Sınai Mülkiyet Kanunu (SMK)

Madde ile, Kanunun amaç ve kapsamı belirlenmiştir. Bu çerçevede sınai mülkiyet haklarından marka, coğrafi işaret, tasarım, patent ve faydalı model ile sınai mülkiyet hakkı kapsamında yer almayan geleneksel ürün adlarına ilişkin hakların korunması hususu Kanunun amacı olarak düzenlenmiştir.

MADDE, 2- Madde ile, Kanunda yer alan bazı terimler ile ibarelerin tanımlanması öngörülmüştür.

Madde ile, Kanunla sağlanan korumadan kimlerin yararlanabileceği düzenlenmiştir.

Ticaretle Bağlantılı Fikri Mülkiyet Anlaşması (TRIPSY'nın 15 inci maddesi ile yeni 2015/2436 sayılı Avrupa Birliği (AB) Marka Direktifi ve 2015/2424 sayılı AB Marka Tüzüğüne uygun olarak madde metni düzenlenmiştir. 556 sayılı Markaların Korunması Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamede yer alan çizimle görüntülenebilme şartı yerine yeni marka türlerinin tesciline de imkân verebilecek şekilde işaretin, marka sahibine sağlanan korumanın konusunun açık ve kesin olarak anlaşılmasını sağlayabilecek şekilde sicilde gösterilebilir olması şartı eklenmiştir. Böylelikle pek çok ülkede tescili kabil görülen ses markaları, hareketli markalar gibi geleneksel olmayan marka çeşitlerinin tescili açısından zorluk yaratan çizimle görüntülenebilme şartı yerine, mehaz AB düzenlemesindeki esnek yaklaşım benimsenmiştir. Bu kapsamda markanın sicilde gösleriminin erişilebilir, kalıcı, somut olması ve korumanın konusunun yetkili makamlar ve halk tarafından açık ve kesin olarak anlaşılmasını sağlayacak biçimde olması gerekmektedir. Marka olabilecek işaretlerin markanın asli işlevi olan ayırt etme şartını da yerine getirmesi gerekmekiedir. Marka olabilecek işaretler sayılırken, 556 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin $ inci maddesine benzer şekilde sınırlı bir sayma yöntemi benimsenmemiş, “her tür işaret” ibaresi kullanılmak suretiyle marka olabilecek işaretlerin madde hükmünde sayılanlarla sınırlı olmadığı ifade edilmiştir.

Marka, bir teşebbüsün mal veya hizmetlerini, diğer teşebbüslerin mal veya hizmetlerinden ayırt ctmeye yarayan işarettir. Marka olarak kullanılabilecek işaretlerin seçiminde serbesti olmasına rağmen tescil edilebilirlik bakımından bazı kısıtlamalar getirilmiştir. Maddede, daha çok kamu yararı ile ilgili görülen ve Enslitü tarafından resen incelenen ret nedenleri yer almaktadır.

Maddenin birinci fıkrasının (a) bendi, 4 üncü maddede belirtilen şartları sağlamayan işaretlerin marka olarak tescil edilemeyeceğini düzenlemektedir. 4 üncü maddede, marka olabilecek işaretlere yer verilmiş olup bir markanın, ayırt ediciliğe sahip olması markanın en önemli niteliği olarak belirlenmiştir. Marka olarak tescil edilecek bir işaret, teşebbüsün mal veya hizmetlerini diğerlerinden ayırt etme özelliğine sahip olmalıdır. Bunun yanında, işaretin marka olarak tescil edilebilmesi için sicilde gösterilebilir olması gerekmektedir. Bu niteliklere sahip olmayan işaretin marka olarak tescil edilmesi mümkün bulunmamaktadır.

Maddenin birinci fıkrasının (b) bendinde, sicilde gösterilebilir olmasına rağmen ilgili mal veya hizmetler için ayırt ediciliğe sahip olmayan, dolayısıyla tüketiciler tarafından marka olarak algılanmayacak işaretlerin tescil edilemeyeceği düzenlenmiştir. 2015/2424 sayılı AB Marka Tüzüğünün 7 nci maddesinde marka olarak tescil edilemeyecek herhangi bir ayırt edici niteliğe sahip olmayan işaretler benzer şekilde düzenlenmiştir.

Maddenin birinci fıkrasının (c) bendinde başvurusu yapılan mal veya hizmet açısından tanımlayıcı olan, herkesin kullanımına açık tutulması gereken ve hiç kimsenin tekeline verilemeyecek işaretlerin tescil edilemeyeceği düzenlenmiştir. Söz konusu işaretleri, münhasıran veya esas unsur olarak içeren markaların ret nedeni olarak yer alması, rekabetin bozulmasının ve diğer üreticiler ile tüketicilerin bundan zarar görmesinin önlenmesine yönelik olarak tercih edilmiştir. 2015/2424 sayılı AB Marka Tüzüğünün 7 nci maddesinde aynı hüküm yer almaktadır.

Maddenin birinci fıkrasının (ç) bendinde, tescil edilmiş veya daha önce tescil için başvurusu yapılmış bir markanın aynı ya da ayırt edilemeyecek kadar benzerinin, aynı veya aynı türdeki mal veya hizmetlerle ilgili olarak reddi öngörülmüştür. Sicile kayıtlı önceki marka sahiplerinin haklarının korunmasını amaçlayan bu hüküm büyük oranda 556 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameden alınmıştır.

Maddenin birinci fıkrasının (d) bendinde ortak kullanıma ait, ticaret alanında herkes tarafından kullanılan veya belirli bir meslek, sanat veya ticaret grubuna mensup olanları ayırt cimeye yarayan işaret veya adlandırmaları içeren işarcilerin tescil edilemeyeceği düzenlenmiştir. Söz konusu işaretleri münhasıran veya esas unsur olarak içeren markaların ret nedeni olarak yer alması üreticiler ile tüketicilerin bundan zarar görmesinin önlenmesine yönelik olarak tercih edilmiştir. 2015/2424 sayılı AB Marka Tüzüğünün 7 nei maddesinde aynı hüküm yer almaktadır.

Maddenin birinci fıkrasının (e) bendi, 2015/2424 sayılı AB Marka Tüzüğünün 7 nci ve Alman Marka Kanununun $ inci maddesinde aynen yer almaktadır. Böylelikle malın özgün doğal yapısından kaynaklı olarak ortaya çıkan şeklini ya da başka bir özelliğini veya teknik bir sonucu elde etmek için zorunlu olan veya mala asli değerini veren şekli ya da başka bir özelliğini, münhasıran içeren işaretler marka olarak tescil edilemeyecektir. Örneğin, otomobil lastiği, portakal gibi doğası geroği başka şekillerde olamayacak şekilleri münhasıran içeren işaretler ilgili mallar açısından marka olarak tescil edilemez. Ancak bunlara özgün bir şekil verildiğinde marka olarak tescili mümkün olabilecektir.

Maddenin birinci fıkrasının (f) bendi, mal veya hizmetin niteliği, kalitesi veya coğrafi kaynağı gibi konularda halkı yanılgıya düşürecek markaların tescil edilemeyeceğini hükme bağlamış olup 2015/2424 sayılı AB Marka Tüzüğünün 7 nci maddesinde ve Alman Marka Kanununun $ inci maddesinde aynen yer almaktadır. Burada önemli olan, işaretin ortalama algılama seviyesine sahip tüketiciyi yanıltıcı nitelikte olup olmadığıdır.

Maddenin birinci fıkrasının (g) bendinde, ülkemizin de taraf olduğu Paris Sözleşmesinin 2 nci mükerrer 6 ncı maddesi uyarınca reddedilmesi gereken marka tescil başvuruları düzenlenmekte olup, hüküm anılan sözleşme uyarınca maddede yer almışlır. Atıf yapılan Paris Sözleşmesinin 2 nci mükerrer 6 ncı maddesi; “Birlik ülkelerine ait arma, bayrak ve diğer hükümranlık belirtilerinin ve bu devletler tarafından kabul edilmiş resmi kontrol ve teminat, işaret ve damgalarının ayrıca diğer armavılık sanalı açısından her çeşit taklitlerin yetkili makamların izni alınmadan gerek fabrika vc ticaret markası ve bu markaları düzenleyen unsurlar olarak tescilini ret veya iptal eylemeyi, uygun tedbirlerle kullanılmasının yasaklanmasını temin hususunda Birlik Ülkeleri mutabık kalmışlardır.” hükmünü amirdir.

Aynı maddenin birinci fıkrasının (b) bendi hükmüne göre, bu yasak, üye devletlerden birinin veya birçoğunun üyesi bulunduğu hükümetler arası örgütlerin emareleri, kısaltılmış kelimeleri ya da diğer amblemleri, bayrak ve armaları hakkında da uygulanır.

Maddenin birinci fıkrasının ($) bendi ile Paris Sözleşmesinin 2 nci mükerrer 6 ncı maddesi kapsamı dışında kalan ancak kamuyu ilgilendiren, tarihi ve kültürel değerler bakımından halka mal olmuş diğer işaretler ile yetkili mercilerin tescil izni vermediği armaları, nişanları veya adlandırmaları içeren işaretlerin tescil edilemeyeceği vazedilmiş olup benzer hüküm 2015/2424 sayılı AB Marka Tüzüğünün 7 nci maddesinde de yer almaktadır.

