İçeriğe geç
Yürürlükte Temel kanun 23. hâli

Türk Medeni Kanunu (TMK)

Kanun numarası
4721
Kabul tarihi
22.11.2001
Resmî Gazete
08.12.2001 / 24607
Düstur
5. tertip, cilt 41
Son değişiklik
30.06.2027
Madde sayısı
1019

Dördüncü Kitap

Eşya Hukuku

İkinci Kısım

Sınırlı Aynî Haklar

İkinci Bölüm

Taşınmaz Rehni

Üçüncü Ayırım

İpotekli Borç Senedi ve İrat Senedi

C. Ortak hükümler

Madde 927

V. Borçlunun def'ileri

Borçlu yalnız tescilden veya senetten doğan def'ileri ve istemde bulunan alacaklıya karşı sahip olduğu kişisel def'ileri ileri sürebilir.

Mehaz madde — İsviçre MK m. 849

A. Genel hükümler / VII. Borçlunun def'ileri

1 Borçlu, ancak tapu kütüğüne yapılan tescilden doğan, kendisine takip eden alacaklıya karşı şahsen ait olan veya senetli tasarruf borcu senedinde yazılı olan def'ileri ileri sürebilir.

2 Tasarruf borcu senedi alacağına ilişkin yan hükümler içeren anlaşmalar, ancak tapu kütüğünden ve senetli tasarruf borcu senedinde ayrıca senedin kendisinden anlaşılıyorsa, senedin iyiniyetli bir edinen kişisine karşı ileri sürülebilir.

Özgün metin (Almanca)

1 Der Schuldner kann nur Einreden geltend machen, die sich aus dem Eintrag im Grundbuch ergeben, ihm persönlich gegen den ihn belangenden Gläubiger zustehen oder aus dem Pfandtitel beim Papierschuldbrief hervorgehen.

2 Vereinbarungen, die Nebenbestimmungen zur Schuldbriefforderung enthalten, können einem gutgläubigen Erwerber des Schuldbriefs nur entgegengehalten werden, wenn sie sich aus dem Grundbuch und beim Papier-Schuldbrief zudem aus dem Titel ergeben.

Eşleşme, iki maddenin anlam benzerliğine göre önerilmiştir; gerekçede belirtilmemiştir. Aynı konuyu düzenleyen karşılık hükümdür, kanun koyucunun buradan aldığını kanıtlamaz. İsviçre Medeni Kanunu

Madde 928

VI. Ödenen senedin geri verilmesi

Borcun tamamını ödeyen borçlu, alacaklıdan senedin iptal edilmemiş olarak geri verilmesini isteyebilir.

Madde gerekçesi

Yürürlükteki Kanunun' 842 nci maddesini karşılamaktadır.

Maddenin 'Tediye*' .şeklindeki kenar başlığı madde içeriğine uygun olarak "ödenen senedin geri verilmesi" şeklinde değiştirilmiştir.

Maddeyle senetten doğan borçlanma tamamım ödeyen borçluya,' ipotekli borç ve irat senedini iptal edilmeksizin geri isteme hakkı verilmiştir. Bu durumda alacaklıbu senetleri geri vermekten kaçınamayacağı gibi, onlan geri vermemek için iptal edemez veya her hangi bir şekilde geçersiz hâle getiremez.

Kaynak: TBMM S. Sayısı 723 · tasarı/teklifin madde 928 gerekçesi

Mehaz madde — Alman MK m. 371

Borç senedinin geri verilmesi

Alacak hakkında bir borç senedi düzenlenmiş ise, borçlu makbuzun yanında borç senedinin geri verilmesini de isteyebilir. Alacaklı senedi geri vermeye muktedir olmadığını ileri sürerse, borçlu, borcun sona erdiğine ilişkin resmî onaylı bir ikrar isteyebilir.

Özgün metin (Almanca)

Ist über die Forderung ein Schuldschein ausgestellt worden, so kann der Schuldner neben der Quittung Rückgabe des Schuldscheins verlangen. Behauptet der Gläubiger, zur Rückgabe außerstande zu sein, so kann der Schuldner das öffentlich beglaubigte Anerkenntnis verlangen, dass die Schuld erloschen sei.

Eşleşme, iki maddenin anlam benzerliğine göre önerilmiştir; gerekçede belirtilmemiştir. Aynı konuyu düzenleyen karşılık hükümdür, kanun koyucunun buradan aldığını kanıtlamaz. Alman Medeni Kanunu

Mehaz madde — İsviçre MK m. 853

A. Genel hükümler / XI. Sona erme (ifa)

Taşınmaz rehni senedi alacağı ifa edilmişse, borçlu alacaklıdan:1. kayıtlı taşınmaz rehni senedinin borçlu adına devrine rıza göstermesini; veya2. kağıt taşınmaz rehni senedinin rehin senedini iptal edilmemiş biçimde teslim etmesini,isteyebilir.

Özgün metin (Almanca)

Ist die Schuldbriefforderung getilgt, so kann der Schuldner vom Gläubiger verlangen, dass dieser:1. der Übertragung des Register-Schuldbriefs auf den Namen des Schuldners zustimmt; oder2. den Pfandtitel des Papier-Schuldbriefs unentkräftet herausgibt.

Eşleşme, iki maddenin içeriğinin karşılaştırılmasıyla önerilmiştir; gerekçede belirtilmemiştir. Aynı konuyu düzenleyen karşılık hükümdür, kanun koyucunun buradan aldığını kanıtlamaz. İsviçre Medeni Kanunu

Madde 929

VII. Hukukî ilişkide değişiklik

Borçlu borcun kısmen ödenmesi veya borç yükünün hafifletilmesi ya da güvencenin azaltılması gibi hukukî ilişkide meydana gelen değişiklikleri tapu kütüğüne tescil ettirme hakkına sahiptir.

Tapu memuru, bu tür değişiklikleri senet üzerine de yazar.

Meydana gelen değişikliklerin tescil edilmemiş olması hâlinde, senette yazılı yıllık edimlerin ödenmiş olması dışındaki değişiklikler senedi iyiniyetle kazanan kimseye karşı ileri sürülemez.

Madde gerekçesi

Yürürlükteki Kanunun 843 Üncü maddesini karşılamaktadır.

Kaynak Kanunun 874 üncü maddesine uygun olarak üç fıkra hâlinde düzenlenmiştir..

Maddeyle borçlunun sorumluluğunda bir azalma meydana gelmiş ise, borçluya bu azalmayı tapu kütüğüne tescil ve senet üzerine yazdırma hakkı verilmektedir. Bu yöndeki bir değişiklik eğer tapuya tescil edilmemiş ise, bu senetleri iyiniyetle kazananlara (iktisap edenlere) karşı borçlu bu değişiklikleri ileri süremeyecektir.

DÖRDÜNCÜ. AYIRIM TAŞINMAZ REHNİYLE GÜVENCE ALTINA ALINAN ÖDÜNÇ SENETLERİ Yürürlükteki Faslm "Gayrimenkul karşılık gösterilerek senet ihraci" şeklindeki başlığı, Dördüncü Aynım başlığı olarak "Taşınmaz Rehniyle' Güvence Altma Alman ödünç Senetleri" şeklinde de^ştirilmiştir.

Kaynak: TBMM S. Sayısı 723 · tasarı/teklifin madde 929 gerekçesi

Mehaz madde — İsviçre MK m. 874

Bu madde İsviçre Medeni Kanunu'nda sonradan yürürlükten kaldırılmıştır; kaynakta güncel metni bulunmamaktadır.

Eşleşme madde gerekçesinde belirtilmiştir. İsviçre Medeni Kanunu

Dördüncü Ayırım

Taşınmaz Rehniyle Güvence

A. Rehinli tahviller

Madde 930

Nama veya hamile yazılı tahviller, aşağıdaki hâllerde taşınmaz rehniyle güvence altına alınabilir:

1. Ödüncün tamamı için ipotek veya ipotekli borç senedi yoluyla rehin kurulması ve alacaklılar ile borçlu için ortak bir temsilcinin atanması,

2. Tahvil çıkarmayı üzerine alan kurum yararına ödüncün tamamı için taşınmaz rehni kurulması ve bu rehinli alacağın da tahvil alacaklıları yararına rehnedilmesi.

Madde gerekçesi

Yürürlükteki Kanunun 844 üncü maddesini karşılamaktadır.

Maddeyle nama veya hamile yazılı tahvilleri taşınmaz rehniyle güvence altma alma olanağı yaratılmaktadır.

Kaynak: TBMM S. Sayısı 723 · tasarı/teklifin madde 930 gerekçesi

Mehaz madde — İsviçre MK m. 875

A. Rehinle güvence altına alınmış tahvillere ilişkin borç senetleri

Alacaklıların adına veya hamiline yazılı tahviller, aşağıdaki şekillerde bir taşınmaz rehni ile güvence altına alınabilir:

1. Tahvilin tamamı için bir taşınmaz rehni senedi veya bir kaydi senet düzenlenmesi ve alacaklılar ile borçlu için bir temsilci atanması suretiyle;

2. Tahvilin tamamı için ihraç makamı lehine bir taşınmaz rehni hakkı kurulması ve bu taşınmaz rehni alacağı üzerinde tahvil alacaklıları lehine bir rehin hakkı tesis edilmesi suretiyle.

Özgün metin (Almanca)

Anleihensobligationen, die auf den Namen der Gläubiger oder auf den Inhaber lauten, können mit einem Grundpfand sichergestellt werden:1. durch Errichtung einer Grundpfandverschreibung oder eines Schuldbriefes für das ganze Anleihen und die Bezeichnung eines Stellvertreters für die Gläubiger und den Schuldner;2. durch die Errichtung eines Grundpfandrechtes für das ganze Anleihen zugunsten der Ausgabestelle und Bestellung eines Pfandrechtes an dieser Grundpfandforderung für die Obligationsgläubiger.

Eşleşme metin benzerliğine göre önerilmiştir; gerekçede belirtilmemiştir. İsviçre Medeni Kanunu

B. Seri hâlinde rehin senedi çıkarılması

Madde 931

I. Genel olarak

Seri hâlinde çıkarılan ipotekli borç senetleri ile irat senetleri hakkında, aşağıdaki hükümler saklı kalmak kaydıyla, ipotekli borç senedi ve irat senedine ilişkin genel hükümler uygulanır.

Madde gerekçesi

Yürürlükteki Kanunun 845 inci maddesini karşılamaktadır.

Maddeyle tek bir senet yerine birbirini takip eden numaralarla seri hâlinde ipotekli borç ve irat senedi çıkarılması olanağı yaratılmaktadır. Maddenin konu başlığı da buna göre değiştirilmiştir.

Kaynak: TBMM S. Sayısı 723 · tasarı/teklifin madde 931 gerekçesi

Madde 932

II. Düzenlenmesi

Seri hâlinde çıkarılan senetler, her birinin değeri yüz milyon lira veya yüz milyon liranın katları olarak düzenlenir.

Bir serideki bütün senetlerin şeklinin aynı olması ve numaralarının birbirini izlemesi gerekir.

Senetlerin rehinli taşınmaz maliki tarafından çıkarılmamış olması hâlinde aracı kurumun, alacaklılar ve borçlunun temsilcisi olduğu senetlerde belirtilir.

Madde gerekçesi

Yürürltikteki Kanunun .846 ncı maddesini karşılamaktadır. Madde" kaynak Kanunun 877'nci maddesine uygun olarak üç fıkra hâlinde düzenlenmiş ve "Senetlerin mahiyeti" şeklindeki kenar başlığı da maddenin içeriğine uygun olarak "Düzenlenmesi" şeklinde değiştirilmiştir.

Maddeyle seri hâlinde çıkarılacak senetlerin asgari kıymetleri ve bunların katlan, senetlerin şekilleri belirtilerek bu senetler taşınmaz maliki tarafından - 2 6 0- çıkanlmamış ise aracı Icurumun alacaldılair ve borçlunun temsilcisi olduğunun senet metnine yazılmasının zorunlu bulunduğu, düzenlenmektedir.

Kaynak: TBMM S. Sayısı 723 · tasarı/teklifin madde 932 gerekçesi

Madde 933

III. Borcun kısım kısım ödenmesi

Borçlu, belirli zamanlarda faizle birlikte anaparanın bir kısmını da ödemeyi üstlenebilir.

Taksit olarak her yıl ödenecek paranın, senetlerin belli bir bölümünü karşılaması zorunludur.

Madde gerekçesi

Yürürlükteki Kanunun 8.47 nci maddesini karşüamaktadır. Kaynak Kanunun 878 inci maddesine uygun olarak iki fıkra halinde düzenlenmiş ve "itfa" şeklindeki kenar başlık "Borcun kısım kısım ödenmesi" şeklinde değiştirilmiştir.

Maddeyle ana borç ile faizlerin ödeme zamanı belirtilmektedir.

Mnddc 934-Yürürlükteki Kanunun 848 inci maddesini karşılamaktadır.

Maddeyle seri hâlinde çıkarılan senetlerin tapuya nasıl. tescil edileceğ belirtilmektedir.

Kaynak: TBMM S. Sayısı 723 · tasarı/teklifin madde 933 gerekçesi

Mehaz madde — İsviçre MK m. 878

Bu madde İsviçre Medeni Kanunu'nda sonradan yürürlükten kaldırılmıştır; kaynakta güncel metni bulunmamaktadır.

Eşleşme madde gerekçesinde belirtilmiştir. İsviçre Medeni Kanunu

Madde 934

IV. Tescil

Senetler, sayıları gösterilmek suretiyle tapu kütüğüne tescil olunur; ödüncün tamamı için bir tescil yapılır.

Senet sayısı az ise, her senet ayrı tescil edilebilir.

V. Hükmü

Madde 935

1. Senedi çıkaran aracı kurum

Senedi çıkaran aracı kurum, alacaklıların ve borçlunun temsilcisi olsa bile, senetlerin çıkarılması sırasında kendisine ayrıca yetki verilmiş olmadıkça, borcun kapsamında ve koşullarında bir değişiklik yapamaz.

Madde gerekçesi

Yürürlükteki Kanunun 849 uncu maddesini karşılamaktadır.

Maddeyle senedi çıkaran aracı kurumların, kendilerine özel yetki verilmedikçe borcun kapsam ve koşullarında bir değişiklik yapamayacağı düzenlenmektedir.

Kaynak: TBMM S. Sayısı 723 · tasarı/teklifin madde 935 gerekçesi

2.Senetlerin geri ödenmesi

Madde 936

a. Ödeme plânı

Senetlerin geri ödenmesi, çıkarma sırasında yapılan veya o sırada verilen yetkiye dayanarak aracı kurumun düzenleyeceği plâna göre gerçekleştirilir. Sırası gelen senedin karşılığı alacaklıya ödenmekle senedin hükmü kalmaz.

Aksi kararlaştırılmadıkça tescilin terkini, ancak borçlunun tescilde belirtilen yükümlülüklerini tamamen yerine getirmiş ve senetlerin bütün kuponları ile birlikte geri verilmiş olmasına veya geri verilmemiş kuponlar varsa bunları karşılayacak miktarın hâkimin belirleyeceği yere tevdi edilmesine bağlıdır.

Madde gerekçesi

YürürlÜkteld Kanunun 850 nci maddesini Jcarşılamalctadvr.

Maddeyle seri hâlinde çıkarılan senetlerin ödeme plânlan ve bunların tapudan terkin edilebilme koşulları düzenlenmektedir. İkinci fıkrada geri verilmemiş kuponları karşılayacak miktarın hâkimin belirleyeceği yere tevdi edileceği açıklanmıştır.

Kaynak: TBMM S. Sayısı 723 · tasarı/teklifin madde 936 gerekçesi

Madde 937

b. Denetleme

Rehinli taşınmazın maliki veya aracı kurum, ödeme plânına göre kur'a çekmek ve karşılığı ödenen senetleri iptal etmekle yükümlüdür.

İrat senetlerinde bu işlemler Devletçe denetlenir.

Madde gerekçesi

Yürürlükteki Kanunun 8S1 inci maddesini karşılamaktadır.

Rehin senetlerinin kura çekilerek ödeme plânına göre.ödenmesi ve iptali ile irat senedinde bu işlemlerin Devletçe denetlenmesi düzenlenmiştir.

Kaynak: TBMM S. Sayısı 723 · tasarı/teklifin madde 937 gerekçesi

Madde 938

c. Geri ödemelerin özgülenmesi

Rehinli taşınmazlar yerine elde edilen paralar, ilk kur'a çekiminde belli olacak senetlerin ödenmesinde kullanılır.

Madde gerekçesi

Yürürlükteki Kanunun 852 nci maddesini karşılamaktadır.

Maddeyle rehinli taşınmaz yerine elde edilecek paraların hangi .senetlerin ödenmesinde kullanılacağına ilişkin bir düzenleme yapılmaktadır.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM TAŞINIR REHNİ BİRİNCİ AYIRIM TESLİME BAĞLI REHİN VE HAPİS HAKKI

Kaynak: TBMM S. Sayısı 723 · tasarı/teklifin madde 938 gerekçesi

Üçüncü Bölüm

Taşınır Rehni

Birinci Ayırım

Teslime Bağlı Rehin ve Hapis Hakkı

A. Teslime bağlı rehin

I. Kurulması

Madde 939

1. Alacaklının zilyetliği

Kanunda öngörülen ayrık durumlar dışında taşınırlar, ancak zilyetliğin alacaklıya devri suretiyle rehnedilebilir.

Rehnedende tasarrufta bulunma yetkisi olmasa bile, rehin konusu taşınıra iyiniyetle zilyet olan kimse, zilyetlik hükümlerine göre edinimi korunduğu ölçüde rehin hakkı kazanır. Üçüncü kişilerin önceki zilyetlikten doğan hakları saklıdır.

Taşınır, fiilen yalnız rehnedenin hâkimiyetinde kaldığı sürece rehin hakkı doğmaz.

Madde gerekçesi

Yürürlükteki Kanunun 853 üncü maddesini karşılamaktadır.

Maddeyle genel olarak taşınır rehninin kurucu unsurları düzenlenmiş, yürürlükteki metindeki ifadeler anlaştırılmış, madde kaynak Kanunun 884 üncü maddesine uygun olarak üç fıkra hâlinde düzenlenmiştir. Yürürlükteki metinden farklı olarak, rehnin tesisi için eşyanın teslimi yerine zilyetliğin devri gerektiği vurgulanmıştır. Maddede zilyetliğin alacaklıya devri ifadesi yer almaktadır. Ancak burada belirtmek gerekir ki taşınır eşyanın zilyetliğinin alacaklı yerine, tarafların mutabık kaldıktan güvenilir bir şahsa devri de yeterli kabul olunacaktır.

Maddenin ikinci fıkrasında yetkisiz zilyedin taşınır rehni düzenlenmiş ve bu konuda iyiniyetle yetkisiz zilyetten aynî hak edinimine (iktisabına) ilişkin düzenlemelere (m.988) paralel bir hüküm konulmuştur. Üçüncü kişilerin önceki zilyetlikten doğan haklan şaldıtutulmuştur.

Üçüncü fıkrayla taşınır rehninin- kurulması, taşınır eşyanın rehnedenin fiilî hâkimiyetinden çıkarılması şartına bağlı lalınmışbr. Rehnedenin eşya üzerindeki fiilî hakimiyetinin kaldırılmasından kasıt, rehnedilen eşyanın rehnedenin doğrudan zilyetliğinden çıkarılmasıdır. Çünkü rehnedenin eşya üzerinde dolaylı (vasıtalı) zilyetliği devam edecektir.

Kaynak: TBMM S. Sayısı 723 · tasarı/teklifin madde 939 gerekçesi

Mehaz madde — İsviçre MK m. 884

A. Taşınır rehni / I. Kuruluşu / 1. Alacaklının zilyetliği

1 Kanunun aksine bir hüküm öngörmediği hâllerde, taşınırlar ancak rehinli malın zilyetliğinin alacaklıya devredilmesi suretiyle rehnedilebilir.

2 Rehinli malı iyiniyetle teslim alan kimse, üçüncü kişilerin önceki zilyetlikten doğan haklarına halel gelmemek kaydıyla, rehin vereni malı tasarruf etme yetkisine sahip olmasa dahi rehin hakkını kazanır.

3 Rehin veren, mal üzerindeki münhasır egemenliğini elinde tuttuğu sürece rehin hakkı kurulmuş sayılmaz.

Özgün metin (Almanca)

1 Fahrnis kann, wo das Gesetz keine Ausnahme macht, nur dadurch verpfändet werden, dass dem Pfandgläubiger der Besitz an der Pfandsache übertragen wird.

2 Der gutgläubige Empfänger der Pfandsache erhält das Pfandrecht, soweit nicht Dritten Rechte aus früherem Besitze zustehen, auch dann, wenn der Verpfänder nicht befugt war, über die Sache zu verfügen.

3 Das Pfandrecht ist nicht begründet, solange der Verpfänder die ausschliessliche Gewalt über die Sache behält.

Eşleşme madde gerekçesinde belirtilmiştir. İsviçre Medeni Kanunu

Madde 940

2. Ayrık durumlar

1 değişiklik

Yetkili makamlar tarafından izin verilen kuruluşlar ile kooperatiflerin alacaklarının güvence altına alınması için, zilyetlik devredilmeden de, icra dairesinde tutulacak özel sicile yazılmak suretiyle hayvanlar üzerinde rehin kurulabilir. Bu amaçla tutulacak sicil Cumhurbaşkanınca çıkarılan yönetmelikle belirlenir.

Gerçek veya tüzel kişilerin alacaklarının güvence altına alınması için, kanun gereğince bir sicile tescili zorunlu olan taşınır mallar üzerinde, zilyetlik devredilmeden de, taşınır malın kayıtlı bulunduğu sicile yazılmak suretiyle rehin kurulabilir. Rehnin kurulmasına ilişkin diğer hususlar Cumhurbaşkanınca çıkarılan yönetmelikle belirlenir.

Mehaz madde — İsviçre MK m. 885

A. Taşınır rehni / I. Kuruluşu / 2. Hayvan rehni

1 Bu tür işlemleri yapmaya yerleşim yeri kantonunun yetkili makamınca izin verilmiş kredi kurumlarının ve kooperatiflerin alacaklarını güvence altına almak amacıyla, hayvanlar üzerinde, zilyetliğin devri olmaksızın, bir tescil defterine kayıt yapılması ve icra dairesine bildirimde bulunulması suretiyle rehin hakkı kurulabilir.

2 Federal Konsey, bu defterin tutulmasını düzenler.[682]

3 Deftere yapılan tescillerden ve bunlarla bağlantılı işlemlerden ötürü kantonlar harç alabilir; kantonlar, defterlerin tutulacağı bölgeleri ve bunların tutulmasıyla görevlendirilecek memurları belirler.[683]

Özgün metin (Almanca)

1 Zur Sicherung von Forderungen von Geldinstituten und Genossenschaften, die von der zuständigen Behörde ihres Wohnsitzkantons ermächtigt sind, solche Geschäfte abzuschliessen, kann ein Pfandrecht an Vieh ohne Übertragung des Besitzes bestellt werden durch Eintragung in ein Verschreibungsprotokoll und Anzeige an das Betreibungsamt.

2 Der Bundesrat regelt die Führung des Protokolls.[682]

3 Für die Eintragungen im Protokoll und die damit verbundenen Verrichtungen können die Kantone Gebühren erheben; sie bezeichnen die Kreise, in denen die Protokolle geführt werden, und die Beamten, die mit deren Führung betraut sind.[683]

Eşleşme, iki maddenin içeriğinin karşılaştırılmasıyla önerilmiştir; gerekçede belirtilmemiştir. Aynı konuyu düzenleyen karşılık hükümdür, kanun koyucunun buradan aldığını kanıtlamaz. İsviçre Medeni Kanunu

Madde 941

3. Art rehin

Rehnedilen taşınırın maliki, onun üzerinde bir art rehin kurabilir. Bunun için, alacağı ödenince rehnedilen taşınırın sonraki alacaklıya teslim edilmesinin rehinli alacaklıya yazılı olarak bildirilmesi gerekir.

Mehaz madde — İsviçre MK m. 886

A. Taşınır rehni / I. Kuruluşu / 3. Sonraki rehin

Sonra gelen bir taşınır rehni, taşınır rehni alacaklısına sonraki rehin hakkında yazılı olarak bilgi verilmesi ve alacağının ödenmesinden sonra rehinli malı sonraki alacaklıya teslim etmesi yönünde talimat verilmesi suretiyle kurulur.

Özgün metin (Almanca)

Ein nachgehendes Faustpfand wird dadurch bestellt, dass der Faustpfandgläubiger schriftlich von der Nachverpfändung benachrichtigt und angewiesen wird, nach seiner Befriedigung das Pfand an den nachfolgenden Gläubiger herauszugeben.

Eşleşme, iki maddenin anlam benzerliğine göre önerilmiştir; gerekçede belirtilmemiştir. Aynı konuyu düzenleyen karşılık hükümdür, kanun koyucunun buradan aldığını kanıtlamaz. İsviçre Medeni Kanunu

Madde 942

4. Alt rehin

Alacaklı, rehinli taşınırı ancak rehnedenin rızasıyla bir başkasına rehnedebilir.

Madde gerekçesi

Yürürlükteki Kanunun 856 ncı maddesini karşılamaktadır.

• Maddeyle rehinli alacaklıya rehnedileni, ancak rehnedenin rızasıyla rehnetme hakkı verilmekte* ve bu şekilde rehneden tarafından kurulan menkul rehnine, alt kira teriminden hareketle "alt rehin" adı verilmiştir. Ancak rehinli alacaklı emin sıfatıyla zilyet olduğundan, rehnedenin bu şekilde rızası olmasa bile alt rehin alan kişi iyiniyetli.

ise, edinimi 988 inci madde uyarınca korunacaktır. Rehneden, bu maddede anılan alt rehin için rızayı, önceden verebileceği gibi, daha sonra muvafakat şeldinde de verebilecektir. Alt rehnin, rehnedilen üzerindeki önceki rehinlere göre sırası, tereddüt yaratabilir. Alt rehin alana, ön şuradaki taşınır rehinleri bildirilmemiş ise, bunlan bilmeyen, bilecek durumda da olmayan alt rehin alana karşı, bu Ön sıradaki taşınır rehinleri ileri sürülemeyecektir.

Kaynak: TBMM S. Sayısı 723 · tasarı/teklifin madde 942 gerekçesi

Mehaz madde — İsviçre MK m. 887

A. Taşınır rehni / I. Kuruluşu / 4. Rehin alacaklısı tarafından yeniden rehnedilmesi

Alacaklı, rehinli malı ancak rehin verenin rızasıyla yeniden rehnedebilir.

Özgün metin (Almanca)

Der Gläubiger kann die Pfandsache nur mit Zustimmung des Verpfänders weiter verpfänden.

Eşleşme, gerekçenin andığı eski kanun maddesi üzerinden türetilmiş ve metin karşılaştırmasıyla desteklenmiştir; gerekçede doğrudan belirtilmemiştir. İsviçre Medeni Kanunu

II. Rehnin sona ermesi

Madde 943

1. Zilyetliğin kaybı

Taşınır rehni, alacaklının zilyet olmaktan çıkması ve onu zilyet olan üçüncü kişiden geri alamaz hâle gelmesiyle son bulur.

Taşınır, alacaklının rızasıyla fiilen yalnız rehnedenin hâkimiyeti altında bulunduğu sürece rehnin hükümleri askıda kalır.

Madde gerekçesi

YürÜrlükteld Kanunun 857 nci maddesini karşılamaktadır.

Birinci fıkrayla taşınır rehninin sona ermesi, rehinli alacaklının rehhedilene zilyet olmaktan çıkması ve buna haksız zilyet olandan rehnedileni geri alma hakkım yitirmesi koşuUarma bağlanmıştır. Geri alma hakkının kaybmdan kasıt, rehinli alacaklının rehin konusuna zilyet olan üçüncü kişilere karşı açabileceği zilyetliğin iadesi davası açma hakkını kaybetmesidir, (m.982- 984) İkinci fıkrayla da, rehnedenin, rehinli alacaklının nzası ile rehnedilene zilyet olması, taşınır rehnini sona erdiren bir sebep olarak sayılmamış, ancak bu süre içinde taşınır relinin hükümleri askıya alınmıştır. Buradaki askıdan kasıt, bu süre içinde rehinli alacaklının relinin paraya çevrilmesini isteyememesi fakat rehnin önceden mevcut sırasını koruması anlamındadır. Rehneden, rehnedilen taşının rehin alanın nzası olmaksızın doğrudan zilyetliğine geçirmiş ise, bu taşınır rehnini doğrudan sona erdirmeyecek, bu hâlde taşınır rehni ancak birinci fıkradaki gibi, rehinli alacaklının ona karşı zilyetlik davası açma hakkım kaybettiği anda sona erecektir.

