortaklığının tespit edilmesi hâlinde söz konusu kurumlara brüt asgari ücretin 20 katı idari para cezası uygulanır ve bu kurumlara yabancı uyruklu gerçek veya tüzel kişilerin ortaklığının sona erdirilmesine ilişkin 30 iş günü süre verilir. Söz konusu süreye rağmen yabancı uyruklu gerçek veya tüzel kişilerin ortaklığının sona erdirilmemesi veya aynı kurumda ikinci kez yabancı uyruklu gerçek veya tüzel kişilerin ortaklığının tespiti hâlinde söz konusu kurumun kurum açma izni ile işyeri açma ve çalışma ruhsatı iptal edilir. Bu fıkranın uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar yönetmelikle belirlenir.

Madde gerekçesi

Madde ile, özel öğretim kurumu açılırken kurum açma izni alınmasının zorunlu olduğu, özel okullara Bakanlıkça, diğer özel öğretim kurumlarına ise valilikçe kurum açma izni verileceği, özel öğretim kurumu açılabilmesi için Bakanlıkça belirlenen standartlara uygun bir binanın bulunması, açılacak kurumun amaç ve ihtiyaçlarına yeterli araç-gerecin binada bulunması, kurumda görevlendirilecek yönetici, öğretmen ve diğer personelin sayı ve nitelikleri yönünden uygun bulunması ve bu kurumlarda çalışacaklarını belgelendirmeleri, kurumlarda uygulanacak yönetmelik ve öğretim programlarının Bakanlıkça onaylanmış olması gerektiği belirtilmiştir.

Diğer taraftan, ilk ve orta öğretim okullarına öğretim yılının otuzuncu gününden sonra verilen iznin bir sonraki öğretim yılından itibaren geçerli olacağı, özel öğretim kurumlarının kurum açma iznini almadan öğrenci /kursiyer kaydı yapamayacakları öngörülmüştür.

Ayrıca, gerçek ve tüzel kişiler tarafından, hizmet içi eğitim kapsamına giren faaliyetler dışında, bu Kanun kapsamına giren faaliyetlerin, Kanuna göre yetkilendirilmiş makamlardan kurum açma izni alınmadan yapılamayacağı; gerçek kişiler, özel hukuk tüzel kişileri veya özel hukuk hükümlerine göre yönetilen tüzel kişiler tarafından askerî okullar, emniyet teşkilâtına bağlı okullar ile din eğitimi ve öğretimi yapan kurumların aynı veya benzeri özel öğretim kurumları açılamayacağı ifade edilmiştir.

Kaynak: TBMM 22. Dönem S. Sayısı 1151 · tasarı/teklifin madde 3 gerekçesi

Madde 4

Kurucu/kurucu temsilcisinin nitelikleri ve kurum binaları

5 değişiklik

(Değişik birinci fıkra: 9/5/2018-7141/11 md.) Özel öğretim kurumlarının gerçek kişi kurucularında, tüzel kişi kurucularının yönetim organlarında, kurucu temsilcilerinde ve personelinde; 26/9/2004 tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 53 üncü maddesinde belirtilen süreler geçmiş olsa bile kasten işlenen bir suçtan dolayı bir yıl veya daha fazla süreyle hapis cezası ya da affa uğramış olsa bile Devletin egemenlik alametlerine ve organlarının saygınlığına karşı suçlar, Devletin güvenliğine karşı suçlar, anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşı suçlar, millî savunmaya karşı suçlar, Devlet sırlarına karşı suçlar ve casusluk, zimmet, irtikâp, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, güveni kötüye kullanma, hileli iflas, ihaleye fesat karıştırma, edimin ifasına fesat karıştırma, suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama, kaçakçılık suçları, cinsel dokunulmazlığa karşı suçlar ve 11/10/2006 tarihli ve 5549 sayılı Suç Gelirlerinin Aklanmasının Önlenmesi Hakkında Kanun kapsamında işlenen suçlardan ceza almamış olması veya haklarında bu suçlardan dolayı kovuşturma bulunmaması, terör örgütlerine ya da Millî Güvenlik Kurulunca Devletin millî güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplara üyeliği, mensubiyeti ya da iltisakı yahut bunlarla irtibatı olmaması şartı aranır.[8][9][10]

Kurum binalarının nitelikleri, bu binalarda açılabilecek kurumlar ile her tür tesis ve donanıma ilişkin standartlar Bakanlıkça belirlenir.

Meyhane, kahvehane, kıraathane, bar, elektronik oyun merkezleri gibi umuma açık yerler ile açık alkollü içki satılan yerlerin, okul binalarından kapıdan kapıya en az yüz metre uzaklıkta bulunması zorunludur. Özel eğitime muhtaç bireylerin devam ettikleri öğretim kurumları ile okullar dışındaki diğer özel öğretim kurumlarında bu zorunluluk aranmaz. Ancak, söz konusu özel öğretim kurumlarıyla yukarıda belirtilen türdeki iş yerleri aynı binada bulunamaz.

Turizmin yoğun olduğu yörelerde bulunan okulların tatil olduğu dönemlerde, yukarıda belirtilen iş yerleri ile okullar arasında yüz metre uzaklık şartı aranmaz.

Uzaklıkla ilgili esaslar İçişleri, Çevre ve Şehircilik, Millî Eğitim, Sağlık, Kültür ve Turizm bakanlıklarının müştereken hazırlayacakları yönetmelikle belirlenir.[11]

Madde gerekçesi

Madde ile, özel öğretim kurumu açacak veya açılmış bir özel öğretim kurumunu devralacak gerçek kişiler ile tüzel kişilerin temsilcilerinde aranacak nitelikler belirlenmiştir.

Özel öğretim kurumu olarak kullanılabilecek binaların nitelikleri, bu binalarda açılabilecek özel öğretim kurumları ile özel öğretim kurumlarının her tür tesis ve donanıma ilişkin standartların Bakanlıkça belirleneceği, ayrıca özel öğretim kurumu açılacak binalara umuma açık yerler ile açık alkollü içki satılan yerlerin bulunması gereken uzaklık belirlenmiştir.

Uzaklığın ölçümüne ilişkin esasların İçişleri, Millî Eğitim, Sağlık, Kültür ve Turizm bakanlıklarınca müştereken hazırlanacak yönetmelikte düzenleneceği öngörülmüştür.

Kaynak: TBMM 22. Dönem S. Sayısı 1151 · tasarı/teklifin madde 4 gerekçesi

Madde 5

Milletlerarası özel öğretim kurumları, yabancı okullar ve azınlık okulları

2 değişiklik

Milletlerarası özel öğretim kurumları, yabancı okullar ve azınlık okullarına ilişkin esaslar aşağıda belirtilmiştir.

a) Milletlerarası özel öğretim kurumları:

1) Yalnız yabancı uyruklu öğrencilerin devam edebilecekleri yüksek öğretim dışındaki milletlerarası özel öğretim kurumu; yabancı uyruklu gerçek ve tüzel kişiler tarafından veya Türk vatandaşlarıyla ortaklık yolu ile 4875 sayılı Doğrudan Yabancı Yatırımlar Kanunu çerçevesinde Cumhurbaşkanının izniyle açılabilir. Türkiye Cumhuriyeti uyruklu gerçek kişiler, özel hukuk tüzel kişileri veya özel hukuk hükümlerine göre yönetilen tüzel kişiler de kendi adlarına aynı amaçla milletlerarası mahiyette özel öğretim kurumu açabilir.

2) Bu öğretim kurumlarında; Türk Devletinin ülkesi ve milletiyle bölünmez bütünlüğüne, güvenliğine ve menfaatlerine aykırı, Türk Milletinin millî, ahlâkî, insanî, manevî ve kültürel değerleri aleyhinde eğitim-öğretim yapılamaz.

3) Bu kurumlarda öğretim programları, eğitim-öğretim faaliyetleri ve diğer hususlarla ilgili işlemler, kurum yönetimince hazırlanan ve Bakanlıkça onaylanan esaslara göre yürütülür. (Ek cümle: 20/11/2017-KHK-696/105 md.; Aynen kabul: 1/2/2018-7079/98 md.) Bu kurumlara devam ederken Türk vatandaşlığını kazananlar, bulunduğu öğretim kademesinin sonuna kadar aynı kurumda veya aynı programı uygulayan başka bir milletlerarası özel öğretim kurumunda öğrenimlerine devam edebilirler.

4) Bu konularda Bakanlığın denetim hakkı saklıdır.

b) Yabancı okullar:

1) Cumhurbaşkanının izni ile yeni arazi edinebilir ve kapasitelerini en fazla beş misline kadar artırabilir.

2) Üzerinde kuruldukları araziler genişletilmemek şartı ve Bakanlığın izni ile mevcut arazi üzerindeki bina, öğrenci ve donanım kapasitelerini en çok bir mislini geçmemek üzere artırabilir veya yenileyebilir.

3) Mevcut binalarında ihtiyaç halinde valiliğin izni ile tadilat yapabilir.

4) Bu bentte belirtilenler dışında, yabancı okulların; binaları genişletilemez, şubeleri açılamaz, mevcut binalarının yerine kaim olmak üzere yeniden binalar inşa edilemez. Bu amaçla herhangi bir mülk edinilemez veya kiralanamaz.