Örneğin, Fatih Sultan Mehmet gibi halka mal olmuş tarihi, kültürel değerlerin marka olarak tescili mümkün değildir.

-u— Maddenin birinci fıkrasının (h) bendi ile, dini değerleri veya sembolleri içeren işaretlerin marka olarak tescil edilemeyeceği hüküm altına alınmıştır. Bu hükümle dini sembollerin ticari çıkarlar için kullanılmasının önlenmesi amaçlanmıştır.

Maddenin bitinci fıkrasının (1) bendi ile kamu düzenine veya genel ahlaka aykırı marka tescil taleplerinin reddi düzenlenmiş olup, benzer düzenleme 2015/2424 sayılı AB Marka Tüzüğünün 7 nci maddesinde de yer almaktadır.

Maddenin birinci fıkrasının (i) bendi ile tescilli bir coğrafi işaretten oluşan veya tescilli bir coğrafi işareli içeren markaların tescil edilemeyeceği hüküm altına alınmış olup, bu düzenleme ile müstakil bir sınai mülkiyet hakkı olan coğrafi işaretlerin korunması amaçlanmıştır. Koruma kapsamı tescilli coğrafi işaretin ilgili olduğu mal veya hizmetler gözetilerek belirlenecektir.

Maddenin ikinci fıkrasında, kullanım sonucu ayırt edicilik kazanmış markaların birinci fıkranın (b), (o) ve (d) bentlerine göre reddedilememe hali düzenlenmiş olup, hüküm AB Marka Tüzüğünde de aynen yer almaktadır. Böylece temelde ayırt edici niteliği bulunmayan bir işarete kullanım sonucunda ayırt edicilik kazandıran ve onu marka haline getiren müteşebbis korunmuştur.

Maddenin üçüncü fıkrasında ise bir marka tescil başvurusunun, önceki marka sahibinin başvurunun tesciline açıkça muvafakat ettiğini gösteren noter onaylı belgenin Enstitüye sunulması halinde birinci fıkranın (ç) bendine göre reddedilemeyeceği ve muvafakatnameye ilişkin usul ve esasların yönetmelikle belirleneceği hükme bağlanmıştır.

Söz konusu hükümle birbirleriyle ekonomik veya diğer yönlerden bağlı olanlar başta olmak üzere, başvuru sahiplerinin piyasada birlikle var olma yönünde ortaya koydukları iradenin korunması amaçlanmıştır.

MADDE, 6- 556 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede de aynen yer alan bu hüküm 2015/2436 sayılı AB Marka Direktifinin 5 inci maddesi ile uyumludur.

Maddenin birinci fıkrasında, aynı veya karışıklığa yol açabilecek derecede benzer marka başvurularına itiraz düzenlenmiştir. Hüküm, 2015/2424 sayılı AB Marka Tüzüğünde de yer almaktadır.

Ticari vekil veya temsilcinin, marka sahibinin izni olmadan markanın aynı veya ayırt edilemeyecek kadar benzerinin kendi adına tescili için başvuruda bulunması ve geçerli bir gerekçe gösterememesi halinde marka sahibinin itirazını düzenleyen ikinci fıkra, 2015/2436 sayılı AB Marka Direktifinin 5 inci maddesinin üçüncü fıkrasının. (b) bendine uygun bulunmaktadır. Mevcut düzenlemeden farklı olarak itiraz edilen başvuru ile itiraza konu marka arasındaki benzerlik derecesini belirlemek amacıyla madde metnine bu belirliliği sağlayacak şekilde bir ekleme yapılmıştır.

Maddenin üçüncü fıkrasında, daha önce kullanılan tescilsiz bir marka veya ticari işaretin sahibi tarafından yapılabilecek itirazlar üzerine işaret için hak elde edilmişse başvurunun reddedileceği düzenlenmiştir. Burada işaretin markasal kullanımı aranacaktır.

Maddenin dördüncü fıkrasında, niteliği gereği nispi bir hak içeren Paris Sözleşmesinin 1 inci mükerrer 6 ncı maddesi bağlamındaki tanınmış markaların aynısı veya benzeri niteliğindeki marka başvurularının itiraz üzerine reddedileceği hükmü düzenlenmiştir. Buna göre Türkiye'de Paris Sözleşmesinden yararlanacağı kabul olunan bir şahsa ait olduğu ve aynı veya benzeri ürünlerde kullanıldığı herkesçe bilindiği mütalaa edilen bir markanın karışıklığa meydan verebilecek surette örneğini, taklidini veya tercümesini yapan bir marka başvurusu tescili itiraz üzerine reddedilecektir. Bu düzenleme ile daha önce mutlak ret nedenleri arasında yer alan bu husus, AB ve uluslararası uygulamalarla uyumlu olacak şekilde nispi ret nedenleri arasına eklenmiştir.

Maddenin beşinci fıkrasında, tanınmış markaların sulandırılması ve tanınmış markalardan haksız yarar elde etme konusu TRIPS ve 2015/2424 sayı li AB Marka Tüzüğü ile uyumlu olarak düzenlenmiştir. Mevcut düzenlemeden farklı olarak başvuru sahibine başvuru yapma konusunda haklı sebepleri olduğunu ileri sürebilme imkânı tanınmış ve fikra kapsamındaki korumanın, şartların sağlanması halinde mal veya hizmetlerin aynı, benzer veya farklı olup olmadığına bakılmaksızın sağlanacağı öngörülmüştür. Madde metninde her ne kadar “Türkiye'de ulaştığı tanınmışlık düzeyi” ifadesi geçmekteyse de bu ifadeden markanın tüm Türkiye'de tanınmış olması gerektiği anlamı çıkmamakta, mevcut olayın özelliklerine göre markanın ilgili tüketici kesimi tarafından Türkiye'nin önemli bir kısmında tanınmış olmasının yeterli olduğunun anlaşılması gerekmektedir.

Maddenin allıncı fıkrasında, marka tescil başvurusunun başkasına ait kişi ismini, ticaret unvanını, fotoğrafını, telif hakkını veya herhangi bir fikri mülkiyet hakkını içermesi halinde hak sahibinin itirazı üzerine başvurunun reddedileceği 2015/2424 sayılı AB Marka Tüzüğüne uyumlu olarak düzenlenmiştir. Fıkrada yer alan fikri mülkiyet hakkı kavramı sınai mülkiyet haklarını da kapsamaktadır.

Maddenin yedinci ve sekizinci fıkralarında ise koruma süresi sona eren markaların başkaları adına tescil edilmek istenmesi durumunda itiraz hakkı, 2015/2424 sayılı AB Marka Tüzüğüne uygun olarak düzenlenmiştir.

Maddenin dokuzuncu fıkrasında kölüniyetle yapılan marka başvurularının itiraz üzerine reddedileceği öngörülmüştür.

Maddenin birinci fıkrasında marka korumasının tescil yoluyla elde edileceği düzenlenmiştir. Bununla beraber, tescilsiz marka sahiplerinin hukuki durumunu düzenleyen istisnai hükümler de Kitapta yer almaktadır. Bu istisnalar kapsamında olan bir kişi, marka tescil başvurusuna itiraz ederek tescili önleme ya da tescil edilmiş ise markanın hükümsüzlüğünü isteme hakkına sahip bulunmaktadır.

Maddenin ikinci fıkrasında marka tescilinden doğan hakkın kapsamı belirtilmiş, üçüncü fıkrada ise marka sahibinin izni olmadan üçüncü kişiler tarafından markanın ticaret alanında kullanımının yasaklanabileceği haller sayılmıştır. 2015/2424 sayılı AB Marka Tüzüğünün 9 uncu maddesi ve Alman Marka Kanununun 14 üncü maddesi dikkate alınarak düzenlenen madde ile mezkur hükümlerle uyum sağlanması amaçlanmıştır.

Maddenin üçüncü fıkrasının (d) bendinde markanın intemelle kullanılması hali düzenlenmiştir. Bu bent, 2015/2424 sayılı AB Marka Tüzüğü ve Alman Marka Kanununda yer almamaktadır. Ancak, interetie marka kullanımının marka hakkı kapsamına girdiği hususunda ulusal ve uluslararası doktrinde ve mahkeme içtihatlarında tam bir görüş birliği mevcuttur. Fiilen karşımıza yeni çıkan bir olgunun, markalar ile ilgili düzenleme yapılırken açıkça vazedilmesinin faydalı olacağı düşüncesiyle mezkur hüküm konulmuştur. Hüküm konulurken aralarında Dünya Fikri Mülkiyet Teşkilatı tahkim ve arabuluculuk merkezinin de bulunduğu internet alan adı ile marka arasındaki uyuşmazlıkları çözen merkezlerin kuralları esas alınmıştır. Bu bağlamda işareti kullanan kişinin, işaretin kullanımına ilişkin hakkı veya meşru bir bağlantısı olmaması şartıyla, işaretin aynı veya benzerinin internete licari etki yaratacak biçimde, alan adı, yönlendirici kod, anahtar sözcük ya da benzeri biçimlerde kullanılması yasaklanmıştır. Türkçeye yönlendirici kod olarak çevrilen kelimenin, internetteki kullanımı “metatag”dır.

