Özel Öğretim Kurumları Kanunu
- Kanun numarası
- 5580
- Kabul tarihi
- 08.02.2007
- Resmî Gazete
- 14.02.2007 / 26434
- Düstur
- 5. tertip, cilt 46
- Son değişiklik
- 24.07.2026
- Madde sayısı
- 26
Metin içindeki değişiklik notlarından ve dipnotlardan derlenmiştir. Toplam 59 kayıt.
-
24 Temmuz 2026
-
28 Eylül 2023
-
Anayasa Mahkemesi’nin 28/9/2023 tarihli ve E.: 2023/59, K.: 2023/164 sayılı Kararı ile bu fıkrada yer alan “veya haklarında bu suçlardan dolayı kovuşturma bulunmaması,” ibaresinin anılan fıkrada yer alan “gerçek kişi kurucularında,”, “personelinde;” ve “cinsel dokunulmazlığa karşı suçlar” ibareleri yönünden iptal edilmiştir.
-
-
28 Eylül 2022
-
Anayasa Mahkemesi’nin 28/9/2022 tarihli ve E.: 2022/76, K.: 2022/112 sayılı Kararı ile bu fıkrada yer alan “veya haklarında bu suçlardan dolayı kovuşturma bulunmaması,” ibaresi anılan fıkrada yer alan “personelinde;” ve “anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşı suçlar” ibareleri yönünden iptal edilmiştir.
-
-
26 Ocak 2022
-
Anayasa Mahkemesi’nin 26/1/2022 tarihli ve E.: 2021/117, K.: 2022/10 sayılı Kararı ile bu fıkrada yer alan “veya haklarında bu suçlardan dolayı kovuşturma bulunmaması,” ibaresi anılan fıkrada yer alan “personelinde;” ve “dolandırıcılık, sahtecilik,” ibareleri yönünden iptal edilmiştir.
-
-
11 Kasım 2020
-
Değişikliğin gerekçesi
Mesleki Yeterlilik Belgesinin yaygınlaştırılması ve belge zorunluluğunu dışlayan hükümlerin uygulanmamasını sağlamak amacıyla Özel Öğretim Kurumları Kanununda yapılan düzenlemenin yürürlükten kaldırılması amaçlanmaktadır.
-
27 Haziran 2019
-
Değişikliğin gerekçesi
Madde ile eğitim-istihdam bağlantısının güçlendirilmesi, özel sektör tarafından mesleki eğitime doğrudan katkı sağlanması ve faaliyet gösterilen alanlarda ihtiyaç duyulan becerilere sahip nitelikli insan kaynağının yetiştirilmesi amacıyla mesleki eğitim merkezlerinin organize sanayi bölgesi yönetimlerince ve özel sektör tarafından açılabilmesi amaçlanmaktadır.
-
Değişikliğin gerekçesi
Madde ile; gerçeğe aykırı veya yanıltıcı reklam ya da ilan vermesi, reklam veya ilanlarda öğrenci resim ya da bilgilerini kullanması durumlarından herhangi birini gerçekleştirmesi hâlinde özel eğitim kurumlarının cezai işleme tabi tutulabilmesi amacıyla Ankara 5. Sulh Ceza Hâkimliğinin 2018/26 değişik iş nolu kararı doğrultusunda yeniden düzenleme yapılmaktadır.
-
Eski ifade
Bu Kanun kapsamındakiYeni ifadeMilletlerarası özel öğretim kurumları hariç bu Kanun kapsamındakiDeğişikliğin gerekçesi
Milletlerarası özel öğretim kurumlarının yıl içinde açılma zamanları diğer özel öğretim kurumlarından farklı olduğu için söz konusu okulların açılış tarihinin düzenleme kapsamı dışında tutulması amacıyla maddede değişiklik yapılmaktadır.
-
27/6/2019 tarihli ve 7180 sayılı Kanunun 12 nci maddesiyle, bu maddenin üçüncü ve dördüncü fıkralarında yer alan “mesleki ve teknik eğitim okullarında öğrenim gören” ibarelerinden sonra gelmek üzere “Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı” ibareleri eklenmiştir.