5) Yabancı okulların taşınmaz malları, kurucularının veya yetkililerinin önerisi ile Bakanlığa ya da kuruluş amaçları eğitim vermek olan 4721 sayılı Türk Medenî Kanununa göre kurulan vakıflara Cumhurbaşkanının izni ile devredilebilir. Devredilen bu kurumların yönetim, eğitim-öğretim özellikleri dikkate alınarak korunması yararlı görülenler Bakanlıkça tespit edilir.

c) Azınlık okulları:

1) 23/8/1923 tarihli ve 340 sayılı Kanuna bağlı Antlaşmanın 40 ve 41 inci maddeleriyle ilgisi bulunan okulların özellik göstermesi gereken hususları yönetmelikle tespit edilir. Bu yönetmelik, ilgili ülkelerin bu konulardaki mütekabil mevzuat ve uygulamaları dikkate alınmak suretiyle hazırlanır. Yönetmelikte belirtilmeyen hususlarda resmî okullar mevzuatı uygulanır. Bu okullarda yalnız kendi azınlığına mensup Türkiye Cumhuriyeti vatandaşlarının çocukları okuyabilir.

Madde gerekçesi

Madde ile, yabancı uyruklu gerçek ve tüzel kişiler tarafından veya Türk vatandaşlarıyla ortaklık yoluyla ya da Türk vatandaşları veya Türk tüzel kişileri tarafından milletlerarası özel öğretim kurumu açılabileceği belirtilmiştir.

Milletlerarası özel okullara yalnız yabancı uyruklu öğrencilerin devam edebileceklerini, Türk Devletinin ülkesi ve milletiyle bölünmez bütünlüğüne, güvenliğine ve menfaatlerine aykırı; Türk Milleti ve millî ve manevî değerleri aleyhinde eğitim ve öğretim yapılamayacağı, öğretim programları, eğitim-öğretim faaliyetleri ve diğer hususlarla ilgili işlemlerin, kurum yönetimince hazırlanan ve Bakanlıkça onaylanan esaslara göre yürütüleceği ve bu konularda Bakanlığın denetim hakkının saklı olacağı ifade edilmiştir.

Yabancılar tarafından açılmış bulunan okulların; yeni arazi edinmelerinin ve kapasitelerini en fazla beş misline kadar artırabilmelerinin Bakanlar Kurulundan, mevcut arazi üzerinde bina, öğrenci ve donanım kapasitelerini artırabilme veya yenileyebilmesi için Bakanlıktan, mevcut binalarda ihtiyaç hâlinde yapılacak tadilât için valilikten izin almaları gerektiği, bunların dışında, yabancılar tarafından açılmış bulunan okulların binalarının genişletilemeyeceği, şubelerinin açılamayacağı, mevcut binalarının yerine kaim olmak üzere yeniden binalar inşa edilemeyeceği, herhangi bir suretle mülk edinilemeyeceği veya kiralanamayacağı belirtilmiştir.

Yabancılar tarafından açılmış okulların taşınmaz mallarının, kurucularının veya yetkililerinin önerisi ile Bakanlığa ya da kuruluş amaçları eğitim vermek olan ve 4721 sayılı Türk Medeni Kanununa göre kurulan vakıflara devredilebileceği, devredilen bu kurumların yönetim, eğitim ve öğretim özellikleri dikkate alınarak korunması yararlı görülenlerin Bakanlıkça tespit edileceği düzenlenmiştir.

Azınlık okullarının özellik göstermesi gereken hususlarının yönetmelikle tespit edileceği, bu yönetmeliğin ilgili ülkelerin bu konulardaki mütekabil mevzuat ve uygulamaları dikkate alınmak suretiyle hazırlanacağı, yönetmelikte belirtilmeyen hususlarda resmî okullar mevzuatının uygulanacağı ve azınlık okullarında yalnız kendi azınlığına mensup Türkiye Cumhuriyeti vatandaşlarının çocuklarının okuyabileceği belirtilmiştir.

Kaynak: TBMM 22. Dönem S. Sayısı 1151 · tasarı/teklifin madde 5 gerekçesi

Üçüncü Bölüm

Eğitim-Öğretim, Yönetim, Kurumun Kapatılması ve Personel İşlemleri

Madde 6

Eğitim-öğretim ve kurumların yönetimi

3 değişiklik

Kurumlarda eğitim-öğretim ve yönetim, 1739 sayılı Milli Eğitim Temel Kanununda ifade edilen Türk Millî Eğitiminin genel amaç ve temel ilkelerine uygun olarak yürütülür.

Kurumlarda uygulanacak öğretim programı ve haftalık ders çizelgesi, resmî kurumlarda uygulanan usûl ve esaslar çerçevesinde belirlenir. Bakanlıkça uygun bulunması durumunda farklı öğretim programları ve haftalık ders çizelgesi de uygulanabilir.

Kurumun veya yönetimleri birleştirilen kurumların bir müdür tarafından yönetilmesi esastır. Yönetimleri birleştirilecek kurumlarla ilgili usûl ve esaslar yönetmelikle belirlenir.

Bir kimse birden fazla kurumun kurucusu olabilir. Gerekli nitelikleri taşıyan kurucu/kurucu temsilcisi, kurumun müdürü de olabilir. Üzerinde müdürlük görevi bulunmayan kurucu/kurucu temsilcisi, kurumun eğitim-öğretimine ve bunlarla ilgili yönetim işlerine karışamaz.

Bünyesinde birden fazla kurum bulunduran kurumlara genel müdür ve genel müdür yardımcısı atanabilir.

(Ek fıkra: 9/5/2018-7141/12 md.) (Değişik altıncı fıkra:11/11/2020-7256/38 md.) Bu Kanun kapsamında faaliyet gösteren kurumlarda, Mesleki Yeterlilik Kurumunca mesleki yeterlilik belgesi verilen meslekler hariç olmak üzere, Bakanlıkça belirlenen programları başarıyla tamamlayanlar aldıkları kurs bitirme belgeleriyle tamamladıkları programlara ilişkin iş yerlerinde çalışabilir ve iş yeri açabilirler. Bu durumda olan kişiler için başkaca bir meslek belgesi aranmaz.

(Ek fıkra: 9/5/2018-7141/12 md.) Uygulanan program doğrultusunda yapılacak kurs bitirme, seviye tespit ve seviye tamamlama sınavları ile programın gerektirdiği diğer sınavlar için sınava girenlerden alınacak sınav ücretleri, bu ücretlerden bu sınavlarda görevlendirilenlere ödenecek ücretler ve sınav giderleri ile sınavların usul ve esasları Bakanlıkça belirlenir.

Madde gerekçesi

Madde ile, özel öğretim kurumlarında verilen eğitim-öğretim hizmetleri ve kurumların yönetiminin, Millî Eğitim Temel Kanununda ifade edilen Türk Millî Eğitiminin amaç ve ilkelerine uygun olarak düzenleneceği; özel öğretim kurumlarında Bakanlıkça onaylanan öğretim programı ve haftalık ders çizelgesi uygulanmakla beraber, günümüzün değişen ve gelişen şartları dikkate alınarak özel öğretim kurumlarınca, Türk Millî Eğitiminin genel amaç ve ilkelerine uygun olarak hazırlanan öğretim programları ve haftalık ders çizelgelerinin Bakanlıktan onay almak şartıyla kurumlarda uygulanabileceği belirtilmiştir.

Her özel öğretim kurumunun Bakanlığa karşı sorumlu bir müdür tarafından yönetilmesinin esas olduğu ve yönetimleri birleştirilerek bir müdür tarafından yönetilebilecek özel öğretim kurumlarının düzenlenecek yönetmelikte belirtileceği, bir kimsenin birden fazla kurumun kurucusu olabileceği ve gerekli şartları taşıyan kurucunun aynı zamanda kurumun müdürü de olabileceği ve üzerinde müdürlük görevi bulunmayan kurucunun, kurumun eğitim ve öğretimle ilgili iş ve işlemlerine karışamayacağı, birden fazla özel öğretim kurumu bulunan kurucunun bu kurumları yönetmek üzere Bakanlığa karşı sorumlu genel müdür ve genel müdür yardımcısı da görevlendirebileceği belirtmiştir.

Kaynak: TBMM 22. Dönem S. Sayısı 1151 · tasarı/teklifin madde 6 gerekçesi

Madde 7

Kurum açma izninin iptali, kurumun kapatılması, devri ve nakli

8 değişiklik

(Değişik birinci fıkra: 2/12/2016-6764/62 md.) Kurum açma izni verilen kurumlardan iki yıl içerisinde faaliyete başlamayan, faaliyete başladıktan sonra yönetmelikte belirtilen süreden daha fazla izinsiz ara veren, kurum türüne uygun olmayan program uygulayan veya söz konusu izni amacı dışında kullandığı tespit edilen kurumların kurum açma izni ve iş yeri açma ve çalışma ruhsatı iptal edilir.[13]