Maddenin üçüncü fıkrasının (e) ve (f) bentleri maddeye yeni eklenen bentler olup, bu anlamda özellikle 2015/2436 sayılı AB Direktifine ve uluslararası uygulamalara uyum sağlanmıştır.

Maddenin dördüncü fıkrasında markanın sahibine sağladığı hakların üçüncü kişilere karşı marka tescilinin yayım tarihi itibarıyla hüküm ifade edeceği, başvuru sahibinin tazminat davası açmaya yelkili olacağı ve mahkemenin öne sürülen iddiaların geçerliliğine ilişkin olarak tescilin yayımlanmasından önce karar veremeyeceği düzenlenmiştir.

Maddenin beşinci fıkrası ile, markanın sahibine sağladığı münhasır haklara sınırlamalar getirilmiştir. Söz konusu hüküm, 2015/2424 sayılı AB Marka Tüzüğünün 12 nci maddesinde ve 2015/2436 sayılı AB Marka Direklifinin 14 üncü maddesinde de yer almaktadır. Ancak 556 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede de yer alan hüküm, ifade ediliş biçimi bakımından doktrinde yöneltilen eleştiriler ve Tüzük ile Direktifteki anlam netliğinin Kanun Hükmünde Kararnamede bulunmaması sebepleriyle aslına uygun biçimde yeniden kaleme alınmıştır. Buna göre, gerçek kişilerin kendi ad ve adresini belirtmesi, üçüncü kişilerin mal ve hizmetler ile ilgili açıklamada bulunması ve özellikle aksesuar, yedek parça veya eşdeğer parça gibi malların ya da hizmetlerin kullanım amacını göstermek bakımından gereklilik bulunan hallerde markanın kullanılması marka sahibince önlenemeyecek durumlar olarak düzenlenmiştir.

Madde ile, markanın, tescilli marka olduğu belirtilmeden basılı olarak ya da elektronik ortamda sunulan sözlük, ansiklopedi veya başka başvuru eserlerinde jenerik ad izlenimi verecek şekilde yer alması durumunda, marka sahibinin talebine bağlı olarak, yayımcının, elektronik ortamda sunulan eserlerde derhal, basılı eserlerde ise yayımın talebi takip eden ilk baskısında yanlışlığı düzeltmek ya da markayı eserden kaldırmakla yükümlü olduğu düzenlenmiştir. Söz konusu hüküm gereğince tanınmış olan seçimlik hak marka sahibince kullanılacaktır. Hükmün amacı, markanın, tescil kapsamındaki mal veya hizmetlerin jenerik adı haline dönüşmesinin önlenmesidir. 556 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede benzer şekilde yer alan hüküm, 2015/2424 sayılı AB Marka Tüzüğünün 10 uncu maddesinde de yer almaktadır.

Maddede markanın, tescil edildiği mal veya hizmetlerle ilgili olarak kullanılması gereğine açıkça işaret edilmiştir. Ancak maddede söz konusu olan kullanım, markanın tescil edildiği amaç dahilinde, işlevine uygun, yani ticari hayatın içinde, markanın fonksiyonlarının yerine getirilmesi için Türkiye'de kullanımıdır. İngilizcede “genvine use” biçiminde tarif edilen bu kullanım, doktrin ve içlihatta “ciddi biçimde kullanım” olarak yerleşmiştir. Bu nedenle sırf üçüncü kişilerin markayı iptal ettirmesini önlemek amacıyla, markanın evraklar veya ilanlar aracılığıyla kullanılması ve benzeri durumlar madde kapsamında kullanım olarak mütalaa edilmeyecektir.

Markanın kural olarak sahibi tarafından kullanılması gerekir. Madde hükmünde, kullanma zorunluluğu bakımından, markanın tescil tarihinden itibaron beş yıl içinde haklı bir neden olmadan kullanılmaması veya bu kullanıma beş yıl kesintisiz ara verilmesi şeklinde iki ayrı durum düzenlenmiştir. Dolayısıyla, marka sahibinin, haklı sebeplerinin varlığı halinde markanın iptaline karar verilmesini engellemesi mümkündür. Haklı neden, maddede belirtilen sürede markanın kullanılmasını imkânsız kılan hukuki ve fiili engeller olup bu nedenlerin marka sabibinin kusurlu davranışından kaynaklanmaması gerekmektedir.

İkinci fıkrada, birinci fikra anlamında markayı kullanma kabul edilebilecek diğer durumlar sayılmıştır. Bu kapsamda markanın ayırt edici karakteri değiştirilmeden farklı unsurlarla kullanılması ve markanın sadece ihracat amacıyla mal ya da ambalajlarında kullanılması halleri de markayı kullanma olarak kabul edilmiştir. Ayrıca, ikinci fıkranın (a) bendinde düzenlenen markanın ayırt edici karakteri değiştirilmeden farklı unsurlarla kullanılması halinde markanın farklı unsurlarla kullanılan halinin de tescil edilip edilmediğine bakılmayacaktır.

Üçüncü fikrada markanın, marka sahibinin izni ile kullanılmasının da marka sahibi tarafından kullanım olarak kabul edileceği hükme bağlanmıştır.

Maddenin mehazını, 2015/2424 sayılı AB Marka Tüzüğünün 15 inci ve 2015/2436 sayılı AB Marka Direktifinin 16 ncı maddeleri oluşturmaktadır.

Madde ile, ticari vekil veya temsilci adına tescilli markaya ilişkin talepler düzenlenmiştir. Bu kapsamda, marka sahibinin izni olmadan markanın aynı veya ayırt edilemeyecek kadar benzerinin ticari vekil ya da temsilci adına tescilinin yapılması durumunda, ticari vekil veya temsilcinin haklı bir sebebinin olmaması halinde marka sahibi mahkemeden Oomarkasının (o kullanımının Oo yasaklanmasını otalep (edebileceği o gibi söz konusu marka tescilinin kendisine devredilmesini de talep edebileceği hükme bağlanmıştır. 2015/2424 sayılı AB Marka Tüzüğünün 11 inci maddesinde yer alan hüküm 556 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede de yer almaktadır. Kanunda yer alan hüküm, mehaza uygun şekilde düzenlenmiştir.

Maddenin birinci fıkrasında, geçerli bir marka tescil başvurusu yapılması için gerekli belgeler Marka Kanunu Andlaşması hükümleri de dikkate alınarak düzenlenmiştir. Maddenin (b) bendinde marka örneğinin marka tescil başvurusunda bulunması hali düzenlenmiştir. Bu bent kapsamında sunulması gereken marka örneğinin 4 üncü maddede belirtildiği şekilde marka sahibine sağlanan korumanın yetkili merciler ve halk tarafından açık ve kesin olarak anlaşılmasını sağlayacak şekilde sicilde gösterilebilir olması gerekmektedir.

Maddenin ikinci fıkrasında her bir başvuruyla ancak bir markanın tescilinin talep edilebileceği düzenlenmiştir.

Maddenin üçüncü ve dördüncü fıkralarında mal veya hizmetlere ilişkin sınıflandırma ilkeleri belirtilmektedir.

arka tescil başvurusunun, başvuru kapsamında yer alan mal veya hizmetler bakımından başvuru tescil edilene kadar talep üzerine iki veya daha fazla başvuruya bölünebileceği beşinci fıkra ile hükme bağlanmıştır.

Maddenin altıncı fıkrasında marka başvurusunda içerik, marka örneğinde veya mal veya hizmet listesinde değişiklikleri kapsamayan imla hataları ve açık maddi hataların başvuru sahibinin talebi üzerine düzeltileceği öngörülmüştür.

Maddenin yedinci fıkrasında ise başvuruya, sınıflandırmaya ve bölünmeye ilişkin usul ve esasların yönetmelikle belirleneceği ifade edilmiştir.

Madde ile, Paris Sözleşmesinin temel ilkelerinden olan rüçhan hakkı düzenlenmektedir. Rüçhan hakkı, söz konusu Sözleşmeye veya Dünya Ticaret Örgütü Kuruluş Anlaşmasına taraf devletlerden bitinin uyruğunda olan ya da bu devletlerden birinin uyruğunda olmamakla birlikte bunlardan birinde yerleşim yeri veya işler durumda ticari müessesesi bulunan gerçek ya da tüzel kişiler veya haleflerinin, bu devletlerden herhangi birinde yetkili mercilere usulünce uygun olarak yaptığı marka başvurusunu esas alarak, başvuru tarihinden itibaren altı ay içinde diğer üye devletlere başvuru yapması halinde, iki tarih arasında üçüncü kişiler tarafından Paris Sözleşmesi hükümleri kapsamında aynı marka ve aynı mal veya hizmetler için yapılacak marka tescil başvurusunun reddedilmesi sonucunu doğurmaktadır.