Değişikliğin gerekçesi
8/2/2007 tarihli ve 5580 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanununun ek 1 inci maddesi hükmü doğrultusunda; özel okul öncesi eğitim, özel ilkokul, ortaokul ve liselere devam eden öğrencilere okulun öğrenim süresi kadar eğitim ve öğretim desteği verilmesi için öğrencilerin Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olması şartı bulunmaktadır. Madde ile, Kanunun farklı maddeleri arasında birliktelik sağlanması amaçlanmaktadır. Ayrıca, Millî Eğitim Bakanlığına ulaşan bilgilerden ve yapılan denetimlerden söz konusu okullarda çok sayıda yabancı uyruklu öğrencinin kayıtlı olduğu ve bunların okula devam etmedikleri tespit edilmiştir. Bu kapsamda ülkemizde çeşitli sebeplerle bulunan ve okula devam etmemesine rağmen bu okullara kayıtları yapılıp, Devlet kaynaklarından haksız kazanç sağlanmasının engellenmesi amacıyla madde metninde düzenleme yapılmaktadır.
-
27/6/2019 tarihli ve 7180 sayılı Kanunun 13 üncü maddesiyle bu fıkrada yer alan “eğitim ve öğretim desteği,” ibaresi madde metninden çıkarılmıştır.
Değişikliğin gerekçesi
8/2/2007 tarihli ve 5580 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanununun ek 1 inci maddesi kapsamında öğrenciler için verilen eğitim ve öğretim desteğinin gereken şartları karşılayamayan kurumlardan tahsil edilmemesi amaçlanmaktadır.
-
-
29 Kasım 2018
-
29/11/2018 tarihli ve 7153 sayılı Kanunun 28 inci maddesiyle bu fıkraya “İçişleri,” ibaresinden sonra gelmek üzere “Çevre ve Şehircilik,” ibaresi eklenmiştir.
Değişikliğin gerekçesi
Madde ile, İçişleri Bakanlığına bağlı Mahalli İdareler Genel Müdürlüğünün kapatılması ve görevlerinin Çevre ve Şehircilik Bakanlığına bağlı olarak kurulan Yerel Yönetimler Genel Müdürlüğüne devretmesi doğrultusunda uyum düzenlemesi yapılmaktadır.
-
-
2 Temmuz 2018
-
Eski ifade
Bakanlar KurulununYeni ifadeCumhurbaşkanının -
Eski ifade
Bakanlar KuruluYeni ifadeCumhurbaşkanı
-
-
9 Mayıs 2018
-
Değişikliğin gerekçesi
Madde ile, özel öğretim kurumlarının gerçek kişi kurucularında, tüzel kişi kurucularının yönetim organlarında, kurucu temsilcilerinde ve personelinde Devletin millî güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplara üyeliği, mensubiyeti ya da iltisakı yahut bunlarla irtibatı olmaması ve maddede sayılan suçlardan mahkumiyetinin bulunmaması şartlarına ilişkin hususlar düzenlenmektedir.
-
Değişikliğin gerekçesi
Madde ile, 5580 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanunu kapsamında faaliyet gösteren kurumlarda, Millî Eğitim Bakanlığınca belirlenen programları başarıyla tamamlayanların aldıkları kurs bitirme belgeleriyle tamamladıkları programlara ilişkin işyerlerinde çalışabilmeleri ve işyeri açabilmeleri ile bu programlara ilişkin sınavlar kapsamındaki ücretlere ilişkin hususlar düzenlenmektedir.
-
Değişikliğin gerekçesi
Madde ile, 5580 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanunu kapsamında faaliyet gösteren kurumlarda, Millî Eğitim Bakanlığınca belirlenen programları başarıyla tamamlayanların aldıkları kurs bitirme belgeleriyle tamamladıkları programlara ilişkin işyerlerinde çalışabilmeleri ve işyeri açabilmeleri ile bu programlara ilişkin sınavlar kapsamındaki ücretlere ilişkin hususlar düzenlenmektedir.
-
Değişikliğin gerekçesi
Madde ile, 5580 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanunu kapsamında faaliyet gösteren çeşitli kursların programlarının içeriğine uygun, eğitim personeli ve kursiyerlerin katılımıyla bedeli karşılığı mal ve hizmet üretiminde bulunabilmeleri hususu düzenlenmektedir.
-
-
20 Kasım 2017
-
2 Ocak 2017
-
2 Aralık 2016
-
Değişikliğin gerekçesi
Madde ile, eğitim-öğretim faaliyetlerini gerçekleştiren ancak kurum açma izni ile iş yeri açma ve çalışma ruhsatı Milli Eğitim Bakanlığınca düzenlenmeyen yerler ile izinsiz eğitim-öğretim faaliyetinde bulunan yerlerin kapatılma yetkisi düzenlenmiştir.