(Değişik ikinci fıkra: 2/12/2016-6764/62 md.) Özel öğretim kurumunun;

a) Bakanlıkça onaylı yerleşim planında izinsiz değişiklik yapması,

b) (Değişik:27/6/2019-7180/11 md.) Gerçeğe aykırı veya yanıltıcı reklam ya da ilan vermesi, reklam veya ilanlarda öğrenci resim ya da bilgilerini kullanması,

c) Haftalık ders çizelgesi ve programları Bakanlık izni olmadan kurumda uygulaması,

d) Bu Kanun ve bu Kanuna dayanılarak yürürlüğe konulan yönetmelik ve yönergelerde belirtilen hükümlere aykırı fiillerde bulunması,

e) Mevzuatta belirtilen sayıda personel çalıştırmaması veya mevzuata aykırı personel çalıştırması,

f) 14/6/1973 tarihli ve 1739 sayılı Millî Eğitim Temel Kanununun genel ve özel amaçları ile temel ilkelerine uymaması,

g) Kurum açma şartlarından herhangi birini kaybetmesi,

ğ) (Ek:24/7/2026-7590/18 md.) Milletlerarası okul olması hâlinde Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olan öğrencilerin kayıtlarını yapması veya bu öğrencilere eğitim vermesi ya da bu kurumlara devam ederken Türk vatandaşlığını kazananları bu Kanunda belirlenmiş sürelerden daha fazla sürede kurumda kayıtlı tutması,

h) Mevzuata uygun olarak kapatılmaması,

hâllerinde; (a), (b), (c) ve (d) bentlerindeki fiiller için brüt asgari ücretin beş katı; (e) ve (f) bentlerindeki fiiller için brüt asgari ücretin on katı ve (g) bendindeki fiil için brüt asgari ücretin yirmi katı idari para cezası uygulanır. (Değişik cümle:24/7/2026-7590/18 md.) Bu fıkranın (a), (b), (c), (d), (e), (f) ve (g) bentlerindeki fiillerin tekrarı hâlinde idari para cezası miktarı beş katı olarak uygulanır ve bu bentlerdeki fiillerin üçüncü kez işlenmesi hâlinde ise kurum açma izni ile iş yeri açma ve çalışma ruhsatı iptal edilir, (ğ) ve (h) bentlerindeki fiillerin işlenmesi hâlinde brüt asgari ücretin yirmi katı idari para cezası verilir ve kurum açma izni ile iş yeri açma ve çalışma ruhsatı iptal edilir. (Ek cümle:24/7/2026-7590/18 md.) Bu fıkranın (a), (b), (c) ve (d) bentlerindeki fiiller için uygulanan idari para cezasının tebliğ edildiği tarihten itibaren dört; (e), (f) ve (g) bentlerindeki fiiller için ise uygulanan idari para cezasının tebliğ edildiği tarihten itibaren beş yıl geçmesi hâlinde o fiil tekerrüre esas alınmaz. İdari para cezası, kurum açma iznini vermeye yetkili makam tarafından kurum bazlı olarak verilir. Bu fıkranın uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar yönetmelikle belirlenir.[14]

Okul kurucusu/kurucu temsilcisi; Bakanlığa, yönetici, öğretmen, uzman öğretici, usta öğretici ve öğrenci/kursiyerlere en az üç ay önce yazılı olarak bildirmek şartıyla ve gerekçesi Bakanlıkça uygun bulunduğu takdirde öğretim yılı sonunda okulunu kapatabilir.

Okullar dışındaki diğer kurumların kurucusu/kurucu temsilcisi valiliğe, yönetici, öğretmen, uzman öğretici, usta öğretici ve öğrenci/kursiyerlere en az üç ay önce yazılı olarak bildirmek şartıyla ve gerekçesi valilikçe uygun bulunduğu takdirde dönem sonunda kurumunu kapatabilir.

Kapanan veya kapatılan kurum; mühürlerini, yönetici, öğretmen ve öğrencilerle ilgili bütün defterlerini, dosyalarını ve diğer evrakını ilgili valiliğe devir ve teslim etmeye mecburdur. (Değişik ikinci cümle: 2/12/2016-6764/62 md.) Devir ve teslimden kaçınan veya bu görevi savsaklayan kurucu hakkında brüt asgari ücretin yirmi katı idari para cezası uygulanır.

(Ek fıkra: 2/12/2016-6764/62 md.) Bu Kanunda belirtilen şartlara uymadan kurumunu kapatanlar ile soruşturma sonucu kurum açma izni ile işyeri açma ve çalışma ruhsatı iptal edilen kurucuya beş yıl geçmeden tekrar kurum açma izni veya bir kurumu devralma ya da bir kuruma ortak olma izni verilmez.

Kapatılan kurumlarla ilgili olarak öğrenci/kursiyer veya velilerinin, kurucular aleyhine genel hükümlere göre dava açma hakları saklıdır.

Kurumların devri ve nakline ilişkin usûl ve esaslar yönetmelikle belirlenir.

Madde gerekçesi

Madde ile, özel öğretim kurumlarına verilen kurum açma izninin; kurumun iki yıl içinde öğretime başlamaması hâlinde iptal edileceği belirtilmiştir.

Mevzuata aykırı işlemleri eğitim ve öğretimi doğrudan etkileyen ve bunda ısrarı tespit edilen özel öğretim kurumlarının aykırılığın ağırlık derecesine göre kurum açma izni veren makam tarafından öğretimine ara verileceği veya kapatılacağı; kurucusu tarafından kapatılmak istenen özel öğretim kurumunun kurucusunun; Bakanlığa, yönetici, öğretmen, uzman öğretici, usta öğretici ve öğrenci/kursiyerlere en az üç ay önce yazılı olarak bildirmek şartıyla ve gerekçesi özel okullarda Bakanlıkça, özel okullar dışındaki özel öğretim kurumlarında valilikçe uygun bulunduğu takdirde kapatılabileceği belirtilmiştir.

Kapanan veya kapatılan kurumların;

mühürlerini, yönetici, öğretmen ve öğrencilerle ilgili bütün defterlerini, dosyalarını ve diğer evrakını ilgili valiliğe devir ve teslim etmeye mecbur olduğu, devir ve teslimden kaçınan veya bu görevi savsaklayan kurucu veya temsilcileri hakkında 5326 sayılı Kabahatler Kanununun 32 nci maddesinin uygulanacağı ifade edilmiştir.

Kaynak: TBMM 22. Dönem S. Sayısı 1151 · tasarı/teklifin madde 7 gerekçesi

Madde 8

Kurumlarda çalıştırılacak personel

2 değişiklik

Kurumların eğitim-öğretim ve yönetim hizmetlerinin, asıl görevi bu kurumlarda olan yönetici ve eğitim-öğretim elemanları ile yürütülmesi esastır.

Bir kurumun öğretime başladığı tarihten itibaren mevcut ders saati sayısının, kuruluş sırasında üçte birinin, kuruluşundan üç yıl sonra da en az üçte ikisinin asıl görevi bu kurumlarda olan öğretmen, uzman öğretici veya usta öğreticiler tarafından okutulması zorunludur.

(Değişik fıkra:24/7/2026-7590/19 md.) Kurumlarda Bakanlıkça belirlenen öğretmenlik alanlarına kaynak teşkil eden yükseköğretim programlarından mezun olup Bakanlıkça özel alan eğitimi ve öğretmenlik meslek bilgisi bakımından belirlenen niteliklere sahip olanlar öğretmen olarak görevlendirilir. Kurumların eğitim-öğretim hizmetlerinde görevlendirilecek yönetici, uzman öğretici ve usta öğreticilerin nitelikleri ile bu fıkranın uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar yönetmelikle belirlenir.

İhtiyaç halinde, resmî okullarda görevli öğretmenlere asıl görevlerini aksatmamak ve aylık karşılığı okutmakla yükümlü bulunduğu haftalık ders saati sayısını doldurmaları kaydı ve çalıştıkları kurumların izni ile sadece okullarda, aylık karşılığı okutmakla yükümlü bulunduğu haftalık ders saati sayısının yarısı kadar ücretli ders verilebilir. (Mülga ikinci cümle: 1/3/2014-6528/14 md.)

Uzman öğretici, usta öğretici ve öğretmenlik yapma nitelik ve şartlarını taşıyan diğer Devlet memurlarına, ilgili birimlerin izniyle haftada on saati geçmemek üzere ücretli ders görevi verilebilir.

Ders saati ücretli olarak görevlendirileceklerle ilgili diğer hususlar yönetmelikle belirlenir.

Kurumların müdürleri, kurucu/kurucu temsilcisi tarafından; diğer yönetici ve öğretmen, uzman öğretici ve usta öğreticileri ise müdürlerince seçilir ve çalışma izinleri valiliğin iznine sunulur. Valiliğin izni alınmadan müdür ile diğer yönetici, öğretmen, uzman öğretici ve usta öğreticiler işe başlatılamaz.

Gerekli şartları taşıyan yönetici, öğretmen, uzman öğretici ve usta öğreticiler için valilikçe çalışma izni düzenlenir. Çalışma izninin iptali yine valilikçe yapılır.

Bu Kanun kapsamında çalışacak yabancılar, 4817 sayılı Yabancıların Çalışma İzinleri Hakkında Kanun hükümleri doğrultusunda görevlendirilir.

Türkçe'den başka dille öğretim yapan ve yabancılar tarafından açılmış bulunan okulların kurucuları ile müdürleri, Türkiye Cumhuriyeti uyruklu, Türkçe veya Türkçe kültür dersleri öğretmenliği yapma niteliğini taşıyan ve öğretim dilini bilenlerden birini, Türk müdür başyardımcısı olarak çalışma izni düzenlenmek üzere valiliğe önerir.

Öğretim dilini bilen Türkçe veya Türkçe kültür dersleri öğretmeni bulunmaması hâlinde, okulun öğretim dilinde özel alan eğitimi görmüş, Türkiye Cumhuriyeti uyruklu öğretmenlere de bu görev verilebilir.

Bu öneriyi, uyarıya rağmen bir ay içinde yapmayan okulların Türk müdür başyardımcılarını, yukarıdaki şartları taşıyan öğretmenler arasından valilik seçer ve işe başlatır.