Maddenin birinci ve ikinci fıkrasında rüçhan hakkından yararlanacak olan kişiler ve rüçhan hakkından yararlanma usulü hükme bağlanmıştır.

Sergilerde teşhirden doğan rüçhan haklarını düzenleyen üçüncü fıkra, 2015/2424 sayılı AB Marka Tüzüğünün 33 üncü maddesi esas alınarak düzenlenmiştir. Söz konusu hükme göre, tescil başvurusundaki markanın kullanılacağı malları veya hizmetleri Türkiye'de açılan ulusal ya da uluslararası sergilerde ya da Paris Sözleşmesi veya Dünya Ticaret Örgülü Kuruluş Anlaşmasına taraf devletlerde açılan resmi ya da resmi olarak tanınan sergilerde markayla birlikte teşhir eden ve markanın tasdikli örneğini ibraz eden 3 üncü maddede belirtilen gerçek veya tüzel kişiler, teşhir tarihinden itibaren altı ay içinde Türkiye'de aynı markanın tescili için başvuru yapma konusunda rüçhan hakkından yararlanırlar.

Maddenin dördüncü fıkrasında, serginin resmi açılış tarihinden önce markanın kullanılacağı mallar ya da hizmetlerin markayla birlikte teşhir cdilmesi durumunda rüçhan hakkının başlangıç süresi düzenlenmiştir.

Maddenin beşinci fıkrasında birden çok talep halinde sergilerde teşhirden doğan rüçhan hakkından yararlanacak kişinin nasıl belirleneceği düzenlenmiştir.

Maddenin altıncı fıkrasında ise rüçhan hakkına dayanılarak başvuru yapıldığı takdirde, rüçhan hakkının doğduğu tarihten sonra üçüncü kişiler tarafından yapılan ve rüçhan hakkına konu olan marka ile aynı veya ayırt edilemeyecek kadar benzer olan ve aynı veya aynı türdeki mal veya hizmetleri kapsayan başvuruların reddedileceği hükme bağlanmıştır.

Madde, rüçhan hakkının talep edilmesi ve hükmü ile ilgili olup maddenin birinci fıkrasında, rüçhan hakkı talebinin yapılma usulü ve rüçhan hakkı belgesinin verilmesine ilişkin süreler düzenlenmiştir.

Maddenin ikinci fıkrasında, rüçhan hakkının hüküm ve sonuçlarının doğacağı tarihler belirtilmiştir.

Maddenin üçüncü fikrasında bir marka başvurusu için birden fazla rüçhan talebinde bulunulması halinde rüçhan hakkının geçerli olan ilk rüçhan tarihi itibarıyla başlayacağı hükme bağlanmıştır.

Maddenin son fıkrasında ise rüçhan talebine ilişkin usul ve esasların yönetmelikle belirleneceği öngörülmüştür.

Maddenin birinci fıkrası ile, Türkiye'nin taraf olduğu Madrid Protokolü kapsamında yapılan bir uluslararası başvurunun Enstitüye doğrudan yapılan bir başvuruyla aynı sonuçları doğuracağı hükme bağlanmış ve bu başvurunun başvuru tarihinin belirlenme usulü düzenlenmiştir. Ayrıca, aynı tarihli birden çok uluslararası başvurunun bulunması halinde uluslararası tescil numarası küçük olan başvurunun önce yapılmış sayılacağı belirlenmiştir.

Maddenin ikinci fıkrasında uluslararası bir başvurunun, başvuru veya varsa rüçhan tarihinden sonraki bir tarihte yapılmış olan ancak kendisinden daha önceki bir tarihte Enstitüye sunulmuş bir marka başvurusu veya tescilli marka nedeniyle reddedilemeyeceği, sonraki larihli marka başvurusu veya tescilinin, önceki tarihli uluslararası marka başvurusu dikkate alınarak 16 ncı maddenin birinci fıkrası hükmüne göre yeniden değerlendirileceği hükme bağlanmıştır.

Maddenin üçüncü fikrasında ise Madrid Protokolü kapsamında Enstitü tarafından yapılan işlemler için alınacak ücretlerin tebliğ ile belirleneceği öngörülmüştür.

Maddenin birinci fıkrasında marka başvurularının hangi şartlara göre inceleneceği ve başvurunun kesinleşme tarihi belirlenmektedir. Söz konusu fıkrada, 3 üncü ve 11 inci maddelerde belirtilen şartları yerine getirmeyen başvurulara, eksik belgelerin veya bilgilerin tamamlanması için süre verilmesi düzenlenmektedir.

Maddenin ikinci fıkrasında ise başvuru sahibine birinci fıkra kapsamında verilen süreler sonucunda mevcut başvurusunun başvuru tarihini değiştirerek, işlemlere devam edebilme olanağı sunulmuştur. Ayrıca kesinleşme tarihini etkilemeyen eksiklikler de düzenlenmiştir.

Maddenin üçüncü fıkrasında, eksiklikleri süresi içinde gidermemenin sonuçları hüküm aluna alınmıştır. Ayrıca bu fıkrada süresi içinde sınıflara ilişkin ücret eksikliğinin ve rüçhan hakkına ilişkin eksikliklerin giderilmemesi durumları özel olarak düzenlenmek suretiyle bu konularda oluşması muhtemel karışıklıkların önüne geçilmesi amaçlanmıştır.

Maddenin dördüncü fıkrasında başvuru yapma hakkını düzenleyen 3 üncü maddeye yollama yapılarak, bu madde kapsamma girmeyen kişilerin başvurusunun reddedileceği hükme bağlanmaktadır.

Madde ve şartlar düzenlenirken Marka Kanunu Andlaşması hükümleri de dikkate alınmış ve böylelikle Kitap ve Andlaşma arasında uyum sağlanmıştır.

Maddenin birinci fıkrası ile, başvuru şartları eksiksiz olarak yerine getirilmiş marka tescil talebinin 5 inci madde kapsamında incelenmesi ve bunun sonuçları düzenlenmektedir.

Maddenin ikinci fıkrasında, marka başvurusunun Bültende yayımlanmasının şartları düzenlenmiştir.

Maddenin üçüncü fıkrasında ise başvurunun yayımından sonra başvurunun kısmen veya tamamen reddine ilişkin yeni bir karar verilmesi halinde, bu kararın da Bültende ayrıca yayımlanacağı belirtilerek, marka tescil taleplerinin tüm aşamalarının üçüncü kişilerin bilgisine sunulması sağlanmıştır.

Madde ile, marka tescil başvurusunun yayımına karşı üçüncü kişilerin görüş bildirmeleri hususu 2015/2424 sayılı AB Marka Tüzüğünün 40 ıncı maddesiyle uyumlu bir şekilde düzenlenmiştir.

Maddenin birinci fıkrasında, kimlerin, ne zaman üçüncü kişi görüşü sunarak başvurunun yayımının 5 inci maddeye aykırılığı iddiasında bulunabileceği düzenlenmiştir.

Ancak, Kanunun 5 inci maddesinin birinci fıkrasının (ç) bendi, esas olarak önceki hak sahiplerini ilgilendirdiğinden ve bu kişiler için de itiraz müessesesi düzenlendiğinden üçüncü kişi görüşlerine konu olmayacağı maddede açık olarak düzenlenmiştir.

Maddenin ikinci fıkrasında ise üçüncü kişi görüşlerine ilişkin değerlendirmenin sonuçları düzenlenmiştir.

Madde, 2015/2424 sayılı AB Marka Tüzüğünün 4l inci maddesi esas alınarak düzenlenmiştir. Ayrıca, 556 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameden farklı olarak yayıma itiraz ve karara itiraz ayrımına gidilmiştir. Böylelikle 556 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede sadece itiraz başlığı altında yer verilen ve farklı düzenlemeler içeren hükümler arasında var olan çelişki giderilmiştir.

Maddenin birinci fıkrasında, marka tescil başvurusunun 5 inci ve 6 ncı maddelere göte tescil edilmemesi gerektiğine ilişkin yapılacak itirazların şartları düzenlenmektedir.

Maddenin ikinci fıkrasında itirazın şekli, itiraz gerekçelerinin süresi içinde sunulmamasının sonucu ve ayrıca itirazın incelenmesi için gerekli olan şartlar belirtilmiştir.

Madde ile, 556 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 36 ncı ve 2015/2424 sayılı AB Marka Tüzüğünün 42 nci maddeleri dikkate alınarak yayıma itirazların incelenmesi usulü düzenlenmektedir. Bu bağlamda, Enstitü, başvuru sahibinden itiraza karşı görüşlerini bildirmesini isteyeceği gibi gerekli gördüğü takdirde taraflardan ek bilgi ve belge sunmalarını da isteyebilecektir,. Karşı görüşlerin veya istenilen ek bilgi ve belgelerin süresinde Enstitüye sunulmaması halinde ise itirazın mevcut bilgi ve belgeler kapsamında değerlendirileceği hükme bağlanmıştır.