-
Değişikliğin gerekçesi
Madde ile, eğitim-öğretim faaliyetlerini gerçekleştiren ancak kurum açma izni ile iş yeri açma ve çalışma ruhsatı Milli Eğitim Bakanlığınca düzenlenmeyen yerler ile izinsiz eğitim-öğretim faaliyetinde bulunan yerlerin kapatılma yetkisi düzenlenmiştir.
-
Değişikliğin gerekçesi
Madde ile;
- Eğitim öğretime başlayıp daha sonra eğitim faaliyeti yapmadığı halde kurum binasında tabela ve diğer araç gereç bulunmasına rağmen binanın farklı amaçlarla kullanılmasından dolayı olumsuz durumlarla karşılaşıldığından, işyeri açma ve çalışma ruhsatı aldıktan sonra herhangi bir eğitim faaliyeti yapmayarak gereksiz yere Milli Eğitim Bakanlığının ilgili kurumlarının iş yükünü artırması, - Özel öğretim kurumlarının çalışanlarının ve kuruma devam eden öğrenci ve kursiyerlerin mağdur olmaması için ihlal hallerinde kuruma geçici kapatma cezası verilmesi yerine kurucuların maddi olarak cezalandırılmasının daha caydırıcı olacağı, - Maddi zorluk çeken kurumların daha uzun süre açık kalarak kurucunun zararının artmasının ve sürecin gereksiz yere uzamasının engellenmesi, - Kurum açma izni ile işyeri açma ve çalışma ruhsatı almış olmasına rağmen mevzuatta belirtilen şartları yerine getirmeyerek öğrenci, kursiyer ve çalışanların mağduriyetine neden olan kurucuların cezalandırılarak aynı kurucunun yeniden kurum açması durumunda iş ve işlemlerinde mevzuata uygun hareket etmesinin sağlanması, öngörülmektedir.
-
Değişikliğin gerekçesi
Madde ile;
- Eğitim öğretime başlayıp daha sonra eğitim faaliyeti yapmadığı halde kurum binasında tabela ve diğer araç gereç bulunmasına rağmen binanın farklı amaçlarla kullanılmasından dolayı olumsuz durumlarla karşılaşıldığından, işyeri açma ve çalışma ruhsatı aldıktan sonra herhangi bir eğitim faaliyeti yapmayarak gereksiz yere Milli Eğitim Bakanlığının ilgili kurumlarının iş yükünü artırması, - Özel öğretim kurumlarının çalışanlarının ve kuruma devam eden öğrenci ve kursiyerlerin mağdur olmaması için ihlal hallerinde kuruma geçici kapatma cezası verilmesi yerine kurucuların maddi olarak cezalandırılmasının daha caydırıcı olacağı, - Maddi zorluk çeken kurumların daha uzun süre açık kalarak kurucunun zararının artmasının ve sürecin gereksiz yere uzamasının engellenmesi, - Kurum açma izni ile işyeri açma ve çalışma ruhsatı almış olmasına rağmen mevzuatta belirtilen şartları yerine getirmeyerek öğrenci, kursiyer ve çalışanların mağduriyetine neden olan kurucuların cezalandırılarak aynı kurucunun yeniden kurum açması durumunda iş ve işlemlerinde mevzuata uygun hareket etmesinin sağlanması, öngörülmektedir.
-
Değişikliğin gerekçesi
Madde ile;
- Eğitim öğretime başlayıp daha sonra eğitim faaliyeti yapmadığı halde kurum binasında tabela ve diğer araç gereç bulunmasına rağmen binanın farklı amaçlarla kullanılmasından dolayı olumsuz durumlarla karşılaşıldığından, işyeri açma ve çalışma ruhsatı aldıktan sonra herhangi bir eğitim faaliyeti yapmayarak gereksiz yere Milli Eğitim Bakanlığının ilgili kurumlarının iş yükünü artırması, - Özel öğretim kurumlarının çalışanlarının ve kuruma devam eden öğrenci ve kursiyerlerin mağdur olmaması için ihlal hallerinde kuruma geçici kapatma cezası verilmesi yerine kurucuların maddi olarak cezalandırılmasının daha caydırıcı olacağı, - Maddi zorluk çeken kurumların daha uzun süre açık kalarak kurucunun zararının artmasının ve sürecin gereksiz yere uzamasının engellenmesi, - Kurum açma izni ile işyeri açma ve çalışma ruhsatı almış olmasına rağmen mevzuatta belirtilen şartları yerine getirmeyerek öğrenci, kursiyer ve çalışanların mağduriyetine neden olan kurucuların cezalandırılarak aynı kurucunun yeniden kurum açması durumunda iş ve işlemlerinde mevzuata uygun hareket etmesinin sağlanması, öngörülmektedir.