Madde gerekçesi

Madde ile, özel öğretim kurumlarında eğitim-öğretim ve yönetim hizmetlerinin asıl görevi bu kurumlarda olanlar tarafından yürütülmesinin esas olduğu, kurumun mevcut ders saati sayısı dikkate alınarak kuruluş sırasında üçte birinin, kuruluşundan üç yıl sonra da en az üçte ikisinin asıl görevi bu kurumlarda olan öğretmen ve öğreticiler tarafından okutulmasının zorunlu olduğu, yöneticilik ve eğitim-öğretim hizmetlerinde, en az dengi resmî öğretim kurumlarına atanabilmek için gerekli nitelik ve şartları taşıyanların, resmî dengi bulunmayan özel öğretim kurumlarının yöneticilik ve eğitim-öğretim hizmetlerinde ise, yönetmelikte belirtilen nitelik ve şartları taşıyanların görevlendirileceği belirtilmiştir.

İhtiyaç hâlinde, resmî okullarda görevli öğretmenlerin, asıl görevlerini aksatmamak ve aylık karşılığı okutmakla yükümlü bulunduğu haftalık ders saati sayısını doldurmaları kaydıyla, çalıştıkları kurumlardan izin almaları hâlinde sadece özel okullarda aylık karşılığı okutmakla yükümlü bulunduğu haftalık ders saati sayısının yarısı kadar ders saati ücretli olarak ders verilebileceği ifade edilmiştir.

Öğretmenlerin toplam ders saati sayısı haftada otuz saati geçemeyecektir.

Gerekli şartları taşıyan yönetici ve öğretmenler için valilikçe çalışma izni düzenleneceği, valiliğin iznine sunulmadan önce, müdür ile diğer yönetici ve öğretmenlerin işe başlatılamayacağı, özel öğretim kurumlarında çalışacak yabancıların 4817 sayılı Yabancıların Çalışma İzinleri Hakkında Kanun hükümleri doğrultusunda görevlendirileceği öngörülmüştür.

Türkçeden başka dille öğretim yapan ve yabancılar tarafından açılmış bulunan özel okulların kurucuları ile müdürlerinin; Türkiye Cumhuriyeti uyruklu, Türkçe veya Türkçe kültür dersleri öğretmenliği yapma niteliğini taşıyan ve öğretim dilini bilenlerden birini, Türk müdür başyardımcısı olarak çalışma izni düzenlenmek üzere valiliğe önerecekleri, Türkçe veya Türkçe kültür dersleri öğretmeni bulunmaması hâlinde, okulun öğretim dilinde özel alan eğitimi görmüş, Türkiye Cumhuriyeti uyruklu öğretmenlere de bu görevin verilebileceği belirtilmiştir.

Yabancı okulların kurucuları ile müdürleri tarafından, okulda görevlendirilmek üzere valiliğe öneriyi, uyarıya rağmen bir ay içinde yapmayan okulların Türk müdür başyardımcıları, yukarıdaki şartları taşıyan öğretmenler arasından valilikçe seçilerek işe başlatılacaktır.

Kaynak: TBMM 22. Dönem S. Sayısı 1151 · tasarı/teklifin madde 8 gerekçesi

Madde 9

Özlük hakları ve sorumluluklar

1 değişiklik

Kurumlarda çalışan yönetici, öğretmen, uzman öğretici ve usta öğreticiler ile kurucu veya kurucu temsilcisi arasında yapılacak iş sözleşmesi, en az bir takvim yılı süreli olmak üzere yönetmelikle belirtilen esaslara göre yazılı olarak yapılır. Mazeretleri nedeniyle kurumdan ayrılan öğretmen ve öğreticilerin yerine alınacak olanlar ile devredilen kurumların yönetici, öğretmen ve öğreticileri ile bir yıldan daha az bir süre için de iş sözleşmesi yapılabilir.

(Mülga ikinci fıkra: 1/3/2014-6528/14 md.)

Sosyal yardım kapsamındaki ek ödemeler, bütçe kanunlarıyla resmî okul öğretmen ve personeline sağlanan haklara denk olarak okul öğretmenlerine ve personeline de ödenir. Sosyal yardım kapsamındaki ek ödemelerden gelir vergisi kesilmez.

Kurumlardaki ek ders ücreti miktarı, resmî okullar için tespit edilen miktardan az olamaz. Ancak, 8 inci madde uyarınca resmî okul ve kurumlardan ücretli olarak görevlendirilenlere verilecek ek ders ücreti miktarı, resmî okullar için tespit edilen ek ders ücretinin iki katını geçemez.

Kurumlarda görev yapan yönetici, öğretmen, uzman öğretici ve usta öğreticiler, bu Kanun hükümleri saklı kalmak üzere;

a) Sosyal güvenlik ve özlük hakları yönünden; 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu ile 4857 sayılı İş Kanunu,

b) Yetki, sorumluluk, ödül ve cezalar ile bunların uygulanması bakımından; 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu, 1702 sayılı İlk ve Orta Tedrisat Muallimlerinin Terfi ve Tecziyeleri Hakkında Kanun, 4357 sayılı Hususi İdarelerden Maaş Alan İlkokul Öğretmenlerinin Kadrolarına Terfi, Taltif ve Cezalandırılmalarına ve Bu Öğretmenler İçin Teşkil Edilecek Sağlık ve İçtimaî Yardım Sandığı ile Yapı Sandığına ve Öğretmenlerin Alacaklarına Dair Kanun ile 4483 sayılı Memurlar ve Diğer Kamu Görevlilerinin Yargılanması Hakkında Kanun,

hükümlerine tâbidir.

Ancak, 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa göre kademe ilerlemesinin durdurulması cezasını gerektiren fiillerin işlenmesi halinde bu kişilere kademe ilerlemesinin durdurulması cezası yerine brüt aylığından 1/4'ü ile 1/2'si arasında maaş kesim cezası, çalışma izni veren makam tarafından verilir. Tekrarı hâlinde ise göreve son verilir.

1702 sayılı Kanuna göre meslekten çıkarılma veya 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa göre Devlet memurluğundan çıkarma cezasını gerektiren fiil ve hâllerin işlenmesi hâlinde, Bakanlığın görüşü alınmak suretiyle personelin görevine, izni veren makam tarafından son verilir.

Yetki, sorumluluk, ödül, sicil, disiplin ve cezaların uygulanmasına ilişkin diğer esas ve usûller çıkarılacak yönetmelikle belirlenir.

Kurumlarda görev yapan yönetici, öğretmen, uzman öğretici ve usta öğreticiler, görevleri sırasında suç işlemeleri veya görevleri nedeniyle kendilerine karşı işlenen suçlardan dolayı 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun uygulanması ve ceza kovuşturması bakımından kamu görevlisi sayılır.

Madde gerekçesi

Madde ile, kurumlarda çalışan yönetici, öğretmen ve öğreticiler ile kurucu/kurucu temsilcisi arasında en az bir yıl süreli olmak üzere yönetmelikte belirtilen esaslara göre yazılı olarak iş sözleşmesi yapılacağı; okullarda yöneticilik ve eğitim-öğretim hizmeti yapanlara, kıdemlerine göre (emekliler hariç) dengi resmî okullarda ödenen aylık ile sosyal yardım kapsamındaki ek ödeme tutarlarından az ücret verilemeyeceği; sosyal yardım kapsamındaki ek ödemelerin, bütçe kanunlarıyla resmî okul öğretmen ve personeline sağlanan haklara denk olarak okul öğretmenlerine ve personeline de ödeneceği ve sosyal yardım kapsamındaki ek ödemelerden gelir vergisi kesilemeyeceği; kurumlardaki ek ders ücreti miktarının, resmî okullar için tespit edilen miktardan az olamayacağı, ancak 8 inci madde uyarınca resmî okul ve kurumlardan ücretli olarak özel okullarda görevlendirilenlere verilecek ek ders ücreti miktarının, resmî okullar için tespit edilen ek ders ücretinin iki katını geçemeyeceği belirtilmiştir.

Kanun hükümleri saklı kalmak üzere, özel öğretim kurumlarında görev yapan yönetici, öğretmen ve öğreticilerin; sosyal güvenlik ve özlük hakları yönünden, tâbi tutulacakları kanunlar sayılmış; özel öğretim kurumu personeline, derece ve kademe sistemi uygulanmadığından, 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa göre kademe ilerleme cezasını gerektiren fiillerin işlenmesi halinde, kademe ilerlemesi cezası yerine brüt aylığının ¼'ü ile ½'si arasında maaş kesim cezasının, çalışma izni veren makam tarafından verileceği, fiilin tekrarı hâlinde ise bu personelin görevine son verileceği belirtilmiştir.

1702 sayılı Kanuna göre meslekten çıkarılma, 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa göre Devlet memurluğundan çıkarma cezasını gerektiren fiil ve hâllerin işlenmesi hâlinde, Bakanlığın görüşü alınmak suretiyle personelin görevine, izni veren makam tarafından son verilecektir.

Kaynak: TBMM 22. Dönem S. Sayısı 1151 · tasarı/teklifin madde 9 gerekçesi

Madde 10

Çalışma izninin iptali ve geçici görevlendirme

1 değişiklik

İki defa teftiş raporuyla başarısızlığı tespit edilen yönetici, öğretmen, uzman öğretici ve usta öğreticilerin çalışma izni, izni veren makam tarafından iptal edilir.