Maddenin ikinci fıkrasında 556 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede yer almayan yeni bir düzenleme yer almaktadır. Düzenlemeye göre, 6 ncı maddenin birinci fıkrası kapsamında yapılan itirazlarda başvuru sahibi itiraz sahibinden, belirli şartlar dahilinde, yayıma itiraz konusu markasını ciddi şekilde kullanmakta olduğuna veya kullanmamaya dair haklı sebepleri olduğuna ilişkin delil sunmasını isteyebilecektir. Fıkrada ayrıca yayıma itiraz eden taraftan talep edilen delilin süresi içinde sunulmamasının sonucu düzenlenmiştir. Bu düzenleme ile tescilli markaların piyasada etkin şekilde kullanılmasının sağlanması ve yayıma itiraz müessesesinin afaki veya kötüniyetli bir şekilde kullanılmasının önüne geçilmesi amaçlanmaktadır.

Maddenin üçüncü fıkrasında, yayıma itirazın incelenmesi neticesinde Enstitünün ilirazı kısmen veya tamamen kabul edebileceği gibi reddedebileceği de hüküm alna alınmıştır.

Maddenin dördüncü fıkrasında, Enstitünün gerekli görmesi halinde tarafları uzlaşmaya teşvik edebileceği ve uzlaşmayla ilgili hususlarda 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu hükümlerinin uygulanacağı hükme bağlanmıştır.

Maddenin beşinci fıkrasında, yayıma itiraza ilişkin usul ve esasların yönetmelikle belirleneceği öngörülmüştür.

2015/2424 sayılı AB Marka Tüzüğünün 58 inci ve devamı maddeleri ile 556 sayılı Kanun Iükmünde Kararmamenin 47 nci ve devamı maddelerinde düzenlenen karara itiraz, ilgisi nedeniyle yayıma itiraz bölümünün devamında yer almaktadır.

Maddenin birinci fıkrasında, Enstitü kararlarından zarar gören tarafların bu kararlara karşı itiraz cdebileceği düzenlenmektedir.

Maddenin ikinci fıkrasında, esas olarak karara itiraz süresi ve usulü ile itiraz süresi içinde gerekçelerin sunulmamasının sonucu düzenlenmiştir. Yine maddenin ikinci fıkrasında itiraz süresinden sonra itiraz gerekçeleri ve itiraza konu vakıanın değiştirilmesi ve genişletilmesi yasağı ile itiraz müessesesinin amacı dışında kullanımının önüne geçilmesi amaçlanmıştır. Bununla beraber, gerekçeler itiraz süresinden sonra değiştirilmese de yeni bilgi, belge veya delil sunulması mümkün olacaktır.

Maddenin birinci fıkrasında, şekli inceleme sonucunda itirazın incelenebilir nitelikte olduğunun anlaşılması halinde Kurulun, itirazın incelenmesi işlemlerini başlatacağı hükme bağlanmıştır. Karara itirazlar, Yeniden İnceleme ve Değerlendirme Dairesi tarafından şekli incelemesi yapıldıktan sonra esasa ilişkin inceleme Kurul tarafından yapılacaktır.

Maddenin ikinci fıkrasında taraflardan ek bilgi ve belge sunmalarının istenebileceği, itirazlara ilişkin taraflardan görüş talep edilebileceği, görüşlerin veya istenilen ek bilgi ve belgelerin süresinde Enstitüye sunulmaması halinde ise itirazın mevcut bilgi ve belgeler kapsamında değerlendirileceği hükme bağlanmıştır.

Maddenin üçüncü fıkrasında, 19 uncu maddenin üçüncü fıkrası uyarınca verilen kararlara karşı yapılan itirazlarda, Kurulun gerekli görmesi halinde tarafları 19 uncu maddenin dördüncü /ıkrasına göre uzlaşmaya teşvik edebileceği hükme bağlanmıştır.

Maddenin dördüncü fıkrasında ise Kurul tarafından itiraz hakkında yapılacak inceleme ve değerlendirme neticesinde, Enstitünün nihai kararını vereceği düzenlenmiştir.

Madde ile, marka başvurusunun tescil edilmesine ve sicile kaydına ilişkin usul ve esaslar düzenlemektedir.

Maddenin birinci fıkrasında, marka başvurusunun tescil edilmesi ve sicile kayıt şartları belirtilmiştir.

Maddenin ikinci fıkrasında, birinci fıkrada belirtilen aşamalardan herhangi biri tamamlanmadan tescil edilen markanın, tescilli bir marka olarak kabul edilmeyeceği, başvuru işlemlerinin tamamlanmayan aşamadan devam ettirileceği ve bu durumun Bültende yayımlanacağı, tekrar tescile karar verilmesi halinde ise daha önce ödenen tescil ücretinin tekrar talep edilmeyceeği hükme bağlanmıştır. Ayrıca, birinci fıkrada belirtilen aşamalardan herhangi biri tamamlanmadan tescil edilen bir markanın tescil durumunun, tescil tarihi üzerinden iki yıl geçmiş olması halinde etkilenmeyeceği yani bu markaların tescilli bir marka olarak kabul edileceği öngörülmüştür.

Maddenin üçüncü fıkrasında, sicilin aleni olduğu belirtilmiş ve sicil örneğinin ücretinin ödenmesi şartıyla verilebileceği hüküm altına alınmıştır.

Maddenin dördüncü fıkrasında ise sicile kayıt, yayımlama ve tescil işlemlerine ilişkin usul ve esasların yönetmelikle belirleneceği hükme bağlanmıştır,

Madde ile, markanın koruma süresi ve markanın yenilenmesi hususları düzenlenmiştir.

Bu kapsamda maddenin birinci fıkrası ile tescilli bir markanın koruma süresinin 556 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 40 ıncı maddesinde ve 2015/2424 sayılı AB Marka Tüzüğünün 46 ncı maddesinde ifade edildiği gibi başvuru tarihinden itibaren on yıl olduğu ve tescile bağlanmış bir markanın yenilenmesi AB Marka Tüzüğünün 47 nci maddesi ve 556 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 41 inci maddesi esas alınarak düzenlenmiş ve AB Marka Tüzüğüyle tam uyum sağlanarak, koruma süresinin onar yıllık dönemler halinde yenilenebileceği öngörülmüştür.

Maddenin ikinci fıkrasında yenileme talebinin yapılmasına ilişkin usul ve süreler düzenlenmiştir.

Maddenin üçüncü fıkrasında, markanın, tescil kapsamında bulunan mal veya hizmetlerin bir kısmı için de yenilenebileceği hükme bağlanmıştır.

Maddenin dördüncü fıkrasında, ortak markalarda yenileme için gruba dahil işletmelerden birinin talebinin yeterli olacağı düzenlenmiştir.

Maddenin beşinci fıkrasında, yenilemenin hüküm ifade edeceği zaman düzenlenmiştir.

Ayrıca, yenilemenin sicile kaydedileceği ve yayımlanacağı öngörülmüştür.

Madde ile, markanın lisans sözleşmesine konu olabileceği düzenlenmiştir. Madde düzenlenirken sözleşme serbestisi prensibi ve 2015/2424 sayılı AB Marka Tüzüğünün 22 nci maddesi esas alınmıştır. Kitapta lisans düzenlenirken sözleşme serbestisi ilkesi çerçevesinde, taraflara lisansın biçimini, süresini, coğrafi bölgesini ve hangi mal ve hizmetler için lisans verileceğini belirleme serbestisi tanınmıştır.

Bu kapsamda maddenin birinci fıkrasında bir markanın kullanım hakkının tescil edildiği mal veya hizmetlerin bir kısmı veya tamamı için lisans sözleşmesine konu olabileceği hükme bağlanmıştır.

Maddenin ikinci fıkrasında lisansın türlerine yer verilmiş olup inhisari olan ve olmayan lisans türlerinin sonuçları düzenlenmiştir.

Maddenin üçüncü fıkrasında sözleşmede aksi kararlaştırılmamışsa lisans sahiplerinin, lisanstan doğan haklarını üçüncü kişilere devtedemeyeceği veya alt lisans veremeyeceği hükme bağlanmıştır.

Maddenin dördüncü fıkrasında lisans verenin, lisans alan tarafından üretilecek malın veya sunulacak hizmetlerin kalitesini garanti altına alacak önlemleri alacağı, lisans alanın, lisans sözleşmesi hükümlerine uymasının zorunlu olduğu, aksi takdirde marka sahibinin tescilli bir markadan doğan haklarını, Jisans alana karşı ileri sürebileceği hükme bağlanmıştır.

Madde ile, bir markanın hükümsüzlük halleri 2015/2436 sayılı AB Direktifi ve 2015/2424 sayılı AB Marka Tüzüğü doğrultusunda yeniden düzenlenmiştir.

Maddenin birinci fıkrası ile hangi hallerde markanın hükümsüz sayılacağı, ikinci fıkrası ile markanın hükümsüzlüğünü mahkemeden kimlerin talep edebileceği belirtilmiştir.

Maddenin üçüncü fikrası ile hükümsüzlük davasının dava tarihinde sicilde kayıtlı marka sahibine veya haleflerine karşı açılacağı ve bu davalarda Enstitünün hasım gösterilemeyeceği düzenlenmektedir Maddenin dördüncü fıkrası ile markanın hükümsüzlüğüne bir istisna getirilmiştir.