-
Değişikliğin gerekçesi
Madde ile;
- Eğitim öğretime başlayıp daha sonra eğitim faaliyeti yapmadığı halde kurum binasında tabela ve diğer araç gereç bulunmasına rağmen binanın farklı amaçlarla kullanılmasından dolayı olumsuz durumlarla karşılaşıldığından, işyeri açma ve çalışma ruhsatı aldıktan sonra herhangi bir eğitim faaliyeti yapmayarak gereksiz yere Milli Eğitim Bakanlığının ilgili kurumlarının iş yükünü artırması, - Özel öğretim kurumlarının çalışanlarının ve kuruma devam eden öğrenci ve kursiyerlerin mağdur olmaması için ihlal hallerinde kuruma geçici kapatma cezası verilmesi yerine kurucuların maddi olarak cezalandırılmasının daha caydırıcı olacağı, - Maddi zorluk çeken kurumların daha uzun süre açık kalarak kurucunun zararının artmasının ve sürecin gereksiz yere uzamasının engellenmesi, - Kurum açma izni ile işyeri açma ve çalışma ruhsatı almış olmasına rağmen mevzuatta belirtilen şartları yerine getirmeyerek öğrenci, kursiyer ve çalışanların mağduriyetine neden olan kurucuların cezalandırılarak aynı kurucunun yeniden kurum açması durumunda iş ve işlemlerinde mevzuata uygun hareket etmesinin sağlanması, öngörülmektedir.
-
Değişikliğin gerekçesi
Madde ile, organize sanayi bölgelerinde açılan özel mesleki ve teknik anadolu liselerinde alan ve dalların özelliklerine göre Milli Eğitim Bakanlığınca belirlenen standartlara ve donanıma sahip atölye ve laboratuvarlarda üretim yapılabilmesi ve ürünlerin satışından elde edilecek gelirin okulun eğitim-öğretim ve yönetim hizmetlerinde kullanılabilmesi amaçlanmaktadır.
-
-
3 Ekim 2016
-
13 Temmuz 2015
-
Anayasa Mahkemesinin 13/7/2015 tarihli ve E:2014/88, K.:2015/68 sayılı Kararı ile, bu bendin yürürlükten kaldırılması iptal edilmiştir.
-
Anayasa Mahkemesinin 13/7/2015 tarihli ve E:2014/88, K.: 2015/68 sayılı Kararı ile, bu bentte yer alan “Ortaöğretime veya yükseköğretime giriş sınavlarına hazırlık niteliğinde olmamak kaydıyla...” ibaresi iptal edilmiştir.
-
19 Kasım 2014
-
1 Mart 2014
-
Değişikliğin gerekçesi
Madde ile, 5580 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanunundan dershane tanımı çıkarılmakta, bu şekilde Millî Eğitim Bakanlığı onayı ile ortaöğretime veya yükseköğretime giriş sınavlarına veya bu sınavlar kapsamındaki derslere hazırlık niteliğinde kurs açılması da imkân dışına çıkarılmaktadır.
Diğer taraftan, “çeşitli kurslar” tanımı değiştirilerek bu kursların ortaöğretime veya yükseköğretime giriş sınavlarına hazırlık niteliğinde olmamak kaydıyla, kişilerin sosyal, sanatsal, sportif, kültürel ve mesleki alanlarda bilgi, beceri, dil, yetenek ve deneyimlerini geliştirmek, isteklerine göre serbest zamanlarını değerlendirmek amacıyla faaliyet gösterebilecekleri hükme bağlanmıştır.
Madde ile ayrıca, öğrenci etüt eğitim merkezleri oniki yaş ve altındaki öğrencilere yönelik olarak faaliyet gösterecek şekilde yeniden düzenlenmiş, “okul” tanımına, dönüşüm programına alınan kurumların dört yıllık geçiş sürecine mahsus olmak üzere açık öğretim yapan liseler de eklenmiştir.