Kaynak: TBMM S. Sayısı 723 · tasarı/teklifin madde 943 gerekçesi

Mehaz madde — İsviçre MK m. 888

A. Taşınır rehni / II. Sona ermesi / 1. Zilyetliğin kaybı

1 Taşınır rehni hakkı, alacaklının rehinli malın zilyetliğini kaybetmesi ve bunu üçüncü kişi zilyetlerden de geri isteyememesi hâlinde sona erer.

2 Rehin, alacaklının rızasıyla rehin verenin münhasır egemenliğinde bulunduğu sürece herhangi bir hüküm doğurmaz.

Özgün metin (Almanca)

1 Das Faustpfandrecht geht unter, sobald der Gläubiger die Pfandsache nicht mehr besitzt und auch von dritten Besitzern nicht zurückverlangen kann.

2 Es hat keine Wirkung, solange sich das Pfand mit Willen des Gläubigers in der ausschliesslichen Gewalt des Verpfänders befindet.

Eşleşme, iki maddenin anlam benzerliğine göre önerilmiştir; gerekçede belirtilmemiştir. Aynı konuyu düzenleyen karşılık hükümdür, kanun koyucunun buradan aldığını kanıtlamaz. İsviçre Medeni Kanunu

Madde 944

2. Geri verme borcu

Alacağın ödenmesi suretiyle veya başka bir sebeple rehin hakkı sona erince alacaklı, rehinli taşınırı hak sahibine geri vermekle yükümlüdür.

Alacaklı, alacağının tamamını almadıkça rehinli taşınırı veya onun bir kısmını geri vermek zorunda değildir.

Madde gerekçesi

Yürürlükteki Kanunun 858 inci maddesini karşılamaktadır. Kaynak Kanunun 889 uncu maddesine uygun olarak iki fıkra hâlinde düzenlenmiştir.

Maddede güvence altına alman alacağın sona ermesi ile rehninin de sona ermesi, sebebiyle, rehinli alacaklının taşının iade borcu belirtilmiş ve rehnin bölünmezliği ilkesi gereğince, alacağın tamamı ödenmedikçe rehinli alacaklı, rehnedileni veya onun bir kısmım rehnedene iade zorunda tutulmamıştır.

Kaynak: TBMM S. Sayısı 723 · tasarı/teklifin madde 944 gerekçesi

Mehaz madde — İsviçre MK m. 889

A. Taşınır rehni / II. Sona ermesi / 2. Geri verme yükümlülüğü

1 Rehin hakkı, alacağın ödenmesi veya başka bir sebeple sona ermişse, alacaklı rehinli malı hak sahibine geri vermekle yükümlüdür.

2 Alacaklı, alacağının tamamı ödenmedikçe, rehinli malın tamamını veya bir kısmını geri vermekle yükümlü değildir.

Özgün metin (Almanca)

1 Ist das Pfandrecht infolge der Tilgung der Forderung oder aus anderem Grunde untergegangen, so hat der Gläubiger die Pfandsache an den Berechtigten herauszugeben.

2 Vor seiner vollen Befriedigung ist er nicht verpflichtet, das Pfand ganz oder zum Teil herauszugeben.

Eşleşme madde gerekçesinde belirtilmiştir. İsviçre Medeni Kanunu

Madde 945

3. Alacaklının sorumluluğu

Alacaklı, rehinli taşınırın kaybolması, yok olması veya değerinin azalması yüzünden meydana gelen zararlardan, bunların kendi kusuru olmaksızın doğduğunu ispat etmedikçe sorumludur.

Rehinli taşınırı kendiliğinden başkasına devir veya rehneden alacaklı, bundan doğan bütün zararlardan sorumlu olur.

Madde gerekçesi

Yürürlükteki Kanunun 854 üncü maddesini karşılamakta olup, iki fikra halinde düzenlenmiştir.

Maddeyle teslim koşuluna bağlı olmaksızın icra- dairesinde tutulacak özel sicile yazılmak suretiyle hayvanlar üzerinde taşınır relini kurulması öngörülmüştür.

Maliklerinin, rehnedilen hayvandan yararlanmasına olanak sağlanması ve aynca hayvanların alacaklı için yaratacağı bakim külfeti dikkate alınarak bu istisnaî taşınır rehnirie olanak yaratılmıştır. Kaynak Kanundaki gibi rehnin konusu olabilecek hayvanların "çiftlik hayvanı" olması unsuruna madde metninde yer verilmemiş ise de, maddeyle sadece belirli kurumlar lehine bu yolla rehin kurulmasına izin verilerek, "hayvancılık" yapan çiftçilere teslim koşulsuz rehin ile kredi temini amaçlandığından, bu madde hükmünün uygulanması îsviçre'dekinden farklılık göstermeyecektir.

Yürürlükteki metindeki "mahallin hükümeti mülkiyesi" ifadesi yerine daha açık ve kapsamlı olan "yetkili makam" ifadesi tercih olunmuştur.

Mnrîdc 941-Yürürlükteki Kanunun 855 inci maddesini karşılamaktadır.

Maddeyle-taşınır bir eşya üzerinde bir rehin kıvrılmasından sonra alt şualarda tekrar rehin'kurulmasına olanak tanınmaktadır. Ancak bu suretle alt şurada rehin kurulması için, ön şuadaki rehinli alacaklıya, kendi alacağı ödendikten sonra rehnedileni, alt şuadaki rehinli alacaklıya teslim etmesinin bildirilmesi zorunlu sayılmıştır. Birden fazla ön sırada'taşınır rehni varsa, bu bildirimin hepsine ayrı ayrı yapılması gerekli olacaktır. Taşınır rehninde saldı boş dereceler olamayacağı gibi, boşalan bir ön şuaya rehnedenin yeni bir rehin kurması da olanaklı görülmemiştir.

Yürürlükteki metindeki "muahhar rehin" ve 1984 tarihli öntasardaki "yeniden rehin" ifadesi yerine bunu karşılamak üzere "art rehin" denilmesi uygun bulunmuştur.

Kaynak: TBMM S. Sayısı 723 · tasarı/teklifin madde 945 gerekçesi

Mehaz madde — İsviçre MK m. 890

A. Rehinli taşınır / II. Sona erme / 3. Alacaklının sorumluluğu

1 Alacaklı, rehnedilen şeyin değerinin azalmasından veya yok olmasından doğan zarardan, bunun kusuru olmaksızın meydana geldiğini ispat etmedikçe sorumludur.

2 Alacaklı, rehni kendiliğinden elden çıkarmış veya yeniden rehnetmiş ise, bundan doğan bütün zarardan sorumludur.

Özgün metin (Almanca)

1 Der Gläubiger haftet für den aus der Wertverminderung oder aus dem Untergang der verpfändeten Sache entstandenen Schaden, sofern er nicht nachweist, dass dieser ohne sein Verschulden eingetreten ist.

2 Hat der Gläubiger das Pfand eigenmächtig veräussert oder weiter verpfändet, so haftet er für allen hieraus entstandenen Schaden.

Eşleşme metin benzerliğine göre önerilmiştir; gerekçede belirtilmemiştir. İsviçre Medeni Kanunu

III. Rehnin hükümleri

Madde 946

1. Alacaklının hakkı

Alacaklı, ödenmeyen alacağının rehnin paraya çevrilmesi yoluyla ödenmesini isteyebilir.

Rehin hakkı, alacaklıya asıl alacak ile birlikte sözleşme faizlerinin, takip giderlerinin ve gecikme faizinin güvencesini sağlar.

Madde gerekçesi

Yürürlükteki Kanunun 860 inci maddesini karşılamaktadır.

Kaynak Kanunun 891 inci maddesine uygun olarak iki fıkra hâlinde düzenlenmiştir.

Maddeyle alacaklının rehni paraya çevirme hakkı ve taşınır rehni ile güvence altına alman alacağın kapsamı düzenlenmektedir. Yürürlükteki metnin birinci cümlesindeki " alâkası kesilmemiş olan mürtehin alacağı" ifadesi yerine, daha açık olarak "ödenmeyen alacak" ifadesi tercih olunmuştur. İkinci fıkrada alacağın kapsamı içinde asıl . alacak (resülmal), sözleşme faizleri, takip giderleri ve gecikme faizi sayılmaktadır.

- 2 6 3- Relınin kapsamı içinde sayılan faizler açısından taşınmaz rehninde olduğu gibi bir smırlama konulmamıştır. Yürürlükteki metinden farklı olarak Kaynak Kanunun 891 inci maddesi göz önünde tutularak takip giderleri de rehnin kapsamı içinde sayılarak bu konudaki boşluk giderilmiştir.

Kaynak: TBMM S. Sayısı 723 · tasarı/teklifin madde 946 gerekçesi

Mehaz madde — İsviçre MK m. 891

A. Rehinli taşınır / III. Hükümleri / 1. Alacaklının hakları

1 Alacaklı, borcun ödenmemesi hâlinde, rehnin satış bedelinden alacağını almak hakkına sahiptir.

2 Rehin hakkı, alacaklıya sözleşme faizlerini, takip giderlerini ve gecikme faizlerini de kapsayan alacak için güvence sağlar.

Özgün metin (Almanca)

1 Der Gläubiger hat im Falle der Nichtbefriedigung ein Recht darauf, sich aus dem Erlös des Pfandes bezahlt zu machen.

2 Das Pfandrecht bietet ihm Sicherheit für die Forderung mit Einschluss der Vertragszinse, der Betreibungskosten und der Verzugszinse.

Eşleşme madde gerekçesinde belirtilmiştir. İsviçre Medeni Kanunu

Madde 947

2. Rehnin kapsamı

Rehin, taşınırı eklentileriyle birlikte kapsar.

Aksi kararlaştırılmış olmadıkça alacaklı, rehinli taşınırın doğal ürünlerini, bütünleyici parçası olmaktan çıkınca malike vermekle yükümlüdür.

Rehin, paraya çevirme sırasında bütünleyici parça niteliğindeki doğal ürünleri de kapsar.

Madde gerekçesi

Yürürlükteki Kanunun 861 inci maddesini karşılamaktadır.- Kaynak Kanunun 892 nci maddesine uygun olarak üç fıkra hâlinde düzenlenmiştir.

Maddeyle,taşınırrchnininkapsamı;taşmınn eklentileri (teferruatları), taşmınn asıldan ayrılmamış doğal ürünleri (tabii semereler) olarak belirtilmiştir.

İkinci fıkrada doğal ürünlerin asıldan ayrılınca, malike verilmesi gerektiği açıklanarak, bunların rehnin kapsamı içinde olması, asılla birleşik olması ile sınırlı tutulmuştur. Madde metninde taşınırın bütünleyici parçalan (mütemim cüzleri) sayılmamış ise de, bunların taşınır relulinin kapsamı içinde olması 684 üncü maddeden çıkan zorunlu bir sonuçtur. Madde metninde rehin verilen taşımım "sigorta tazminatı'' rehnin kapsamı içinde sayılmamış ise de, rehnedilenin kaim değeri olarak, sigorta tazminatı da doğal olarak rehnin kapsamı içinde olacaktır. Taşmınn medenî semereleri ise, taşınır rehninin kapsamı içinde sayılmamaktadır. Alacak üzerinde kurulan taşınır rehinlerinde, rehnedilen alacağm faizleri 959 uncu maddede özel olarak düzenlediği üzere, rehnin kapsamı içinde sayılmıştır.

Taşınır eşyanın korunması için alacaklının yaptığı giderler, rehnin kapsamı içinde görülmemiş ise de, alacaklının bunlar için 950 nci madde uyarınca genel hapis hakkı çerçevesinde kanunî bir rehin hakkı olacağı göz önünde bulundurulmalıdır.

Kaynak: TBMM S. Sayısı 723 · tasarı/teklifin madde 947 gerekçesi

Mehaz madde — İsviçre MK m. 892

A. Rehinli taşınır / III. Hükümleri / 2. Rehnin kapsamı

1 Rehin hakkı, eklentileri de içine alacak şekilde rehnedilen şeyi yükümlü kılar.

2 Rehnedilen şeyin doğal ürünleri, aksi kararlaştırılmamışsa, şeyin bütünleyici parçası olmaktan çıktıkları anda alacaklı tarafından malike geri verilir.

3 Rehnin paraya çevrilmesi anında rehnedilen şeyin bütünleyici parçası olan ürünler, rehin hakkına tâbidir.

Özgün metin (Almanca)

1 Das Pfandrecht belastet die Pfandsache mit Einschluss der Zugehör.

2 Die natürlichen Früchte der Pfandsache hat der Gläubiger, wenn es nicht anders verabredet ist, an den Eigentümer herauszugeben, sobald sie aufhören, Bestandteil der Sache zu sein.

3 Früchte, die zur Zeit der Pfandverwertung Bestandteil der Pfandsache sind, unterliegen der Pfandhaft.

Eşleşme madde gerekçesinde belirtilmiştir. İsviçre Medeni Kanunu

Madde 948

3. Rehnin sırası

Aynı taşınır üzerinde birden çok rehin hakkı bulunduğu takdirde, alacaklılara rehin haklarının sırasına göre ödeme yapılır.

Rehin hakkının sırası kuruluş tarihine göre belirlenir.

Madde gerekçesi

Yürürlükteki Kanunun 862 inci maddesini karşılamaktadır.

Kaynak Kanunun 893 üncü maddesine uygun olarak maddeye rehin hakkının sırasını belirleyen bir ikinci frkra eklenmiştir.

Maddeyle, aynı taşınır üzerinde birden fazla rehni varsa, satış parasının rehin sıralarına göre paylaştırılacağı ve rehin sıralarının da rehnin kuruluş tarihlerine göre tesbit olunacağı düzenlenmiştir. Taşınır rehninde sabit derece, saklı derece, boş derece gibi kavramlara yer verilmemektedir.

Kaynak: TBMM S. Sayısı 723 · tasarı/teklifin madde 948 gerekçesi

Mehaz madde — Alman MK m. 1290

Birden çok rehin hâlinde tahsil

Bir alacak üzerinde birden çok rehin hakkı bulunuyorsa, tahsile yalnızca rehin hakkı diğer rehin haklarına önceliği olan rehinli alacaklı yetkilidir.

Özgün metin (Almanca)

Bestehen mehrere Pfandrechte an einer Forderung, so ist zur Einziehung nur derjenige Pfandgläubiger berechtigt, dessen Pfandrecht den übrigen Pfandrechten vorgeht.

Eşleşme metin benzerliğine göre önerilmiştir; gerekçede belirtilmemiştir. Alman Medeni Kanunu

Mehaz madde — İsviçre MK m. 893

A. Rehinli taşınır / III. Hükümleri / 3. Rehin haklarının sırası

1 Aynı şey üzerinde birden çok rehin hakkı bulunuyorsa, alacaklılar sıralarına göre tatmin edilir.

2 Rehin haklarının sırası, kuruluş zamanlarına göre belirlenir.

Özgün metin (Almanca)

1 Haften mehrere Pfandrechte auf der gleichen Sache, so werden die Gläubiger nach ihrem Range befriedigt.

2 Der Rang der Pfandrechte wird durch die Zeit ihrer Errichtung bestimmt.

Eşleşme madde gerekçesinde belirtilmiştir. İsviçre Medeni Kanunu

Madde 949

4. Mülkiyetin geçememesi

Borcun ödenmemesi hâlinde rehinli taşınırın mülkiyetinin alacaklıya geçmesini öngören sözleşme hükmü geçersizdir.

Madde gerekçesi

Yürürlükteki Kanunun 863 inci maddesini karşılamaktadır.

Madde hükmü ile taşınmaz rehnine. paralel olarak alacaklının rehnedilen taşınıra " temellükü" (lex commissoria) yasaklanmaktadır.

Kaynak: TBMM S. Sayısı 723 · tasarı/teklifin madde 949 gerekçesi

Mehaz madde — İsviçre MK m. 894

A. Rehinli taşınır / III. Hükümleri / 4. Mürur-ı zaman sözleşmesi

Borcun ödenmemesi hâlinde rehnedilen şeyin alacaklıya mülkiyet olarak kalacağına ilişkin her anlaşma geçersizdir.

Özgün metin (Almanca)

Jede Abrede, wonach die Pfandsache dem Gläubiger, wenn er nicht befriedigt wird, als Eigentum zufallen soll, ist ungültig.

Eşleşme, gerekçenin andığı eski kanun maddesi üzerinden türetilmiş ve metin karşılaştırmasıyla desteklenmiştir; gerekçede doğrudan belirtilmemiştir. İsviçre Medeni Kanunu

B. Hapis hakkı

Madde 950

I. Koşulları

Alacaklı, borçluya ait olup onun rızasıyla zilyedi bulunduğu taşınırı veya kıymetli evrakı, borcun muaccel olması ve niteliği itibarıyla bu eşyanın alacak ile bağlantısı bulunması hâlinde, borç ödeninceye kadar hapsedebilir.

Zilyetlik ve alacak ticarî ilişkiden doğmuşsa, tacirler arasında bu bağlantı var sayılır.

Alacaklı, borçluya ait olmayan taşınırlar üzerinde de zilyetliğin iyiniyetle kazanılmasının korunduğu ölçüde hapis hakkına sahip olur.

Madde gerekçesi

Yürürlülcteki Kanunun 864 üncü maddesini karşılamaktadır.

Maddeyle alacaklıya, zilyetliğinde bulunan ve borçluya* ait taşınır eşya ve kıymetli evrak üzerinde kanunî bir rehin hakkı tanınmaktadır. Bunun için alacaklının bu nesnelere borçlunun nzası ile zilyet olması, borcun muaccel olması, borç ile bu nesneler arasında bir irtibatın olması şartları aranmıştır. Ticari ilişkilerden tacirler arasında doğan alacaklarda bu irtibat karine olarak varsayılmıştır. Son fıkra ile iyiniyetin korunabildiği hâllerde (m. 988 ve 990) alacaklıya borçluya ait olmayan taşınır nesneler üzerinde de hapis hakkı (Rcttentionsrecht ) tanınmıştır. Maddeyle - 2 6 4- hapis hakkı ile alacaklıya tanman hak ''hapsetme*' şeklinde ifade olunmuşsa da, alacaklıya tanman yetîa aşağıdaki madde hflkmflnde de açıklandığı gibi sadece eşyayı vermekten kaçınma değil, teslime bağli rehin htilcttmlerine göre rehin konusunu paraya çevrilmesini isteme hakkı da vardır.

Kaynak: TBMM S. Sayısı 723 · tasarı/teklifin madde 950 gerekçesi

Mehaz madde — İsviçre MK m. 895

B. Hapis hakkı / I. Koşulları

1 Alacaklı, borçlunun rızasıyla zilyetliğinde bulunan taşınırları ve kıymetli evrakı, alacağı muaccel olduğu ve alacak nitelikçe hapis konusuyla bağlantılı olduğu takdirde, alacağı ödeninceye kadar hapsedebilir.

2 Tacirler arasında, hem zilyetlik hem de alacak onların ticari ilişkilerinden doğduğu anda bu bağlantı gerçekleşmiş sayılır.

3 Alacaklı, üçüncü kişilerin önceki zilyetlikten doğan hakları saklı kalmak kaydıyla, iyiniyetle teslim aldığı şeyin borçluya ait olmadığı hâllerde dahi hapis hakkına sahiptir.

Özgün metin (Almanca)

1 Bewegliche Sachen und Wertpapiere, die sich mit Willen des Schuldners im Besitze des Gläubigers befinden, kann dieser bis zur Befriedigung für seine Forderung zurückbehalten, wenn die Forderung fällig ist und ihrer Natur nach mit dem Gegenstande der Retention in Zusammenhang steht.

2 Unter Kaufleuten besteht dieser Zusammenhang, sobald der Besitz sowohl als die Forderung aus ihrem geschäftlichen Verkehr herrühren.

3 Der Gläubiger hat das Retentionsrecht, soweit nicht Dritten Rechte aus früherem Besitze zustehen, auch dann, wenn die Sache, die er in gutem Glauben empfangen hat, nicht dem Schuldner gehört.

Eşleşme metin benzerliğine göre önerilmiştir; gerekçede belirtilmemiştir. İsviçre Medeni Kanunu

Madde 951

II. Ayrık durumlar

Nitelikleri itibarıyla paraya çevrilmeye elverişli olmayan taşınırlar üzerinde hapis hakkı kullanılamaz.

Alacaklının üstlendiği yükümlülükle veya borçlunun teslim sırasında ya da daha önce verdiği talimatla veya kamu düzeniyle bağdaşmayan hâllerde de hapis hakkı kullanılamaz.

Madde gerekçesi

Yürürlükteki Kanunun 865 inci maddesini karşılamaktadır.

Maddeyle hapis hakkının (istisnaim) ayrık durumları belirtilmektedir. Buna.

göre paraya çevrilmeye elverişli olmayan taşınır nesneler, üzerinde rehin hakla olmadığı gibi, kamu düzeni ile bağdaşmayacak şekilde bu hakkın kullanılması yasaklanmakta ve alacaklı hapis hakkım kullanmayacağını beyan etmiş ise hapis hakkı doğmayacağı gibi, borçluya taşınır eşyanın tesliminden önce beyan etmek suretiyle hapis haklanın doğumunu engelleme imkânı verilmektedir.

Madj!eJ£2-Yürürlükteki Kanunun 866 ncı maddesini karalamaktadır.

Maddeyle borçlunun ödemeden acze düşmesi hâlinde/ hapis haklanın doğumu için öngörülen muacceljyet koşuluna ve tarafların hapis hakkım ortadan kaldıracak - işlemlerine karşı aynk durumlar getirilmektedir.

Kaynak: TBMM S. Sayısı 723 · tasarı/teklifin madde 951 gerekçesi

Mehaz madde — İsviçre MK m. 896

B. Hapis hakkı / II. İstisnalar

1 Niteliği gereği paraya çevrilmeye elverişli olmayan şeyler üzerinde hapis hakkı kullanılamaz.

2 Aynı şekilde, alacaklının üstlendiği bir yükümlülük veya borçlunun şeyin teslimi sırasında ya da öncesinde koyduğu bir koşul veya kamu düzeni hapis hakkına engel oluşturuyorsa, hapis hakkı kullanılamaz.

Özgün metin (Almanca)

1 An Sachen, deren Natur eine Verwertung nicht zulässt, kann das Retentionsrecht nicht ausgeübt werden.

2 Ebenso ist die Retention ausgeschlossen, wenn ihr eine vom Gläubiger übernommene Verpflichtung, oder eine vom Schuldner vor oder bei der Übergabe der Sache erteilte Vorschrift oder die öffentliche Ordnung entgegensteht.

Eşleşme, gerekçenin andığı eski kanun maddesi üzerinden türetilmiş ve metin karşılaştırmasıyla desteklenmiştir; gerekçede doğrudan belirtilmemiştir. İsviçre Medeni Kanunu

Madde 952

III. Borç ödemeden aciz

Alacaklı, borçlunun ödemeden acze düşmesi hâlinde, alacağı muaccel olmasa bile, hapis hakkını kullanabilir.

Borç ödemeden aciz, taşınırın tesliminden sonra meydana gelmiş veya daha önce meydana gelmiş olmakla beraber alacaklı bu durumu teslimden sonra öğrenmiş ise; o şeyin belli bir yönde kullanılacağı konusunda alacaklı tarafından yüklenilmiş bir yükümlülük veya borçlunun teslim sırasında ya da daha önce verdiği talimatla bağdaşmasa bile, alacaklı hapis hakkını kullanabilir.

Mehaz madde — İsviçre MK m. 897

B. Hapis hakkı / III. Ödeme güçsüzlüğü hâlinde

1 Borçlunun ödeme güçsüzlüğü hâlinde, alacaklının alacağı muaccel olmasa dahi hapis hakkı vardır.

2 Ödeme güçsüzlüğü şeyin tesliminden sonra ortaya çıkmış veya alacaklı tarafından ancak bu tarihten sonra öğrenilmişse, alacaklının önceden üstlendiği bir yükümlülük veya borçlunun özel bir koşulu hapis hakkına engel olsa bile, alacaklı hapis hakkını kullanabilir.

Özgün metin (Almanca)

1 Bei Zahlungsunfähigkeit des Schuldners hat der Gläubiger das Retentionsrecht auch dann, wenn seine Forderung nicht fällig ist.

2 Ist die Zahlungsunfähigkeit erst nach der Übergabe der Sache eingetreten oder dem Gläubiger bekannt geworden, so kann dieser die Retention auch dann ausüben, wenn ihr eine von ihm vorher übernommene Verpflichtung oder eine besondere Vorschrift des Schuldners entgegensteht.

Eşleşme, iki maddenin anlam benzerliğine göre önerilmiştir; gerekçede belirtilmemiştir. Aynı konuyu düzenleyen karşılık hükümdür, kanun koyucunun buradan aldığını kanıtlamaz. İsviçre Medeni Kanunu

Madde 953

IV. Hükümleri

Borç yerine getirilmez ve yeterli güvence de gösterilmezse alacaklı, borçluya daha önce bildirimde bulunarak, hapsettiği şeylerin teslime bağlı rehin hükümleri uyarınca paraya çevrilmesini isteyebilir.

Üzerinde hapis hakkı bulunan nama yazılı kıymetli evrakın paraya çevrilmesi için icra dairesi, borçlu yerine gerekli işlemleri yapar.

Madde gerekçesi

Yürürlükteki Kanunun 867 inci maddesini karşılamaktadır.

Maddeyle alacaklıya borcun yerine getirilmesi ve yeterli güvence de gösterilmemesi hâllerinde, hapis hakkının konusu plan taşınır nesneleri »taşınır rehni hükümlerine göre paraya çevirme hakkı verilmekte ve hapis hakkı kıymetli'evrak üzerinde ise borçlunun yapması gereken işler için de icra dairesine yetki tanınmaktadır.

İKİNCİ AYIRIM ALACAKLAR VE DİĞER HAKLAR ÜZERİNDE REHİN

Kaynak: TBMM S. Sayısı 723 · tasarı/teklifin madde 953 gerekçesi

Mehaz madde — İsviçre MK m. 898

B. Hapis hakkı / IV. Etkisi

1 Borçlu borcunu ifa etmezse ve alacaklıya yeterli güvence verilmezse, alacaklı, borçluyu önceden haberdar ettikten sonra, hapsedilen şeyi bir rehinli şey gibi paraya çevirebilir.

2 Hapsedilen nama yazılı senetlerin paraya çevrilmesinde, borçlu adına gerekli işlemleri icra veya iflas memuru yapar.

Özgün metin (Almanca)

1 Kommt der Schuldner seiner Verpflichtung nicht nach, so kann der Gläubiger, wenn er nicht hinreichend sichergestellt wird, die zurückbehaltene Sache nach vorgängiger Benachrichtigung des Schuldners wie ein Faustpfand verwerten.

2 Zur Verwertung zurückbehaltener Namenpapiere hat in Vertretung des Schuldners der Betreibungs- oder der Konkursbeamte das Erforderliche vorzunehmen.

Eşleşme, gerekçenin andığı eski kanun maddesi üzerinden türetilmiş ve metin karşılaştırmasıyla desteklenmiştir; gerekçede doğrudan belirtilmemiştir. İsviçre Medeni Kanunu

İkinci Ayırım

Alacaklar ve Diğer Haklar Üzerinde Rehin

A. Genel olarak

Madde 954

Başkasına devredilebilen alacaklar ve diğer haklar rehnedilebilir.

Aksine bir hüküm bulunmadıkça, bunların rehni hakkında da teslime bağlı rehin hükümleri uygulanır.

Madde gerekçesi

YürürlÜlrteld Kanunun 868 inci maddesini karşÜamaktadır. Madde kaynak Kanunun 899 uncu maddesine uygun olarak iki fıkra halinde düzenlenmiştir.

Maddeyle taşınır eşyalardan başkasına devrine olanak bulunacak ve, diğer haklar Üzerinde taşınır rehni kurulmasına olanak verilmektedir.

Kaynak: TBMM S. Sayısı 723 · tasarı/teklifin madde 954 gerekçesi

Mehaz madde — İsviçre MK m. 899

A. Genel olarak

1 Devredilebilir nitelikte olan alacaklar ve diğer haklar rehnedilebilir.

2 Aksine bir düzenleme yoksa, bu haklar üzerindeki rehin hakkı, alelade rehne ilişkin hükümlere tabidir.

Özgün metin (Almanca)

1 Forderungen und andere Rechte können verpfändet werden, wenn sie übertragbar sind.

2 Das Pfandrecht an ihnen steht, wo es nicht anders geordnet ist, unter den Bestimmungen über das Faustpfand.

Eşleşme madde gerekçesinde belirtilmiştir. İsviçre Medeni Kanunu

B. Kurulması

Madde 955

I. Senede bağlı olan veya olmayan alacaklarda

Senede bağlanmış olan veya olmayan alacakların rehni için rehin sözleşmesinin yazılı şekilde yapılması ve senede bağlı alacaklarda senedin teslim edilmesi gerekir.