Buna göre bir markanın, 5 inci maddenin birinci fıkrasının (b), (c) ve (d) bentlerine aykırı olarak. tescil edilmiş olup da hükümsüzlük davasının açıldığı tarih itibarıyla kullanım sonucunda tescil edildiği mal veya hizmetlere ilişkin olarak ayırt edici nitelik kazanmışsa hükümsüz kılınamayacağı düzenlenmiştir.

Maddenin beşinci fıkrası ile, hükümsüzlük nedenlerinin, markanın tescil edildiği bir kısım mal veya hizmete ilişkin olması halinde, sadece o mal veya hizmet ile ilgili olarak kısmi hükümsüzlüğe karar verileceği hüküm altına alınmıştır. Kısmi hükümsüzlük kararı, marka hakkının tescil kapsamında yer alan mal veya hizmetlerin bir kısmına ilişkindir. Markanın tamamen hükümsüzlüğüne karar verilmesi halinde ise dava konusu yapılan marka tüm unsurları ile birlikte hükümsüz sayılacak ve karar, belirli bir sicil numarasıyla tescilli markanın bütün olarak hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine ilişkin olacaktır. Marka örneğinde yer alan unsurlardan sadece birinin hükümsüzlük kararının verilmesinde etken olması halinde markada yer alan o unsurun hükümsüzlüğüne karar verilemeyecektir. Zira, mahkemenin münferit durumu nazara alarak marka örneğinde yer alan unsurların bölünmesi suretiyle markanın kısmi hükümsüzlüğüne karar vermesi halinde, marka mevzualının diğer hükümleri ile uyumsuzluklar ortaya çıkmakta, bu durum başka marka sahipleri ile yeni ihtilaflar doğmasına sebebiyet vermekte ve yasaklanmış bir tescil fiilinin mahkeme kararıyla gerçekleştirilmesi sonucu doğmaktadır.

Maddenin altıncı fıkrasında 2015/2424 sayılı AB Tüzüğüne paralel olarak sessiz kalma nedeniyle hak kaybı hususu düzenlenmiştir.

Maddenin yedinci fikrasında ise 6 ncı maddenin birinci fikrası uyarınca açılan hükümsüzlük davalarında 19 uncu maddenin ikinci fıkrası hükmünün def'i olarak ileri sürülebileceği ancak bu durumda kullanıma ilişkin beş yıllık sürenin belirlenmesinde dava tarihinin esas alınacağı düzenlenmiştir. Ayrıca, hükümsüzlük kararının geriye dönük etkisine istinaden hükümsüzlüğü istenen markanın başvuru veya rüçhan tarihinde, davacı markası en az beş yıldır tescilli ise davacının ayrıca, söz konusu başvuru veya rüçhan tarihinde 19 uncu maddenin ikinci fıkrasında belirtilen şartların yerine getirildiğini ispallayacağı hükme bağlanmıştır.

Madde ile, bir markanın iptal halleri 2015/2436 sayılı AB Direktifi ve 2015/2424 sayılı AB Marka Tüzüğü doğrultusunda söz konusu yetki Enstitüye verilerek yeniden düzenlenmiştir.

Maddenin birinci fikrası ile hangi hallerde markanın iptal talebine konu olacağı, ikinci fıkrası ile markanın iptalini Enstitüden kimlerin talep edebileceği hüküm altına almıştır.

Maddenin üçüncü fıkrası ile, iptal talebinin, talep tarihinde sicilde kayıtlı marka sahibine veya haleflerine karşı ileri sürüleceği düzenlenmektedir.

Maddenin dördüncü fıkrası ile, markanın, beş yıllık sürenin dolması ile iptal talebinin Enstitüye sunulduğu tarih arasında tescil edildiği mal veya bizmetlerle ilgili olarak ciddi biçimde kullanılmış olması halinde, birinci fıkranın (a) bendine dayanan markanın iptali taleplerinin reddedileceği hükme bağlanmış olup iptal talebinde bulunulacağı düşünülerek kullanımın gerçekleşmesi halinde ise talebin Enstitüye sunulmasından önceki üç ay içinde gerçekleşen kullanımların Enstitü tarafından dikkate alınmayacağı düzenlenmiştir.

Maddenin beşinci fikrası ile, iptal nedenlerinin, markanın tescil edildiği bir kısım mal veya hizmete ilişkin olması halinde, sadece o mal veya hizmet ile ilgili olarak kısmi iptale karar verileceği, marka örneğini değiştirecek biçimde iptal kararı verilemeyeceği hüküm altına alınmışlır.

Maddenin altıncı fikrasında, iptal incelemesi sırasında hak sahibinin değişmesi halinde, sicilde hak sahibi olarak görünen kişiye karşı işlemlere devam edileceği hükme bağlanmıştır.

Maddenin yedinci fıkrasında ise iplal taleplerinin, iptali istenen markanın sahibine bildirileceği, hukuki dinlenilme hakkına uyum sağlanması amacıyla marka sahibinin bir ay içinde talebe ilişkin delillerini ve cevaplarını Enstitüye sunacağı ve söz konusu bir aylık süre içinde talep edilmesi halinde Ensütü tarafından bir aya kadar ek süre verileceği düzenlenmiştir. Ayrıca Enstitünün gerekli gördüğü hallerde ek bilgi ve belge sunulmasını isteyebileceği ve iddia ve savunmalar ile sunulan deliller çerçevesinde dosya üzerinden kararın verileceği hüküm altına alınmıştır.

Madde ile, hükümsüzlük ya da iptal kararlarının ne zamandan itibaren etkili olacağı düzenlenmiştir.

Maddenin birinci fıkrasında, 25 inci maddenin birinci fıkrası gereğince markanın hükümsüzlüğüne karar verilmesi halinde kararın, markanın başvuru tarihinden itibaren etkili olacağı, dolayısıyla markaya Kanunla sağlanan korumanın hiç doğmamış sayılacağı belirtilmiştir.

Maddenin ikinci fıkrasında, 26 ncı madde gereğince markanın iptaline karar verilmesi halinde kararın iptal talebinin Enstitüye sunulduğu tarihten itibaren etkili olacağı ancak talep üzerine, iptal hallerinin daha önceki bir tarihte doğmuş olması halinde iptal kararının bu tarihten itibaren etkili olacağına karar verilebileceği düzenlenmiştir.

Maddenin üçüncü fıkrasında, marka sahibinin ağır ihmali veya kötü niyetli olarak hareket etmesi sebebiyle zarar görenlerin tazminat talepleri saklı kalmak üzere hükümsüzlük kararının ve maddenin ikinci fıkrasının ikinci cümlesinde yer alan iplal kararının geriye dönük etkisinin etkilemeyeceği haller düzenlenmiştir. Bu fıkranın (a) bendinde yer alan uygulanmış kararlar ibaresiyle kastedilen, kesinleşmiş kararın rızaen veya icraen infaz edilmiş olmasıdır.

Maddenin dördüncü fıkrasında hükümsüzlük veya iptal kararından önce kurulmuş ve uygulanmış sözleşmeler uyarınca ödenmiş bedelin, hakkaniyet gereği kısmen ya da tamamen iadesinin istenebileceği hükme bağlanmıştır.

Maddenin beşinci fıkrasında markanın hükümsüzlüğüne ya da iptaline ilişkin kesinleşmiş kararların sadece taraflara değil herkese karşı hüküm doğuracağı hükme bağlanmıştır.

Maddenin altıncı fıkrasında kesinleşen hükümsüzlük. kararlarının mahkeme tarafından Enstitüye resen gönderileceği hüküm altına alınmıştır.

Maddenin yedinci fıkrasında kesinleşmiş bir kararla hükümsüz kılınan ya da iptal edilen markanın sicilden terkin edilerek durumun Bültende yayımlanacağı düzenlenmiştir.

Maddenin birinci ve ikinci fıkraları ile marka hakkının hangi durumlarda sona ereceği, sona ermenin hangi tarihten itibaren hüküm doğuracağı düzenlenmiştir.

Maddenin üçüncü fıkrasında marka sahibinin, markanın tescil kapsamındaki malların veya hizmetlerin tamamından veya bir kısmından vazgeçebileceği, vazgeçmenin şekli ve hüküm doğurma anı düzenlenmiştir.

Maddenin dördüncü fırkasında, marka sahibinin marka hakkından vazgeçmesinin sınırlandığı haller düzenlenmiştir. Bu kapsamda, sicile kaydedilmiş hak ve lisans sahiplerinin izni olmadıkça marka sahibi marka hakkından vazgeçemeyecektir. Ayrıca, marka üzerinde, üçüncü bir kişi tarafından hak sahipliği iddia edilmiş ve bu hususta alınan tedbir kararı sicile kaydedilmişse, bu kişinin izni olmadıkça, marka sahibinin markadan doğan haklardan vazgeçemeyeceği de hükme bağlanmıştır.