-
Değişikliğin gerekçesi
Madde ile, 5580 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanunundan dershane tanımı çıkarılmakta, bu şekilde Millî Eğitim Bakanlığı onayı ile ortaöğretime veya yükseköğretime giriş sınavlarına veya bu sınavlar kapsamındaki derslere hazırlık niteliğinde kurs açılması da imkân dışına çıkarılmaktadır.
Diğer taraftan, “çeşitli kurslar” tanımı değiştirilerek bu kursların ortaöğretime veya yükseköğretime giriş sınavlarına hazırlık niteliğinde olmamak kaydıyla, kişilerin sosyal, sanatsal, sportif, kültürel ve mesleki alanlarda bilgi, beceri, dil, yetenek ve deneyimlerini geliştirmek, isteklerine göre serbest zamanlarını değerlendirmek amacıyla faaliyet gösterebilecekleri hükme bağlanmıştır.
Madde ile ayrıca, öğrenci etüt eğitim merkezleri oniki yaş ve altındaki öğrencilere yönelik olarak faaliyet gösterecek şekilde yeniden düzenlenmiş, “okul” tanımına, dönüşüm programına alınan kurumların dört yıllık geçiş sürecine mahsus olmak üzere açık öğretim yapan liseler de eklenmiştir.
-
Değişikliğin gerekçesi
Madde ile, 5580 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanunundan dershane tanımı çıkarılmakta, bu şekilde Millî Eğitim Bakanlığı onayı ile ortaöğretime veya yükseköğretime giriş sınavlarına veya bu sınavlar kapsamındaki derslere hazırlık niteliğinde kurs açılması da imkân dışına çıkarılmaktadır.
Diğer taraftan, “çeşitli kurslar” tanımı değiştirilerek bu kursların ortaöğretime veya yükseköğretime giriş sınavlarına hazırlık niteliğinde olmamak kaydıyla, kişilerin sosyal, sanatsal, sportif, kültürel ve mesleki alanlarda bilgi, beceri, dil, yetenek ve deneyimlerini geliştirmek, isteklerine göre serbest zamanlarını değerlendirmek amacıyla faaliyet gösterebilecekleri hükme bağlanmıştır.
Madde ile ayrıca, öğrenci etüt eğitim merkezleri oniki yaş ve altındaki öğrencilere yönelik olarak faaliyet gösterecek şekilde yeniden düzenlenmiş, “okul” tanımına, dönüşüm programına alınan kurumların dört yıllık geçiş sürecine mahsus olmak üzere açık öğretim yapan liseler de eklenmiştir.
-
Değişikliğin gerekçesi
Madde ile, 5580 sayılı Kanun kapsamındaki ilkokul, ortaokul, lise ve özel eğitim okulları için 1 Eylül tarihinden sonra verilen kurum açma izinlerinin, bir sonraki eğitim öğretim yılından itibaren geçerli olması hükme bağlanmaktadır.
Madde ile ayrıca, her ne ad altında olursa olsun, zorunlu eğitim çağındaki kişilere eğitim ve öğretim sunmak amacıyla yürütülen faaliyetler Bakanlığın izin ve denetimine tabi kılınmakta ve bu faaliyetleri yürütenler özel öğretim kurumları için Kanunda öngörülen kurallara uymakla yükümlü kılınmaktadır.
-
Değişikliğin gerekçesi
Madde ile, 5580 sayılı Kanun kapsamındaki ilkokul, ortaokul, lise ve özel eğitim okulları için 1 Eylül tarihinden sonra verilen kurum açma izinlerinin, bir sonraki eğitim öğretim yılından itibaren geçerli olması hükme bağlanmaktadır.
Madde ile ayrıca, her ne ad altında olursa olsun, zorunlu eğitim çağındaki kişilere eğitim ve öğretim sunmak amacıyla yürütülen faaliyetler Bakanlığın izin ve denetimine tabi kılınmakta ve bu faaliyetleri yürütenler özel öğretim kurumları için Kanunda öngörülen kurallara uymakla yükümlü kılınmaktadır.
-
Değişikliğin gerekçesi
Madde ile, özel okullarda görev yapan öğretmenlerin haftalık ders saati sayısının otuz saati geçemeyeceği hükmü ve özel okullarda yöneticilik ve eğitim öğretim hizmeti yapanlara, kıdemlerine göre dengi resmî okullarda ödenen aylık ile sosyal yardım kapsamındaki ek ödeme tutarlarından az ücret verilemeyeceği hükmü yürürlükten kaldırılmıştır.