Alacaklı veya rehneden, rehni borçluya ihbar edebilir.

Diğer hakların rehninde, yazılı rehin sözleşmesiyle birlikte, bu hakların devri için öngörülen şekle uyulması gerekir.

Madde gerekçesi

Yürürlüktela Kanunun 869 uncu maddesini karşılamaktadır.

Madde kaynak Kanunun 900 uncu maddesine uygun olarak Üç fıkra hâlinde düzenlenmiştir.

Maddeyle hak ve alacaklar üzerinde rehin kurulmasının kurucu unsurları düzenlenmektedir. Bunun için alacak haklarının rehninde, yazılı bir rehin sözleşmesi ile senede bağlı alacaklarda senedin alacaklıya teslimi şart kılınmıştır. Diğer hakların rehninde ise'yazılı rehin sözleşmesi ve bu hakların devri için loınunda Öngörülen usule uyulması zorunlu sayılmıştır. Relinin, rehnedilen alacağın borçlusuna ihbarı, bir geçerlilik unsuru değil, borçlunun rehinli alacaklının oluru bulunmadan borçlu alacaklıya ödemesini önlemek içindir. -

Kaynak: TBMM S. Sayısı 723 · tasarı/teklifin madde 955 gerekçesi

Mehaz madde — İsviçre MK m. 900

B. Kurulması / I. Senetsiz veya borç senedine bağlı alacaklarda

1 Herhangi bir senede bağlanmamış veya sadece bir borç senedine bağlanmış olan bir alacağın rehnedilmesi için, rehin sözleşmesinin yazılı şekilde yapılması ve gerektiğinde borç senedinin teslimi gerekir.

2 Rehin alacaklısı ve rehin veren, borçluyu rehin kurulması hakkında bilgilendirebilirler.

3 Diğer hakların rehnedilmesi için, yazılı bir rehin sözleşmesinin yanında, bu hakların devri için öngörülen şekle uyulması gerekir.

Özgün metin (Almanca)

1 Zur Verpfändung einer Forderung, für die keine Urkunde oder nur ein Schuldschein besteht, bedarf es der schriftlichen Abfassung des Pfandvertrages und gegebenenfalls der Übergabe des Schuldscheines.

2 Der Pfandgläubiger und der Verpfänder können den Schuldner von der Pfandbestellung benachrichtigen.

3 Zur Verpfändung anderer Rechte bedarf es neben einem schriftlichen Pfandvertrag der Beobachtung der Form, die für die Übertragung vorgesehen ist.

Eşleşme madde gerekçesinde belirtilmiştir. İsviçre Medeni Kanunu

Madde 956

II. Kıymetli evrakta

Hamile yazılı senetlerin rehni için senetlerin rehin alacaklısına teslimi yeterlidir.

Diğer kıymetli evrakın rehni için senedin ciro edilmiş veya yazılı devir beyanı yapılmış olarak teslimi gerekir.

Madde gerekçesi

Yürürlülcteld Kanunun 870 inci maddesini karşılamaktadır. .

Madde kaynak Kanunun 901 inci maddesine uygun olarak iki fıkra hâlinde düzenlenmiştir.

Maâdeyle • kıymetli evrak niteliğinde senetlerin rehni özel • olarak' düzenlenmektedir.

Kaynak: TBMM S. Sayısı 723 · tasarı/teklifin madde 956 gerekçesi

Mehaz madde — İsviçre MK m. 901

B. Kurulması / II. Kıymetli evrakta

1 Hamiline yazılı kıymetli evrakta rehnin kurulması için senedin rehin alacaklısına devredilmesi yeterlidir.

2 Diğer kıymetli evrakta senedin cirosu veya bir alacağın temliki beyanıyla birlikte teslimi gerekir.

3 Kayden izlenen menkul kıymetlerin rehnedilmesi münhasıran 3 Ekim 2008 tarihli Kayden İzlenen Menkul Kıymetler Kanunu'na[684] tabidir.[685]

Özgün metin (Almanca)

1 Bei Inhaberpapieren genügt zur Verpfändung die Übertragung der Urkunde an den Pfandgläubiger.

2 Bei andern Wertpapieren bedarf es der Übergabe der Urkunde in Verbindung mit einem Indossament oder mit einer Abtretungserklärung.

3 Die Verpfändung von Bucheffekten richtet sich ausschliesslich nach dem Bucheffektengesetz vom 3. Oktober 2008[684].[685]

Eşleşme madde gerekçesinde belirtilmiştir. İsviçre Medeni Kanunu

Madde 957

III. Emtiayı temsil eden senetlerde

Emtiayı temsil eden kıymetli evrakın rehnedilmesiyle emtia üzerinde rehin hakkı doğar.

Emtiayı temsil eden senetten başka özel bir rehin senedi (varant) düzenlenmişse, rehinli alacak miktarının ve muaccel olduğu tarihin senet üzerine yazılmış olması koşuluyla, rehin senedinin rehnedilmiş olması yeterlidir.

Madde gerekçesi

Yürürlükteki Kanunun 871 inci maddesini karşılamaktadır.

Madde kaynak Kanunun 902 nci maddesine uygun olarak iki- fıkra hâlinde düzenlenmiştir.- Maddeyle emtiayı temsil eden kıymetli evrakın rehninin, bunların temsil ettiği eşyanın rehni sonucunu doğuracağı düzenlenmektedir. Eşya temsil eden seneâerden .başka, bu taşınır eşyaları rehnedebilmek için özel bir rehin' senedi (varant) düzenlenmiş ise, bu eşyaların rehni için, rehinle güvence altına alman alacak miktarı ile .muaccelîyet tarihinin bu senet üzerine yazılması ve senedin rehin alana teslimi yeterli sayılmıştır. Bu sayede bu eşyaların mülkiyetinin eşyayı temsil eden senetlerin devri ile bir şahsa, düzenlenen özel senedin (varant) devri ile diğer bir şahsa rehnedilmesi olanağı sağlanmaktadır.'

Kaynak: TBMM S. Sayısı 723 · tasarı/teklifin madde 957 gerekçesi

Mehaz madde — İsviçre MK m. 902

B. Kurulması / III. Emtia senetlerinde

1 Emtiayı temsil eden kıymetli evrakın bulunması hâlinde, bu kıymetli evrakın rehnedilmesiyle emtia üzerinde bir rehin hakkı kurulmuş olur.

2 Bir emtia senedinin yanı sıra ayrı bir rehin senedi (varant) mevcutsa, emtia senedinin kendisi üzerine alacak tutarı ve vade tarihi ile birlikte rehin kaydı işlendiği takdirde, rehin hakkının kurulması için rehin senedinin rehnedilmesi yeterlidir.

Özgün metin (Almanca)

1 Bestehen für Waren Wertpapiere, die sie vertreten, so wird durch Verpfändung der Wertpapiere ein Pfandrecht an der Ware bestellt.

2 Besteht neben einem Warenpapier noch ein besonderer Pfandschein (Warrant), so genügt zur Pfandbestellung die Verpfändung des Pfandscheines, sobald auf dem Warenpapier selbst die Verpfändung mit Forderungsbetrag und Verfalltag eingetragen ist.

Eşleşme madde gerekçesinde belirtilmiştir. İsviçre Medeni Kanunu

Madde 958

IV. Art rehin

Rehinli bir alacak üzerinde sonra gelen bir rehnin kurulması, ancak rehnedenin veya sonra gelen rehin alacaklısının durumu önce gelen rehin alacaklısına yazılı olarak bildirmesi hâlinde geçerlidir.

Madde gerekçesi

Yürürlükteki Kanunun 872 inci maddesini karşılamaktadır.

Maddeyle rehinli bir alacak üzerinde, sonraki sunda bir taşınır rehni kurulması, önceki sıradaki rehinli alacaklı veya alacaklılara, art rehnin (muahhar relinin ) yazılı olarak bildirilmesi koşuluna bağlı kılınmıştır.

Kaynak: TBMM S. Sayısı 723 · tasarı/teklifin madde 958 gerekçesi

Mehaz madde — İsviçre MK m. 903

B. Kurulması / IV. Sonraki rehin

Sonraki sırada bir alacak rehni ancak, önceki sıradaki rehin alacaklısına, alacağın alacaklısı veya sonraki sıradaki rehin alacaklısı tarafından bu sonraki rehin hakkında yazılı olarak bilgi verilmesi hâlinde geçerlidir.

Özgün metin (Almanca)

Ein nachgehendes Forderungspfandrecht ist nur gültig, wenn der vorgehende Pfandgläubiger vom Gläubiger der Forderung oder vom nachgehenden Pfandgläubiger von der Nachverpfändung schriftlich benachrichtigt wird.

Eşleşme, gerekçenin andığı eski kanun maddesi üzerinden türetilmiş ve metin karşılaştırmasıyla desteklenmiştir; gerekçede doğrudan belirtilmemiştir. İsviçre Medeni Kanunu

C. Hükümleri

Madde 959

I. Rehnin kapsamı

Faiz veya kâr payı gibi dönemsel gelir getiren alacakların rehnedilmiş olması hâlinde, aksi kararlaştırılmış olmadıkça, bunlardan yalnız vadeleri henüz gelmemiş olanlar rehnin kapsamına girer ve rehin, vadeleri geçmiş olan edimleri kapsamaz.

Bu tür yan edimler için özel senetler düzenlenmiş ise, aksi kararlaştırılmış olmadıkça, bunların rehin kapsamına girmesi, şekil koşullarına uygun olarak rehnedilmelerine bağlıdır.

Madde gerekçesi

Yürürlükteki Kanunun 873 üncü maddesini karşılamaktadır.

Madde kaynak Kanunun 904 üncü maddesine uygun olarak iki fıkra hâlinde düzenlenmiş olup, kenar başlığı da içeriğine uygun hâle getirilmiştir.

Maddeyle alacak rehninin, rehnedilen alacağın rehnin tesisi arımda vadesi gelmemiş faiz ve kâr- payı gelirini ve benzeri yan edimleri kapsayacağı belirtildiğinden, rehnin kurulması anında muaccel olmuş faizler ve kâr paylan rehnin kapsamı dışında sayılmıştır. Taraflar bunun aksini kararlaştırabilirler. Rehnin kapsamı içinde sayılan faiz ve kâr paylan için özel senetler düzenlenmiş ise, aksi kararlaştınlmadıkça bunların Tehnedilmiş sayılması, bu senetler için Öngörülmüş özel şekil kurallarına uyulmasına bağlı tutulmuştur.

Kaynak: TBMM S. Sayısı 723 · tasarı/teklifin madde 959 gerekçesi

Mehaz madde — İsviçre MK m. 904

C. Etkisi / I. Rehnin kapsamı

1 Faiz getiren bir alacak üzerindeki veya kâr payı gibi zaman zaman tekrar eden yan edimleri olan bir alacak üzerindeki rehin hakkında, aksi kararlaştırılmadıkça, yalnızca cari talep rehnedilmiş sayılır ve alacaklının muaccel olmuş edimler üzerinde bir hakkı bulunmaz.

2 Ancak bu türden yan haklar için ayrı senetler mevcutsa, aksi kararlaştırılmadıkça, bu senetler, üzerlerinde rehin hakkı usulüne uygun şekilde kurulduğu ölçüde rehnedilmiş sayılır.

Özgün metin (Almanca)

1 Beim Pfandrecht an einer verzinslichen Forderung oder an einer Forderung mit andern zeitlich wiederkehrenden Nebenleistungen, wie Dividenden, gilt, wenn es nicht anders vereinbart ist, nur der laufende Anspruch als mitverpfändet, und der Gläubiger hat keinen Anspruch auf die verfallenen Leistungen.

2 Bestehen jedoch besondere Papiere für solche Nebenrechte, so gelten diese, wenn es nicht anders vereinbart ist, insoweit für mitverpfändet, als das Pfandrecht an ihnen formrichtig bestellt ist.

Eşleşme madde gerekçesinde belirtilmiştir. İsviçre Medeni Kanunu

Madde 960

II. Rehinli pay senetlerinin temsili

Ortaklık genel kurulunda rehinli pay senetlerini temsil etmek yetkisi, rehin alacaklısına değil, pay sahibine aittir.

Madde gerekçesi

Yurürlükteki Kanunun 874 üncü maddesini karşılamaktadır.

Madde pay senetlerinin rehninde, ortaklık genel kurulunda temsil yetkisinin kime ait olacağı düzenlenmektedir.

Kaynak: TBMM S. Sayısı 723 · tasarı/teklifin madde 960 gerekçesi

Mehaz madde — İsviçre MK m. 905

C. Etkisi / II. Rehnedilen payların temsili / Anonim şirket paylarında ve limited şirket esas sermaye paylarında

1 Rehnedilen paylar, genel kurulda pay sahipleri tarafından temsil edilir, rehin alacaklıları tarafından değil.

2 Bir limited şirketin rehnedilen esas sermaye payları, ortaklar genel kurulunda ortaklar tarafından temsil edilir, rehin alacaklıları tarafından değil.[687]

Özgün metin (Almanca)

1 Verpfändete Aktien werden in der Generalversammlung durch die Aktionäre und nicht durch die Pfandgläubiger vertreten.

2 Verpfändete Stammanteile einer Gesellschaft mit beschränkter Haftung werden in der Gesellschafterversammlung durch die Gesellschafter und nicht durch die Pfandgläubiger vertreten.[687]

Eşleşme, iki maddenin içeriğinin karşılaştırılmasıyla önerilmiştir; gerekçede belirtilmemiştir. Aynı konuyu düzenleyen karşılık hükümdür, kanun koyucunun buradan aldığını kanıtlamaz. İsviçre Medeni Kanunu

Madde 961

III. Yönetim ve ödeme

Özenli bir yönetim, rehnedilmiş alacağın muacceliyetinin ihbarını ve tahsil edilmesini gerekli kılıyorsa alacaklı bu işlemleri yapabilir; rehin alacaklısı da alacaklıyı bu işlemlerin yapılmasına zorlayabilir.

Rehin kendisine ihbar edilmiş olan borçlu, borcunu asıl alacaklıya veya rehin alacaklısına ancak diğerinin rızasıyla ödeyebilir.

Bu rızanın bulunmaması hâlinde borçlu, borcunu tevdi etmekle yükümlüdür.

Madde gerekçesi

Yürürlükteki Kanunun 875 inci maddesini karşılamaktadır.

Madde kaynak Kanunun 906 ncı maddesine uygun olarak üç. fıkra hâlinde düzenlenmiştir.

Maddeyle rehinli alacaklıya, alacaklı tarafından yapılması gereken muaccelîyet ihban ve diğer işlemleri yapabilme yetkisi tanınmakta, rehin kendisine ihbar edilmiş borçluya, rehinli alacaklının rızası olmadan ödemede bulunması yasaklanmaktadır.

- 2 6 6- Üçüncü fıkrada yürürlükteki metinde yer alan "resmî bir mevkie yatırma" ifadesi yerine Borçlar Kanununun 91 inci maddesi anlamında "tevdi" terimi kullanılmıştır.

ÜÇÜNCÜ AYIRIM REHİN KARŞILIĞI ÖDÜNÇ VERME İŞİ İLE UĞRAŞANLAR

Kaynak: TBMM S. Sayısı 723 · tasarı/teklifin madde 961 gerekçesi

Mehaz madde — İsviçre MK m. 906

C. Etkisi / III. Yönetim ve ödeme

1 Özenli yönetim, rehnedilen alacağın feshini ve tahsilini gerektiriyorsa, bu alacağın alacaklısı feshi gerçekleştirebilir ve rehin alacaklısı da bunun gerçekleştirilmesini isteyebilir.

2 Borçlu, rehin verilmesinden haberdar edildikten sonra, ödemeyi ancak diğerinin rızasıyla taraflardan birine yapabilir.

3 Bu rıza bulunmadığı takdirde, borçlu borçlanılan meblağı tevdi etmekle yükümlüdür.

Özgün metin (Almanca)

1 Erfordert die sorgfältige Verwaltung die Kündigung und Einziehung der verpfändeten Forderung, so darf deren Gläubiger sie vornehmen und der Pfandgläubiger verlangen, dass sie vorgenommen werde.

2 Zahlungen darf der Schuldner, sobald er von der Verpfändung benachrichtigt ist, an den einen nur mit Einwilligung des andern entrichten.

3 Wo diese fehlt, hat er den geschuldeten Betrag zu hinterlegen.

Eşleşme madde gerekçesinde belirtilmiştir. İsviçre Medeni Kanunu

Üçüncü Ayırım

Rehin Karşılığında Ödünç Verme İşi ile Uğraşanlar

A. Ödünç verenler

Madde 962

I. İşletme izni alma

İşletme olarak taşınır rehni karşılığında ödünç verme işiyle uğraşmak isteyenler, yetkili makamdan izin almak zorundadırlar.

Madde gerekçesi

Yürürlükteki Kanunun 876 ncı maddesini karşılamaktadır.

Maddeyle kimlerin taşınır rehni karşılığı ödünç para verme işi ile uğrâbileceği düzenlenmiştir. Yürürlükteki metindeki "hükümetten izin" ifadesi yerine "yetkili makamdan izin" ve "san'atı icra" yerine "işletme" ifadesi tercih olunmuştur.

Kaynak: TBMM S. Sayısı 723 · tasarı/teklifin madde 962 gerekçesi

Mehaz madde — İsviçre MK m. 907

A. Rehin karşılığı ödünç veren kurum / I. Faaliyet izninin verilmesi

1 Rehin karşılığı ödünç verme işini yürütmek isteyen kimse, kantonal hükümetin iznine ihtiyaç duyar.

2 Kantonlar, bu iznin ancak kantonun veya belediyelerin kamu kurumlarına ve kamu yararına çalışan işletmelere verilebileceğini öngörebilirler.

3 Kantonlar bu kurumlardan harç alabilirler.

Özgün metin (Almanca)

1 Wer das Pfandleihgewerbe betreiben will, bedarf hiezu einer Bewilligung der kantonalen Regierung.

2 Die Kantone können bestimmen, dass diese Bewilligung nur an öffentliche Anstalten des Kantons oder der Gemeinden sowie an gemeinnützige Unternehmungen erteilt werden soll.

3 Die Kantone können von den Anstalten Gebühren erheben.

Eşleşme, iki maddenin içeriğinin karşılaştırılmasıyla önerilmiştir; gerekçede belirtilmemiştir. Aynı konuyu düzenleyen karşılık hükümdür, kanun koyucunun buradan aldığını kanıtlamaz. İsviçre Medeni Kanunu

Madde 963

II. Süre

Özel işletmelere ancak belli süre için izin verilebilir. Sürenin bitiminde bu izin yenilenebilir.

Gerekli kurallara uyulmaması hâlinde, verilen izin her zaman geri alınabilir.

Madde gerekçesi

Yürürlükteki Kanunun 877 inci maddesini karşılamaktadır.

Madde kaynak Kanunun 908 inci maddesine uygun olarak iki fıkra hâlinde düzenlenmiştir.

Maddeyle, yetkili makamca verilen iznin süresi ve işletme kurallarına uyulmaması hâlinde bunun yaptırımı belirtilmektedir.

Kaynak: TBMM S. Sayısı 723 · tasarı/teklifin madde 963 gerekçesi

Mehaz madde — İsviçre MK m. 908

A. Rehin karşılığı ödünç veren kurum / II. Süre

1 İzin, özel kurumlara ancak belirli bir süre için verilir; ancak yenilenebilir.

2 Kurum, faaliyetinin tabi olduğu hükümlere uymadığı takdirde izin her zaman geri alınabilir.

Özgün metin (Almanca)

1 Die Bewilligung wird an private Anstalten nur auf eine bestimmte Zeit erteilt, kann aber erneuert werden.

2 Sie kann jederzeit widerrufen werden, wenn die Anstalt die Bestimmungen, denen ihr Betrieb unterstellt ist, nicht beobachtet.

Eşleşme madde gerekçesinde belirtilmiştir. İsviçre Medeni Kanunu

B. Taşınır rehni karşılığı ödünç

Madde 964

I. Kurulması

Rehnedilen taşınırın işletmeye teslim edilmesi ve karşılığında bir makbuzun alınmasıyla rehin kurulmuş olur.

Madde gerekçesi

Yürürlükteki Kanunun 878 inci maddesini karşılamaktadır.

Maddeyle taşınır rehni kurulması, rehnedilen taşımım işletmeye teslimi ve karşılığında bir makbuz verilmesi koşuluna bağlanmıştır.

Kaynak: TBMM S. Sayısı 723 · tasarı/teklifin madde 964 gerekçesi

Mehaz madde — İsviçre MK m. 909

B. Rehin karşılığı ödünç verme rehni / I. Kuruluşu

Rehin karşılığı ödünç verme rehni, rehin konusunun kuruma teslim edilmesi ve bunun için bir rehin senedi düzenlenmesiyle kurulur.

Özgün metin (Almanca)

Das Versatzpfand wird dadurch begründet, dass der Pfandgegenstand der Anstalt übergeben und hiefür ein Versatzschein ausgestellt wird.

Eşleşme, gerekçenin andığı eski kanun maddesi üzerinden türetilmiş ve metin karşılaştırmasıyla desteklenmiştir; gerekçede doğrudan belirtilmemiştir. İsviçre Medeni Kanunu

II. Hükümleri

Madde 965

1. Rehnin paraya çevrilmesi

Borç vadesinde ödenmezse, ödünç veren, borçluya önceden noter aracılığı ile borcunu ödemesini ihtar ettikten sonra rehni icra yoluyla paraya çevirtebilir.

Borçlu, ödünç verene karşı kişisel olarak sorumlu değildir.

Madde gerekçesi

Yürürlükteki Kanunun 879 uncu maddesini karşılamaktadır.

Madde kaynak Kanunun 910 uncu maddesine uygun olarak iki fıkra hâlinde düzenlenmiştir.

Maddeyle relinin paraya çevirme koşullan ile borçlunun rehin verene karşı ayrıca kişisel olarak sorumlu olmayacağı düzenlenmiştir.

Kaynak: TBMM S. Sayısı 723 · tasarı/teklifin madde 965 gerekçesi

Mehaz madde — İsviçre MK m. 910

B. Rehin karşılığı ödünç verme rehni / II. Etkisi / 1. Rehnin satışı

1 Rehin, kararlaştırılan vadede kurtarılmamışsa, kurum, kurtarma için önceden yapılan kamuya açık çağrıdan sonra rehin konusunu resmi olarak sattırabilir.

2 Kurum, şahsi bir alacak talep edemez.

Özgün metin (Almanca)

1 Ist das Pfand auf den vereinbarten Termin nicht ausgelöst worden, so kann die Anstalt nach vorgängiger öffentlicher Aufforderung zur Einlösung den Pfandgegenstand amtlich verkaufen lassen.

2 Eine persönliche Forderung kann die Anstalt nicht geltend machen.

Eşleşme madde gerekçesinde belirtilmiştir. İsviçre Medeni Kanunu

Madde 966

2. Arta kalan para üzerindeki hak

Satış bedelinin rehinli alacak miktarından fazla olması hâlinde, arta kalan para hak sahibine ödenir.

İşletmenin aynı borçludan birden fazla alacağı varsa, bunlar arta kalan para hesaplanırken bir bütün olarak göz önünde tutulur.

Arta kalan miktarı isteme hakkı, rehnedilen taşınırın paraya çevrilmesinin üzerinden beş yıl geçmekle zamanaşımına uğrar.

Madde gerekçesi

Yürürlükteki Kanunun 880 inci maddesini karşılamaktadır.

Madde kaynak Kanunun 911 inci maddesine uygun olara üç fıkra hâlinde düzenlenmiştir..

Maddeyle satış bedelinden arta kalan para hakkında yapılacak işlem düzenlenmiş ve bunu isteme hakkımn tâbi olduğu sürenin yûrürlukteld metinden farklı olarak zamanaşımı süresi olduğu belirtilmiştir.

Kaynak: TBMM S. Sayısı 723 · tasarı/teklifin madde 966 gerekçesi

Mehaz madde — İsviçre MK m. 911

B. Rehin karşılığı ödünç verme rehni / II. Etkisi / 2. Fazlaya hak

1 Satış bedelinden rehin tutarını aşan bir fazlalık ortaya çıkarsa, hak sahibi bunun kendisine verilmesini isteyebilir.

2 Aynı borçluya karşı birden çok alacak, fazlanın hesaplanmasında bir bütün olarak ele alınabilir.

3 Fazlaya ilişkin talep, eşyanın satışından itibaren beş yıl içinde zamanaşımına uğrar.

Özgün metin (Almanca)

1 Ergibt sich aus dem Kauferlös ein Überschuss über die Pfandsumme, so hat der Berechtigte Anspruch auf dessen Herausgabe.

2 Mehrere Forderungen gegen denselben Schuldner dürfen bei Berechnung des Überschusses als ein Ganzes behandelt werden.

3 Der Anspruch auf den Überschuss verjährt in fünf Jahren nach dem Verkauf der Sache.

Eşleşme madde gerekçesinde belirtilmiştir. İsviçre Medeni Kanunu

III. Rehnin sona ermesi

Madde 967

1. Rehinden kurtarmayı isteme hakkı

Rehnedilen taşınır, satılıncaya kadar rehin makbuzunun geri verilmesi suretiyle rehinden kurtarılabilir.

Rehin makbuzu geri verilmezse, alacağın muaccel olmasından sonra hak sahibi olduğunu ispat eden kimse taşınırı rehinden kurtarabilir.

Ödünç veren, rehnedilen taşınırı makbuzun teslimi karşılığı geri verme hakkını açıkça saklı tutmuş olsa bile; alacağın muaccel olmasının üzerinden altı ay geçtikten sonra hakkını ispat eden kimse, taşınırı rehinden kurtarabilir.

Madde gerekçesi

Yürürlükteki Kanunun 881 inci maddesini karşılamaktadır.

Madde kaynak Kanunun 912 nci maddesine uygun olarak üç fıkra hâlinde düzenlenmiş olup, konu başlığı içeriğe uygun olarak "relinin sona ermesi" şeklinde kaleme alınmıştır.

Maddeyle rehnedenin, rehnedilen taşının makbuzu geri vererek rehinden kurtarma hakkı düzenlenmektedir.

Kaynak: TBMM S. Sayısı 723 · tasarı/teklifin madde 967 gerekçesi

Mehaz madde — İsviçre MK m. 912

B. Rehin karşılığı ödünç verme rehni / III. Rehnin kurtarılması / 1. Kurtarma hakkı

1 Rehin, satış gerçekleşmediği sürece, hak sahibi tarafından rehin senedinin iadesi karşılığında kurtarılabilir.

2 Hak sahibi senedi ibraz edemiyorsa, vade dolduktan sonra, hakkını ispat etmesi koşuluyla rehni kurtarmaya yetkilidir.

3 Kurum, rehni ancak senedin iadesi karşılığında kurtarabileceğini açıkça saklı tutmuş olsa bile, bu yetki, hak sahibine vadenin dolmasından itibaren altı ay geçtikten sonra da tanınır.

Özgün metin (Almanca)

1 Das Pfand kann von dem Berechtigten gegen Rückgabe des Versatzscheines ausgelöst werden, solange der Verkauf nicht stattgefunden hat.

2 Kann er den Schein nicht beibringen, so ist er nach Eintritt der Fälligkeit zur Auslösung des Pfandes befugt, wenn er sich über sein Recht ausweist.

3 Diese Befugnis steht dem Berechtigten nach Ablauf von sechs Monaten seit der Fälligkeit auch dann zu, wenn die Anstalt sich ausdrücklich vorbehalten hat, das Pfand nur gegen Rückgabe des Scheines auszulösen.

Eşleşme madde gerekçesinde belirtilmiştir. İsviçre Medeni Kanunu

Madde 968

2. Ödünç verenin hakları

Ödünç veren, taşınırın rehinden kurtarıldığı aya ait faizin tamamının ödenmesini isteyebilir.

Ödünç veren, makbuzu kim getirirse taşınırı ona geri verme hakkını açıkça saklı tutmuşsa, makbuzun hamilinin bunu haksız olarak ele geçirdiğini bilmedikçe ve bilmesi gerekmedikçe bu yetkisini kullanabilir.

Madde gerekçesi

Yürürlülcteki Kanunun 882 inci maddesini karşılamaktadır.'Madde.

kaynak Kanunun 913 üncü maddesine uygun olarak iki fıkra hâlinde düzenlenmiştir.

Maddeyle ödünç veren işletme sahibinin haklan düzenlenmektedir.

Kaynak: TBMM S. Sayısı 723 · tasarı/teklifin madde 968 gerekçesi

Mehaz madde — İsviçre MK m. 913

B. Rehin karşılığı ödünç verme rehni / III. Rehnin kurtarılması / 2. Kurumun hakları

1 Kurum, her kurtarmada cari ayın tamamı için faiz talep etmeye yetkilidir.

2 Kurum, rehni senedin iadesi karşılığında herkese teslim edebileceğini açıkça saklı tutmuşsa, senet zilyedinin senede kötü niyetle sahip olduğunu bilmediği veya bilmesi gerekmediği sürece, bu teslimi yapmaya yetkilidir.