Maddenin beşinci fıkrasında ise marka başvurusunun markanın tescil edilmesinden önce, başvuru sahibi tarafından geri çekilebileceği ve marka hakkından vazgeçmeye ilişkin hükümlerin marka başvurusunun geri çekilmesi hakkında da uygulanacağı hükme bağlanmıştır.

Madde ile, marka sahibinin münhasıran yetkisinde olan markayı kullanma hakkına, başkaları tarafından tecavüz edilmesini engellemek amacıyla marka hakkına tecavüz sayılan fiiller tahdidi olarak hükme bağlanmıştır.

Maddenin birinci fıkrasının (a) bendinde, marka hakkının kapsamını belirleyen 7 nci maddeye yollama yapılarak anılan maddenin ihlalinin, yani bu maddede belirtilen biçimlerde marka kullanımının, marka sahibinin izni olmadığı müddetçe, marka hakkına tecavüz oluşturacağı belirtilmiştir. (b) bendinde, markanın aynı veya ayırt edilemeyecek kadar benzerini kullanmak suretiyle markanın taklit edilmesi; (c) bendinde, taklit markayı taşıyan ürünleri bu durumu bildiği veya bilmesi gerektiği halde satan, dağıtan, bir başka şekilde ücaret alanına çıkaran, ithal işlemine tabi tutan, ihraç eden ya da ticari amaçla elde bulunduran veya bu ürüne dair sözleşme yapmak için öneride bulunan kişinin fiili; (ç) bendinde, lisans yoluyla verilmiş hakların izinsiz şekilde genişletilmesi veya üçüncü kişilere devredilmesi; marka hakkına tecavüz filleri olarak düzenlenmiştir. Birinci fıkranın (c) bendinde belirtilen ithal işlemine tabi tutmak fiili ithal etmek fiilini de kapsamaktadır.

Maddenin ikinci fikrasında ise 19 uncu maddenin ikinci fıkrası hükmünün tecavüz davalarında def'i olarak ileri sürülebileceği ancak bu durumda kullanıma ilişkin beş yıllık sürenin belirlenmesinde dava tarihinin esas alınacağı hükme bağlanmıştır.

Madde ile, marka hakkına tecavüz edilmesi halinde verilecek cezalara ilişkin hususlar düzenlenmiştir. Düzenleme yapılırken 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun ve 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun düzenlemeleri ile uyum sağlanması amaçlanmıştır.

Maddenin ilk fıkrasında yer alan “iltibas” kavramı ile “karıştırılma ihtimali” kastedilmektedir.

Maddenin sekizinci fıkrasında, arama ve elkoyma taleplerinin reddine ilişkin itirazların inceleneceği ve karara bağlanacağı mahkemeler düzenlenmiştir.

Maddenin birinci fıkrasında garanti markasının tanımı yapılmış, ikinci fıkrasında ise garanti markasının marka sahibinin veya marka sahibine iktisaden bağlı olan bir işletmenin mal veya hizmetlerinde kullanılmasının yasak olduğu hükme bağlanmıştır.

Maddenin üçüncü fıkrasında ortak markanın üretim veya ticaret veya hizmet işletmelerinden oluşan bir grup tarafından kullanılan işaret olduğu, dördüncü fıkrasında ise ortak markanın gruptaki işletmelerin mal veya hizmetlerini diğer işletmelerin mal veya hizmetlerinden ayırt etmeye yarayan işaret olduğu hükme bağlanmıştır.

Maddenin birinci fıkrasında, Kitapta düzenlenen marka çeşitlerinden garanti markası veya ortak marka talebinde bulunmak için başvuruyla birlikte teknik şartnamenin verilmesinin zorunlu olduğu düzenlenmiştir.

Maddenin ikinci fıkrasında, garanti markası teknik şartnamesinin kapsaması gereken hususlar hüküm altına alınmıştır.

Maddenin üçüncü ve dördüncü fıkralarında, ortak marka teknik şartnamesinin özellikleri ile ortak marka ile ilgili genel hususlar düzenlenmiştir.

Maddenin beşinci fıkrasında, yapılacak olan teknik şartname değişikliklerinin ancak Enstitünün onayıyla uygulanabileceği hükme bağlanmıştır.

Maddenin altıncı fıkrası ile, gatanti markası veya ortak marka tescil talebine eklenen teknik şartnamenin bu maddenin ikinci ve üçüncü fıkralarında belirtilen şartlara uygun olmadığının ya da kamu düzenine veya genel ahlaka aykırı olduğunun Enstitüce saptanması halinde izlenecek prosedür belirlenmiştir. Marka sahibi kendisine verilen sürede teknik şartnamede gerekli değişiklik ve düzeltmeleri yapmazsa garanti markası veya ortak marka başvurusunun reddedileceği hükme bağlanmıştır.

Maddenin yedinci fıkrasında ise marka sahibinin, garanti markası veya orlak markanın, devamlılık arz eder biçimde teknik şartnameye aykırı kullanımını engellemek için gerekli önlemleri almaması sebebiyle ilgili kişilerin, Cumhuriyet savcısının veya ilgili kamu kurum ve kuruluşunun başvurusu üzerine tanman süre içinde söz konusu aykırı kullanımın düzeltilmemesi halinde, markanın iptaline karar verileceği hüküm altına alınmıştır.

Maddenin sekizinci fıkrasında ise teknik şartnameye ilişkin usul ve esasların yönetmelikle belirleneceği düzenlenmiştir.

Madde ile, coğrali işaret ve geleneksel ürün adı korumasına konu olabilecek ürünler düzenlenmiştir.

555 sayılı Coğrafi İşaretlerin Korunması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname ile sadece coğrafi işaretlere koruma sağlanmaktadır. Kanun ile coğrafi işaretlerin yanı sıra geleneksel ürün adlarına da koruma sağlanması öngörülmüştür. Düzenleme yapılırken, 1151/2012 sayılı Tarım Ürünleri ve Gıda Maddeleri Hakkındaki Kalite Düzenlemelerine ilişkin AB Konsey Tüzüğü örnek alınmıştır.

Anadolu kültürünün zengin birikimi dikkate alındığında, geleneksel özellik taşıyan çok sayıda ürünümüzün bulunduğu bilinmekte ve söz konusu ürünlerden coğrafi işaret kapsamına (o girmeyenlerin ogeleneksel ürün adı olarak tescile konu olabileceği değerlendirilmektedir. Bu ürünlere koruma sağlanmasının kırsal kalkınmanın gelişmesi ve ülkemize özgü geleneksel ürünlerin üretimine ilişkin yöntemlerin ve kültürümüze ait öğelerin nesilden nesile aktarılması ve standart ürelim prosedürlerinin belirlenerek garanti altına alınması bakımından ülkemiz menfaatine olduğu düşünülmüştür.

Madde ile, menşe adı, mahreç işareti ve geleneksel ürün adının özellikleri düzenlenmiştir.

İkinci fıkrada, coğrafi yer adı içermese de günlük dilde yerleşmiş ve gerekli şariları taşıyan adların menşe adı veya mahreç işareti olabileceğine ilişkin istisna hükmü düzenlenmiştir. 555 sayılı Kanun Hükmünde Karamameden farklı olarak, daha önce sadece menşe adı olarak tescil edilebileceği hükme bağlanan “coğrafi bir yer adı içermeyen adların”, mahreç işareti olarak da tescil edilebileceğine yönelik düzenleme yapılmıştır.

Maddenin üçüncü fıkrasında ise geleneksel ürün adları 1151/2012 sayılı AB Tüzüğüne uyumlu olacak şekilde tanımlanmıştır.

Madde ile, tescil edilmeyecek adlar, diğer bir deyişle koruma kapsamına alınamayacak olan durumlar belirlenmiştir. Madde ile ayrıca, coğrafi işaret ve geleneksel ürün adlarının korunmasına ilişkin hükümler içeren 1151/2012 sayılı AB Tüzüğüne de uyum amaçlanmıştır.

Maddenin birinci fikrasında coğrafi işaret olarak tescil edilmeyecek adlar düzenlenmiştir. 555 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede tescil edilemeyecek adlar arasında sayılan “ürünün gerçek kaynağı konusunda halkı yanıltabilecek olan bitki türleri, hayvan soyları ve benzeri adlar” şeklindeki ifade “ürünün gerçek kaynağı konusunda halkı yanıltabilecek olan bitki tür ve çeşitleri, hayvan ırkları ve benzeri adlar” şeklinde değiştirilmiştir. Ayrıca, önceden tescilli bir ad ile kısmen veya tamamen eş sesli olan ve tüketiciyi yanıltabilecek nitelikteki ibarelerin tescile konu olamayacağı da maddede düzenlenmiştir.

Maddenin ikinci fıkrasında geleneksel ürün adı olarak tescil edilemeyecek adların neler olduğu düzenlenmiştir.

Madde ile, coğrafi işaret ve geleneksel ürün adı tescili için başvuruda bulunma hakkına sahip kişiler belirlenmiştir.