-
Değişikliğin gerekçesi
Madde ile, özel okullarda görev yapan öğretmenlerin haftalık ders saati sayısının otuz saati geçemeyeceği hükmü ve özel okullarda yöneticilik ve eğitim öğretim hizmeti yapanlara, kıdemlerine göre dengi resmî okullarda ödenen aylık ile sosyal yardım kapsamındaki ek ödeme tutarlarından az ücret verilemeyeceği hükmü yürürlükten kaldırılmıştır.
-
Değişikliğin gerekçesi
Madde ile, gerçek dışı beyanda bulunmak suretiyle fazladan eğitim ve öğretim desteği ödenmesine sebebiyet verilmesi durumunda bu tutarların 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerine göre Maliye Bakanlığı tarafından tahsili öngörülmektedir.
Gökhan /
-
Değişikliğin gerekçesi
5580 sayılı Kanuna eklenen ek madde ile, maddenin yayımı tarihi itibarıyla, ilgili mevzuat uyarınca faaliyet gösteren dershaneler ile öğrenci etüt eğitim merkezleri işyerlerinde öğretmen olarak çalışmakta olan ve herhangi bir sosyal güvenlik kurumundan emeklilik, yaşlılık veya malullük aylığı almaya hak kazanmamış olanlardan, bu işyerleri üzerinden sigorta primi ödenmiş çalışma süresi 1 Temmuz 2015 tarihi itibarıyla en az altı yıl olup 14/7/1965 tarihli ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 48 inci maddesinde öngörülen genel şartlar ile öğretmen kadrosuna atanabilmek için aranan özel şartlan taşıyanlar 1 Temmuz 2015-1 Ağustos 2015 tarihleri arasında başvurmaları halinde, Kamu Personel Seçme Sınavına girme şartı aranmaksızın Bakanlıkça belirlenecek usul ve esaslar çerçevesinde yapılacak sözlü sınavda başarılı olmaları kaydıyla, kadro ve ihtiyaçlar dikkate alınmak suretiyle belirlenen hizmet bölge ve hizmet alanlarında istihdam edilmek ve sağlık özrü hariç dört yıl süreyle başka bir yere atanmamak üzere, öğretmen unvanlı memur kadrolarına atanması öngörülmektedir.
Madde ile, Kanun kapsamında örgün eğitim yapan özel ilkokul, özel ortaokul ve özel liselerde öğrenim gören Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı öğrenciler için, resmî okullarda öğrenim gören bir öğrencinin okul türüne göre her kademede okulun öğrenim süresini aşmamak üzere, eğitim ve öğretim desteği verilmesi öngörülmekte, bu fıkra kapsamındaki eğitim ve öğretim desteğinden özel okul öncesi eğitim kurumlarından eğitim alanlar da, 48-66 ay arasında olmak şartıyla en fazla bir eğitim öğretim yılı süresince yararlandırılmaktadır.
Eğitim ve öğretim desteğinin, Bakanlıkça eğitim kademelerine göre her bir derslik için belirlenen asgari öğrenci sayısının üzerinde ve her halükarda derslik başına belirlenen azami öğrenci sayısını geçmemek üzere, özel okullarda boş kalan öğrenci kapasitesi için verilmesi amaçlanmakta, eğitim ve öğretim desteği verilecek toplam öğrenci sayısı her yıl Maliye Bakanlığı ve Bakanlıkça müştereken belirlenmesi öngörülmektedir.
Verilecek eğitim ve öğretim desteğinin; yörenin kalkınmada öncelik derecesi ve gelişmişlik durumu, öğrencinin ailesinin gelir düzeyi, eğitim bölgesinin öğrenci sayısı, desteklenen öğrenci ve öğrencinin gideceği okulun başarı seviyeleri ile öncelikli öğrenciler gibi ölçütler ayrı ayrı veya birlikte dikkate alınarak verilmesi amaçlanmakta, destek verilecek bölge, okul ve öğrenciye ilişkin temel özellikler çerçevesinde 5580 sayılı Kanun uyarınca açılan özel eğitim kurumlarının resmî okulların öğrenci yükünü de azaltarak sürdürülebilir kalitede eğitim vermeleri sağlanmakta, sosyal devlet ilkesi gereği başarılı ve ihtiyaç sahibi öğrencilerin nitelikli eğitim almaları amaçlanmakta, böylece desteğin nesnel ölçütlere göre verilmesi öngörülmektedir.