Özgün metin (Almanca)

1 Die Anstalt ist berechtigt, bei jeder Auslösung den Zins für den ganzen laufenden Monat zu verlangen.

2 Hat die Anstalt sich ausdrücklich vorbehalten, das Pfand gegen Rückgabe des Scheines an jedermann herauszugeben, so ist sie zu dieser Herausgabe befugt, solange sie nicht weiss oder wissen sollte, dass der Inhaber auf unredliche Weise in den Besitz des Scheines gelangt ist.

Eşleşme madde gerekçesinde belirtilmiştir. İsviçre Medeni Kanunu

C. Geri alım hakkı tanıyarak satım

Madde 969

Geri alım hakkı tanıyarak satın almayı meslek edinenler hakkında da, taşınır rehni karşılığında ödünç verenlere ilişkin hükümler uygulanır.

Madde gerekçesi

Yürürlükteki Kanunun 883 üncü maddesini karşılamaktadır.

Maddede geri alım hakkı (bey'i bilvefa) tanınmak suretiyle taşınır eşya satın almayı meslek edinenler hakkmda da taşınır rehni karşılığında ödünç verenlere ilişkin hükümlerin uygulanacağı belirtilmekte ve böylece kanuna karşi hile engellenmektedir.

DÖRDÜNCÜ AYIRIM REHİNLİ TAHVİL

Kaynak: TBMM S. Sayısı 723 · tasarı/teklifin madde 969 gerekçesi

Mehaz madde — İsviçre MK m. 914

C. Geri alım koşuluyla satış

Ticari amaçla geri alım koşuluyla satış, rehinli alışverişe eşdeğer sayılır.

Özgün metin (Almanca)

Der gewerbsmässige Kauf auf Rückkauf wird dem Versatzpfande gleichgestellt.

Eşleşme, iki maddenin içeriğinin karşılaştırılmasıyla önerilmiştir; gerekçede belirtilmemiştir. Aynı konuyu düzenleyen karşılık hükümdür, kanun koyucunun buradan aldığını kanıtlamaz. İsviçre Medeni Kanunu

Dördüncü Ayırım

Rehinli Tahvil

A. Niteliği

Madde 970

İşletme olarak taşınmaz rehni karşılığında ödünç verme işiyle uğraşmak üzere yetkili makamdan izin alanlar, özel bir rehin sözleşmesi ve teslim yükümlülüğü olmasa bile, taşınmaz rehniyle güvence altına alınmış alacakları ile cari işlerinden doğan alacaklarını karşılık göstererek rehinli tahvil çıkarabilirler.

Madde gerekçesi

Yürürlükteki Kanunun 884 Üncü maddesini karşılamaktadır.

Maddeyle taşınmaz rehni karşılığı ödünç verme işiyle uğraşan kredi işletmelerine, sahip oldukları .taşınmaz rehinleri/ ve cari işlemlerinden doğan alacaklarını güvence göstererek, bunlann karşılığı olarak rehinli tahvilat çıkarma olanağı yaratılmaktadır. Yürürlükte metindeki "Hükümetçe tayin edilenler" ifadesi yerine "yetkili makamdan izin alanlar" ifadesi tercih edilmiştir.

Kaynak: TBMM S. Sayısı 723 · tasarı/teklifin madde 970 gerekçesi

B. Şekli

Madde 971

Alacaklılar, rehinli tahvillerin öngörülen zamandan önce ödenmesini isteyemezler.

Tahviller hamile veya nama yazılı olarak çıkarılır ve hamile yazılı kuponları bulunur.

Madde gerekçesi

Yürürlükteki Kanunun 885 inci maddesini karşılamaktadır.

Maddeyle alacaklıların rehinli tahvilleri öngören zamandan önce ödenmesini işleyemeyecekleri, bunlann hamile ve nama yazılı olarak çıkanlacağı kuponlannm ise yalnız hamile yazılması olarak düzenlenebileceği öngörülmüştür.

Kaynak: TBMM S. Sayısı 723 · tasarı/teklifin madde 971 gerekçesi

C. Düzenlenmesi

Madde 972

Tahvil çıkaracaklar ile tahvil çıkarmaya ilişkin koşullar ve çıkarma izni vermeye yetkili makam özel kanunla belirlenir.

Madde gerekçesi

Yürürlükteki Kanunun 886 ncı maddesini karşılamaktadır.

Maddeyle kimlerin tahvil çıkarma yetkisine sahip olacağı, bu hususta izin vermeye yetkili resmî mercilerin kimler olacağı ve tahvil çıkarma işinin koşullarının tesbitine ilişkin hususların kanunla belirleneceği ifade edilmektedir.

ÜÇÜNCÜ KISIM ZİLYETLİK VE TAPU SİCİLİ BİRİNCİ BÖLÜM ZİLYETLİK

Kaynak: TBMM S. Sayısı 723 · tasarı/teklifin madde 972 gerekçesi

Üçüncü Kısım

Zilyetlik ve Tapu Sicili

Birinci Bölüm

Zilyetlik

A. Zilyetlik kavramı ve türleri

Madde 973

I. Kavram

Bir şey üzerinde fiilî hâkimiyeti bulunan kimse onun zilyedidir.

Taşınmaz üzerindeki irtifak haklarında ve taşınmaz yüklerinde hakkın fiilen kullanılması zilyetlik sayılır.

Madde gerekçesi

Yürürlükteki Kanunun 887 nci maddesini karşılamaktadır.

Hüküm değişikliği yoktur. Zilyetlik kavramı düzeltilmiştir.

Kaynak: TBMM S. Sayısı 723 · tasarı/teklifin madde 973 gerekçesi

Mehaz madde — Alman MK m. 860

Zilyetlik yardımcısının kendi hakkını koruması

§ 859 uyarınca zilyede tanınan hakları kullanmaya, § 855 uyarınca zilyet adına fiilî hâkimiyeti icra eden kimse de yetkilidir.

Özgün metin (Almanca)

Zur Ausübung der dem Besitzer nach § 859 zustehenden Rechte ist auch derjenige befugt, welcher die tatsächliche Gewalt nach § 855 für den Besitzer ausübt.

Eşleşme metin benzerliğine göre önerilmiştir; gerekçede belirtilmemiştir. Alman Medeni Kanunu

Mehaz madde — İsviçre MK m. 919

A. Tanım ve türleri / I. Tanım

1 Bir şey üzerinde fiili hâkimiyeti bulunan kimse, onun zilyedidir.

2 Taşınmaz irtifak hakları ve taşınmaz yükümlerinde, hakkın fiilen kullanılması, eşya zilyetliğine eşdeğer sayılır.

Özgün metin (Almanca)

1 Wer die tatsächliche Gewalt über eine Sache hat, ist ihr Besitzer.

2 Dem Sachbesitz wird bei Grunddienstbarkeiten und Grundlasten die tatsächliche Ausübung des Rechtes gleichgestellt.

Eşleşme metin benzerliğine göre önerilmiştir; gerekçede belirtilmemiştir. İsviçre Medeni Kanunu

II. Türleri

Madde 974

1. Aslî ve fer'î zilyetlik

Zilyet, bir sınırlı aynî hak veya bir kişisel hakkın kurulmasını ya da kullanılmasını sağlamak için şeyi başkasına teslim ederse, bunların ikisi de zilyet olur.

Bir şeyde malik sıfatıyla zilyet olan aslî zilyet, diğeri fer'î zilyettir.

Madde gerekçesi

Yürürlükteki Kanunun 888 inci maddesini karşılamaktadır.

Hüküm değişikliği yoktur. Ancak madde İsviçre Medenî Kanununun 920 nci maddesine uygun olarak iki fıkra hâlinde düzenlenmiştir.

- 2 6 8- _ t • Birinci ,fikradâ, yürürlükteki metinde yer alan "bir irtifak yahut irtihan hakkı yahut şahsî' hak tevfız etmek" ifadesi yerine "bir sınırlı aynî hak.veya kişisel haklan kurulmasını ya da kullanılmasını sağlamak" ifadesi tercih edilmiştir. Çünkü "sınırlı aynî hak" deyimi hem irtifak hem de rehin haklarını ifade eden tek bir deyimdir. , Aynca'kişisel hakların doğumu değil, kişisel hakların kullanılması için malın teslimi söz konusu olur.

Kaynak: TBMM S. Sayısı 723 · tasarı/teklifin madde 974 gerekçesi

Mehaz madde — Fransız MK m. 2255

Zilyetlik, bir şeyin veya bir hakkın, bizzat kendimiz tarafından ya da bizim adımıza onu elinde bulunduran veya kullanan bir başkası tarafından elde tutulması veya kullanılmasıdır.

Özgün metin (Fransızca)

La possession est la détention ou la jouissance d'une chose ou d'un droit que nous tenons ou que nous exerçons par nous-mêmes, ou par un autre qui la tient ou qui l'exerce en notre nom.

Eşleşme, iki maddenin anlam benzerliğine göre önerilmiştir; gerekçede belirtilmemiştir. Aynı konuyu düzenleyen karşılık hükümdür, kanun koyucunun buradan aldığını kanıtlamaz. Fransız Medeni Kanunu

Mehaz madde — İsviçre MK m. 920

A. Tanım ve türleri / II. Aslî zilyetlik ve fer'î zilyetlik

1 Bir zilyet, şeyi başka birine sınırlı bir aynî hak veya kişisel bir hak için devretmişse, her ikisi de zilyettir.

2 Bir şeyi malik sıfatıyla zilyet olan kimse aslî zilyetliğe, diğeri ise fer'î zilyetliğe sahiptir.

Özgün metin (Almanca)

1 Hat ein Besitzer die Sache einem andern zu einem beschränkten dinglichen oder einem persönlichen Recht übertragen, so sind sie beide Besitzer.

2 Wer eine Sache als Eigentümer besitzt, hat selbständigen, der andere unselbständigen Besitz.

Eşleşme madde gerekçesinde belirtilmiştir. İsviçre Medeni Kanunu

Madde 975

2. Dolaylı ve dolaysız zilyetlik

Bir şeyde fiilî hâkimiyetini doğrudan doğruya sürdüren kimse dolaysız zilyet, başka bir kişi aracılığı ile sürdüren kimse dolaylı zilyettir.

Madde gerekçesi

Yürürlükteki Kanunda ve kaynak İsviçre Medenî Kanununda bu maddeyi karşılayan bir hüküm yoktur. Böyle .bir hükmün yürürlükteki Kânunda bulunmaması, Alman Medenî Kanununda yer alan dolaylı zilyetlik ve dolaysız .zilyetlik aynımı ile İsviçre Medenî Kânunu ve yürürlükteki Kanunda yer alan aslî ve fer'î zilyetlik ayırımlarının bazen birbirine karıştırılmasına yol açmıştır. Oysa bir önceki maddede sözü edilen aslî ve fer'î zilyet aynımı, zilyedin mal üzerinde iddia ettiği hakka göre yapılan bir ayırımdır. Bun&karşıkk dolayh ve dolaysız zilyet aynımı, malın zilyedin fiilî hâkimiyeti altında olup olmaması balonundan yapılmıştır. Bir fer'î zilyet, çoğu kez dolaysız zilyet olmakla beraber bazı hâllerde dolaylı zilyed de olabilir. ' Bu kavramlar gerekli şekilde ayrılmadığı takdirde, kavram kanşıkhğı doğabilir.

Dolaylı ve dolaysız zilyetlik ayırımı, özellikle zilyetliğin korunmasında önem taşır. Çünkü zilyedin kuvvet kullanma hakkından ille önce dolaysız zilyetler yararlanırlar.

Kaynak: TBMM S. Sayısı 723 · tasarı/teklifin madde 975 gerekçesi

Madde 976

III. Geçici olarak kesilme

Fiilî hâkimiyetin geçici nitelikteki sebeplerle kullanılmaması veya kullanma olanağının ortadan kalkması zilyetliği sona erdirmez.

Madde gerekçesi

Yürürlükteld Kanunun 889 uncu maddesini karşılamaktadır.

Hüküm değişikliği yoktur. Ancak fiilî hâîdmiyetiri kullanılmasını engellenmesi ve kesilmesi arasındaki farkın anlaşılabilmesi için maddenin ifadesi değiştirilmiştir; -

Kaynak: TBMM S. Sayısı 723 · tasarı/teklifin madde 976 gerekçesi

Mehaz madde — Alman MK m. 856

Zilyetliğin sona ermesi

1 Zilyetlik, zilyedin şey üzerindeki fiilî hâkimiyetten vazgeçmesi veya bunu başka bir şekilde kaybetmesiyle sona erer.

2 Hâkimiyetin kullanılmasında, niteliği gereği geçici olan bir engel, zilyetliği sona erdirmez.

Özgün metin (Almanca)

(1) Der Besitz wird dadurch beendigt, dass der Besitzer die tatsächliche Gewalt über die Sache aufgibt oder in anderer Weise verliert.

(2) Durch eine ihrer Natur nach vorübergehende Verhinderung in der Ausübung der Gewalt wird der Besitz nicht beendigt.

Eşleşme metin benzerliğine göre önerilmiştir; gerekçede belirtilmemiştir. Alman Medeni Kanunu

Mehaz madde — İsviçre MK m. 921

A. Tanım ve türleri / III. Geçici kesinti

Fiili hâkimiyetin kullanılmasının, niteliği gereği geçici olan bir engel veya ihmal nedeniyle kullanılmaması, zilyetliği ortadan kaldırmaz.

Özgün metin (Almanca)

Eine ihrer Natur nach vorübergehende Verhinderung oder Unterlassung der Ausübung der tatsächlichen Gewalt hebt den Besitz nicht auf.

Eşleşme metin benzerliğine göre önerilmiştir; gerekçede belirtilmemiştir. İsviçre Medeni Kanunu

B. Zilyetliğin devri

Madde 977

I. Hazırlar arasında

Zilyetlik, şeyin veya şey üzerinde hâkimiyeti sağlayacak araçların, edinene teslimi veya edinenin önceki zilyedin rızasıyla şey üzerinde hâkimiyeti kullanacak duruma gelmesi hâlinde devredilmiş olur.

Madde gerekçesi

Yürürlükteki Kanunun 890 inci maddesini karşılamaktadır.

Madde, zilyetliğin hem teslimle hem de teslim yerine geçen sözleşmeyle devredilmesini düzenlemektedir. Bunların birbirinden farklı olduğunu ifade edebilmek için, yürürlükteki maddenin iki cümlesi birleştirilerek madde tek cümle* hâlinde düzenlenmiştir.

Kaynak: TBMM S. Sayısı 723 · tasarı/teklifin madde 977 gerekçesi

Mehaz madde — Alman MK m. 854

Zilyetliğin kazanılması

1 Bir şey üzerindeki zilyetlik, o şey üzerinde fiilî hâkimiyetin elde edilmesiyle kazanılır.

2 Devralanın, şey üzerindeki hâkimiyeti kullanabilecek durumda olması hâlinde, önceki zilyet ile devralan arasındaki anlaşma kazanma için yeterlidir.

Özgün metin (Almanca)

(1) Der Besitz einer Sache wird durch die Erlangung der tatsächlichen Gewalt über die Sache erworben.

(2) Die Einigung des bisherigen Besitzers und des Erwerbers genügt zum Erwerb, wenn der Erwerber in der Lage ist, die Gewalt über die Sache auszuüben.

Eşleşme metin benzerliğine göre önerilmiştir; gerekçede belirtilmemiştir. Alman Medeni Kanunu

Mehaz madde — İsviçre MK m. 922

B. Devir / I. Hazır olanlar arasında

1 Zilyetlik, şeyin bizzat teslimi veya alıcıya şey üzerinde hâkimiyet sağlayan araçların teslimi yoluyla devredilir.

2 Alıcı, önceki zilyedin iradesiyle şey üzerinde hâkimiyeti kullanabilecek duruma girer girmez, teslim gerçekleşmiş olur.

Özgün metin (Almanca)

1 Der Besitz wird übertragen durch die Übergabe der Sache selbst oder der Mittel, die dem Empfänger die Gewalt über die Sache verschaffen.

2 Die Übergabe ist vollzogen, sobald sich der Empfänger mit Willen des bisherigen Besitzers in der Lage befindet, die Gewalt über die Sache auszuüben.

Eşleşme, gerekçenin andığı eski kanun maddesi üzerinden türetilmiş ve metin karşılaştırmasıyla desteklenmiştir; gerekçede doğrudan belirtilmemiştir. İsviçre Medeni Kanunu

Madde 978

II. Hazır olmayanlar arasında

Temsilciye yapılan teslim, temsil edilene yapılmış gibi zilyetliği geçirir.

Mehaz madde — Fransız MK m. 1604

Teslim, satılan şeyin alıcının hâkimiyetine ve zilyetliğine geçirilmesidir.

Özgün metin (Fransızca)

La délivrance est le transport de la chose vendue en la puissance et possession de l'acheteur.

Eşleşme metin benzerliğine göre önerilmiştir; gerekçede belirtilmemiştir. Fransız Medeni Kanunu

Mehaz madde — İsviçre MK m. 923

B. Devir / II. Hazır olmayanlar arasında

Teslimin hazır olmayanlar arasında gerçekleşmesi hâlinde, teslim, şeyin alıcıya veya onun temsilcisine tesliminde gerçekleşmiş sayılır.

Özgün metin (Almanca)

Geschieht die Übergabe unter Abwesenden, so ist sie mit der Übergabe der Sache an den Empfänger oder dessen Stellvertreter vollzogen.

Eşleşme, iki maddenin anlam benzerliğine göre önerilmiştir; gerekçede belirtilmemiştir. Aynı konuyu düzenleyen karşılık hükümdür, kanun koyucunun buradan aldığını kanıtlamaz. İsviçre Medeni Kanunu

Madde 979

III. Teslimsiz devir

Bir üçüncü kişi veya zilyetliği devreden, özel bir hukukî ilişkiye dayanarak zilyet olmakta devam ederse zilyetlik, teslim gerçekleşmeksizin kazanılmış olur.

Zilyetliğin bu yolla devri, zilyet olmakta devam eden üçüncü kişiye karşı, ancak durumun devreden tarafından kendisine bildirildiği andan başlayarak hüküm doğurur.

Üçüncü kişi, zilyetliği devredene karşı ileri sürebileceği sebeplerle şeyi edinene vermekten kaçınabilir.

Madde gerekçesi

Yürürlükteki Kanunun '891 inci maddesini karşılamaktadır.

Maddenin başlığı isviçre Medenî Kanununun 923 üncü maddesine uygun hâle getirilmiştir. Teslim zilyetliği edinene yapılıyorsa, 'bunun hazırlar veya hazır olmayanlar arasında olması bir fark yaratmayacağından, bu konu bir önceki maddede düzenlenmiştir.

Bu maddenin önemi, zilyetliğin temsilci vasıtasıyla kazanılmasını düzenlemiş olmasıdır. Madde metni bu konu dikkate .alınarak düzenlenmiştir.

Kaynak: TBMM S. Sayısı 723 · tasarı/teklifin madde 979 gerekçesi

Mehaz madde — İsviçre MK m. 924

B. Devir / III. Teslimsiz devir

1 Bir üçüncü kişi veya devredenin kendisi, özel bir hukuki ilişki nedeniyle şeyin zilyetliğinde kalırsa, şeyin zilyetliği teslim olmaksızın da kazanılabilir.

2 Bu zilyetlik devri, üçüncü kişiye karşı ancak devredenin ona bu hususta bildirimde bulunmasıyla hüküm ifade eder.

3 Üçüncü kişi, devredene karşı ileri sürebileceği aynı sebeplerle, edinene karşı da şeyin geri verilmesinden kaçınabilir.

Özgün metin (Almanca)

1 Ohne Übergabe kann der Besitz einer Sache erworben werden, wenn ein Dritter oder der Veräusserer selbst auf Grund eines besonderen Rechtsverhältnisses im Besitz der Sache verbleibt.

2 Gegenüber dem Dritten ist dieser Besitzesübergang erst dann wirksam, wenn ihm der Veräusserer davon Anzeige gemacht hat.

3 Der Dritte kann dem Erwerber die Herausgabe aus den gleichen Gründen verweigern, aus denen er sie dem Veräusserer hätte verweigern können.

Eşleşme metin benzerliğine göre önerilmiştir; gerekçede belirtilmemiştir. İsviçre Medeni Kanunu

Madde 980

IV. Emtiayı temsil eden senetlerin teslimi

Bir taşıyıcıya veya umumî mağazaya bırakılmış emtiayı temsil eden kıymetli evrakın teslimi, emtianın teslimi gibi sonuç doğurur.

Kıymetli evrakı iyiniyetle teslim alan kimse ile emtiayı iyiniyetle teslim alan kimse arasında uyuşmazlık çıkarsa emtiayı teslim alan tercih olunur.

Mehaz madde — İsviçre MK m. 925

B. Devir / IV. Emtia senetlerinde

1 Bir taşıyıcıya veya bir ambara teslim edilmiş olan mallar için, bu malları temsil eden kıymetli evrak düzenlenmişse, böyle bir senedin devri, malın kendisinin devri sayılır.

2 Ancak, emtia senedinin iyiniyetli alıcısı ile malın iyiniyetli alıcısı karşı karşıya gelirse, mala iyiniyetle sahip olan tercih edilir.

Özgün metin (Almanca)

1 Werden für Waren, die einem Frachtführer oder einem Lagerhaus übergeben sind, Wertpapiere ausgestellt, die sie vertreten, so gilt die Übertragung einer solchen Urkunde als Übertragung der Ware selbst.

2 Steht jedoch dem gutgläubigen Empfänger des Warenpapiers ein gutgläubiger Empfänger der Ware gegenüber, so geht dieser jenem vor.

Eşleşme, iki maddenin anlam benzerliğine göre önerilmiştir; gerekçede belirtilmemiştir. Aynı konuyu düzenleyen karşılık hükümdür, kanun koyucunun buradan aldığını kanıtlamaz. İsviçre Medeni Kanunu

C. Zilyetliğin hükümleri

I. Korunması

Madde 981

1. Savunma hakkı

Zilyet, her türlü gasp veya saldırıyı kuvvet kullanarak defedebilir.

Zilyet, rızası dışında kendisinden alınan şeyi taşınmazlarda el koyanı kovarak, taşınırlarda ise eylem sırasında veya kaçarken yakalananın elinden alarak zilyetliğini koruyabilir. Ancak, zilyet durumun haklı göstermediği derecede kuvvet kullanmaktan kaçınmak zorundadır.

Madde gerekçesi

Yürürlükteki Kanunun 894 üncü maddesini karşılamaktadır.

Ancak ikinci fıkrada "şiddetle veya hafiyyen kendisinden alman" ifadesi yerine "rızası dışında, kendisinden alınan" ifadesinin kullanılması uygun görülmüş,, "ctirmti meşhut hâlinde tutulan" biçimindeki ifadenin ceza hukukunun suçüstü kavramı ile karıştırılmasını önlemek için, "eylem çırasında veya kaçarken" ifadesine yer verilmiş, "ahvalin haklı göstermediği cebir ve şiddet kullanmak" ifadesi yerine de, kaynat:

İsviçre Medenî Kanununun 926 ncı maddesinin üçüncü fıkrasının ifadesi de dikkate .alınarak "durumun haldi göstermediği derecede kuvvet kullanmak" ifadesinin kullanılması uygun görülmüştür.

Kaynak: TBMM S. Sayısı 723 · tasarı/teklifin madde 981 gerekçesi

Mehaz madde — Alman MK m. 859

Zilyedin kendi hakkını koruması

(1) Zilyet, yasaklanmış özgüce karşı zor kullanarak kendini savunabilir.

(2) Taşınır bir eşya, zilyedin elinden yasaklanmış özgüç yoluyla alınırsa, zilyet, suçüstü yakalanan veya kovalanan faile karşı bu eşyayı zor kullanarak geri alabilir.

(3) Bir taşınmazın zilyedi, zilyetliği yasaklanmış özgüç yoluyla elinden alınırsa, elden çıkarma işleminden hemen sonra faili taşınmazdan çıkararak zilyetliğine yeniden kavuşabilir.

(4) Aynı haklar, zilyede, § 858 fıkra 2 hükmüne göre zilyetliğin fesatlılığını kendisine karşı ileri sürülebilecek kimseye karşı da tanınır.

Özgün metin (Almanca)

(1) Der Besitzer darf sich verbotener Eigenmacht mit Gewalt erwehren.

(2) Wird eine bewegliche Sache dem Besitzer mittels verbotener Eigenmacht weggenommen, so darf er sie dem auf frischer Tat betroffenen oder verfolgten Täter mit Gewalt wieder abnehmen.

(3) Wird dem Besitzer eines Grundstücks der Besitz durch verbotene Eigenmacht entzogen, so darf er sofort nach der Entziehung sich des Besitzes durch Entsetzung des Täters wieder bemächtigen.

(4) Die gleichen Rechte stehen dem Besitzer gegen denjenigen zu, welcher nach § 858 Abs. 2 die Fehlerhaftigkeit des Besitzes gegen sich gelten lassen muss.

Eşleşme, iki maddenin anlam benzerliğine göre önerilmiştir; gerekçede belirtilmemiştir. Aynı konuyu düzenleyen karşılık hükümdür, kanun koyucunun buradan aldığını kanıtlamaz. Alman Medeni Kanunu

Mehaz madde — İsviçre MK m. 926

C. Anlamı / I. Zilyetliğin korunması / 1. Saldırılara karşı savunma

1 Her zilyet, yetkisiz elatmaya karşı kendisini zor kullanarak savunabilir.

2 Bir taşınmaz kendisinden zor kullanılarak veya gizlice alınmışsa, zilyet bunu öğrendikten sonra uygun bir süre içinde faili kovmak suretiyle taşınmaza yeniden el koyabilir.[690]

3 Bir taşınır eşya kendisinden zor kullanılarak veya gizlice alınmışsa, zilyet, eşyayı elinden alan kimseyi suçüstü yakalar ve derhal takip ederse eşyayı ondan geri alabilir.[691]

4 Yetkili makamlar, koşulların gerektirdiği yardımı zamanında sağlar. Zilyet, ancak resmî yardımın zamanında sağlanamaması durumunda kendi hakkını kendi eliyle koruyabilir ve koşullara göre haklı görülemeyecek her türlü zor kullanmadan kaçınmak zorundadır.[692]

Özgün metin (Almanca)

1 Jeder Besitzer darf sich verbotener Eigenmacht mit Gewalt erwehren.

2 Wird ihm ein Grundstück durch Gewalt oder heimlich entzogen, so darf er sich seiner innert angemessener Frist nach Kenntnisnahme davon durch Vertreibung des Täters wieder bemächtigen.[690]

3 Wird ihm eine bewegliche Sache durch Gewalt oder heimlich entzogen, so darf er sie dem auf frischer Tat ertappten und unmittelbar verfolgten Täter wieder abnehmen.[691]

4 Die zuständigen Behörden gewähren ihm rechtzeitig die nach den Umständen erforderliche Hilfe. Er darf Selbsthilfe nur anwenden, sofern amtliche Hilfe nicht rechtzeitig verfügbar ist, und hat sich jeder nach den Umständen nicht gerechtfertigten Gewalt zu enthalten.[692]

Eşleşme madde gerekçesinde belirtilmiştir. İsviçre Medeni Kanunu

Madde 982

2. Zilyetliğin gasbında dava hakkı

Başkasının zilyet bulunduğu bir şeyi gasbeden kimse, o şey üzerinde üstün bir hakka sahip olduğunu iddia etse bile onu geri vermekle yükümlüdür.

Davalı, o şeyi davacıdan geri almasını gerektirecek üstün bir hakka sahip olduğunu derhâl ispat ederse onu geri vermekten kaçınabilir.

Dava, şeyin geri verilmesine ve zararın giderilmesine yönelik olur.

Madde gerekçesi

Yürürlükteki Kanunun 895 inci maddesini karşılamaktadır.

Hüküm değişikliği yoktur.Ancak kaynak Kanunun 927 nci maddesi dikkate alınarak madde üç fikra hâlinde düzenlenmiş ve maddenin "Yedin iadesi" şeklindeki kenar başlığı, içeriğe uygun olarak "Zilyetliğin gasbında daim hakkı" şeklinde değiştirilmiştir;

Kaynak: TBMM S. Sayısı 723 · tasarı/teklifin madde 982 gerekçesi

Mehaz madde — İsviçre MK m. 927

C. Önemi / I. Zilyetliğin korunması / 2. Zilyetliğin gaspına dayanan dava

1 Bir şeyi başkasından yasak özgüçle alan kimse, o şey üzerinde daha üstün bir hakkı olduğunu ileri sürse dahi, onu geri vermekle yükümlüdür.