(İptal ikinci fıkra: Anayasa Mahkemesi’nin 22/5/2013 tarihli ve E.: 2013/39, K.: 2013/65 sayılı Kararı ile.)

Bu durum, ilgiliye tebliğ edilmek üzere kuruma bildirilir. Tebliğ, sözleşmenin feshine ve ilgilinin kurumla ilişiğinin kesilmesine yeter sebep teşkil eder.

Kurumların teftiş ve denetlenmesi sırasında valilik, lüzum görülen durumlarda kurumun yönetici, öğretmen, uzman öğretici ve usta öğreticilerini görevden uzaklaştırabilir. Bu takdirde valilikçe, geçici görevlendirme yapılarak gerekli tedbirler alınır.

Madde gerekçesi

Madde ile, özel öğretim kurumlarında görevli yönetici, öğretmen, uzman öğretici ve usta öğreticilerin, iki defa teftiş raporuyla başarısız oldukları tespit edilenlerin çalışma izinlerinin, izni veren makam tarafından iptal edileceği; hizmete devamında 9 uncu madde hükümlerine göre sakınca görülenlerin görevine de, izni veren makam tarafından son verileceği, bu durumun tebliğinin sözleşmenin feshine ve ilgilinin kurumla ilişiğinin kesilmesine yeter sebep teşkil edeceği, gerek görülen durumlarda valilikçe kurumun yönetici, öğretmen ve öğreticilerini görevden uzaklaştırabileceği ve bu görevlere valilikçe geçici görevlendirme yapılarak gerekli tedbirlerin alınacağı belirtilmiştir.

Kaynak: TBMM 22. Dönem S. Sayısı 1151 · tasarı/teklifin madde 10 gerekçesi

Dördüncü Bölüm

Denetim, Reklâm, Malî Hükümler ve Ücretler

Madde 11

Denetim, reklâm ve ilânlar

Kurumlar ve bu kurumlarda görevli personel, Bakanlığın denetimi ve gözetimi altındadır.

Eğitim-öğretim ve yönetim bakımından yapılan denetimlerde, kurumun özel yönetmeliği de dikkate alınır.

Kurumlar, ancak amaçlarına uygun tanıtıcı mahiyette reklâm ve ilân verebilirler. Bu kurumlar reklâm ve ilânlarında gerçeğe aykırı beyanlarda bulunamazlar ve televizyonda reklâm ve ilân yapamazlar.

Madde gerekçesi

Madde ile, özel öğretim kurumları ve bu kurumlarda görevli personelin, Bakanlığın denetimi ve gözetimi altında olduğu ve bu kurumlarda eğitim-öğretim ve yönetim bakımından yapılan denetimlerde, kurumun türüne göre Bakanlıkça onaylanan özel yönetmeliğinin de dikkate alınması gerektiği belirtilmiştir.

Özel öğretim kurumlarının verebilecekleri reklâm ve ilânların ancak kurumun amaçlarına uygun ve tanıtıcı mahiyette olacağı ve kurumların gerçeğe aykırı beyanlarda bulunamayacakları, ayrıca özel öğretim kurumlarının televizyonda reklâm ve ilan yapamayacakları belirtilmiştir.

Kaynak: TBMM 22. Dönem S. Sayısı 1151 · tasarı/teklifin madde 11 gerekçesi

Madde 12

Malî hükümler

9 değişiklik

Kurumlar, faaliyetlerini sadece kazanç sağlamak için düzenleyemezler. Ancak, Türk Millî Eğitiminin amaçları doğrultusunda eğitimin kalitesini yükseltmek, gelişmelerine fırsat ve imkân verecek yatırımlar ve hizmetler yapmak üzere gelir sağlayabilirler.

Okulların su, doğal gaz ve elektrik ücretlendirilmesi, resmî okullara uygulanan tarife üzerinden uygulanır.

(Ek fıkra: 4/7/2012-6353/42 md.) Bu Kanun kapsamında organize sanayi bölgelerinde açılan mesleki ve teknik eğitim okullarında öğrenim gören Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı her bir öğrenci için, 2012-2013 eğitim ve öğretim yılından başlamak üzere, resmî okullarda öğrenim gören bir öğrencinin okul türüne göre Devlete maliyetinin bir buçuk katını geçmemek üzere, her eğitim öğretim yılı itibarıyla Maliye Bakanlığı ile Bakanlık tarafından müştereken belirlenen tutarda, Bakanlık bütçesine bu amaçla konulan ödenekten eğitim ve öğretim desteği yapılabilir.

(Ek fıkra: 4/7/2012-6353/42 md.) Cumhurbaşkanı kararıyla, bu Kanun kapsamında organize sanayi bölgeleri dışında açılan mesleki ve teknik eğitim okullarında öğrenim gören Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı öğrenciler için de altıncı fıkradaki usul ve esaslar çerçevesinde eğitim ve öğretim desteği yapılabilir.[17]

(Ek fıkra: 4/7/2012-6353/42 md.; Değişik beşinci fıkra: 1/3/2014-6528/11 md.) Söz konusu eğitim öğretim hizmetini sunan veya yararlananların, gerçek dışı beyanda bulunmak suretiyle fazladan ödemeye sebebiyet vermeleri durumunda bu tutarların, ödemenin yapıldığı tarihten itibaren 21/7/1953 tarihli ve 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun 51 inci maddesine göre hesaplanacak gecikme zammı ile birlikte bir ay içinde ödenmesi, yapılacak tebligatla sebebiyet verenlerden istenir. Bu süre içinde ödenmemesi hâlinde bu tutarlar, anılan Kanun hükümlerine göre Maliye Bakanlığına bağlı vergi daireleri tarafından takip ve tahsil edilir. Bu fiillerin tekrarı hâlinde, ayrıca kurum açma izinleri iptal edilir.

(Ek fıkra: 4/7/2012-6353/42 md.) Bu konu ile ilgili öğrenci başarı durumu da dahil olmak üzere destek verilme kriterleri, hangi eğitim ve öğretim alanlarına destek verileceğine dair kurallar ile diğer usul ve esaslar Maliye Bakanlığı ve Bakanlıkça müştereken hazırlanan yönetmelikle belirlenir.

(Ek fıkra: 2/12/2016-6764/63 md.) Bu Kanun kapsamında açılan mesleki ve teknik anadolu liselerinde verilen mesleki eğitimin kalitesini, öğretmen ve öğrencilerin mesleki bilgi ve becerilerini geliştirmek amacıyla alan ve dalların özelliklerine göre Bakanlıkça belirlenen standartlara ve donanıma sahip atölye ve laboratuvarlarda üretim yapılabilir ve üretilen malların satışından elde edilen gelir okulun eğitim, öğretim ve yönetim hizmetlerinde kullanılır. Üretimde görev alan öğrenci ve personele ödenen pay ile üretim şartlarına ilişkin usul ve esaslar yönetmelikle düzenlenir.

(Ek fıkra: 9/5/2018-7141/13 md.) Bu Kanun kapsamında faaliyet gösteren çeşitli kurslar, kurumlarında öğretim faaliyetlerinin yanında, programlarının içeriğine uygun, eğitim personeli ve kursiyerlerin katılımıyla bedeli karşılığı mal ve hizmet üretiminde bulunabilir. Mal ve hizmet üretiminin yapılacağı programlar, üretim faaliyetine katılanlara ödenecek ücretlerin belirlenmesi ile bu fıkranın uygulanmasına ilişkin diğer usul ve esaslar Bakanlıkça belirlenir.

Madde gerekçesi

Madde ile, özel öğretim kurumlarının, faaliyetlerini sadece kazanç sağlamak için düzenleyemeyecekleri, ancak Türk Millî Eğitiminin amaçları doğrultusunda eğitimin kalitesini yükseltmek, gelişmelerine fırsat ve imkân verecek yatırımlar ve hizmetler yapmak üzere gelir sağlayabilecekleri belirtilmiştir.

Bakanlıkça, özel öğretim kurumlarından 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu hükümleri çerçevesinde hizmet satın alınabileceği, okullarda öğrenim gören öğrencilere, her ders yılı için öğrenci başına belirlenen ücretlerin yarısını geçmemek üzere azami 1.000 YTL tutarında Devlet yardımı yapılabileceği, bu tutarın her yıl Vergi Usul Kanununa göre belirlenen yeniden değerleme oranında artırılacağı; okullarda okuyan öğrencilerin velileri tarafından okul ücretini karşılamak üzere alınan kredi faizinin % 50'sini geçmemek üzere belirlenen kısmının Devletçe karşılanabileceği; her ders yılı için bu desteklerden yararlanacak öğrenci sayısı, öğrencilere yapılacak Devlet yardımı tutarı ve kredi faizinin Devletçe karşılanacak kısmı ile yararlanabilme koşulları ve şeklinin her yıl Bakanlık bütçesine bu amaçla konulacak ödenek esas alınarak Maliye Bakanlığı ve Bakanlığın müşterek önerisi üzerine Bakanlar Kurulunca belirleneceği ifade edilmiştir.

Diğer taraftan, özel okulların su, doğal gaz ve elektrik ücretlendirilmesinin resmî okullara uygulanan tarife üzerinden uygulanacağı hükme bağlanmıştır.

Kaynak: TBMM 22. Dönem S. Sayısı 1151 · tasarı/teklifin madde 12 gerekçesi

Madde 13

Öğrenim ücreti ve diğer ücretler, ücretsiz öğrenim ve yabancı uyruklu öğrenciler

1 değişiklik

Öğrenim ücreti ve diğer ücretler, kurumlarca her yıl tespit edilerek ocak ayından itibaren en geç mayıs ayında ilân edilir.