Söz konusu eğitim öğretim hizmetini sunan veya yararlananların, gerçek dışı beyanda bulunmak suretiyle fazladan eğitim ve öğretim desteği ödenmesine sebebiyet verilmesi durumunda bu tutarların 6183 sayılı Kanun hükümlerine göre Maliye Bakanlığı tarafından tahsili öngörülmektedir.
Dönüşüm programı kapsamındaki kurumları, aynı amaç ve niteliklerinin korunması şartıyla devir alanlar, bu madde hükümlerinden Bakanlığın izni ile yararlandırılacaktır.
Dönüşüm sürecinin bitiminde, dönüşme talebinde bulundukları örgün eğitim kurumunun haiz olması gereken şartları karşılayamayanların kurum açma izinleri iptal edilerek faaliyetlerine son verilmekte, bu durumdaki kurumlardan, teşvik uygulamaları kapsamında yararlandıkları eğitim ve öğretim desteği, istisna, muafiyet ve haklar ile diğer teşviklerin parasal tutarının, ilgili teşvikten yararlandırılma tarihinden itibaren 6183 sayılı Kanunun 51 inci maddesine göre hesaplanacak gecikme zammı ile birlikte bir ay içerisinde ödenmesi hükme bağlanmaktadır.
Gökhan / Bu madde kapsamında Bakanlıkta istihdam edileceklerde aranacak şartlar, eğitim ve öğretim desteğinin verilmesine ilişkin ölçütler, desteğin verileceği eğitim kurumu türleri, eğitim kademeleri ve kurumlar itibarıyla verilecek destek tutarları, eğitim ve öğretim desteğinin kontrol ve denetimi ile maddenin uygulanmasına ilişkin diğer usul ve esasların Maliye Bakanlığı ve Bakanlıkça müştereken hazırlanan yönetmelikle belirlenmesi amaçlanmaktadır.
-
Değişikliğin gerekçesi
Dershaneler, bugün sahip oldukları yasal statüyü 1965 tarihli mülga 625 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanunundan almakla birlikte, zamanla bu Kanunun yürürlüğe girdiği dönemde sahip olmadıkları “okula takviye kursları” biçimine doğru hızlı bir dönüşüme girmişlerdir. Bu dönüşüm sonucunda da toplum tarafından adeta öğrenci seçme sınavları yönünden okullarda yürütülen eğitim öğretim faaliyetine alternatif olarak görülmeye başlanmışlardır. Bu durumun ise zamanla 3 Mart 1924 tarihinde Tevhid-i Tedrisat Kanunu ile son verilen eğitimde ikiliğin bir benzerini ortaya çıkardığı gözlemlenmiştir.
Geçen yıllar itibarıyla dershaneye giden veya gitmeyen öğrenciler arasında fırsat eşitsizliği ortaya çıkması ve en önemlisi eğitim ve öğretim politikalarını olumsuz etkilemesi nedenleri ile dershanelerin eğitim sistemimizde yarattığı bu ikiliğe son verilmesi gerektiği görülmüştür. Nitekim, öğrencilerin sınavlardaki başarısının dershanenin başarısı olduğuna inandırılarak toplum, adeta okul ve öğretmenden soğutulmaktadır.
Öğrenciler açısından bakıldığında, okula ayrılan zamandan kalan vakitlerini dershanelerde geçiren öğrencilerin sosyal beceri gelişimini sağlayacak etkinliklerden uzak kaldığı ve hem akademik yönden gelişim sağlamalarının hem de sosyal becerilerini geliştirmelerinin aynı anda mümkün olmadığı görülmektedir. Bu anlamda müfredat dışı okuma, sosyal, sanatsal veya sportif uğraşlar, değişik faaliyet ve projelere katılım, üniversite veya lise giriş sınavları açısından bir zaman kaybı olarak görülmekte, bu da kendini ifade etmede zorlanan, sorun çözme becerisi yeterince gelişmemiş, sosyal etkinlik deneyimi olmayan, toplumdan kopuk, ortaöğretimin temel amaçları ile yoğrulmamış bir ortaokul ve lise öğrencisi görüntüsünün ortaya çıkmasına neden olmaktadır. Okula ve sonrasında dershaneye gitmek zorunda olan öğrencilere dinlenme fırsatı sunulması gerektiği de bir diğer gerçektir.