2 Davalı, daha üstün hakkını derhal ispat eder ve bu hakka dayanarak şeyi davacıdan yeniden geri isteyebilecek durumdaysa, geri vermeyi reddedebilir.

3 Dava, şeyin geri verilmesine ve tazminata ilişkindir.

Özgün metin (Almanca)

1 Wer einem andern eine Sache durch verbotene Eigenmacht entzogen hat, ist verpflichtet, sie zurückzugeben, auch wenn er ein besseres Recht auf die Sache behauptet.

2 Wenn der Beklagte sofort sein besseres Recht nachweist und auf Grund desselben dem Kläger die Sache wieder abverlangen könnte, so kann er die Rückgabe verweigern.

3 Die Klage geht auf Rückgabe der Sache und Schadenersatz.

Eşleşme madde gerekçesinde belirtilmiştir. İsviçre Medeni Kanunu

Madde 983

3. Zilyetliğe saldırıya dava hakkı

Saldırıda bulunan, şey üzerinde bir hak iddia etse bile; zilyetliği saldırıya uğrayan, ona karşı dava açabilir.

Dava, saldırının sona erdirilmesine, sebebinin önlenmesine ve zararın giderilmesine yönelik olur.

Madde gerekçesi

Yürürlükteki Kanunun 896 ncı maddesini karşılamaktadır.

Hüküm değişikliği yoktur.Ancak kaynak Kanunun 928 nci maddesine uygun olarak madde ikifikrahâlinde düzenlenmiştir;

Kaynak: TBMM S. Sayısı 723 · tasarı/teklifin madde 983 gerekçesi

Mehaz madde — İsviçre MK m. 928

C. Önemi / I. Zilyetliğin korunması / 3. Zilyetliğin saldırıya uğramasına dayanan dava

1 Zilyetlik yasak özgüçle saldırıya uğrarsa, zilyet, bir hakkı olduğunu ileri sürse dahi, saldıranı dava edebilir.

2 Dava, saldırının giderilmesine, ileride saldırıdan kaçınılmasına ve tazminata ilişkindir.

Özgün metin (Almanca)

1 Wird der Besitz durch verbotene Eigenmacht gestört, so kann der Besitzer gegen den Störenden Klage erheben, auch wenn dieser ein Recht zu haben behauptet.

2 Die Klage geht auf Beseitigung der Störung, Unterlassung fernerer Störung und Schadenersatz.

Eşleşme madde gerekçesinde belirtilmiştir. İsviçre Medeni Kanunu

Madde 984

4. Dava hakkının düşmesi

Gasp ve saldırıdan dolayı dava hakkı, zilyedin fiili ve failini öğrenmesinden başlayarak iki ay ve her hâlde fiilin üzerinden bir yıl geçmekle düşer.

Madde gerekçesi

Yürürlükteki Kanunun 897 nci maddesini karşılamaktadır..

Yürürlükteîd metinde, gasp ve saldın öğrenildiği hâlde derhâl dava açılmaz ise, dava hakkının düşeceği ve daha geç öğrenilmiş olsa dahi, gasp ve saldırının meydana geldiği günden itibaren bir yıl geçmekle dava hakkının zamanaşımına uğrayacağı ifade edilmiştir. Ancak bir yıllık sürenin zamanaşımı mı, hak düşürücü süre mi olduğu tartışma konusu olduğundan, maddede, gasp ve tecavüz hâlinde dava haklanın, fiilîn ve failin öğrenilmesinden itibaren iki ay içinde açılabilmesi babnundan daha uygun görülmüş ve gerek bu iki yıllık süreningerek fiil tarihinden itibaren işleyecekbır yıllık sürenin hak düşürücü süre olduğu kabul edilerek, maddenin kenar başlığı Ve metni buna göre yeniden düzenlenmiştir.

Kaynak: TBMM S. Sayısı 723 · tasarı/teklifin madde 984 gerekçesi

Mehaz madde — İsviçre MK m. 929

C. Önemi / I. Zilyetliğin korunması / 4. Davanın kabul edilebilirliği ve zamanaşımı

1 Yasak özgüce dayanan dava, ancak zilyedin, saldırıyı ve faili öğrendikten hemen sonra şeyin geri verilmesini veya saldırının giderilmesini istemesi halinde kabul edilebilir.

2 Dava, gasp veya saldırı ile birlikte işlemeye başlayan bir yıllık sürenin geçmesiyle zamanaşımına uğrar; bu, zilyedin saldırıyı ve faili ancak daha sonra öğrenmiş olması halinde de böyledir.

Özgün metin (Almanca)

1 Die Klage aus verbotener Eigenmacht ist nur zulässig, wenn der Besitzer sofort, nachdem ihm der Eingriff und der Täter bekannt geworden sind, die Sache zurückfordert oder Beseitigung der Störung verlangt.

2 Die Klage verjährt nach Ablauf eines Jahres; das mit der Entziehung oder Störung zu laufen beginnt, auch wenn der Besitzer erst später von dem Eingriff und dem Täter Kenntnis erhalten hat.

Eşleşme, iki maddenin anlam benzerliğine göre önerilmiştir; gerekçede belirtilmemiştir. Aynı konuyu düzenleyen karşılık hükümdür, kanun koyucunun buradan aldığını kanıtlamaz. İsviçre Medeni Kanunu

II. Zilyetlik dolayısıyla hakkın korunması

Madde 985

1. Mülkiyet karinesi

Taşınırın zilyedi onun maliki sayılır.

Önceki zilyetler de zilyetlikleri süresince o taşınırın maliki sayılırlar.

Madde gerekçesi

Yürürlükteki Kanunun 898 inci maddesini karşılamaktadır.

Maddenin konu başlığı "Zilyetlik dolayısıyla haklan korunması" biçiminde ifade edilmiştir. Hüküm değişikliği yoktur. Ancak kaynak Kanunun 930 uncu maddesine uygun olarak madde iki fıkra hâlinde düzenlenmiştir.

- 2 7 0- Mndde 986-Yürürlükteki Kanunun 899 uncu maddesini karşılamaktadır.

yürürlükteki maddenin kenar başlığı "Zilyetlik hâlinde karine*' biçimindedir.

Gerek maddenin düzenlemek istediği konu, gerek kaynak İsviçre Medenî Kanununun 931 inci maddesi dikkate alınarak metnin kenar başhğı "Fer'i zilyetlikte kârine" olarak ifade edilmiştir. Hüküm değişikliği yoktur.

Kaynak: TBMM S. Sayısı 723 · tasarı/teklifin madde 985 gerekçesi

Mehaz madde — İsviçre MK m. 930

C. Önemi / II. Hukuki koruma / 1. Mülkiyet karinesi

1 Bir taşınırın zilyedi hakkında, onun maliki olduğu karine olarak kabul edilir.

2 Her önceki zilyet hakkında, zilyetliği süresince şeyin maliki olduğu karine olarak kabul edilir.

Özgün metin (Almanca)

1 Vom Besitzer einer beweglichen Sache wird vermutet, dass er ihr Eigentümer sei.

2 Für jeden früheren Besitzer besteht die Vermutung, dass er in der Zeit seines Besitzes Eigentümer der Sache gewesen ist.

Eşleşme madde gerekçesinde belirtilmiştir. İsviçre Medeni Kanunu

Madde 986

2. Fer'î zilyetlikte karine

Bir taşınıra malik olma iradesi bulunmaksızın zilyet olan kimse, taşınırı kendisinden iyiniyetle aldığı kişinin mülkiyet karinesine dayanabilir.

Taşınıra bir sınırlı aynî hak veya kişisel hak iddiasıyla zilyet bulunan kimsenin iddia ettiği hakkın varlığı karine olarak kabul edilir. Ancak, zilyet bu karineyi şeyi kendisine vermiş olan kişiye karşı ileri süremez.

Mehaz madde — Alman MK m. 1006

Zilyet için mülkiyet karinesi

(1) Taşınır bir eşyanın zilyedi yararına, eşyanın mülkiyetinin kendisine ait olduğu karine olarak kabul edilir. Bu karine, eşyayı çalınmış, kaybolmuş veya başka bir şekilde elinden çıkmış olan önceki bir zilyede karşı geçerli değildir; ancak eşya para veya hamiline yazılı senet ise bu istisna uygulanmaz.

(2) Önceki bir zilyet yararına, zilyetliği süresince eşyanın mülkiyetinin kendisine ait olduğu karine olarak kabul edilir.

(3) Dolaylı zilyetlik hâlinde bu karine dolaylı zilyet yararına geçerlidir.

Özgün metin (Almanca)

(1) Zugunsten des Besitzers einer beweglichen Sache wird vermutet, dass er Eigentümer der Sache sei. Dies gilt jedoch nicht einem früheren Besitzer gegenüber, dem die Sache gestohlen worden, verloren gegangen oder sonst abhanden gekommen ist, es sei denn, dass es sich um Geld oder Inhaberpapiere handelt.

(2) Zugunsten eines früheren Besitzers wird vermutet, dass er während der Dauer seines Besitzes Eigentümer der Sache gewesen sei.

(3) Im Falle eines mittelbaren Besitzes gilt die Vermutung für den mittelbaren Besitzer.

Eşleşme, iki maddenin anlam benzerliğine göre önerilmiştir; gerekçede belirtilmemiştir. Aynı konuyu düzenleyen karşılık hükümdür, kanun koyucunun buradan aldığını kanıtlamaz. Alman Medeni Kanunu

Mehaz madde — İsviçre MK m. 931

C. Önemi / II. Hukuki koruma / 2. Bağımlı zilyetlikte karine

1 Bir kimse, malik olma iradesi olmaksızın bir taşınıra zilyet olursa, şeyi iyiniyetle kendisinden aldığı kimse lehindeki mülkiyet karinesini ileri sürebilir.

2 Bir kimse, sınırlı bir ayni hak veya kişisel bir hak iddiasıyla bir taşınıra zilyet olursa, bu hakkın var olduğu karine olarak kabul edilir; ancak bu karineyi, şeyi kendisinden aldığı kimseye karşı ileri süremez.

Özgün metin (Almanca)

1 Besitzt jemand eine bewegliche Sache, ohne Eigentümer sein zu wollen, so kann er die Vermutung des Eigentums dessen geltend machen, von dem er sie in gutem Glauben empfangen hat.

2 Besitzt jemand eine bewegliche Sache mit dem Anspruche eines beschränkten dinglichen oder eines persönlichen Rechtes, so wird der Bestand dieses Rechtes vermutet, er kann aber demjenigen gegenüber, von dem er die Sache erhalten hat, diese Vermutung nicht geltend machen.

Eşleşme, iki maddenin anlam benzerliğine göre önerilmiştir; gerekçede belirtilmemiştir. Aynı konuyu düzenleyen karşılık hükümdür, kanun koyucunun buradan aldığını kanıtlamaz. İsviçre Medeni Kanunu

Madde 987

3. Davaya karşı savunma

Bir taşınırın zilyedi, kendisine karşı açılan her davada üstün hakka sahip olduğu karinesine dayanabilir.

Gasp veya saldırıya ilişkin hükümler saklıdır.

Madde gerekçesi

Yürürlükteki Kanunun 900 üncü maddesini karşılamaktadır.

Düzenlemek istediği konu dikkate alınarak maddenin başhğı "Davaya karşı savunma1' biçiminde ifade edilmiştir. Hüküm değişikliği yoktur. Ancak İsviçre Medeni Kanununun 932 nci maddesi dikkate alınarak madde iki fıkra hâlinde düzenlenmiştir.

Birinci fıkrada kaynak Kanunda olduğu gibi "Üstün hakka sahip olduğu karinesine" ifadesine yer verilmiştir.

Kaynak: TBMM S. Sayısı 723 · tasarı/teklifin madde 987 gerekçesi

Mehaz madde — İsviçre MK m. 932

C. Önemi / II. Hukuki koruma / 3. Zilyede karşı açılan dava

Bir taşınırın zilyedi, zilyetliğin yasak özgüçle gasp edilmesi veya saldırıya uğramasına ilişkin hükümler saklı kalmak kaydıyla, kendisine karşı açılan her davada, daha üstün hakkı lehine olan karineye dayanabilir.

Özgün metin (Almanca)

Der Besitzer einer beweglichen Sache kann sich gegenüber jeder Klage auf die Vermutung zugunsten seines besseren Rechtes berufen, unter Vorbehalt der Bestimmungen über eigenmächtige Entziehung oder Störung des Besitzes.

Eşleşme madde gerekçesinde belirtilmiştir. İsviçre Medeni Kanunu

4. Tasarruf yetkisi ve taşınır davası

Madde 988

a. Emin sıfatıyla zilyetten edinme bakımından

Bir taşınırın emin sıfatıyla zilyedinden o şey üzerinde iyiniyetle mülkiyet veya sınırlı aynî hak edinen kimsenin edinimi, zilyedin bu tür tasarruflarda bulunma yetkisi olmasa bile korunur.

Madde gerekçesi

Yürürlükteki Kânunun 901 inci maddesini karşılamaktadır.

Yürürlükteki maddenin konu başlığında yer alan "İstihkak davası" deyimi mülkiyete dayanan istihkak davası ile kanştinlmaya elverişli bulunmaktadır. Bu nedenle öğretide bu davaya "menkul davası" adı verilmiştir. Buna uygun olarak maddenin konu başlığında "taşınır davası" ifadesine de yer verilmiştir.

Kaynak: TBMM S. Sayısı 723 · tasarı/teklifin madde 988 gerekçesi

Mehaz madde — İsviçre MK m. 933

C. Anlamı / II. Hukuki koruma / 4. Tasarruf ve geri isteme hakkı / a. Kendisine emanet edilen eşyalarda

Bir taşınırın mülkiyetini veya sınırlı bir ayni hakkını iyiniyetle devralan kimse, eşya, devredene devir yetkisi hiç verilmeksizin emanet edilmiş olsa dahi, kazanımında korunur.

Özgün metin (Almanca)

Wer eine bewegliche Sache in gutem Glauben zu Eigentum oder zu einem beschränkten dinglichen Recht übertragen erhält, ist in seinem Erwerbe auch dann zu schützen, wenn sie dem Veräusserer ohne jede Ermächtigung zur Übertragung anvertraut worden war.

Eşleşme, iki maddenin içeriğinin karşılaştırılmasıyla önerilmiştir; gerekçede belirtilmemiştir. Aynı konuyu düzenleyen karşılık hükümdür, kanun koyucunun buradan aldığını kanıtlamaz. İsviçre Medeni Kanunu

Madde 989

b. Kaybedilen veya çalınan eşya bakımından

Taşınırı çalınan, kaybolan ya da iradesi dışında başka herhangi bir şekilde elinden çıkan zilyet, o şeyi elinde bulunduran herkese karşı beş yıl içinde taşınır davası açabilir.

Bu taşınır, açık artırmadan veya pazardan ya da benzeri eşya satanlardan iyiniyetle edinilmiş ise; iyiniyetli birinci ve sonraki edinenlere karşı taşınır davası, ancak ödenen bedelin geri verilmesi koşuluyla açılabilir.

Diğer konularda iyiniyetli zilyedin haklarına ilişkin hükümler uygulanır.

Madde gerekçesi

Yürürlükteki Kanunun 902 nci maddesini karşılamaktadır.

Hüküm değişikliği yoktur.Ancak İsviçre Medenî Kanununun 934* üncü maddesine uygun olarak madde üç fıkra halinde düzenlenmiştir. İkinci fikrada "tacirden" deyimi kaynak Kanunun 934 üncü maddesine uygun olarak metinden çıkarılmıştır.

Kaynak: TBMM S. Sayısı 723 · tasarı/teklifin madde 989 gerekçesi

Mehaz madde — İsviçre MK m. 934

C. Önemi / II. Hukuki koruma / 4. Tasarruf ve geri alma hakkı / b. Zilyetliğinden rızası dışında çıkan eşyada

1 Çalınan veya kaybolan ya da başka bir şekilde rızası dışında zilyetliğinden çıkan bir taşınırı elinde bulunduran zilyet, bu eşyayı beş yıl içinde her devralandan geri isteyebilir. Madde 722 hükmü saklıdır.[693]

1bis Kültür Varlıklarının Dolaşımı Hakkında 20 Haziran 2003 tarihli Kanun'un[694] 2 nci maddesinin 1 inci fıkrası anlamında, malikin rızası dışında zilyetliğinden çıkan kültür varlıklarına ilişkin geri alma hakkı, malikin kültür varlığının nerede ve kimde bulunduğunu öğrendiği tarihten itibaren bir yıl, her hâlde zilyetliğinden çıktığı tarihten itibaren en geç otuz yıl geçmekle zamanaşımına uğrar.[695]

2 Eşya açık artırma yoluyla veya piyasada ya da aynı türden mal satan bir tacir aracılığıyla devredilmişse, iyiniyetli ilk veya sonraki devralandan ancak ödediği bedel karşılığında geri istenebilir.

3 Bunun dışında geri verme, iyiniyetli zilyedin talepleri hakkındaki hükümlere göre gerçekleşir.

Özgün metin (Almanca)

1 Der Besitzer, dem eine bewegliche Sache gestohlen wird oder verloren geht oder sonst wider seinen Willen abhanden kommt, kann sie während fünf Jahren jedem Empfänger abfordern. Vorbehalten bleibt Artikel 722.[693]

1bis Das Rückforderungsrecht für Kulturgüter im Sinne von Artikel 2 Absatz 1 des Kulturgütertransfergesetzes vom 20. Juni 2003[694], die gegen den Willen des Eigentümers abhanden gekommen sind, verjährt ein Jahr, nachdem der Eigentümer Kenntnis erlangt hat, wo und bei wem sich das Kulturgut befindet, spätestens jedoch 30 Jahre nach dem Abhandenkommen.[695]

2 Ist die Sache öffentlich versteigert oder auf dem Markt oder durch einen Kaufmann, der mit Waren der gleichen Art handelt, übertragen worden, so kann sie dem ersten und jedem spätern gutgläubigen Empfänger nur gegen Vergütung des von ihm bezahlten Preises abgefordert werden.

3 Die Rückleistung erfolgt im Übrigen nach den Vorschriften über die Ansprüche des gutgläubigen Besitzers.

Eşleşme madde gerekçesinde belirtilmiştir. İsviçre Medeni Kanunu

Madde 990

c. Para ve hamile yazılı senetlerde

Zilyet, iradesi dışında elinden çıkmış olsa bile, para ve hamile yazılı senetleri iyiniyetle edinmiş olan kimseye karşı taşınır davası açamaz.

Madde gerekçesi

Yürürlükteki Kanunun 903 üncü maddesini karşılamaktadır.

Hüküm değişikliği yoktur.

Kaynak: TBMM S. Sayısı 723 · tasarı/teklifin madde 990 gerekçesi

Mehaz madde — İsviçre MK m. 935

C. Anlamı / II. Hukuki koruma / 4. Tasarruf ve geri isteme hakkı / c. Para ve hamiline yazılı senetlerde

Para ve hamiline yazılı senetler, zilyedin iradesi dışında elinden çıkmış olsalar dahi, iyiniyetli edinenden geri istenemez.

Özgün metin (Almanca)

Geld und Inhaberpapiere können, auch wenn sie dem Besitzer gegen seinen Willen abhanden gekommen sind, dem gutgläubigen Empfänger nicht abgefordert werden.

Eşleşme, gerekçenin andığı eski kanun maddesi üzerinden türetilmiş ve metin karşılaştırmasıyla desteklenmiştir; gerekçede doğrudan belirtilmemiştir. İsviçre Medeni Kanunu

Madde 991

d. İyiniyetli olmama hâlinde

Bir taşınırın zilyetliğini iyiniyetle edinmemiş olan kimseye karşı önceki zilyet, her zaman taşınır davası açabilir.

Eğer önceki zilyet de, zilyetliği iyiniyetle edinmemiş ise sonraki zilyede karşı taşınır davası açamaz.

Madde gerekçesi

Yürürlükteki Kanunun 904 üncü maddesini karşılamaktadır.

Hüküm değişikliği yoktur.

Kaynak: TBMM S. Sayısı 723 · tasarı/teklifin madde 991 gerekçesi

Mehaz madde — İsviçre MK m. 936

C. Anlamı / II. Hukuki koruma / 4. Tasarruf ve geri isteme hakkı / d. Kötüniyette

1 Bir taşınırın zilyetliğini iyiniyetle kazanmamış olan kimse, önceki zilyet tarafından her zaman geri verme davasıyla takip edilebilir.

2 Ancak önceki zilyet de iyiniyetle kazanmamışsa, eşyayı sonraki zilyetten geri isteyemez.

Özgün metin (Almanca)

1 Wer den Besitz einer beweglichen Sache nicht in gutem Glauben erworben hat, kann von dem früheren Besitzer jederzeit auf Herausgabe belangt werden.

2 Hatte jedoch auch der frühere Besitzer nicht in gutem Glauben erworben, so kann er einem spätern Besitzer die Sache nicht abfordern.

Eşleşme, gerekçenin andığı eski kanun maddesi üzerinden türetilmiş ve metin karşılaştırmasıyla desteklenmiştir; gerekçede doğrudan belirtilmemiştir. İsviçre Medeni Kanunu

Madde 992

5. Taşınmazlarda karine

Tapuya kayıtlı taşınmazlarda, hak karinesinden ve zilyetlikten doğan dava açma hakkından yalnız adına tescil bulunan kimse yararlanır.

Bununla birlikte taşınmaz üzerinde fiilî hâkimiyeti bulunan kimse, gasp veya saldırı sebebiyle dava açabilir.

Madde gerekçesi

Yürürlükteki Kanunun 905 inci maddesini karşılamaktadır.

Hüküm değişikliği yoktur.Ancak kaynak Kanunun 937 nci maddesi dilekate alınarak madde iki fıkra hâlinde düzenlenmiştir.

- Madde 993- Yürürlükteki Kanunun 906 nci maddesini karşılamaktadır.

Hüküm değişikliği yoktur.Ancak birinci fıkranın ifadesi kaynak Kanunun 938 inci maddesinin Almanca metni dikkate alınarak düzeltilmiştir.

Kaynak: TBMM S. Sayısı 723 · tasarı/teklifin madde 992 gerekçesi

Mehaz madde — İsviçre MK m. 937

C. Anlamı / II. Hukuki koruma / 5. Taşınmazlarda karine

1 Tapu kütüğüne kaydedilmiş taşınmazlar bakımından, hak karinesi ve zilyetlikten doğan dava hakkı yalnızca kütükte kayıtlı olan kimse için mevcuttur.

2 Bununla birlikte, taşınmaz üzerinde fiilî hâkimiyeti bulunan kimse, zilyetliğin keyfî olarak gasbı veya saldırıya uğraması nedeniyle dava açabilir.

Özgün metin (Almanca)

1 Hinsichtlich der in das Grundbuch aufgenommenen Grundstücke besteht eine Vermutung des Rechtes und eine Klage aus dem Besitze nur für denjenigen, der eingetragen ist.

2 Wer jedoch über das Grundstück die tatsächliche Gewalt hat, kann wegen eigenmächtiger Entziehung oder Störung des Besitzes Klage erheben.

Eşleşme madde gerekçesinde belirtilmiştir. İsviçre Medeni Kanunu

III. Sorumluluk

1. İyiniyetli zilyet bakımından

Madde 993

a. Yararlanma

İyiniyetle zilyedi bulunduğu şeyi, karineyle mevcut hakkına uygun şekilde kullanan veya ondan yararlanan zilyet, o şeyi geri vermekle yükümlü olduğu kimseye karşı bu yüzden herhangi bir tazminat ödemek zorunda değildir.

İyiniyetli zilyet, şeyin kaybedilmesinden, yok olmasından veya hasara uğramasından sorumlu olmaz.

Mehaz madde — İsviçre MK m. 938

C. Anlamı / III. Sorumluluk / 1. İyiniyetli zilyet / a. Kullanma

1 Bir eşyayı iyiniyetle zilyetliğinde bulunduran kimse, bu eşyayı var sayılan hakkına uygun olarak kullanıp yararlanmakla, hak sahibine karşı tazminatla yükümlü olmaz.

2 Bu sırada telef olan veya zarar gören şeyleri tazmin etmek zorunda değildir.

Özgün metin (Almanca)

1 Wer eine Sache in gutem Glauben besitzt, wird dadurch, dass er sie seinem vermuteten Rechte gemäss gebraucht und nutzt, dem Berechtigten nicht ersatzpflichtig.

2 Was hiebei untergeht oder Schaden leidet, braucht er nicht zu ersetzen.

Eşleşme, iki maddenin anlam benzerliğine göre önerilmiştir; gerekçede belirtilmemiştir. Aynı konuyu düzenleyen karşılık hükümdür, kanun koyucunun buradan aldığını kanıtlamaz. İsviçre Medeni Kanunu

Mehaz madde — Alman MK m. 993

İyiniyetli zilyedin sorumluluğu

(1) §§ 987 ila 992'de belirtilen şartlar gerçekleşmemişse, zilyet, düzenli bir işletmenin kurallarına göre şeyin geliri sayılmayan elde edilmiş ürünleri, sebepsiz zenginleşmenin iadesine ilişkin hükümlere göre iade etmekle yükümlüdür; bunun dışında ne ürünleri iade etmekle ne de tazminat ödemekle yükümlüdür.

(2) Ürünlerin zilyette kaldığı süre bakımından, zilyet hakkında § 101 hükmü uygulanır.

Özgün metin (Almanca)

(1) Liegen die in den §§ 987 bis 992 bezeichneten Voraussetzungen nicht vor, so hat der Besitzer die gezogenen Früchte, soweit sie nach den Regeln einer ordnungsmäßigen Wirtschaft nicht als Ertrag der Sache anzusehen sind, nach den Vorschriften über die Herausgabe einer ungerechtfertigten Bereicherung herauszugeben; im Übrigen ist er weder zur Herausgabe von Nutzungen noch zum Schadensersatz verpflichtet.

(2) Für die Zeit, für welche dem Besitzer die Nutzungen verbleiben, findet auf ihn die Vorschrift des § 101 Anwendung.

Eşleşme, iki maddenin anlam benzerliğine göre önerilmiştir; gerekçede belirtilmemiştir. Aynı konuyu düzenleyen karşılık hükümdür, kanun koyucunun buradan aldığını kanıtlamaz. Alman Medeni Kanunu

Madde 994

b. Tazminat

İyiniyetli zilyet, geri vermeyi isteyen kimseden şey için yapmış olduğu zorunlu ve yararlı giderleri tazmin etmesini isteyebilir ve bu tazminat ödeninceye kadar şeyi geri vermekten kaçınabilir.

İyiniyetli zilyet, diğer giderler için tazminat isteyemez. Ancak, şeyin geri verilmesinden önce kendisine bu giderler için bir tazminat önerilmezse, kendisi tarafından o şeyle birleştirilen ve zararsızca ayrılması mümkün bulunan eklemeleri o şeyi geri vermeden önce ayırıp alabilir.

Zilyedin elde ettiği ürünler, yaptığı giderler sebebiyle doğan alacaklarına mahsup edilir.

Madde gerekçesi

Yürürlükteki Kanunun 907 nci maddesini karşılamaktadır.

Hüküm değişikliği yoktur. Ancak-kaynak Kanunun 939 uncu maddesinin Almanca metni dikkate alınarak düzeltilmiştir.

öte yandan yürürlükteki metinde birinci fikrada iyiniyetli zilyedin tediye zamanına kadar o şeyi hapsedebileceği; ifade edilmişse de, öğretideki egemen görüşe göre, burada bir hapis hakkı değil, alıkoyma hakla söz konusu olduğundan, fıkranın ifadesi bu görüşe uygun olarak düzeltilmiş ve kaynak Kanunun Almanca metni göz - 2 7 1- önflnde tutularak "geri vermekten kaçınabilir." ifadesi tercih edilmiştir. Maddede ildnci.. fıkranın ifadesi de kaynak Kanunun Almanca metni 'dikkate almarak düzeltilmiştir.

.Madde $95- Yürürltikteki.Kanunım 908 inoi maddesini karşılamaktadır.

Hüküm değişikliği yoktur. Ancak kaynak Kanunun 940 mcı maddesi dikkate almarak madde üçfikrahâlinde düzenlenmiştir.

Yürürlükteki methin son cümlesinde "yedinde bulunan şeyin geri iadesi lazım geldiğini bilmediği müddetçe ancak kendi kusuru ile vuku bulan zararlardan mesul olur" biçiminde bir ifadeye yer verilmiştir. Oysa zilyetin iyiniyetli olmaması demek, geri verme ile yükümlü olduğunu bilmesi veya bilmesi gerekmesi demek olduğundan, metindeki bu ifade uygun değildir. 'Kaynak Kanun göz önüne almarak "iyiniyetli olmayan zilyet, şeyi kime geri vereceğini bilmediği sürece" biçiminde düzeltilmiştir.