Maddenin birinci fıkrasında coğrafi işaret ve geleneksel ürün adı başvurusunda bulunabilecekler düzenlenmiştir. 555 sayılı Kanun Hükmünde Kararmame, ürünün üreticisi olan gerçek veya tüzel kişilere, coğrafi işaret tescili için başvuru hakkı tanımaktadır. Bu durum uygulamada, ürünün taşıdığı özelliklere ait tüm bilgi ve belgeler, ürün şartnamesi, denetleme sistemi gibi konuların tek bir kişi tarafından belirlenmesi sorununa yol açmaktadır.

Bu nedenle tescil başvurularının, 1151/2012 sayılı AB Tüzüğündeki üretici tanımına uygun olarak ürünün üreticilerinden oluşan ve kanuni oluşumuna bakılmaksızın üretici grupları tarafından yapılabileceği düzenlenmiştir. Ancak ürünün tek bir üreticisi olduğunun ispat edilmesi halinde tek bir üreticiye de başvuru yapma imkânı tanınmaktadır. Ayrıca ürünle ilgili olarak kamu yararına çalışan dernekler, vakıflar ve kooperatifler ile ürün veya ürünün kaynaklandığı coğrafi alan ile ilgili kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının da başvuruda bulunabileceği hükme bağlanmıştır.

İkinci fikrada ise üretici ve üretici grupları tanımlanmıştır.

Madde ile, Kanun kapsamında gerçekleştirilecek coğrafi işaret ve geleneksel ürün adı başvurularında sunulması gereken bilgi ve belgeler belirlenmiştir.

Maddenin birinci fıkrasında coğrafi işaret başvuruları, ikinci fıkrasında ise geleneksel ürün adı başvuruları için sunulması gereken bilgi ve belgeler yer almaktadır. Bu kapsamda esas olarak başvuru yapanın kimliği, ütünün coğrafi işaret veya geleneksel ürün adı tanımlarına uygunluğu, coğrafi alanı, ürünün tanımı ve fiziksel, mikrobiyolojik ve benzeri özellikleri, üretim metodu ve denetleme biçimi gibi unsurların başvuruda sunulması gerektiği belirtilmiştir.

Maddenin üçüncü fıkrasında coğrafi işaret ve geleneksel ürün adı başvurularına ilişkin usul ve esasların yönetmelikle belirleneceği öngörülmüştür.

Madde ile, başvurunun incelenmesi ve yayımına ilişkin usul ve esaslar düzenlenmiştir.

Maddenin birinci fıkrasında Enstitüye yapılan başvuruların 33 ila 37 nci ve 39 uncu maddeler çerçevesinde inceleneceği, ikinci fıkrasında ise başvuru yapanın kimliğine yönelik bilgilerin başvuruda bulunmaması halinde, başvurunun yapılmamış sayılacağı ve Enstitünün nihai kararı niteliğinde olan bu kararın 40 ıncı madde kapsamında itiraza konu olamayacağı belirtilmiştir.

Maddenin üçüncü fıkrasında, 37 nci maddede istenen bilgi ve belgelerde eksiklik olduğu tespit edilmesi halinde başvuru yapanlara, söz konusu eksikliklerin giderilmesi için bildirimde bulunulacağı, eksik bilgi ve belgelerin süresi içinde gönderilmemesi veya gönderilen bilgi ve belgelerin şartları karşılamaması halinde başvurunun reddedileceği ve talop edilmesi halinde eksikliklerin giderilmesi için iki defayı geçmemek üzere ek süre verileceği düzenlenmiştir.

Kanun kapsamında birçok ürün çeşidi için tescilin mümkün olması nedeniyle inceleme sırasında başvurularla ilgili teknik bilgilerin kanıtlanmasına ihtiyaç duyulmaktadır. Maddenin dördüncü fıkrasında bu duruma ilişkin olarak teknik bilgilerin değerlendirilmesi amacıyla ilgili kurum veya kuruluşlardan görüş talep edileceği ve bu görüşe ilişkin ücret talep edilmesi halinde söz konusu ücretin başvuru yapan tarafından ödeneceği hükme bağlanmıştır.

555 sayılı Kanun Hükmünde Kararmame uyarınca başvurulardaki bilgiler Resmi Gazete, yerel gazete ve yüksek tirajlı gazetelerde yayımlanmaktadır. Bu şekildeki ilan işlemi yüksek maliyet getirdiğinden; maddenin beşinci fıkrasında ilan maliyetinin azaltılması amacıyla başvuruların Bültende yayımı öngörülmüştür. Böylelikle yayım işlemleri açısından diğer sınai mülkiyet hakları ile uyum sağlanmıştır.

Maddenin altıncı fıkrasında başvurunun incelenmesi ve yayımına ilişkin usul ve esasların yönetmelikle belirleneceği öngörülmüştür.

Maddede yabancı ülke kaynaklı başvurulara yönelik şartlar, TRIPS'in coğrafi işaretlere ilişkin hükümleri de gözönüne alınarak düzenlenmiştir.

Birinci fıkrada, uluslararası anlaşma hükümleri saklı kalmak kaydıyla, yabancı ülke kaynaklı coğrafi işaret veya geleneksel ürün adı başvurularına Kanun hükümlerinin uygulanmasında 37 nci maddede sayılan başvuru şartlarına ilave olarak aranan Şşarllar belirlediğinden “ayrıca” ibaresi kultanılmıştır. Yabancı ülke kaynaklı başvurularda istenecek bilgi ve belgeler Türkiye'den yapılan başvurulardan farklılık arz etmediğinden, Kanunda bu madde kapsamında sadece ilave şartların sayılması uygun görülmüştür.

İkinci fıkrada, yabancı ülke kaynaklı coğrafi işaret veya geleneksel ürün adı başvurusunun Türkiye'de korunan bir coğrali işaret veya geleneksel ürün adı ile aynı olması durumunda incelemenin ne şekilde yapılacağı düzenlenmiştir. Değerlendirmede tüketici nezdindeki karıştırma ihtimalinin dikkate alımacağı ve bu coğrafi işaretlerin ve geleneksel ürün adlarının kullanımına, sadece üretildiği kaynak ülkenin açık ve görülebilir bir şekilde etikette belirtilmesi halinde izin verileceği hükme bağlanmıştır.

Madde ile, itiraz ve itirazların incelenmesine ilişkin usul ve esaslar düzenlenmiştir.

Maddenin birinci fıkrasında inceleme aşamasında reddedilen başvurular için başvuru yapanlara, kararın bildirim tarihinden itibaren iki ay içinde itiraz edebilmesi imkânı getirilmiştir. Fıkra hükmüne göre bu itirazın gerekçeli ve yazılı olarak yapılması gerekmektedir.

İkinci fıkrada, 555 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede Resmi Gazetede yayım tarihinden itibaren altı ay olan itiraz süresi üç aya indirilerek kısaltılmıştır. Bu düzenleme ile inceleme ve tescil süresinin kısaltılması amaçlanmıştır. Karara yapılacak itirazlarda olduğu gibi, yayımlanan başvurulara yapılacak itirazlarda da itirazın gerekçeli ve yazılı olması gerektiği hususu belirtilmiştir. Ayrıca itiraz edebilecek kişiler bakımından 48 inci madde kapsamında önceki tarihli hak sahiplerinin de itiraz edebileceği hususu düzenlenmiştir. Ayrıca başvuru yapana itiraz yapıldığına ilişkin bilgi verilerek görüşünün isteneceği düzenlenmiştir.

Üçüncü fıkrada, itiraz ücretinin ödenmemesi durumuna ilişkin yaptırım düzenlenmiştir. Yayımlanan başvurulara karşı kamu kurum ve kuruluşlarınca yapılacak itirazların kamu yararı gözetilerek yapıldığı görüşünden hareketle, itiraz inceleme ücreti ile itirazla ilgili olarak Enstitünün yapacağı hizmetler karşılığı ücret alınmaması öngörülmüştür.

Dördüncü fıkrada, itirazların Kurul tarafından değerlendirileceği, Kurulun itirazda ileri sürülen hususların değerlendirilmesi için ilgili kurum ve kuruluşlardan görüş talep edebileceği ve bu görüşe ilişkin ücret talep edilmesi halinde söz konusu ücretin itirazı yapan taralından ödeneceği hükme bağlanmıştır.

Beşinci fıkrada, Enstitünün gerekli gördüğü hallerde başvuru yapan ile itiraz sahibini uzlaşmaya teşvik edebileceği düzenlenmiştir. Bu madde ile idari aşamadaki uyuşmazlıkların dava aşamasına gelmeden çözülmesi ve 1151/2012 sayılı AB Tüzüğüne uyum amaçlanmıştır.

Altıncı fıkra kapsamında, inceleme neticesinde başvurunun biçim veya kapsamında değişiklik yapılmasına karar verilirse, başvurunun son halinin, değişikliğe uğrayan kısmın ayrıca belirtilmesi suretiyle Bültende yayımlanacağı hususu düzenlenmiştir.

Yedinci fıkra kapsamında, itiraz. incelemesi neticesinde reddedilen başvuruların ret kararının, üçüncü kişileri bilgilendirmek amacıyla Bültende yayımlanacağı düzenlenmiştir.