Dershanede çalışan öğretmenler açısından konuya bakıldığında ise, bu sektörde çalışan öğretmenlerin ilerleyen yıllarda başka bir mesleğe yöneldikleri veya özel sektörden kamu sektörüne geçerek kendilerini garantiye almak istedikleri, nitekim bu kişilerin Devlet memuru öğretmenlerin tatil süresi, maaşları ve sosyal hakları ile kıyaslandığında daha dezavantajlı konumda oldukları, ayrıca her sene sözleşmelerinin yenilenmesi, güvenceden yoksun olmaları, ücretlerinin düşük olması ve terfi sisteminin olmaması gibi sebeplerden ötürü çalışma şartlarının oldukça olumsuz olduğu da izlenmiştir.
Bu hususların yanısıra, dershanelerin amaçları ile Millî Eğitim amaçları arasında farklılıklar olduğu da zaman içerisinde gözlemlenmiştir. Yasalara aykırı davranışlar, ilkesiz ücret indirimleri, kaçak öğretmen çalıştırmaları, seviye belirleme sınavlarını amacından saptırmaları, sınavlara öğrenci hazırlamaktan ve öğrencileri zayıf oldukları derslerden yetiştirme statüsünden başka statülerinin olmaması dershanelerin rekabet koşulları içerisinde kendilerinin yarattığı başlıca sorunlar olarak karşımıza çıkmaktadır.
Tüm bu gerekçelerle yapılan düzenleme ile, maddenin yayımı tarihinde mevcut olan bütün dershanelerin ve yeni düzenlemeye uygun olmayan öğrenci etüt eğitim merkezlerinin faaliyetlerinin 1 Eylül 2015 tarihine kadar devam etmesi, bunların özel okullara ve geçici olarak açık öğretim yapan liselere dönüşebilmeleri, gerekli dönüşümü yapabilmeleri için bu kurumlara 2017-2018 eğitim öğretim yılının bitimine kadar süre verilmesi öngörülmektedir.
Gökhan /
-
1/3/2014 tarihli ve 6528 sayılı Kanunun 9 uncu maddesiyle bu bentte yer alan “dershaneleri,” ibaresi yürürlükten kaldırılmış olup, daha sonra Anayasa Mahkemesi’nin 13/7/2015 tarihli ve E.:2014/88, K.: 2015/68 sayılı Kararı ile “dershaneleri,” ibaresinin yürürlükten kaldırılması iptal edilmiştir.
Değişikliğin gerekçesi
Madde ile, 5580 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanunundan dershane tanımı çıkarılmakta, bu şekilde Millî Eğitim Bakanlığı onayı ile ortaöğretime veya yükseköğretime giriş sınavlarına veya bu sınavlar kapsamındaki derslere hazırlık niteliğinde kurs açılması da imkân dışına çıkarılmaktadır.
Diğer taraftan, “çeşitli kurslar” tanımı değiştirilerek bu kursların ortaöğretime veya yükseköğretime giriş sınavlarına hazırlık niteliğinde olmamak kaydıyla, kişilerin sosyal, sanatsal, sportif, kültürel ve mesleki alanlarda bilgi, beceri, dil, yetenek ve deneyimlerini geliştirmek, isteklerine göre serbest zamanlarını değerlendirmek amacıyla faaliyet gösterebilecekleri hükme bağlanmıştır.
Madde ile ayrıca, öğrenci etüt eğitim merkezleri oniki yaş ve altındaki öğrencilere yönelik olarak faaliyet gösterecek şekilde yeniden düzenlenmiş, “okul” tanımına, dönüşüm programına alınan kurumların dört yıllık geçiş sürecine mahsus olmak üzere açık öğretim yapan liseler de eklenmiştir.
-
-
6 Şubat 2014
-
Değişikliğin gerekçesi
Madde ile, 8/2/2007 tarihli ve 5580 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanununun 13 üncü maddesinin üçüncü fıkrasında düzenleme yapılarak ilgili mevzuat uyarınca harp veya vazife malulü sayılanların ilk ve orta Öğretim çağındaki çocukları ile haklarında korunma, bakım veya barınma kararı verilen çocukların ülkelerine ve dünyaya yararlı birer vatandaş olmaları, kendilerini geliştirme ve eğitimlerinde imkân ve fırsat eşitliğinin sağlanabilmesi için Devletin tüm imkânlarından faydalanması amaçlanmaktadır.
murat /
-
-
22 Mayıs 2013
-
4 Temmuz 2012
-
25 Kasım 2010