Kaynak: TBMM S. Sayısı 723 · tasarı/teklifin madde 994 gerekçesi

Mehaz madde — İsviçre MK m. 939

C. Anlamı / III. Sorumluluk / 1. İyiniyetli zilyet / b. Tazminat istemleri

1 Hak sahibi eşyanın teslimini isterse, iyiniyetli zilyet zorunlu ve yararlı masraflar için tazminat isteyebilir ve tazminat ödeninceye kadar eşyayı teslimden kaçınabilir.

2 Diğer masraflar için tazminat isteyemez; ancak kendisine böyle bir tazminat önerilmezse, eşyayı geri vermeden önce, eşyanın kendisine zarar vermeksizin mümkün olduğu ölçüde, yaptığı masrafları geri alabilir.

3 Zilyedin elde ettiği ürünler, masraflara ilişkin alacağından mahsup edilir.

Özgün metin (Almanca)

1 Verlangt der Berechtigte die Auslieferung der Sache, so kann der gutgläubige Besitzer für die notwendigen und nützlichen Verwendungen Ersatz beanspruchen und die Auslieferung bis zur Ersatzleistung verweigern.

2 Für andere Verwendungen kann er keinen Ersatz verlangen, darf aber, wenn ihm ein solcher nicht angeboten wird, vor der Rückgabe der Sache, was er verwendet hat, wieder wegnehmen, soweit dies ohne Beschädigung der Sache selbst geschehen kann.

3 Die vom Besitzer bezogenen Früchte sind auf die Forderung für die Verwendungen anzurechnen.

Eşleşme madde gerekçesinde belirtilmiştir. İsviçre Medeni Kanunu

Madde 995

2. İyiniyetli olmayan zilyet bakımından

İyiniyetli olmayan zilyet, geri vermekle yükümlü olduğu şeyi haksız alıkoymuş olması yüzünden hak sahibine verdiği zararlar ve elde ettiği veya elde etmeyi ihmal eylediği ürünler karşılığında tazminat ödemek zorundadır.

İyiniyetli olmayan zilyet, yaptığı giderlerden ancak hak sahibi için de zorunlu olanların tazmin edilmesini isteyebilir.

İyiniyetli olmayan zilyet, şeyi kime geri vereceğini bilmediği sürece ancak kusuruyla verdiği zararlardan sorumlu olur.

Mehaz madde — İsviçre MK m. 940

C. Anlamı / III. Sorumluluk / 2. Kötüniyetli zilyet

1 Bir eşyayı kötüniyetle zilyetliğinde bulunduran kimse, eşyayı hak sahibine geri vermek ve elde tutulmasından doğan tüm zararı ile elde ettiği veya elde etmeyi ihmal ettiği ürünleri tazmin etmek zorundadır.

2 Yaptığı masraflar için ancak bu masrafların hak sahibi için de zorunlu olması hâlinde alacak hakkına sahip olur.

3 Zilyet, eşyayı kime teslim etmesi gerektiğini bilmediği sürece, yalnızca kusurundan doğan zarardan sorumludur.

Özgün metin (Almanca)

1 Wer eine Sache in bösem Glauben besitzt, muss sie dem Berechtigten herausgeben und für allen durch die Vorenthaltung verursachten Schaden sowie für die bezogenen oder versäumten Früchte Ersatz leisten.

2 Für Verwendungen hat er eine Forderung nur, wenn solche auch für den Berechtigten notwendig gewesen wären.

3 Solange der Besitzer nicht weiss, an wen er die Sache herausgeben soll, haftet er nur für den Schaden, den er verschuldet hat.

Eşleşme metin benzerliğine göre önerilmiştir; gerekçede belirtilmemiştir. İsviçre Medeni Kanunu

Madde 996

IV. Kazandırıcı zamanaşımından yararlanma

Kazandırıcı zamanaşımından yararlanma hakkına sahip olan zilyet, zilyetliği kendisine devreden aynı yetkiye sahip idiyse onun zilyetlik süresini kendi süresine ekleyebilir.

Madde gerekçesi

Yürürlüktelri Kanunun 909 uncu maddesmîTcarşılamaktadır.

Hüküm değişikliği yoktur. Ancak kenar başlık madde içeriğiyle uygun hâle getirilerek "Kazandırıcı zamanaşımından yararlanma" biçiminde ifade edilmiştir.

İKİNCİ BÖLÜM TAPU SİCİLİ

Kaynak: TBMM S. Sayısı 723 · tasarı/teklifin madde 996 gerekçesi

Mehaz madde — İsviçre MK m. 941

C. Anlamı / IV. Kazandırıcı zamanaşımı

Kazandırıcı zamanaşımıyla mülkiyet kazanmaya hak kazanan zilyet, selefinin zilyetliği de kazandırıcı zamanaşımına elverişli olmuş ise, onun zilyetliğini kendi zilyetliğine katabilir.

Özgün metin (Almanca)

Der zur Ersitzung berechtigte Besitzer darf sich den Besitz seines Vorgängers anrechnen, insofern auch dessen Besitz zur Ersitzung tauglich gewesen ist.

Eşleşme, iki maddenin anlam benzerliğine göre önerilmiştir; gerekçede belirtilmemiştir. Aynı konuyu düzenleyen karşılık hükümdür, kanun koyucunun buradan aldığını kanıtlamaz. İsviçre Medeni Kanunu

İkinci Bölüm

Tapu Sicili

A. Kurulması

I. Sicil bakımından

Madde 997

1. Genel olarak

1 değişiklik

Taşınmazlar üzerindeki hakları göstermek üzere tapu sicili tutulur.

Tapu sicili, tapu kütüğü ve kat mülkiyeti kütüğü ile bunları tamamlayan yevmiye defteri ve belgeler ile plânlardan oluşur.

Sicilin örneği, nasıl tutulacağı ve yardımcı siciller Cumhurbaşkanınca çıkarılan yönetmelikle belirlenir.[44]

Madde gerekçesi

Yürürlükteki Kanunun 910 uncu maddesini karşılamaktadır.

Madde metni, kaynak Kanunun 942 nci maddesi dikkate almarak yeniden düzenlenmiştir.

Birinci fikra, kaynak Kanunun Almanca metninde olduğu gibi, taşınmazlar üzerinde haklan göstermek üzere tapu sicili tutulacağım belirtmektedir.

Yürürlükteki Kanunda yer almayan ikinci fıkra, tapu sicilinin unsurlarım düzenlemektedir. Kaynak Kanundan farklı olarak Ülkemizde 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu uyarınca tutulan "Kat mülkiyeti kütüğü"de.bu unsurlar araşma eklenmiştir.

Kaynak: TBMM S. Sayısı 723 · tasarı/teklifin madde 997 gerekçesi

Mehaz madde — Fransız MK m. 2513

Tapu sicili, taşınmazlar üzerindeki hakların ilanına yönelik sicillerden oluşur.

Tapu sicili, taşınmaz mülkiyeti muhafızlığı hizmeti tarafından tutulur. Bu hizmet tarafından, madde 1366'da tanımlanan koşullarda elektronik ortamda da tutulabilir.

Özgün metin (Fransızca)

Le livre foncier est constitué des registres destinés à la publicité des droits sur les immeubles.

Le livre foncier est tenu par le service de la conservation de la propriété immobilière. Il peut être tenu, par ce service, sous forme électronique dans les conditions définies par l'article 1366.

Eşleşme metin benzerliğine göre önerilmiştir; gerekçede belirtilmemiştir. Fransız Medeni Kanunu

Mehaz madde — İsviçre MK m. 942

A. Kuruluş / I. Kapsam / 1. Genel olarak

1 Taşınmazlar üzerindeki haklar hakkında bir tapu kütüğü tutulur.

2 Tapu kütüğü, ana kütükten ve ana kütüğü tamamlayan planlardan, taşınmaz listelerinden, belgelerden, taşınmaz tanımlamalarından ve günlük defterden oluşur.

3 Tapu kütüğü kağıt üzerinde veya bilişim yoluyla tutulabilir.[696]

4 Tapu kütüğünün bilişim yoluyla tutulması hâlinde, hukuki sonuçlar, sistemde usulüne uygun olarak kaydedilmiş ve tapu dairesinin cihazlarında teknik araçlarla yazı ve rakam olarak okunabilen veya planlarda gösterilen verilere bağlanır.[697]

Özgün metin (Almanca)

1 Über die Rechte an den Grundstücken wird ein Grundbuch geführt.

2 Das Grundbuch besteht aus dem Hauptbuch und den das Hauptbuch ergänzenden Plänen, Liegenschaftsverzeichnissen, Belegen, Liegenschaftsbeschreibungen und dem Tagebuche.

3 Das Grundbuch kann auf Papier oder mittels Informatik geführt werden.[696]

4 Bei der Grundbuchführung mittels Informatik kommen die Rechtswirkungen den im System ordnungsgemäss gespeicherten und auf den Geräten des Grundbuchamtes durch technische Hilfsmittel in Schrift und Zahlen lesbaren oder in Plänen dargestellten Daten zu.[697]

Eşleşme madde gerekçesinde belirtilmiştir. İsviçre Medeni Kanunu

2. Taşınmazların kaydedilmesi

Madde 998

a. Kaydedilecek taşınmazlar

1 değişiklik

Tapu siciline taşınmaz olarak şunlar kaydedilir:

1. Arazi,

2. Taşınmazlar üzerindeki bağımsız ve sürekli haklar,

3. Kat mülkiyetine konu olan bağımsız bölümler.

Arazinin tapu siciline kaydı, özel kanun hükümlerine tâbidir.

Bağımsız ve sürekli hakların kaydedilmesi için gerekli koşullar ve usul Cumhurbaşkanınca çıkarılan yönetmelikle belirlenir. Süreklilik koşulunun gerçekleşmesi için hakkın süresiz veya en az otuz yıl süreli olması gerekir.[45]

Kat mülkiyetine konu olan bağımsız bölümlerin taşınmaz olarak kaydı, özel kanun hükümlerine tâbidir.

Madde gerekçesi

Yürürlükteki Kanunun 911 inci maddesini karşılamaktadır.

Yürürlükteki madde, tapu siciline "gayrimenkul" olarak * kaydedilecekler '. arasında "madenler"i öngörmektedir. Ülkemizde madenler 6309 sayılı Maden Kanunu ile özel mülkiyet konusu olmaktan çıkarılmış ve Medenî Kanun dışında ayn bir rejime tâbi tutulmuştur. Bu nedenle maddede madenlere yer verilmemiştir. Buna karşılık 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu, kat mülkiyeti kütüğünde ayn sayfalara kaydedilmesini ve böylelikle ayn sayfaya kaydedilen her bağımsız bölümün ayn bir taşınmaz niteliğini kazanmasını kabul etmiş bulunmaktadır. (Kat Mülkiyeti Kanunu, m. 13, f.4).

Bu nedenle, maddede, tapu siciline taşınmaz olarak kaydedilecekler arasında "kat mülkiyetine konu olan bağımsız bölümler1' de alınmış son fikra bunların taşınmaz olarak. kaydedilmesinin kat mülkiyetini düzenleyen özel kanuna tâbi olacağım belirtmektedir. ' Üçüncü fıkrada bağımsız ve süreldi hakların taşınmaz olarak kaydedilmesi için süreklilik şartının ne zaman gerçekleşmiş sayılacağı belirtilmiştir. İsviçre'de bu konu Tapu Sicili Tüzüğünde düzenlenmiştir. Ülkemizde Tapu Sicili Tüzüğüne bu kaydm konulması ihmal edilmiş, ancak 3678 sayılı Kanunla yürürlükteki.Kanunun 751 inci maddesinin üçüncü fıkrasında yapılan değişiklik sonucu, üst hakkının, en az yirmi yıl için tesis edilmişse sürekli sayılacağı, hükme bağlanmıştır. Konunun bütün bağımsız ve bu hükümde sürenin kaynak Kanunda olduğu gibi otuz yıl olarak.belirlenmesi uygun görülmüştür.

Kaynak: TBMM S. Sayısı 723 · tasarı/teklifin madde 998 gerekçesi

Mehaz madde — İsviçre MK m. 943

A. Kuruluş / I. Kapsam / 2. Kayıt / a. Konu

1 Tapu kütüğüne taşınmaz olarak şunlar kaydolunur:1. arazi;2. taşınmazlar üzerindeki bağımsız ve sürekli haklar;3. madenler;4. taşınmazlar üzerindeki paylı mülkiyet payları.

2 Taşınmazlar üzerindeki bağımsız ve sürekli hakların, madenlerin ve paylı mülkiyet paylarının kaydına ilişkin koşullar ve kayıt şekli hakkında ayrıntılar Federal Konsey tüzüğüyle belirlenir.

Özgün metin (Almanca)

1 Als Grundstücke werden in das Grundbuch aufgenommen:1. die Liegenschaften;2. die selbständigen und dauernden Rechte an Grundstücken;3. die Bergwerke;4. die Miteigentumsanteile an Grundstücken.

2 Über die Voraussetzungen und über die Art der Aufnahme der selbständigen und dauernden Rechte, der Bergwerke und der Miteigentumsanteile an Grundstücken setzt eine Verordnung des Bundesrates das Nähere fest.

Eşleşme, gerekçenin andığı eski kanun maddesi üzerinden türetilmiş ve metin karşılaştırmasıyla desteklenmiştir; gerekçede doğrudan belirtilmemiştir. İsviçre Medeni Kanunu

Madde 999

b. Kaydedilmeyecek taşınmazlar

Özel mülkiyete tâbi olmayan ve kamunun yararlanmasına ayrılan taşınmazlar, bunlara ilişkin tescili gerekli bir aynî hakkın kurulması söz konusu olmadıkça kütüğe kaydolunmaz.

Tapuya kayıtlı bir taşınmaz, kayda tâbi olmayan bir taşınmaza dönüşürse, tapu sicilinden çıkarılır.

Madde gerekçesi

Yürürlükteki Kanunun 912 inci maddesini karşdamaktadır.

Hüküm değişikliği yoktur.

Kaynak: TBMM S. Sayısı 723 · tasarı/teklifin madde 999 gerekçesi

Mehaz madde — İsviçre MK m. 944

A. Kuruluş / I. Kapsam / 2. Kayıt / b. İstisnalar

1 Özel mülkiyette bulunmayan ve kamunun kullanımına özgülenmiş taşınmazlar, ancak bunlar üzerinde ayni hakların tesciline gerek duyulması hâlinde veya kantonların bunların kaydını öngörmesi hâlinde tapu kütüğüne kaydolunur.

2 Kaydolunmuş bir taşınmaz, kaydolunmasına gerek bulunmayan bir taşınmaza dönüşürse, tapu kütüğünden çıkarılır.

3 …[699]

Özgün metin (Almanca)

1 Die nicht im Privateigentum stehenden und die dem öffentlichen Gebrauche dienenden Grundstücke werden in das Grundbuch nur aufgenommen, wenn dingliche Rechte daran zur Eintragung gebracht werden sollen oder die Kantone deren Aufnahme vorschreiben.

2 Verwandelt sich ein aufgenommenes Grundstück in ein solches, das nicht aufzunehmen ist, so wird es vom Grundbuch ausgeschlossen.

3 …[699]

Eşleşme, gerekçenin andığı eski kanun maddesi üzerinden türetilmiş ve metin karşılaştırmasıyla desteklenmiştir; gerekçede doğrudan belirtilmemiştir. İsviçre Medeni Kanunu

3. Sicilin unsurları

Madde 1000

a. Tapu kütüğü

1 değişiklik

Her taşınmaza kütükte bir sayfa ayrılır ve sayfa numaraları birbirini izler.

Bir taşınmazın bölünmesi veya birden çok taşınmazın birleştirilmesi hâlinde uyulacak usul Cumhurbaşkanınca çıkarılan yönetmelikle belirlenir.[46]

Kütüğün her sayfasındaki özel sütunlara şunlar tescil edilir:

1. Mülkiyet,

2. Taşınmaz üzerinde kurulmuş olan veya o taşınmaz lehine başka taşınmaz üzerinde kurulmuş bulunan irtifak hakları ile taşınmaz yükü,

3. Taşınmaz üzerindeki rehin hakları.

Eklentiler, malikin isteği üzerine beyanlar sütununa kaydedilir. Yapılan bu kayıt, ancak kütükte hak sahibi olarak görünenlerin rızasıyla kütükten silinebilir.

Aynı malike ait olan birden çok taşınmaz, sınırları birbirine bitişik olmasa bile, malikin istemiyle kütükte ortak bir sayfaya kaydedilebilir. Bu sayfaya yapılan rehin tescilleri, o sayfada kayıtlı bulunan bütün taşınmazları bağlar; aynı sayfada kayıtlı bu gibi taşınmazlardan bir kısmı malikin istemi üzerine veya mahkeme kararıyla o sayfadan çıkarılırsa, çıkarılan taşınmazlar üzerinde tescil edilmiş bulunan haklar saklı kalır.

Madde gerekçesi

Maddenin konu başlığı "Sicilin unsurları" şeklinde düzeltilmiştir.

Kaynak Kanunun tapu kütüğüne ilişkin 945, 946 ve 947 nci maddeleri dikkate alınarak maddenin kenar başlığı "Tapu kütüğü'* olarak ifade edilmiştir.

\ Maddenin birinci füâası, kaynak Kanunun 945 inci maddesinin birinci fıkrası dikkate alınarak düzenlenmiştir.-Böylelikle yürürlükteki Kanunda yer verilmeyen" tapu sicili sisteminin temelmf'oluşturan ve taşınmaza sayfa .açılması ilkesini belirleyen hükme maddede yer verilmiştir.

İkincifikra,yürürlükteki Kanunun 913 üncü maddesin karşılamaktadır. .

Üçüncü ve dördüncü fıkralar, kaynak Kanunun 946 ncı maddesinde yer alan iki fıkrayı karşılamaktadır. Üçüncü fıkrada tapu kütüğünün ayrı sayfasına tescil edilecek aynî haklar- belirtilmiş; dördüncü fıkrada ise, eklentilerin beyanlar sütununa yazılmasına dayanak sağlanmış olmaktadır. • Aynı malike ait taşınmazlara tapu kütüğünde ortak sayfa açılması hakkındaki beşinci fıkra, yürürlükteki Kanuna alınmamış olan kaynak Kanunun 947 nci maddesindeki hüküm örnek alınarak düzenlenmiştir.

Kaynak: TBMM S. Sayısı 723 · tasarı/teklifin madde 1000 gerekçesi

Mehaz madde — İsviçre MK m. 945

A. Kuruluş / I. Kapsam / 3. Defterler / a. Ana kütük

1 Her taşınmaz, ana kütükte kendine özgü bir sayfa ve kendine özgü bir numara alır.

2 Bir taşınmazın bölünmesi veya birden çok taşınmazın birleştirilmesi hâlinde izlenecek usul, Federal Konsey tüzüğüyle belirlenir.

Özgün metin (Almanca)

1 Jedes Grundstück erhält im Hauptbuch ein eigenes Blatt und eine eigene Nummer.

2 Das Verfahren, das bei Teilung eines Grundstückes oder bei Vereinigung mehrerer zu beobachten ist, wird durch eine Verordnung des Bundesrates festgesetzt.

Eşleşme madde gerekçesinde belirtilmiştir. İsviçre Medeni Kanunu

Madde 1001

b. Kat mülkiyeti kütüğü

Kat mülkiyetine konu olan bağımsız bölümler, ayrıca tutulacak kat mülkiyeti kütüğüne yazılır.

Özel kanun hükümleri saklı kalmak üzere, kütükte yapılacak işlemler hakkında tapu kütüğüne ilişkin hükümler uygulanır.

Madde gerekçesi

Yürürlükteki Kanunda bu maddeyi karşılayan bir hüküm yoktur.

634 sayıb Kat Mülkiyeti Kanununun 11 irici .maddesine göre kat mülkiyetine tâbi bağımsız bölümler- kat mülkiyeti kütüğüne kaydedilmektedir. Bu nedenle maddede tapu sicilinin unsurları arasındaki kat mülkiyeti kütüğüne kaydedilmektedir. Bu nedenle maddede .tapu sicilinin-unsurlan arasındaki kat mülkiyeti kütüğüne de yer verilmiştir. ,

Kaynak: TBMM S. Sayısı 723 · tasarı/teklifin madde 1001 gerekçesi

Madde 1002

c. Yevmiye defteri ve belgeler

Tapu kütüğüne tescil istemleri, isteyenin kimliği ve istemin konusu belirtilerek istem sırasına göre derhâl yevmiye defterine yazılır.

Bu işlemlerin dayanağı olan belgeler, özenle sıraya konulur ve saklanır.

Madde gerekçesi

Yürürlükteki Kanunda bu maddeyi karşılayan bir hüküm yoktur.

Oysa kaynak Kanunun 948 inci maddesinde, tescil istemlerinin, şurasına göre derhâl yevmiye defterine, yazılacağı belirtilmiş; 972 nci maddenin ikinci fıkrasında da tescilinin yevmiye defterine yapılan kayıt tarihinden itibaren hüküm ifade edeceği belirtilmiştir.

Kaynak Kanunun 948 inci maddesini karşılayacak bir hükme yürürlükteki Kanunda yer verilmediği için 972 nci maddeyi karşılayan yürürlükteki 930 uncu maddenin ikinci fıkrası da anlamsız hale gelmiştir, öğretide önemle işaret edilen bu aksaklığı gidermek için maddede, kaynak Kanunun 948 inci maddesini karşılayacak bir hükme yer verilmiştir.

- 2 7 3- Msıjde 1003- Yürürlükteki Kanunda bu maddeyi karşılayan bir hüküm yoktur.

Oysa kaynak Kanunun 950 nci'maddesinde .tapu sicilinin en önemli tamamlayıcısı .

unsurlardan biri olan '*plân"a ilişkin hüküm yer almaktadır. Madde, bu hüküm örnek alınarak düzenlenmiştir.

Mnddc 1004- Yürürlükteki-Kanunun 914 üncü maddesini karşılamaktadır.

Taşınmazın tek bir bölgede bulunması durumu düzenlendiğinden, kenar başlık da buna göre düzeltilmiştir.

Kaynak: TBMM S. Sayısı 723 · tasarı/teklifin madde 1002 gerekçesi

Mehaz madde — İsviçre MK m. 948

A. Kuruluş / I. Kapsam / 3. Defterler / d. Günlük defter, belgeler

1 Tapu kütüğüne kayıt için yapılan bildirimler, bildirimde bulunan kişi ve talebi belirtilerek, zaman sırasına göre gecikmeksizin günlük deftere yazılır.

2 Tapu kütüğüne kayıtların yapılmasına dayanak oluşturan belgeler, uygun biçimde düzenlenip saklanır.

3 Tapu memuru tarafından resmî senet düzenlenmesini öngören kantonlarda, belgelerin yerine, kayıtları resmî senedi oluşturan bir senet protokolü geçebilir.

Özgün metin (Almanca)

1 Die Anmeldungen zur Eintragung in das Grundbuch werden nach ihrer zeitlichen Reihenfolge ohne Aufschub in das Tagebuch eingeschrieben, unter Angabe der anmeldenden Person und ihres Begehrens.

2 Die Belege, auf deren Vorlegung hin die Eintragungen in das Grundbuch vorgenommen werden, sind zweckmässig zu ordnen und aufzubewahren.

3 An die Stelle der Belege kann in den Kantonen, die eine öffentliche Beurkundung durch den Grundbuchverwalter vornehmen lassen, ein Urkundenprotokoll treten, dessen Einschreibungen die öffentliche Beurkundung herstellen.

Eşleşme madde gerekçesinde belirtilmiştir. İsviçre Medeni Kanunu

Madde 1003

d. Plân

1 değişiklik

Bir taşınmazın kütüğe kaydı ve belirlenmesinde resmî bir ölçüme dayanan plân esas alınır.

Plânların nasıl hazırlanacağı Cumhurbaşkanınca çıkarılan yönetmelikle belirlenir.[47]

Mehaz madde — İsviçre MK m. 950

A. Kuruluş / I. Yapı / 5. Resmi ölçüm

1 Taşınmazların tapu kütüğüne kayıt ve tasviri, resmi ölçüme, özellikle tapu kütüğü için düzenlenen bir plana dayanılarak yapılır.

2 5 Ekim 2007 tarihli Coğrafi Bilgi Kanunu[706], resmi ölçüme ilişkin niteliksel ve teknik gereklilikleri düzenler.

Özgün metin (Almanca)

1 Die Aufnahme und Beschreibung der einzelnen Grundstücke im Grundbuch erfolgt auf der Grundlage der amtlichen Vermessung, namentlich eines Plans für das Grundbuch.

2 Das Geoinformationsgesetz vom 5. Oktober 2007[706] regelt die qualitativen und technischen Anforderungen an die amtliche Vermessung.

Eşleşme, iki maddenin anlam benzerliğine göre önerilmiştir; gerekçede belirtilmemiştir. Aynı konuyu düzenleyen karşılık hükümdür, kanun koyucunun buradan aldığını kanıtlamaz. İsviçre Medeni Kanunu

II. Tapu sicilinin tutulması

Madde 1004

1. Bir bölgede

Taşınmazlar, bulundukları bölgenin tapu siciline kaydedilir.

Mehaz madde — İsviçre MK m. 951

A. Kuruluş / II. Tapu kütüğünün tutulması / 1. Bölgeler / a. Bağlılık

1 Tapu kütüğünün tutulması için bölgeler oluşturulur.

2 Taşınmazlar, bulundukları bölgenin tapu kütüğüne kaydedilir.

Özgün metin (Almanca)

1 Zur Führung des Grundbuches werden Kreise gebildet.

2 Die Grundstücke werden in das Grundbuch des Kreises aufgenommen, in dem sie liegen.

Eşleşme, iki maddenin içeriğinin karşılaştırılmasıyla önerilmiştir; gerekçede belirtilmemiştir. Aynı konuyu düzenleyen karşılık hükümdür, kanun koyucunun buradan aldığını kanıtlamaz. İsviçre Medeni Kanunu

Madde 1005

2. Birden çok bölgede

Birden çok bölgede bulunan taşınmaz, diğer bölge sicillerine kayıtlı olduğu belirtilmek suretiyle her bölgedeki sicile ayrı ayrı kaydedilir.

Böyle bir taşınmaza ilişkin tescil istemleri ve tescil işlemleri taşınmazın büyük kısmının bulunduğu bölgede yapılır ve yapılan tescil kütüğe işlenmek üzere diğer bölgelerdeki tapu idarelerine bildirilir.

Madde gerekçesi

Yürürlükteki Kanunun 915 inci maddesini karşılamaktadır.

Hüküm değişikliği yoktur. Ancak yürürlükteki maddenin ikinci fıkrası, tek bir cümle halinde düzenlenmiştir.

Kaynak: TBMM S. Sayısı 723 · tasarı/teklifin madde 1005 gerekçesi

Mehaz madde — İsviçre MK m. 952

A. Kuruluş / II. Tapu kütüğünün tutulması / 1. Bölgeler / b. Birden çok bölgede bulunan taşınmazlar

1 Bir taşınmaz birden çok bölgede bulunuyorsa, diğer bölgelerin tapu kütüğüne yapılan atıfla birlikte her bölgenin tapu kütüğüne kaydedilir.

2 Bildirimler ve hak kurucu tescil işlemleri, taşınmazın daha büyük bölümünün bulunduğu bölgenin tapu kütüğünde yapılır.

3 Bu tapu kütüğüne yapılan tescillerin diğer dairelere tapu kütüğü müdürü tarafından bildirilmesi gerekir.

Özgün metin (Almanca)

1 Liegt ein Grundstück in mehreren Kreisen, so ist es in jedem Kreise in das Grundbuch aufzunehmen mit Verweisung auf das Grundbuch der übrigen Kreise.

2 Die Anmeldungen und rechtsbegründenden Eintragungen erfolgen in dem Grundbuche des Kreises, in dem der grössere Teil des Grundstückes liegt.

3 Die Eintragungen in diesem Grundbuch sind den andern Ämtern vom Grundbuchverwalter mitzuteilen.

Eşleşme, iki maddenin anlam benzerliğine göre önerilmiştir; gerekçede belirtilmemiştir. Aynı konuyu düzenleyen karşılık hükümdür, kanun koyucunun buradan aldığını kanıtlamaz. İsviçre Medeni Kanunu

III. Tapu idareleri

Madde 1006

1. Kuruluş

Tapu idarelerinin kuruluş, işleyiş ve hizmetlerinin yürütülmesi, özel kanun hükümlerine tâbidir.

Madde gerekçesi

Yürürlükteki Kanunun 916 nci maddesini karşılamaktadır.

Hüküm değişikliği yoktur. Ancak maddeye "Tapu İdareleri" şeklinde konu başlığı eklenmiş, kenar başlığı "Kuruluş" olarak kaleme alınmıştır.

Kaynak: TBMM S. Sayısı 723 · tasarı/teklifin madde 1006 gerekçesi

Madde 1007

2. Sorumluluk

Tapu sicilinin tutulmasından doğan bütün zararlardan Devlet sorumludur.