Ücretlerin hangi esaslara göre tespit, tayin, ilân ve tahsil edileceği yönetmelikle belirlenir.

Kurumlar, öğrenim gören öğrenci sayısının yüzde üçünden az olmamak üzere ücretsiz öğrenci okutmakla yükümlüdür. Bakanlıkça bu oran yüzde ona kadar artırılabilir. (Ek cümle: 6/2/2014-6518/84 md.) Ücretsiz okutmada; 12/4/1991 tarihli ve 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu, 3/11/1980 tarihli ve 2330 sayılı Nakdi Tazminat ve Aylık Bağlanması Hakkında Kanun veya 2330 sayılı Kanun hükümleri uygulanarak aylık bağlanmasını gerektiren kanunlar, 8/6/1949 tarihli ve 5434 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanununun 56 ncı, mülga 45 inci ve 64 üncü maddeleri ile 31/5/2006 tarihli ve 5510 sayılı Kanunun 47 nci maddesi kapsamında harp veya vazife malulü sayılanların ilk ve orta öğretim çağındaki çocukları ile haklarında korunma, bakım veya barınma kararı verilen çocuklara öncelik verilir.

Ücretsiz okutulacak öğrencilerin yüzdesi, seçimi ve kurumlara kabul şartlarına ilişkin usûl ve esaslar yönetmelikle belirlenir.

Kurumlar ayrıca, öğrenim bursu verebilirler. Öğrenim bursu verilmesine ilişkin usûl ve esaslar yönetmelikle belirlenir.

Bir okula alınabilecek yabancı uyruklu öğrenci sayısı, o okulda okuyan Türkiye Cumhuriyeti uyruklu öğrenci sayısının yüzde otuzunu aşamaz.

Madde gerekçesi

Madde ile, özel öğretim kurumlarının öğrenim ücreti ve diğer ücretlerinin, özel öğretim kurumlarınca her yıl tespit edilerek ocak ayından itibaren en geç mayıs ayında ilan edileceği, öğrenim ücretlerinin hangi esaslara göre tespit, tayin, ilan ve tahsil edileceğinin ise yönetmelikle belirleneceği belirtilmiştir.

Özel öğretim kurumlarının, kurumlarında öğrenim gören öğrenci sayısının yüzde üçünden az olmamak üzere ücretsiz öğrenci okutmakla yükümlü oldukları, Bakanlıkça bu oranın yüzde ona kadar artırılabileceği hükme bağlanmıştır.

Bir özel okula alınabilecek yabancı uyruklu öğrenci sayısının, o okulda okuyan Türkiye Cumhuriyeti uyruklu öğrencilerin sayısının yüzde otuzunu aşamayacağı belirtilmiştir.

Kaynak: TBMM 22. Dönem S. Sayısı 1151 · tasarı/teklifin madde 13 gerekçesi

Beşinci Bölüm

Geçici ve Son Hükümler

Madde 14

Yürürlükten kaldırılan kanun, yönetmelikler ve hüküm bulunmayan haller

8/6/1965 tarihli ve 625 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanunu yürürlükten kaldırılmıştır.

Bu Kanunda belirtilmiş olan yönetmelikler, Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren bir yıl içinde yürürlüğe konulur.

Bu Kanunda hüküm bulunmayan hususlarda, resmî öğretim kurumlarında uygulanan mevzuat hükümleri uygulanır.

Madde gerekçesi

Madde ile, 625 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanununun yürürlükten kaldırılması öngörülmüştür.

Kanunda belirtilmiş olan yönetmeliklerin, Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren bir yıl içinde yürürlüğe konulacağı belirtilmiştir.

Kanunda hüküm bulunmayan hususlarda resmî öğretim kurumlarında uygulanan mevzuat hükümlerinin uygulanacağı belirtilmiştir.

Kaynak: TBMM 22. Dönem S. Sayısı 1151 · tasarı/teklifin madde 14 gerekçesi

Ek Madde 13 değişiklik

(Ek: 1/3/2014-6528/12 md.)[18]

(İptal birinci fıkra: Anayasa Mahkemesinin 13/7/2015 tarihli ve E.: 2014/88, K.: 2015/68 sayılı Kararı ile.)

Bu Kanun kapsamında örgün eğitim yapan özel ilkokul, özel ortaokul ve özel liselerde öğrenim gören Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı öğrenciler için, resmî okullarda öğrenim gören bir öğrencinin okul türüne göre her kademede okulun öğrenim süresini aşmamak üzere, eğitim ve öğretim desteği verilebilir. Bu fıkra kapsamındaki eğitim ve öğretim desteğinden özel okul öncesi eğitim kurumlarından eğitim alanlar da, 48-66 ay arasında olmak şartıyla en fazla bir eğitim-öğretim yılı süresince yararlandırılabilir.

Eğitim ve öğretim desteği, Bakanlıkça eğitim kademelerine göre her bir derslik için belirlenen asgari öğrenci sayısının üzerinde ve her hâlükârda derslik başına belirlenen azami öğrenci sayısını geçmemek üzere verilebilir. Eğitim ve öğretim desteği verilecek toplam öğrenci sayısı her yıl Maliye Bakanlığı ve Bakanlıkça müştereken belirlenir.

Eğitim ve öğretim desteği; yörenin kalkınmada öncelik derecesi ve gelişmişlik durumu, öğrencinin ailesinin gelir düzeyi, eğitim bölgesinin öğrenci sayısı, desteklenen öğrenci ve öğrencinin gideceği okulun başarı seviyeleri ile öncelikli öğrenciler gibi ölçütler ayrı ayrı veya birlikte dikkate alınarak verilebilir.

Söz konusu eğitim öğretim hizmetini sunan veya yararlananların, gerçek dışı beyanda bulunmak suretiyle fazladan ödemeye sebebiyet vermeleri durumunda bu tutarların, ödemenin yapıldığı tarihten itibaren 6183 sayılı Kanunun 51 inci maddesine göre hesaplanacak gecikme zammı ile birlikte bir ay içinde ödenmesi, yapılacak tebligatla sebebiyet verenlerden istenir. Bu süre içinde ödenmemesi hâlinde bu tutarlar, anılan Kanun hükümlerine göre Maliye Bakanlığına bağlı vergi daireleri tarafından takip ve tahsil edilir. Bu fiillerin tekrarı hâlinde, ayrıca kurum açma izinleri iptal edilir.

Dönüşüm programı kapsamındaki kurumları, aynı amaç ve niteliklerinin korunması şartıyla devralanlar, bu madde hükümlerinden Bakanlığın izni ile yararlandırılabilir.

Dönüşüm sürecinin bitiminde dönüşme talebinde bulundukları örgün eğitim kurumunun haiz olması gereken şartları karşılayamayanların kurum açma izinleri iptal edilerek faaliyetlerine son verilir. Bu durumdaki kurumlardan, teşvik uygulamaları kapsamında yararlandıkları istisna, muafiyet ve haklar ile diğer teşviklerin parasal tutarının, ilgili teşvikten yararlandırılma tarihinden itibaren 6183 sayılı Kanunun 51 inci maddesine göre hesaplanacak gecikme zammı ile birlikte bir ay içinde ödenmesi yapılacak tebligatla ilgililerden istenir. Bu süre içinde ödenmemesi hâlinde bu tutarlar anılan Kanun hükümlerine göre Maliye Bakanlığına bağlı vergi daireleri tarafından takip ve tahsil edilir.[19]

Bu madde kapsamında Bakanlıkta istihdam edileceklerde aranacak şartlar, eğitim ve öğretim desteğinin verilmesine ilişkin ölçütler, desteğin verileceği eğitim kurumu türleri, eğitim kademeleri ve kurumlar itibarıyla verilecek destek tutarları, eğitim ve öğretim desteğinin kontrol ve denetimi ile bu maddenin uygulanmasına ilişkin diğer usul ve esaslar Maliye Bakanlığı ve Bakanlıkça müştereken hazırlanan yönetmelikle belirlenir.

Ek Madde 21 değişiklik

(Ek: 3/10/2016-KHK-676/78 md.; Değiştirilerek kabul: 1/2/2018-7070/64 md.)

Okullar ile özel öğretim kursları hariç olmak üzere başka adlarla da olsa ilköğretim ve ortaöğretim örgün eğitim programlarının aynısı veya bir kısmını uygulayan ya da bu programlara yönelik deneme, seviye tespit sınavı gibi adlarla toplu sınav organizasyonları yapmak üzere faaliyet göstermek için yüz yüze veya uzaktan öğretim yöntemi ile özel öğretim kurumları veya yerler açılamaz, işletilemez, öğretim programları oluşturulamaz. Sivil toplum kuruluşları ile yükseköğretim kurumlarının sürekli eğitim merkezleri gibi birimlerinde de bu faaliyetler yürütülemez. Belediyeler ise il millî eğitim müdürlükleri ile yapılan ve Bakanlıkça onaylanan ortak işbirliği protokolleri çerçevesinde, örgün eğitim programlarına destek mahiyetinde ücretsiz kurslar açabilir.

Geçici Madde 1

Bu Kanunda öngörülen yönetmelikler yürürlüğe girinceye kadar, mevcut yönetmeliklerin bu Kanuna aykırı olmayan hükümlerinin uygulanmasına devam olunur.