Devlet, zararın doğmasında kusuru bulunan görevlilere rücu eder.

Devletin sorumluluğuna ilişkin davalar, tapu sicilinin bulunduğu yer mahkemesinde görülür.

Madde gerekçesi

Yürürlükteki Kanunun 917 nci maddesini karşılamaktadır.

Hüküm değişikliği yoktur. Yürürlükteki maddenin ikinci fıkrasındaki "aledderecat" sözcüğü, özel bir anlamı olmadığından metinden çıkarılmıştır. Ayrıca maddeye bir üçüncü fikra eklenerek Devletin sorumluluğuna ilişkin davaların, tapu sicilinin bulunduğu yer mahkemesinde görüleceği belirtilmiştir. Burada asliye hukuk mahkemesinin görevli mahkeme olması amaçlanmaktadır.

Yürürlükteki Kanunda böyle bir hükmün bulunmaması, - uyuşmazlık mahkemesinin zaman zaman farklı kararlar vererek bu konuda bazen adlî mahkemeleri bazen idare mahkemeleri görevli saymasına yol açmıştır. Maddeye konulan bu hükümle konu açıldığa kavuşturulmuştur.

Kaynak: TBMM S. Sayısı 723 · tasarı/teklifin madde 1007 gerekçesi

Mehaz madde — Fransız MK m. 2444

I. - Devlet, tapu sicili işlemlerinden sorumlu her servisin görevlerinin ifasında işlediği kusurlardan doğan zararlardan sorumludur; özellikle:

1° Tapu sicili işlemlerinden sorumlu servislere tevdi edilmiş akitlerin ve yargı kararlarının ilan edilmemesinden ve talep edilmiş tescillerin yapılmamasından, bu ilan veya tescil eksikliği bir ret veya reddetme kararından kaynaklanmadığı sürece;

2° Tapu sicili işlemlerinden sorumlu servislerce verilen belgelerde mevcut tescillerden bir veya birkaçının atlanmasından, meğerki bu son halde hata, kendilerine yüklenemeyecek yetersiz veya hatalı tanımlamalardan kaynaklanmış olsun.

II. - Tapu sicili işlemlerinden sorumlu her servisin işlediği kusurlar için Devletin sorumluluğuna ilişkin dava, adli hâkim önünde ve hak düşürücü süre olarak, kusurun işlendiği günden itibaren on yıllık süre içinde açılır.

Özgün metin (Fransızca)

I. - L'Etat est responsable du préjudice résultant des fautes commises par chaque service chargé de la publicité foncière dans l'exécution de ses attributions, notamment :

1° Du défaut de publication des actes et décisions judiciaires déposés dans les services chargés de la publicité foncière et des inscriptions requises, toutes les fois que ce défaut de publication ne résulte pas d'une décision de refus ou de rejet ;

2° De l'omission, dans les certificats délivrés par les services chargés de la publicité foncière, d'une ou plusieurs des inscriptions existantes, à moins dans ce dernier cas que l'erreur ne provienne de désignations insuffisantes ou inexactes qui ne pourraient leur être imputées.

II. - L'action en responsabilité de l'Etat pour les fautes commises par chaque service chargé de la publicité foncière est exercée devant le juge judiciaire et, sous peine de forclusion, dans le délai de dix ans suivant le jour où la faute a été commise.

Eşleşme, iki maddenin anlam benzerliğine göre önerilmiştir; gerekçede belirtilmemiştir. Aynı konuyu düzenleyen karşılık hükümdür, kanun koyucunun buradan aldığını kanıtlamaz. Fransız Medeni Kanunu

Mehaz madde — İsviçre MK m. 955

A. Kuruluş / III. Sorumluluk

1 Kantonlar, tapu sicilinin tutulmasından doğan her türlü zarardan sorumludur.

2 Kantonlar, kusuru bulunan tapu sicili idaresi memur ve görevlilerine ve doğrudan denetim organlarına rücu edebilirler.

3 Kantonlar, memur ve görevlilerden güvence isteyebilirler.

Özgün metin (Almanca)

1 Die Kantone sind für allen Schaden verantwortlich, der aus der Führung des Grundbuches entsteht.

2 Sie haben Rückgriff auf die Beamten und Angestellten der Grundbuchverwaltung sowie die Organe der unmittelbaren Aufsicht, denen ein Verschulden zur Last fällt.

3 Sie können von den Beamten und Angestellten Sicherstellung verlangen.

Eşleşme, iki maddenin anlam benzerliğine göre önerilmiştir; gerekçede belirtilmemiştir. Aynı konuyu düzenleyen karşılık hükümdür, kanun koyucunun buradan aldığını kanıtlamaz. İsviçre Medeni Kanunu

B. İşlemler

I. İşlemlerin konusu

Madde 1008

1. Tescil

Taşınmaza ilişkin aşağıdaki haklar, tapu kütüğüne tescil edilir:

1. Mülkiyet,

2. İrtifak hakları ve taşınmaz yükleri,

3. Rehin hakları.

Madde gerekçesi

Yürürlükteki Kanunun 918 inci maddesini karşılamaktadır.

Maddenin konu ve kenar başlıkları devam eden maddeleri de kapsayacak şekilde düzenlenmiştir.

Bu maddeye ait kenar başlıkta ise, aynî hakların tapu kütüğüne yazılması için kullanılan Tescil" sözcüğüne yer verilmiştir.

Madde metninde de yürürlükteki metinden farklı olarak "kayıt" yerine doğru olarak "tescil" deyimi kullanılmıştır.

Kaynak: TBMM S. Sayısı 723 · tasarı/teklifin madde 1008 gerekçesi

Mehaz madde — İsviçre MK m. 958

B. Tescil / I. Tapu sicili kayıtları / 1. Mülkiyet ve ayni haklar

Taşınmazlar üzerindeki şu haklar tapu siciline tescil edilir:1. mülkiyet;2. irtifak hakları ve taşınmaz yükleri;3. rehin hakları.

Özgün metin (Almanca)

In das Grundbuch werden folgende Rechte an Grundstücken eingetragen:1. das Eigentum;2. die Dienstbarkeiten und Grundlasten;3. die Pfandrechte.

Eşleşme, iki maddenin anlam benzerliğine göre önerilmiştir; gerekçede belirtilmemiştir. Aynı konuyu düzenleyen karşılık hükümdür, kanun koyucunun buradan aldığını kanıtlamaz. İsviçre Medeni Kanunu

2. Şerhler

Madde 1009

a. Kişisel haklarda

Arsa payı karşılığı inşaat, taşınmaz satış vaadi, kira, alım, önalım, gerialım sözleşmelerinden doğan haklar ile şerhedilebileceği kanunlarda açıkça öngörülen diğer haklar tapu kütüğüne şerhedilebilir.

Bunlar şerh verilmekle o taşınmaz üzerinde sonradan kazanılan hakların sahiplerine karşı ileri sürülebilir.

Madde gerekçesi

Yürürlükteki Kanunun 919 uncu maddesmrkarşılamaktadır.

Yürürlükteki merînde şerh verilebilecek kişisel haklara örnek olarak sayılanlar dışında, 6217.sayılı'Kanunla taşınmaz satış vaadi sözleşmesinin şerh verilmesi olanağı tanınmıştır. Bundan başka Ülkemizde yaygın bir uygulaması bulunan arsa payı karşılığı inşaat sözleşmelerinin de şerh verilebileceği Tapu Sicili Tüzüğünde (m. SS/c) belirtilmiştir. Oysa Tüzükteki bu düzenlemenin kanunî bir dayanağı bulunmalıdır. Bu' nedenle örnekler araşma bu sözleşmelerin konulması da uygun görülmüştür.

Maddenin ikinci fıkrasının ifadesi, kaynak Kanunun 959 uncu maddesi göz önünde tutularak düzeltilmiş ve* şerh verilen kişisel hakkın "aynî etki" adı verilen etlcisi açıldığa kavuşmuştur.

Kaynak: TBMM S. Sayısı 723 · tasarı/teklifin madde 1009 gerekçesi

Mehaz madde — İsviçre MK m. 959

B Tescil / I Tapu kütüğü tescilleri / 2 Şerhler / a Şahsi haklar

1 Şahsi haklar, önalım, gerialım, alım hakkı, ürün kirası ve kira sözleşmelerinde olduğu gibi, kanunun açıkça öngördüğü hâllerde tapu kütüğüne şerh edilebilir.

2 Bu haklar, şerh verilmesiyle sonradan kazanılan her hakka karşı hüküm ifade eder.

Özgün metin (Almanca)

1 Persönliche Rechte können im Grundbuche vorgemerkt werden, wenn deren Vormerkung durch das Gesetz ausdrücklich vorgesehen ist, wie bei Vor- und Rückkauf, Kaufsrecht, Pacht und Miete.

2 Sie erhalten durch die Vormerkung Wirkung gegenüber jedem später erworbenen Rechte.

Eşleşme madde gerekçesinde belirtilmiştir. İsviçre Medeni Kanunu

Madde 1010

b. Tasarruf yetkisinin kısıtlanmasında

Aşağıdaki sebeplere dayanan tasarruf yetkisi kısıtlamaları, tapu kütüğüne şerh verilebilir:

1. Çekişmeli hakların korunmasına ilişkin mahkeme kararları,

2. Haciz, iflâs kararı veya konkordato ile verilen süre,

3. Aile yurdu kurulması, artmirasçı atanması gibi şerh verilmesi kanunen öngörülen işlemler.

Tasarruf yetkisi kısıtlamaları, şerh verilmekle taşınmaz üzerinde sonradan kazanılan hakların sahiplerine karşı ileri sürülebilir.

Madde gerekçesi

Yürürlükteki Kanunun 920 nci maddesini karşılamaktadır.

Yürürlükteki maddenin, birinci fıkrasının (1) numaralı bendindeki, haklann korunmasma ilişkin'mahkeme kararianndan başka, şerh verilebileceği ifade edilen \.

"icrai iddia zumunda müttehaz resmî kararlar" m, bu bentte, yer almasının anlamı bulunmadığı öğretide açıklanmış bulunmaktadır. Bu açıklamalar dikkate alınarak maddede "çekişmeli hakların korunmasma ilişkin mahkeme kararlan" ifadesine yer verilmiştir.

Kaynak: TBMM S. Sayısı 723 · tasarı/teklifin madde 1010 gerekçesi

Mehaz madde — İsviçre MK m. 960

B. Tescil / I. Tapu kütüğü kayıtları / 2. Şerhler / b. Tasarruf kısıtlamaları

1 Aşağıdaki hâllerde tek tek taşınmazlar için tasarruf kısıtlamaları şerh edilebilir:1. çekişmeli veya cebri icraya konu olabilecek alacakların güvence altına alınması amacıyla verilen bir idari işleme dayanılarak;2.[713] bir haczin dayanağı olarak;3.[714] kanunun bu şerhi öngördüğü bir hukuki işleme dayanılarak, örneğin ileri mirasçının beklenen hakkında olduğu gibi.

2 Tasarruf kısıtlamaları, şerh edilmekle sonradan kazanılan her hakka karşı hüküm ifade eder.

Özgün metin (Almanca)

1 Verfügungsbeschränkungen können für einzelne Grundstücke vorgemerkt werden:1. auf Grund einer amtlichen Anordnung zur Sicherung streitiger oder vollziehbarer Ansprüche;2.[713] auf Grund einer Pfändung;3.[714] auf Grund eines Rechtsgeschäftes, für das diese Vormerkung im Gesetz vorgesehen ist, wie für die Anwartschaft des Nacherben.

2 Die Verfügungsbeschränkungen erhalten durch die Vormerkung Wirkung gegenüber jedem später erworbenen Rechte.

Eşleşme, iki maddenin anlam benzerliğine göre önerilmiştir; gerekçede belirtilmemiştir. Aynı konuyu düzenleyen karşılık hükümdür, kanun koyucunun buradan aldığını kanıtlamaz. İsviçre Medeni Kanunu

Madde 1011

c. Geçici tescil şerhi

Aşağıdaki hâllerde geçici tescil şerhi verilebilir:

1. İddia edilen bir aynî hakkın güvence altına alınması gerekiyorsa,

2. Tasarruf yetkisini belirleyen belgelerdeki noksanlıkların sonradan tamamlanmasına kanun olanak tanıyorsa.

Geçici tescil şerhi, bütün ilgililerin razı olmasına veya hâkimin karar vermesine bağlıdır. Şerhin konusu olan hak sonradan gerçekleşirse, şerh tarihinden başlayarak üçüncü kişilere karşı ileri sürülebilir.

Geçici tescil şerhi verilmesi istemi üzerine hâkim, tarafları dinleyerek veya dosya üzerinde inceleme yaparak şerhe konu olan hakkın varlığının kabul edilebileceği kanaatına varırsa, şerh kararı verir. Kararda şerhin etki bakımından süresi ve içeriği belirlenir; gerektiğinde mahkemeye başvurulması için bir süre verilir.

Madde gerekçesi

Yürürlükteki Kommınv92 linçi maddesini karşılamaktadır.

- Hüküm değişikliği yoldur. Ancak, kaynak Kanunun 961 inci maddesine uygun.

olarak yürürlükteki maddenin üçüncüfikrasınınilk cümlesi, maddenin ikinci fıkrasına alınmıştır.

Üçüncü fıkrada, amacın en çabuk şeldlde ve sadece dosya üzerinde inceleme yaparak ve gerektiğinde taraflan dinleyerek şerhe karar verme olduğu göz önünde tutularak ifade düzeltilmiştir.

Kaynak: TBMM S. Sayısı 723 · tasarı/teklifin madde 1011 gerekçesi

Mehaz madde — İsviçre MK m. 961

B. Tescil / I. Tapu kütüğü kayıtları / 2. Şerhler / c. Geçici tescil

1 Aşağıdaki hâllerde geçici tescil şerh edilebilir:1. ileri sürülen ayni hakların güvence altına alınması amacıyla;2. kanunun izin verdiği hâllerde ispat belgesinin tamamlanması amacıyla.

2 Bu şerhler, tüm ilgililerin muvafakati üzerine veya mahkemenin kararı üzerine yapılır ve bunun sonucunda hak, sonradan kesin olarak belirlenmesi hâlinde şerh tarihinden itibaren ayni etki doğurur.

3 Talep hakkında mahkeme karar verir ve talep edenin hak sahipliğini inandırıcı biçimde ortaya koyması üzerine, şerhin etkisini zaman ve konu bakımından kesin olarak belirleyerek ve gerektiğinde alacakların dava yoluyla ileri sürülmesi için bir süre tayin ederek şerhe izin verir.[715]

Özgün metin (Almanca)

1 Vorläufige Eintragungen können vorgemerkt werden:1. zur Sicherung behaupteter dinglicher Rechte;2. im Falle der vom Gesetze zugelassenen Ergänzung des Ausweises.

2 Sie geschehen mit Einwilligung aller Beteiligten oder auf Anordnung des Gerichts mit der Folge, dass das Recht für den Fall seiner späteren Feststellung vom Zeitpunkte der Vormerkung an dinglich wirksam wird.

3 Über das Begehren entscheidet das Gericht und bewilligt, nachdem der Ansprecher seine Berechtigung glaubhaft gemacht hat, die Vormerkung, indem es deren Wirkung zeitlich und sachlich genau feststellt und nötigenfalls zur gerichtlichen Geltendmachung der Ansprüche eine Frist ansetzt.[715]

Eşleşme madde gerekçesinde belirtilmiştir. İsviçre Medeni Kanunu

Madde 1012

3. Beyanlar

1 değişiklik

Bir taşınmazın eklentileri, malikin istemi üzerine kütükteki beyanlar sütununa yazılır. Bu kaydın terkini, kütükte hak sahibi görünen bütün ilgililerin rızasına bağlıdır.

Taşınmaz mülkiyetine ilişkin kamu hukuku kısıtlamalarının beyanlar sütununa yazılması ve bu sütuna yazılabilecek diğer hususlar Cumhurbaşkanınca çıkarılan yönetmelikle belirlenir.[48]

Özel kanun hükümleri saklıdır.

Madde gerekçesi

Yürürlükteki Kanunda bu maddeyi karşılayan bir hüküm yoktur.

Ancak konu Tapu Sicil Tüzüğünün 60 ilâ 64 üncü maddelerinde düzenlenmiştir. Oysa Tüzükteki bu hükümlerin .kanunda bir dayanağının bulunması gerekir. Nitekim konu, kaynak Kanunun 962 nci. maddesinde Kantonlara yapılan bir atıf tarzında düzenlenmiştir. Ayrıca eklentilerin beyanlar sütununa kaydedilmesi de kaynak Kanunun 946 nci maddesinde bir fıkra olarak yer almıştır.

Tescil ve şerhlerde olduğu gibi beyanlar sütununa kayıt hususunda da bir madde konulması uygun bulunmuştur. Maddenin birinci fıkrasında, bir taşınmazın eklentisinin beyanlar sütununa kaydedilmesi ve bu kaydın terkini sorununa ilişkin kurala yer verilmiştir. İkinci fıkrada, kamu hukukundan doğan kısıtlamaların beyanlar sütununa yazılmasının ve bu sütuna yazılabilecek diğer hususların Tüzükle belirleneceği açıklanmıştır. Böylece tüzük hükümlerine dayanak sağlanmış olmaktadır.

Beyanlar sütununa kaydedilebilecek hususlar Medenî Kanunda ve Tapu Sicili Tüzüğünde öngörülenlerden ibaret değildir. Bu sebeple maddeye özel kanun hükümlerinin saklı olduğunu belirten bir Üçüncü fıkra eldenmiştir.

Kaynak: TBMM S. Sayısı 723 · tasarı/teklifin madde 1012 gerekçesi

Mehaz madde — İsviçre MK m. 946

A. Kuruluş / I. Kapsam / 3. Defterler / b. Tapu kütüğü sayfası

1 Her sayfada ayrı bölümler hâlinde şunlar kaydolunur:1. mülkiyet;2. taşınmaza bağlı olan veya onu yükümlü kılan irtifak hakları ve taşınmaz yükleri;3. taşınmazı yükümlü kılan rehin hakları.

2 Eklenti, malikin talebi üzerine şerh edilir ve bu yapılmışsa, ancak tapu kütüğünden anlaşılan bütün hak sahiplerinin rızasıyla silinebilir.

Özgün metin (Almanca)

1 Auf jedem Blatt werden in besondern Abteilungen eingetragen:1. das Eigentum;2. die Dienstbarkeiten und Grundlasten, die mit dem Grundstück verbunden sind, oder die darauf ruhen;3. die Pfandrechte, mit denen es belastet ist.

2 Die Zugehör wird auf Begehren des Eigentümers angemerkt und darf, wenn dies erfolgt ist, nur mit Zustimmung aller aus dem Grundbuche ersichtlichen Berechtigten gestrichen werden.

Eşleşme madde gerekçesinde belirtilmiştir. İsviçre Medeni Kanunu

II. Tescilin ve terkinin koşulları

1. İstem

Madde 1013

a. Tescil için

Tescil, tasarrufa konu olan taşınmaz malikinin yazılı beyanı üzerine yapılır.

Edinen kimse, kanun hükmüne, kesinleşmiş mahkeme kararına veya buna eşdeğer bir belgeye dayanıyorsa, bu beyana gerek yoktur.

Bir aynî hakkı tescilden önce kazanan kimse, gerekli belgeleri ibraz ederek tescili isteyebilir.

Madde gerekçesi

Maddenin ilk iki fıkrası yürürlükteki Kanunun 922 nci maddesini karşılamaktadır. Bu fıkralarda hüküm değişikliği yoktur. Maddeye eklenen üçüncü fıkra ise, aynî haklann tescilden önce edinildiğî hallerde yapılacak açıklayıcı tescile ilişkin istemi düzenlemekte ve yürürlükteki Kanunun 642 nci maddesinin ikinci fıkrasını karşılamaktadır. Maddenin, konu başlığı kendisinden sonra gelen maddeleri de içerecek şekilde "Tescilin ve terkinin koşullan" şeklinde düzenlenmiştir.

- 2 7 5- Mad'de 1014- Yürürlükteki Kanunun 923 üncü maddesini karşılamaktadır.

Yürürlükteki metinde yanlış olarak, bir tescilin taşınmaz malikinin yazılı beyanı üzerine terkin edileceği belirtilmiştir. Bu hüküm yazılı olduğu biçimde uygulanırsa, bir taşınmaz maliki, taşınmaz üzerinde başkası lehine kurulu bulunan bir irtifak veya rphia hakkım kolayca terkin ettirebilecektir. Kaynak Kanunun 964 üncü maddesine göre ise, bir tescilin terkin edilmesi veya değiştirilmesi için, bu knyduı kendilerine hak sağladığı kimselerin yazılı beyanı gereklidir. Maddenin ifadesi bu esas uyarinca düzeltilmiştir.

Yürürlükteki Kanunun ikinci fıkrasında yer alan, "Hak sahiplerinin sicile vazedecekleri imza, bu beyan yerine kaim* olu?' biçimindeki hüküm, Ülkemizde • uygulama yeri olmadığından, maddeye alınmamıştır.

Kaynak: TBMM S. Sayısı 723 · tasarı/teklifin madde 1013 gerekçesi

Mehaz madde — İsviçre MK m. 964

B. Tescil / III. Tescilin koşulu / 1. Bildirimler / b. Terkinlerde

1 Bir kaydın terkini veya değiştirilmesi için, kayıttan hak sahibi olan kişilerin yazılı beyanına gerek vardır.

2 Bu beyan, günlük deftere imza atılmak suretiyle de verilebilir.

Özgün metin (Almanca)

1 Zur Löschung oder Abänderung eines Eintrages bedarf es einer schriftlichen Erklärung der aus dem Eintrage berechtigten Personen.

2 Diese Erklärung kann mit der Unterzeichnung im Tagebuch abgegeben werden.

Eşleşme madde gerekçesinde belirtilmiştir. İsviçre Medeni Kanunu

Madde 1014

b. Terkin ve değişiklik için

Bir tescilin terkin edilmesi veya değiştirilmesi, ancak bu kaydın kendilerine hak sağladığı kimselerin yazılı beyanı üzerine yapılabilir.

Madde 1015

2. Yetkinin ve sebebin belirlenmesi

Tescil, terkin ve değişiklik gibi tasarruf işlemlerinin yapılabilmesi, istemde bulunanın, tasarruf yetkisini ve hukukî sebebi belgelemiş olmasına bağlıdır.

İstemde bulunan kimse, kendisinin, sicilde hak sahibi görünen kişi veya bu kişinin temsilcisi olduğunu ispat etmek suretiyle tasarruf yetkisini belgelemiş olur.

Hukukî sebebin belgelenmesi, bu sebebin geçerliliği için gerekli şekle uyulduğunun ispatı suretiyle olur.

Madde gerekçesi

Yürürlükteld Kanunun 924 üncü maddesini karşılamaktadır.

Hüküm değişikliği yoktur. Ancak kaynak Kanunun 965 inci maddesine uygun olarak madde üç fikra hâlinde -düzenlenmiştir. Yürürlükteld maddenin iîdnci fıkrasındaki 'temliki tasarruf hakla" deyimi yerine maddede "tasarruf yetkisi" deyimi kullanılmıştır.

Kaynak: TBMM S. Sayısı 723 · tasarı/teklifin madde 1015 gerekçesi

Mehaz madde — İsviçre MK m. 965

B. Tescil / III. Tescilin koşulu / 2. Belgeler / a. Geçerli belge

1 Tescil, değişiklik, terkin gibi tapu kütüğüne ilişkin tasarruflar, ancak tasarruf yetkisine ve hukuki sebebe ilişkin bir belgeye dayanılarak yapılabilir.

2 Tasarruf yetkisine ilişkin belge, talep edenin tapu kütüğüne göre tasarrufa yetkili kişi olduğunun veya bu kişiden bir vekâletname almış olduğunun ispatından ibarettir.

3 Hukuki sebebe ilişkin belge, geçerliliği için gerekli şeklin yerine getirilmiş olduğunun ispatından ibarettir.

Özgün metin (Almanca)

1 Grundbuchliche Verfügungen, wie Eintragung, Änderung, Löschung dürfen in allen Fällen nur auf Grund eines Ausweises über das Verfügungsrecht und den Rechtsgrund vorgenommen werden.

2 Der Ausweis über das Verfügungsrecht liegt in dem Nachweise, dass der Gesuchsteller die nach Massgabe des Grundbuches verfügungsberechtigte Person ist oder von dieser eine Vollmacht erhalten hat.

3 Der Ausweis über den Rechtsgrund liegt in dem Nachweise, dass die für dessen Gültigkeit erforderliche Form erfüllt ist.

Eşleşme madde gerekçesinde belirtilmiştir. İsviçre Medeni Kanunu

Madde 1016

3. Belgelerin tamamlanması

Tasarruf yetkisine ve hukukî sebebe ilişkin belgeler tamam değilse istem reddedilir.

Bununla birlikte, hukukî sebebe ilişkin belgeler tamam olmasına rağmen, tasarruf yetkisini belirten belgenin tamamlanması gereken hâllerde, malikin rızası veya hâkimin kararıyla geçici tescil şerhi verilebilir.

Madde gerekçesi

Yürüıiükteld Kanunun 925 inci maddesini karşılamaktadır.

Yürürlükteki metinde yanlış olarak hukukî sebebe ilişkin belgenin tamamlanması gereken hallerde geçici tescil şerhi verilebileceği imde edilmiştir.

Kaynak Kanunun 961 inci maddesine göre geçici tescil şerhinin, tasarruf yetkisini1.

belirten belgenin tamamlanması gereken hâllerde söz konusu olacağından bu doğrultuda maddenin ikincifikrasıyeniden düzenlenmiştir.

. Madde 1017- Yürürlükteki Kanunun 926 ncı maddesini lmrşdamaktadır.

Hüküm değişikliği yoktur! Ancak kaynak Kanunun 967' nci maddesine uygun olarak madde üç fıkra hâlinde düzenlenmiş, maddeye, içeriğine ve devam eden maddeye göre "Tescilin biçimi"' şeklinde konu başlığı eklenmiştir.

Kaynak: TBMM S. Sayısı 723 · tasarı/teklifin madde 1016 gerekçesi

Mehaz madde — İsviçre MK m. 961

B. Tescil / I. Tapu kütüğü kayıtları / 2. Şerhler / c. Geçici tescil

1 Aşağıdaki hâllerde geçici tescil şerh edilebilir:1. ileri sürülen ayni hakların güvence altına alınması amacıyla;2. kanunun izin verdiği hâllerde ispat belgesinin tamamlanması amacıyla.

2 Bu şerhler, tüm ilgililerin muvafakati üzerine veya mahkemenin kararı üzerine yapılır ve bunun sonucunda hak, sonradan kesin olarak belirlenmesi hâlinde şerh tarihinden itibaren ayni etki doğurur.

3 Talep hakkında mahkeme karar verir ve talep edenin hak sahipliğini inandırıcı biçimde ortaya koyması üzerine, şerhin etkisini zaman ve konu bakımından kesin olarak belirleyerek ve gerektiğinde alacakların dava yoluyla ileri sürülmesi için bir süre tayin ederek şerhe izin verir.[715]

Özgün metin (Almanca)

1 Vorläufige Eintragungen können vorgemerkt werden:1. zur Sicherung behaupteter dinglicher Rechte;2. im Falle der vom Gesetze zugelassenen Ergänzung des Ausweises.

2 Sie geschehen mit Einwilligung aller Beteiligten oder auf Anordnung des Gerichts mit der Folge, dass das Recht für den Fall seiner späteren Feststellung vom Zeitpunkte der Vormerkung an dinglich wirksam wird.

3 Über das Begehren entscheidet das Gericht und bewilligt, nachdem der Ansprecher seine Berechtigung glaubhaft gemacht hat, die Vormerkung, indem es deren Wirkung zeitlich und sachlich genau feststellt und nötigenfalls zur gerichtlichen Geltendmachung der Ansprüche eine Frist ansetzt.[715]

Eşleşme madde gerekçesinde belirtilmiştir. İsviçre Medeni Kanunu

III. Tescilin biçimi

Madde 1017

1. Genel olarak

1 değişiklik

Kütüğe tesciller, istem tarihine ve sırasına göre yapılır.

Sicildeki kaydın bir örneği isteyen ilgiliye verilir.

Tescil ve terkin ile verilecek örneklerin şekli Cumhurbaşkanınca çıkarılan yönetmelikle belirlenir.[49]

Mehaz madde — İsviçre MK m. 967

B. Tescil / IV. Tescil şekli / 1. Genel olarak

1 Ana kütükteki tesciller, tescil taleplerinin sunulduğu veya resmi senetlerin ya da beyanların tapu memuru huzurunda imzalandığı sıraya göre yapılır.