Madde gerekçesi

Madde ile, Kanunda öngörülen yönetmelikler yürürlüğe girinceye kadar, mevcut yönetmeliklerin bu Kanuna aykırı olmayan hükümlerinin uygulanmasına devam edileceği belirtilmiştir.

Kaynak: TBMM 22. Dönem S. Sayısı 1151 · tasarı/teklifin geçici madde 1 gerekçesi

Geçici Madde 2

Bu Kanun yürürlüğe girmeden önce, resmî okullarda görevli olup kurumlarda ücretli ders veren öğretmenler, çalışma izni sürelerinin bitimi tarihine kadar kurumlardaki görevlerine devam edebilirler.

Madde gerekçesi

Madde ile, Kanun yürürlüğe girmeden önce, resmî okullarda görevli olup kurumlarda ücretli ders veren öğretmenlerin, çalışma izni sürelerinin bitimi tarihine kadar kurumlardaki görevlerine devam edebilecekleri belirtilmiştir.

Kaynak: TBMM 22. Dönem S. Sayısı 1151 · tasarı/teklifin geçici madde 2 gerekçesi

Geçici Madde 3

Bu Kanunun 12 nci maddesi 2006-2007 öğretim yılından itibaren uygulanır.

Madde gerekçesi

Madde, Kanunun 12 nci maddesinin 2006-2007 öğretim yılından itibaren yürürlüğe gireceğini belirtmek üzere düzenlenmiştir.

Kaynak: TBMM 22. Dönem S. Sayısı 1151 · tasarı/teklifin geçici madde 3 gerekçesi

Geçici Madde 4

2828 sayılı Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu Kanunu hükümleri gereği izin almış olan özel eğitim ve rehabilitasyon merkezleri 31/12/2007 tarihine kadar Millî Eğitim Bakanlığınca belirlenen şartlara uygun olarak açılış izinlerini yenilerler.

Madde gerekçesi

2828 sayılı Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu Kanunu hükümleri gereği izin almış olan özel eğitim ve rehabilitasyon merkezlerinin 31/12/2007 tarihine kadar Millî Eğitim Bakanlığınca belirlenen şartlara uygun olarak açılış izinlerini yenilemeleri gerektiği belirtilmiştir. 1/7/2005 tarihli ve 5378 sayılı Kanundan sonra açılış iznini yenileyenlerin yeniden açılış izni almalarına gerek olmadığı açıktır.

Kaynak: TBMM 22. Dönem S. Sayısı 1151 · tasarı/teklifin geçici madde 4 gerekçesi

Geçici Madde 54 değişiklik

(Ek: 1/3/2014-6528/13 md.)

(İptal birinci fıkra: Anayasa Mahkemesinin 13/7/2015 tarihli ve E.:2014/88, K.:2015/68 sayılı Kararı ile.)

Bakanlık, bunlardan 1/9/2015 tarihine kadar başvuranları, belirlenecek esaslara göre uygun görülmesi hâlinde öğretim kurumlarına dönüşüm programına alır. Dönüşüm programına alınan kurumların, 2018-2019 eğitim öğretim yılının bitimine kadar mevzuatta öngörülen şartları karşılamaları kaydıyla dönüşebilecekleri okul ve diğer kurum türleri ile dönüşüm esas ve usulleri Bakanlıkça çıkarılan yönetmelikle düzenlenir.

(Ek fıkra: 19/11/2014-6569/41 md.) Dönüşüm programına alınan öğretim kurumlarının faaliyetlerini sürdürebilmelerine ilişkin olarak 4 üncü maddenin üçüncü fıkrasının birinci cümlesi ile 8/6/1942 tarihli ve 4250 sayılı İspirto ve İspirtolu İçkiler İnhisarı Kanununun 9 uncu maddesinin ikinci fıkrası hükümleri 2018-2019 eğitim-öğretim yılının bitimine kadar uygulanmaz.

(Ek fıkra: 2/1/2017-KHK-687/6 md.; Aynen kabul: 1/2/2018-7076/6 md.) Bu fıkranın yayımı tarihinde faaliyet gösterenlerden dönüşüm programına alınan öğrenci etüt eğitim merkezleri hariç olmak üzere, halen faaliyette olan öğrenci etüt eğitim merkezleri, faaliyetlerine 1/7/2017 tarihine kadar devam edebilirler. En geç 29/7/2017 tarihine kadar bu Kanunun 2 nci maddesinin birinci fıkrasının (c), (g), (h), (i), (k), (o) ve (ö) bentlerinde tanımlanan özel öğretim kurumlarından birinin gerektirdiği şartlara uygun hale getirilmeyen ve kurum açma izni buna göre düzenlenmeyen öğrenci etüt eğitim merkezleri hakkında sürekli kapatma işlemi uygulanır. Bu fıkranın uygulanmasına ilişkin hususlar Bakanlıkça çıkarılan yönetmelikle düzenlenir.

Geçici Madde 61 değişiklik

(Ek: 3/10/2016-KHK-676/79 md.; Aynen kabul: 1/2/2018-7070/65 md.)

Bu maddenin yayımı tarihinde faaliyet gösteren özel öğretim kursları, eğitim ve öğretim faaliyetlerine 1/8/2017 tarihinden itibaren bir bilim grubunda devam edebilirler. Kurum açma izinleri de buna uygun olarak düzenlenir ve en geç 4/8/2017 tarihi itibarıyla bir bilim grubunda faaliyet göstermek üzere kurum açma izinleri düzenlenmeyen özel öğretim kursları hakkında sürekli kapatma işlemi uygulanır.

Bu maddenin uygulanmasına ilişkin hususlar ile bilim grubu tanımı Millî Eğitim Bakanlığınca çıkarılan yönetmelikle düzenlenir.

Geçici Madde 71 değişiklik

(Ek:11/11/2020-7256/39 md.)

Bu maddeyi ihdas eden Kanunla değiştirilen 6 ncı maddenin altıncı fıkrası uyarınca Bakanlıkça belirlenen programları bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihe kadar başarıyla tamamlayarak kurs bitirme belgesi alanların kazanılmış hakları saklıdır.

Geçici Madde 81 değişiklik

(Ek:24/7/2026-7590/20 md.)

Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce 7 nci maddenin ikinci fıkrası kapsamında işlenen fiiller, anılan fıkrada belirlenen süreler dikkate alınarak tekerrüre esas alınır.

Madde 16

Yürütme

Bu Kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.

5580 SAYILI KANUNA EK VE DEĞİŞİKLİK GETİREN MEVZUATIN VEYA ANAYASA MAHKEMESİ İPTAL KARARLARININ YÜRÜRLÜĞE

GİRİŞ TARİHLERİNİ GÖSTERİR TABLO

Değiştiren Kanunun/ KHK’nin/İptal Eden Anayasa Mahkemesi Kararının Numarası 5580 Sayılı Kanunun Değişen veya İptal Edilen Maddeleri Yürürlüğe Giriş Tarihi
6082 3 10/12/2010
6353 12 12/7/2012
Anayasa Mahkemesinin 22/5/2013 tarihli ve E.: 2013/39, K.: 2013/65 sayılı Kararı 10 uncu maddesinin ikinci fıkrası 12/7/2013
6518 13 19/2/2014
6528 2, 3, 8, 9, 12, EK MADDE 1, GEÇİCİ MADDE 5 14/3/2014
6569 GEÇİCİ MADDE 5 29/11/2014
Anayasa Mahkemesinin 13/7/2015 tarihli ve E.: 2014/88, K.: 2015/68 sayılı Kararı 2, EK MADDE 1, GEÇİCİ MADDE 5 24/7/2015
KHK/676 2, EK MADDE 2, GEÇİCİ MADDE 6 29/10/2016
KHK/678 EK MADDE 2 22/11/2016
6764 3, 7, 12 9/12/2016
KHK/687 2, GEÇİCİ MADDE 5 9/2/2017
KHK/696 5 24/12/2017
7070 2, EK MADDE 2, GEÇİCİ MADDE 6 8/3/2018
7076 2, GEÇİCİ MADDE 5 8/3/2018
7079 5 8/3/2018
7141 4, 6, 12 18/5/2018
KHK/700 5, 12 24/6/2018 tarihinde birlikte yapılan Türkiye Büyük Millet Meclisi ve Cumhurbaşkanlığı seçimleri sonucunda Cumhurbaşkanının andiçerek göreve başladığı tarihte (9/7/2018)
7153 4 10/12/2018
7180 2, 3, 7, 12, Ek Madde 1 5/7/2019
7256 6, Geçici Madde 7 1/1/2022
Anayasa Mahkemesi’nin 26/1/2022 tarihli ve E.: 2021/117, K.: 2022/10 sayılı Kararı 4 12/4/2022
Anayasa Mahkemesi’nin 28/9/2022 tarihli ve E.: 2022/76, K.: 2022/112 sayılı Kararı 4 4/11/2022
Anayasa Mahkemesi’nin 28/9/2023 tarihli ve E.: 2023/59, K.: 2023/164 sayılı Kararı 4 23/11/2023
Anayasa Mahkemesinin 11/2/2025 tarihli ve E.: 2024/163; K.: 2025/41 sayılı Kararı 7 Yayımlanmasından başlayarak dokuz ay sonra (21/2/2026)
7590 7, 8, Geçici Madde 8 31/7/2026
Madde gerekçesi

Yürütme maddesidir.

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA Özel Öğretim Kurumları Kanununda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Teklifi ve gerekçesi ekte sunulmuştur.

Gereğini bilgilerinize arz ederim.

Saygılarımla. 20/2/2006 Cemal Yılmaz Demir Samsun GEREKÇE 18/6/1965 Tarih ve 12026 sayılı Resmi Gazetede yayınlanarak yürürlüğe giren 625 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanununun 11/7/1984 tarih ve 3035 sayılı Yasanın 12 nci maddesi ile değişik 30 uncu maddesinde özel öğretim kurumlarının reklam ve ilânları ile ilgili genel ilkeler belirlenmiştir.

Yasada belirli ilkelere ve usullere uygun olarak reklam ve ilan yapılması serbest bırakılmış, ancak televizyonlarda yapılacak reklam ve ilânlar kategorik olarak yasaklanmıştır.

Reklam ve ilânlarla ilgili olarak diğer kitle iletişim araçları ile ilgili olarak özel bir sınırlama getirilmemiş iken, televizyonda ilan ve reklam yapılmasının tamamen yasaklanması, yasanın genel mantığı ile çelişmektedir. Televizyonda yapılan reklam ve ilanın fonksiyon itibariyle, diğer kitle iletişim araçları ile yapılan ilan ve reklamlardan farklı sonuç doğurması mümkün değildir. Yasada reklam ve ilanlar ile ilgili olarak genel sınırlamalar belirlenmiştir. Bu genel ilkelere uygun olarak diğer kitle iletişim araçlarının yanında televizyon aracılığı ile reklam ve ilan yapılmasında, yasanın genel mantığı ile çelişen bir durum bulunmamaktadır. Hizmetin yürütülmesine ilişkin bir nedene dayanmayan bu kısıtlama, toplum vicdanında kabul görmediği için, kanuna karşı hile yöntemi ile zaten delinmektedir. Demokratik toplumlarda, bütün kısıtlayıcı hükümlerin toplum hayatının ihtiyaçlarından doğması gereklidir. Toplum hayatının ve düzenlenen hizmetin gereklerinden doğmayan ve yasanın genel mantığı ile de çelişen televizyonda reklam ve ilan yapılmasının kısıtlanması kaldırılmaktadır.

SAMSUN MİLLETVEKİLİ CEMAL YILMAZ DEMİR’İN TEKLİFİ ÖZEL ÖĞRETİM KURUMLARI KANUNUNDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASI

Kaynak: TBMM 22. Dönem S. Sayısı 1151 · tasarı/teklifin madde 16 gerekçesi

Dipnotlar

  1. [1]1/3/2014 tarihli ve 6528 sayılı Kanunun 9 uncu maddesiyle bu bentte yer alan “dershaneleri,” ibaresi yürürlükten kaldırılmış olup, daha sonra Anayasa Mahkemesi’nin 13/7/2015 tarihli ve E.:2014/88, K.: 2015/68 sayılı Kararı ile “dershaneleri,” ibaresinin yürürlükten kaldırılması iptal edilmiştir.
  2. [2]2/1/2017 tarihli ve 687 sayılı KHK’nin 5 inci maddesiyle, bu bentte yer alan “özel eğitim ve rehabilitasyon merkezleri” ibaresinden sonra gelmek üzere “, sosyal etkinlik merkezleri” ibaresi eklenmiş ve aynı bentte yer alan “öğrenci etüt eğitim merkezleri,” ibaresi yürürlükten kaldırılmış, daha sonra bu hüküm 1/2/2018 tarihli ve 7076 sayılı Kanunun 5 inci maddesiyle aynen kabul edilerek kanunlaşmıştır.
  3. [3]3/10/2016 tarihli ve 676 sayılı KHK’nin 77 nci maddesiyle bu bentte yer alan “çeşitli kursları,” ibaresinden sonra gelmek üzere “özel öğretim kurslarını,” ibaresi eklenmiş, daha sonra bu hüküm 1/2/2018 tarihli ve 7070 sayılı Kanunun 63 üncü maddesiyle aynen kabul edilerek kanunlaşmıştır.
  4. [4]27/6/2019 tarihli ve 7180 sayılı Kanunun 9 uncu maddesiyle bu bende “sosyal etkinlik merkezleri” ibaresinden sonra gelmek üzere “, mesleki eğitim merkezleri” ibaresi eklenmiştir.
  5. [5]Anayasa Mahkemesinin 13/7/2015 tarihli ve E:2014/88, K.:2015/68 sayılı Kararı ile, bu bendin yürürlükten kaldırılması iptal edilmiştir.
  6. [6]Anayasa Mahkemesinin 13/7/2015 tarihli ve E:2014/88, K.: 2015/68 sayılı Kararı ile, bu bentte yer alan “Ortaöğretime veya yükseköğretime giriş sınavlarına hazırlık niteliğinde olmamak kaydıyla...” ibaresi iptal edilmiştir.
  7. [7]27/6/2019 tarihli ve 7180 sayılı Kanunun 10 uncu maddesiyle bu fıkrada yer alan “Bu Kanun kapsamındaki” ibaresi “Milletlerarası özel öğretim kurumları hariç bu Kanun kapsamındaki” şeklinde değiştirilmiştir.
  8. [8]Anayasa Mahkemesi’nin 26/1/2022 tarihli ve E.: 2021/117, K.: 2022/10 sayılı Kararı ile bu fıkrada yer alan “veya haklarında bu suçlardan dolayı kovuşturma bulunmaması,” ibaresi anılan fıkrada yer alan “personelinde;” ve “dolandırıcılık, sahtecilik,” ibareleri yönünden iptal edilmiştir.
  9. [9]Anayasa Mahkemesi’nin 28/9/2022 tarihli ve E.: 2022/76, K.: 2022/112 sayılı Kararı ile bu fıkrada yer alan “veya haklarında bu suçlardan dolayı kovuşturma bulunmaması,” ibaresi anılan fıkrada yer alan “personelinde;” ve “anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşı suçlar” ibareleri yönünden iptal edilmiştir.
  10. [10]Anayasa Mahkemesi’nin 28/9/2023 tarihli ve E.: 2023/59, K.: 2023/164 sayılı Kararı ile bu fıkrada yer alan “veya haklarında bu suçlardan dolayı kovuşturma bulunmaması,” ibaresinin anılan fıkrada yer alan “gerçek kişi kurucularında,”, “personelinde;” ve “cinsel dokunulmazlığa karşı suçlar” ibareleri yönünden iptal edilmiştir.
  11. [11]29/11/2018 tarihli ve 7153 sayılı Kanunun 28 inci maddesiyle bu fıkraya “İçişleri,” ibaresinden sonra gelmek üzere “Çevre ve Şehircilik,” ibaresi eklenmiştir.
  12. [12]2/7/2018 tarihli ve 700 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 177 nci maddesiyle bu maddenin birinci fıkrasının (a) bendinin (1) numaralı alt bendinde, (b) bendinin (1) ve (5) numaralı alt bentlerinde yer alan “Bakanlar Kurulunun” ibareleri “Cumhurbaşkanının” şeklinde değiştirilmiştir.
  13. [13]24/7/2026 tarihli ve 7590 sayılı Kanunun 18 inci maddesiyle bu fıkraya “ara veren” ibaresinden sonra gelmek üzere “, kurum türüne uygun olmayan program uygulayan” ibaresi eklenmiştir.
  14. [14]24/7/2026 tarihli ve 7590 sayılı Kanunun 18 inci maddesiyle bu fıkraya “yetkili makam tarafından” ibaresinden sonra gelmek üzere “kurum bazlı olarak” ibaresi eklenmiştir.
  15. [15]2023-2024 eğitim ve öğretim yılı için uygulanacak eğitim ve öğretim desteği tutarları için; 2/9/2023 tarihli ve 32297 sayılı Resmi Gazete’ de yayımlanan 2023-2024 Eğitim Öğretim Yılında Organize Sanayi Bölgeleri İçinde ve Organize Sanayi Bölgeleri Dışında Açılan Özel Meslekî Ve Teknik Anadolu Liselerinde Öğrenim Gören/Görecek Öğrenciler İçin Eğitim ve Öğretim Desteği Verilmesine İlişkin Tebliğe bakınız.
  16. [16]27/6/2019 tarihli ve 7180 sayılı Kanunun 12 nci maddesiyle, bu maddenin üçüncü ve dördüncü fıkralarında yer alan “mesleki ve teknik eğitim okullarında öğrenim gören” ibarelerinden sonra gelmek üzere “Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı” ibareleri eklenmiştir.
  17. [17]2/7/2018 tarihli ve 700 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 177 nci maddesiyle bu fıkrada yer alan “Bakanlar Kurulu” ibaresi “Cumhurbaşkanı” şeklinde değiştirilmiştir.
  18. [18]2022-2023 eğitim ve öğretim yılı için uygulanacak eğitim ve öğretim desteği tutarları için 26/7/2022 tarihli ve 31904 sayılı Resmi Gazete’ de yayımlanan 5580 Sayılı Kanun Kapsamında Açılan Özel Okullarda Öğrenim Gören ve Önceki Yıllarda Eğitim ve Öğretim Desteği Kapsamına Alınıp Öğretim Kademesini Tamamlamayan Öğrencilere 2022-2023 Eğitim Öğretim Yılında Eğitim ve Öğretim Desteği Ödemesine İlişkin Tebliğe bakınız.
  19. [19]27/6/2019 tarihli ve 7180 sayılı Kanunun 13 üncü maddesiyle bu fıkrada yer alan “eğitim ve öğretim desteği,” ibaresi madde metninden çıkarılmıştır.