2 Her tescile ilişkin olarak ilgililerin talebi üzerine bir örnek düzenlenir.

3 Tescil ve terkinin ve örneklerin şekli, Federal Konsey tarafından çıkarılan bir tüzükle belirlenir.

Özgün metin (Almanca)

1 Die Eintragungen im Hauptbuche finden nach der Reihenfolge statt, in der die Anmeldungen angebracht oder die Beurkundungen oder Erklärungen vor dem Grundbuchverwalter unterzeichnet worden sind.

2 Über alle Eintragungen wird den Beteiligten auf ihr Verlangen ein Auszug ausgefertigt.

3 Die Form der Eintragung und der Löschung sowie der Auszüge wird durch eine Verordnung des Bundesrates festgestellt.

Eşleşme, iki maddenin içeriğinin karşılaştırılmasıyla önerilmiştir; gerekçede belirtilmemiştir. Aynı konuyu düzenleyen karşılık hükümdür, kanun koyucunun buradan aldığını kanıtlamaz. İsviçre Medeni Kanunu

Madde 1018

2. Taşınmaz lehine irtifaklarda

Taşınmaz lehine irtifakların tescil ve terkini hem yüklü, hem yararlanan taşınmazların sayfalarına kaydedilir.

Madde gerekçesi

Yürürlükteki Kanunda bu maddeyi karşılayan bir hüküm yoktur.

Konu, kaynak Kanunun 968 inci maddesinde düzenlenmiştir. Bu eksikliğin giderilmesi için, taşınmaz lehine kurulan irtifaldardald tescile ilişkin özel hükme bu maddede yer verilmiştir.

Kaynak: TBMM S. Sayısı 723 · tasarı/teklifin madde 1018 gerekçesi

Mehaz madde — İsviçre MK m. 968

B. Tescil / IV. Tescil şekli / 2. İrtifak haklarında

Taşınmaz irtifak haklarının tescili ve terkini, hem yararlanan hem de yükümlü taşınmazın sayfasında yapılır.

Özgün metin (Almanca)

Die Eintragung und Löschung der Grunddienstbarkeiten erfolgt auf dem Blatt des berechtigten und des belasteten Grundstückes.

Eşleşme madde gerekçesinde belirtilmiştir. İsviçre Medeni Kanunu

Madde 1019

IV. Tebliğ zorunluluğu

Tapu memuru, ilgililerin bilgisi dışında yaptığı işlemleri onlara tebliğ etmekle yükümlüdür.

İlgililerin bu işlemlere karşı itiraz süresi, kendilerine yapılan tebliğ tarihinden işlemeye başlar.

Madde gerekçesi

Yürürlükteki Kanunun 927 nci maddesini karşılamaktadır.

Hüküm değişikliği yoktur. Ancak kaynak Kanunun 969 uncu maddesine uygun olarak madde ikifikrahâlinde düzenlenmiştir.

Mndde 1020-Yüriirlükteki Kanunun 928 inci maddesini karşılamaktadır.

Hüküm değişikliği yoktur. Ancak kaynaft Kanunun 970 inci maddesine uygun olarak madde .Üç fıkra hâlinde düzenlenmiştir. Ayrıca kaynak Kanun dikkate alınarak ikinci fıkrada yürürlükteki metinde yer alan "Alakası olduğunu ispat eden" ifadesi yerine "İlgisini inanılır kılan" ifadesi; üçüncü fıkrada yürürlükteki metinde yer alan - 2 7 6- "tapu sicilinde mukayyet olan bir keyfiyetin kendisine, meçhul olduğu", ifadesi yerine de "tapu sicilindeki bir kaydı bilmediğini" ifadesine yer verilmiştir.

Kaynak: TBMM S. Sayısı 723 · tasarı/teklifin madde 1019 gerekçesi

Mehaz madde — İsviçre MK m. 969

B. Tescil / V. Bildirim yükümlülüğü

1 Tapu memuru, ilgililerin bilgisi olmaksızın yapılan tapu siciline ilişkin tasarrufları kendilerine bildirmekle yükümlüdür; özellikle, önalım hakkı tapu siciline şerh edilmiş veya kanundan doğup tapu sicilinden anlaşılan hak sahiplerine, mülkiyetin bir üçüncü kişi tarafından kazanıldığını bildirir.[719]

2 Bu tür tasarruflara karşı itiraz için öngörülen süreler, bu bildirimin tebliği ile işlemeye başlar.

Özgün metin (Almanca)

1 Der Grundbuchverwalter hat den Beteiligten von den grundbuchlichen Verfügungen, die ohne ihr Wissen erfolgen, Anzeige zu machen; insbesondere teilt er den Berechtigten, deren Vorkaufsrecht im Grundbuch vorgemerkt ist oder von Gesetzes wegen besteht und aus dem Grundbuch hervorgeht, den Erwerb des Eigentums durch einen Dritten mit.[719]

2 Die Fristen, die für die Anfechtung solcher Verfügungen aufgestellt sind, nehmen ihren Anfang mit der Zustellung dieser Anzeige.

Eşleşme madde gerekçesinde belirtilmiştir. İsviçre Medeni Kanunu

C. Tapu sicilinin açıklığı

Madde 1020

Tapu sicili herkese açıktır.

İlgisini inanılır kılan herkes, tapu kütüğündeki ilgili sayfanın ve belgelerin tapu memuru önünde kendisine gösterilmesini veya bunların örneklerinin verilmesini isteyebilir.

Kimse tapu sicilindeki bir kaydı bilmediğini ileri süremez.

Mehaz madde — İsviçre MK m. 970

C. Tapu sicilinin aleniyeti / I. Bilgi verilmesi ve inceleme

1 Bir menfaati inandırıcı biçimde ortaya koyan kişi, tapu sicilini inceleme veya sicilden bir örnek düzenlenmesini isteme hakkına sahiptir.

2 Böyle bir menfaat bulunmasa dahi, herkes ana kütükteki aşağıdaki verilere ilişkin bilgi alma hakkına sahiptir:1. taşınmazın tanımı ve taşınmaz açıklaması;2. malikin adı ve kimliği;3. mülkiyet biçimi ve kazanma tarihi.

3 Federal Konsey, bir menfaatin inandırıcı biçimde ortaya konması aranmaksızın açıklanabilecek, irtifak haklarına, taşınmaz yüklerine ve şerhlere ilişkin diğer bilgileri belirler. Bu hususta kişiliğin korunmasını gözetir.

4 Bir kişinin bir tapu sicili tescilini bilmediği yönündeki itiraz kabul edilmez.

Özgün metin (Almanca)

1 Wer ein Interesse glaubhaft macht, hat Anspruch darauf, dass ihm Einsicht in das Grundbuch gewährt oder dass ihm daraus ein Auszug erstellt wird.

2 Ohne ein solches Interesse ist jede Person berechtigt, Auskunft über folgende Daten des Hauptbuches zu erhalten:1. die Bezeichnung des Grundstücks und die Grundstücksbeschreibung;2. den Namen und die Identifikation des Eigentümers;3. die Eigentumsform und das Erwerbsdatum.

3 Der Bundesrat bezeichnet weitere Angaben betreffend Dienstbarkeiten, Grundlasten und Anmerkungen, die ohne das Glaubhaftmachen eines Interesses öffentlich gemacht werden dürfen. Er beachtet dabei den Schutz der Persönlichkeit.

4 Die Einwendung, dass jemand eine Grundbucheintragung nicht gekannt habe, ist ausgeschlossen.

Eşleşme, iki maddenin içeriğinin karşılaştırılmasıyla önerilmiştir; gerekçede belirtilmemiştir. Aynı konuyu düzenleyen karşılık hükümdür, kanun koyucunun buradan aldığını kanıtlamaz. İsviçre Medeni Kanunu

D. Tescilin etkileri

Madde 1021

I. Tescilin yapılmamasının sonuçları

Kurulması kanunen tescile tâbi aynî haklar, tescil edilmedikçe varlık kazanamaz.

Madde gerekçesi

Yürürlükteki Kanunun 929 uncu maddesinin birinci fıkrasının birinci cümlesindeki hükmü karşılamaktadır. Yürürlükteki Kanunda yer alan ikinci ' cümle, tescille, kurulan aynî haklan içeriğinin belirlenmesine ilişkin olduğundan, bu hükme tescilin sonuçlan hakkındakM022 nci maddede yer verilmiştir.

Kaynak: TBMM S. Sayısı 723 · tasarı/teklifin madde 1021 gerekçesi

Mehaz madde — İsviçre MK m. 971

D. Etki / I. Tescil edilmemenin anlamı

1 Bir ayni hakkın kurulması için tapu siciline tescil öngörülmüş olduğu ölçüde, bu hak ancak tapu sicilinden anlaşıldığı takdirde ayni hak olarak var olur.

2 Tescilin kapsamı çerçevesinde, bir hakkın içeriği belgelerle veya başka bir şekilde kanıtlanabilir.

Özgün metin (Almanca)

1 Soweit für die Begründung eines dinglichen Rechtes die Eintragung in das Grundbuch vorgesehen ist, besteht dieses Recht als dingliches nur, wenn es aus dem Grundbuche ersichtlich ist.

2 Im Rahmen des Eintrages kann der Inhalt eines Rechtes durch die Belege oder auf andere Weise nachgewiesen werden.

Eşleşme, iki maddenin içeriğinin karşılaştırılmasıyla önerilmiştir; gerekçede belirtilmemiştir. Aynı konuyu düzenleyen karşılık hükümdür, kanun koyucunun buradan aldığını kanıtlamaz. İsviçre Medeni Kanunu

II. Tescilin sonuçları

Madde 1022

1. Genel olarak

Aynî haklar, kütüğe tescil ile doğar; sıralarını ve tarihlerini tescile göre alır.

Tescilin etkisi, kanunen öngörülen belgeler isteme eklenmiş veya geçici tescil hâlinde belgelerin uygun zamanda tamamlanmış olması koşuluyla yevmiye defterine yapılan kayıt tarihinden başlar.

Bir hakkın içeriği, tescilin sınırları içinde, dayandığı belgelere göre veya diğer herhangi bir yolla belirlenir.

Madde gerekçesi

Yürürlükteki Kanunun 930 uncu maddesini karşılamaktadır.

Yürürlükteki metnin ikinci fıkrasında, tescilin hükmünün İcayıt tarihinde başlayacağı ifade edilmiştir, öğretide belirtildiği ve Icaynak Kanunun 972 ncimaddesinde açıklandığı üzere, bununla amaçlanan tescilin etkisinin yevmiye defterine yapılan kayıt tarihinde başlayacağıdır. İkinci fıkra bu esasa göre yeniden düzenlenmiştir.

Yürürlükteki metinde, tescilin aynî hakkın içeriğini belirleme bakımından, . etkisini düzenleyen hükme, bu konuyu düzenleyen 1021 inci maddede yer verilmiştir.

Oysa tescilin aynî haklan içeriğini belirlemesi betonundan etkisi, tescilin yapılmasının bir sonucu olduğuna göre, bu hükme maddenin üçüncü fıkrasında yer verilmesi uygun görülmüştür.

Kaynak: TBMM S. Sayısı 723 · tasarı/teklifin madde 1022 gerekçesi

Mehaz madde — İsviçre MK m. 972

D. Etki / II. Tescilin anlamı / 1. Genel olarak

1 Ayni haklar, ana kütüğe tescil ile doğar ve sıralarını ve tarihlerini bu tescille kazanır.

2 Kanuni belgelerin tescil talebine eklenmiş olması veya geçici tescillerde sonradan zamanında ibraz edilmiş olması koşuluyla, bu hakların etkisi yevmiye defterine kayıt tarihine geri yansıtılır.

3 Kanton hukukuna göre resmi tasdikin tapu memuru tarafından senet protokolüne kayıt yoluyla yapıldığı hallerde, bu kayıt yevmiye defterine kaydın yerine geçer.

Özgün metin (Almanca)

1 Die dinglichen Rechte entstehen und erhalten ihren Rang und ihr Datum durch die Eintragung in das Hauptbuch.

2 Ihre Wirkung wird auf den Zeitpunkt der Einschreibung in das Tagebuch zurückbezogen, vorausgesetzt, dass die gesetzlichen Ausweise der Anmeldung beigefügt oder bei den vorläufigen Eintragungen nachträglich rechtzeitig beigebracht werden.

3 Wo nach kantonalem Recht die öffentliche Beurkundung durch den Grundbuchverwalter vermittelst Einschreibung in das Urkundenprotokoll erfolgt, tritt diese an die Stelle der Einschreibung in das Tagebuch.

Eşleşme, gerekçenin andığı eski kanun maddesi üzerinden türetilmiş ve metin karşılaştırmasıyla desteklenmiştir; gerekçede doğrudan belirtilmemiştir. İsviçre Medeni Kanunu

Madde 1023

2. İyiniyetli üçüncü kişilere karşı

Tapu kütüğündeki tescile iyiniyetle dayanarak mülkiyet veya bir başka aynî hak kazanan üçüncü kişinin bu kazanımı korunur.

Madde gerekçesi

Yürürlülçteld Kanunun 931 inci maddesini karşılamaktadır.

Hüküm değişikliği yoktur.

Madde İ024- Yürürlükteki Kanunun 932 nci maddesini karşılamaktadır.

Hüküm değişikliği yoktur. Ancak kaynak Kanunun 974 üncü maddesi dikkate alınarak madde üç fıkra halinde düzenlenmiştir.

Modrk.l025r Yürürlükteki Kanunun 933 üncü maddesini karşılamakladır.

Hüküm değişikliği yoktur. Ancak kaynak Kanunun 9'75 inci maddesi dikkate alınarak madde iki fıkra halinde düzenlenmiştir. İkinci fıkrada iyimyetli üçüncü kişilerin saldı olan haklarının aynî haklar olduğu konusuna açıklık getirilmiştir.

Kaynak: TBMM S. Sayısı 723 · tasarı/teklifin madde 1023 gerekçesi

Mehaz madde — İsviçre MK m. 973

D. Etkisi / II. Tescilin önemi / 2. İyiniyetli üçüncü kişilere karşı

1 İyiniyetle tapu kütüğündeki bir tescile güvenerek mülkiyet veya diğer ayni haklar edinen kimse, bu kazanımında korunur.

2 Bu hüküm, kanton tarafından belirlenen toprak kaymalarına maruz bölgelerdeki taşınmaz sınırları için uygulanmaz.[722]

Özgün metin (Almanca)

1 Wer sich in gutem Glauben auf einen Eintrag im Grundbuch verlassen und daraufhin Eigentum oder andere dingliche Rechte erworben hat, ist in diesem Erwerbe zu schützen.

2 Diese Bestimmung gilt nicht für Grenzen von Grundstücken in den vom Kanton bezeichneten Gebieten mit Bodenverschiebungen.[722]

Eşleşme madde gerekçesinde belirtilmiştir. İsviçre Medeni Kanunu

Madde 1024

3. İyiniyetli olmayan üçüncü kişilere karşı

Bir aynî hak yolsuz olarak tescil edilmiş ise, bunu bilen veya bilmesi gereken üçüncü kişi bu tescile dayanamaz.

Bağlayıcı olmayan bir hukukî işleme dayanan veya hukukî sebepten yoksun bulunan tescil yolsuzdur.

Böyle bir tescil yüzünden aynî hakkı zedelenen kimse, tescilin yolsuz olduğunu iyiniyetli olmayan üçüncü kişilere karşı doğrudan doğruya ileri sürebilir.

Mehaz madde — İsviçre MK m. 974

D. Etkisi / II. Tescilin önemi / 3. Kötüniyetli üçüncü kişilere karşı

1 Bir ayni hakkın tescili haksız ise, bu eksikliği bilen veya bilmesi gereken üçüncü kişi, tescile dayanamaz.

2 Bir hukuki sebep bulunmaksızın veya bağlayıcı olmayan bir hukuki işlemden dolayı yapılmış olan tescil haksızdır.

3 Böyle bir tescil nedeniyle bir ayni hakkında zarar gören kimse, kötüniyetli üçüncü kişiye karşı doğrudan tescildeki eksikliğe dayanabilir.

Özgün metin (Almanca)

1 Ist der Eintrag eines dinglichen Rechtes ungerechtfertigt, so kann sich der Dritte, der den Mangel kennt oder kennen sollte, auf den Eintrag nicht berufen.

2 Ungerechtfertigt ist der Eintrag, der ohne Rechtsgrund oder aus einem unverbindlichen Rechtsgeschäft erfolgt ist.

3 Wer durch einen solchen Eintrag in einem dinglichen Recht verletzt ist, kann sich unmittelbar gegenüber dem bösgläubigen Dritten auf die Mangelhaftigkeit des Eintrages berufen.

Eşleşme, iki maddenin anlam benzerliğine göre önerilmiştir; gerekçede belirtilmemiştir. Aynı konuyu düzenleyen karşılık hükümdür, kanun koyucunun buradan aldığını kanıtlamaz. İsviçre Medeni Kanunu

E. Terkin ve değiştirme

Madde 1025

I. Yolsuz tescilde

Bir aynî hak yolsuz olarak tescil edilmiş veya bir tescil yolsuz olarak terkin olunmuş ya da değiştirilmiş ise, bu yüzden aynî hakkı zedelenen kimse tapu sicilinin düzeltilmesini dava edebilir.

İyiniyetli üçüncü kişilerin bu tescile dayanarak kazandıkları aynî haklar ve her türlü tazminat istemi saklıdır.

Mehaz madde — İsviçre MK m. 975

E. Tescillerin terkini ve değiştirilmesi / II. Haksız tescil hâlinde

1 Bir ayni hakkın tescili haksız olduğunda veya doğru bir tescil haksız biçimde terkin edilmiş ya da değiştirilmiş olduğunda, bundan dolayı ayni haklarında zarar gören herkes, tescilin terkinini veya değiştirilmesini dava edebilir.

2 İyiniyetli üçüncü kişilerin tescil yoluyla kazandığı ayni haklar ve tazminat istemleri saklıdır.

Özgün metin (Almanca)

1 Ist der Eintrag eines dinglichen Rechtes ungerechtfertigt oder ein richtiger Eintrag in ungerechtfertigter Weise gelöscht oder verändert worden, so kann jedermann, der dadurch in seinen dinglichen Rechten verletzt ist, auf Löschung oder Abänderung des Eintrages klagen.

2 Vorbehalten bleiben die von gutgläubigen Dritten durch Eintragung erworbenen dinglichen Rechte und die Ansprüche auf Schadenersatz.

Eşleşme, iki maddenin anlam benzerliğine göre önerilmiştir; gerekçede belirtilmemiştir. Aynı konuyu düzenleyen karşılık hükümdür, kanun koyucunun buradan aldığını kanıtlamaz. İsviçre Medeni Kanunu

Madde 1026

II. Aynî hakların sona ermesi

Bir aynî hakkın sona ermesiyle tescil her türlü hukukî değerini kaybettiği takdirde, yüklü taşınmaz maliki, terkini isteyebilir.

Tapu memuru bu istemi yerine getirirse, her ilgili, bu işlemin kendisine tebliği tarihinden başlayarak otuz gün içinde terkine karşı dava açabilir.

Tapu memuru, re'sen hâkime başvurarak aynî hakkın sona erdiğinin belirlenmesine ilişkin karar verilmesini istemeye ve hâkimin vereceği karara dayanarak terkin işlemini yapmaya yetkilidir.

Madde gerekçesi

Yürürlükteki Kanunun 934 üncü maddesini karşılamaktadır.

Hüküm değişikliği yoktur. İkinci fıkrada itiraz süresinin, itiraz edecek olan ilgiliye işlemin tebliği tarihinden itibaren başlayacağı açıklanmıştır.

Kaynak: TBMM S. Sayısı 723 · tasarı/teklifin madde 1026 gerekçesi

Madde 1027

III. Düzeltme

1 değişiklik

İlgililerin yazılı rızaları olmadıkça, tapu memuru, tapu sicilindeki yanlışlığı ancak mahkeme kararıyla düzeltebilir.

Düzeltme, eski tescilin terkini ve yeni bir tescilin yapılması biçiminde de olabilir.

Tapu memuru, basit yazı yanlışlıklarını, Cumhurbaşkanınca çıkarılan yönetmelik uyarınca re'sen düzeltir.[50]

Madde gerekçesi

Yürürlükteki Kanunun 935 inci maddesini karşılamaktadır.

Hüküm değişikliği yoktur.

Kaynak: TBMM S. Sayısı 723 · tasarı/teklifin madde 1027 gerekçesi

Mehaz madde — İsviçre MK m. 977

E. Kaydın silinmesi ve değiştirilmesi / IV. Düzeltmeler

1 Tapu memuru, ilgililerin yazılı rızası olmaksızın düzeltmeleri ancak mahkeme kararı üzerine yapabilir.

2 Düzeltme yerine, yanlış kayıt silinerek yeni bir kayıt yaptırılabilir.

3 Yalnızca yazım hatalarının düzeltilmesi, Federal Konsey tarafından bu konuda çıkarılacak bir tüzük uyarınca resen yapılır.

Özgün metin (Almanca)

1 Berichtigungen darf der Grundbuchverwalter ohne schriftliche Einwilligung der Beteiligten nur auf Verfügung des Gerichts vornehmen.

2 Statt einer Berichtigung kann der unrichtige Eintrag gelöscht und ein neuer Eintrag erwirkt werden.

3 Die Berichtigung blosser Schreibfehler erfolgt von Amtes wegen nach Massgabe einer hierüber vom Bundesrate zu erlassenden Verordnung.

Eşleşme, iki maddenin içeriğinin karşılaştırılmasıyla önerilmiştir; gerekçede belirtilmemiştir. Aynı konuyu düzenleyen karşılık hükümdür, kanun koyucunun buradan aldığını kanıtlamaz. İsviçre Medeni Kanunu

Madde 1028

Yürürlükten kaldırılan kanun

17 Şubat 1926 tarihli ve 743 sayılı Türk Kanunu Medenîsi yürürlükten kaldırılmıştır.

Madde gerekçesi

Madde 17 Şubat 1926 tarihli ve 743 saydı Türk Kanunu Medenîsini yürürlükten kaldırmaktadır.

Kaynak: TBMM S. Sayısı 723 · tasarı/teklifin madde 1028 gerekçesi

Geçici Madde 11 değişiklik

(Ek:24/12/2025-7571/37 md.)

(1) Bu maddeyi ihdas eden Kanunla 4721 sayılı Kanunun 733 üncü maddesinde yapılan değişiklikler, bu değişikliklerin yürürlüğe girdiği tarihten önce yapılmış olan satışlar bakımından uygulanmaz. Bu satışlar bakımından değişiklikten önceki hükümlerin uygulanmasına devam olunur.

(2) Bu maddeyi ihdas eden Kanunla 4721 sayılı Kanunun 734 üncü maddesinde yapılan değişiklikler, bu değişikliklerin yürürlüğe girdiği tarihten önce açılmış olan davalar hakkında da uygulanır.

E. Terkin ve değiştirme

Madde 1029

Yürürlük

Bu Kanun 1 Ocak 2002 tarihinde yürürlüğe girer.

Madde gerekçesi

Yürürlülde ilgilidir.

Kaynak: TBMM S. Sayısı 723 · tasarı/teklifin madde 1029 gerekçesi

Mehaz madde — İsviçre MK m. 1.61

Eşleşme metin benzerliğine göre önerilmiştir; gerekçede belirtilmemiştir. İsviçre Medeni Kanunu

Madde 1030

Yürütme

Bu Kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.

Madde gerekçesi

Yürütmeyle ilgilidir.

Kaynak: TBMM S. Sayısı 723 · tasarı/teklifin madde 1030 gerekçesi

Ana kanuna işlenemeyen hükümler

Değiştiren kanunların bu kanunun metnine işlenmeyen hükümleri (geçici maddeler, yürürlük tarihleri).

1- 2/1/2003 tarihli ve 4778 sayılı Kanunun hükmüdür:

Madde 36 - Bu Kanunla değiştirilen Türk Medenî Kanununun 92 nci maddesi hükmü, dernek ve vakıf dışındaki diğer kâr amacı gütmeyen kuruluşlar hakkında da uygulanır.

4721 SAYILI KANUNA EK VE DEĞİŞİKLİK GETİREN MEVZUATIN VEYA

ANAYASA MAHKEMESİ KARARLARININ YÜRÜRLÜĞE

GİRİŞ TARİHLERİNİ GÖSTERİR TABLO

Değiştiren Kanunun/ KHK’nin veya İptal Eden Anayasa Mahkemesi Kararının Numarası 4721 Sayılı Kanunun Değişen veya İptal Edilen Maddeleri Yürürlüğe Giriş Tarihi
4778 91, 92 11/1/2003
4963 56, 64, 66, 82, 94 30/7/2003
5253 58, 61, 62, 64, 74, 77, 79, 92, 93 23/11/2004
5378 348 7/7/2005
5399 313 15/7/2005
5650 505, 506 10/5/2007
5737 111 27/2/2008
Anayasa Mahkemesinin 27/11/2007 tarihli ve E.: 2002/162, K.: 2007/89 sayılı kararı 112 26/1/2008
Anayasa Mahkemesinin 25/6/2009 tarihli ve E.: 2008/30, K.: 2009/96 sayılı kararı 289 7/10/2009
Anayasa Mahkemesinin 2/7/2009 tarihli ve E.: 2005/114, K.: 2009/105 sayılı kararı 321 7/10/2010
6217 138 14/4/2011
164, 181, 598 1/10/2011
Anayasa Mahkemesinin 17/3/2011 tarihli ve E.: 2009/58, K.: 2011/52 sayılı kararı 713 23/7/2011
Anayasa Mahkemesinin 27/10/2011 tarihli ve E.: 2010/71, K.: 2011/143 sayılı kararı 303 7/2/2012 tarihinden başlayarak bir yıl sonra
6462 313, 340, 408, 417, 674 3/5/2013
Anayasa Mahkemesinin 27/12/2012 tarihli ve E.: 2012/35, K.: 2012/203 sayılı kararı 319 12/7/2013 tarihinden başlayarak altı ay sonra
Anayasa Mahkemesinin 10/10/2013 tarihli ve E.: 2013/62, K.: 2013/115 sayılı kararı 291 10/12/2013
6518 194 19/2/2014
6537 659, 660, 661, 662, 663, 664, 665, 666, 667, 668 15/5/2014
Anayasa Mahkemesinin 29/11/2017 tarihli ve E.: 2017/130, K.: 2017/165 sayılı kararı 40 20/3/2018
KHK/700 37, 104, 320, 417, 593, 609, 620, 851, 913, 940, 997, 998, 1000, 1003, 1012, 1017, 1027 24/6/2018 tarihinde birlikte yapılan Türkiye Büyük Millet Meclisi ve Cumhurbaşkanlığı seçimleri sonucunda Cumhurbaşkanının andiçerek göreve başladığı tarihte (9/7/2018)
7181 883 1/1/2020
7196 409,436,437 24/12/2019
7343 182, 324 30/11/2021
7418 713 1/4/2023
7445 437 5/4/2023
Anayasa Mahkemesinin 22/3/2023 Tarihli ve E: 2022/105, K: 2023/54 Sayılı Kararı 407, 471 23/6/2023 tarihinden başlayarak 9 ay sonra (23/3/2024)
Anayasa Mahkemesinin 25/1/2023 Tarihli ve E: 2020/30, K: 2023/12 Sayılı Kararı 409, 436 27/6/2023 tarihinden başlayarak 9 ay sonra (27/3/2024)
Anayasa Mahkemesi’nin 22/2/2023 Tarihli ve E.: 2022/155, K.: 2023/38 Sayılı Kararı 187 28/1/2024
7499 407, 409, 436, 471 12/3/2024
Anayasa Mahkemesi’nin 26/7/2023 tarihli ve E.: 2023/3, K.: 2023/139 sayılı Kararı 314 Resmî Gazete’de yayımlanmasından başlayarak dokuz ay sonra (19/7/2024)
Anayasa Mahkemesinin 26/7/2023 Tarihli ve E: 2023/37, K: 2023/140 Sayılı Kararı 286 Resmî Gazete’de yayımlanmasından başlayarak dokuz ay sonra (22/7/2024)
7531 286, 289, 291, 314 14/11/2024
7532 27, 166 27/11/2024
7571 733,734, Geçici Madde 1 25/12/2025

Dipnotlar

  1. [1]Anayasa Mahkemesinin 25/12/2025 tarihli ve E.: 2025/120; K.: 2025/270 sayılı Kararı ile bu fıkranın birinci cümlesinde yer alan “…ve Basın İlan Kurumunun ilan portalında ilan…” ibaresi ve ikinci cümlesi iptal edilmiştir. Kararın Resmî Gazete’de yayımlanmasından başlayarak dokuz ay sonra (1/1/2027) yürürlüğe girceği hüküm altına alınmıştır.
  2. [2]2/7/2018 tarihli ve 700 sayılı KHK’nin 139 uncu maddesiyle, bu fıkrada yer alan “Dışişleri Bakanlığının önerisi, İçişleri Bakanlığının katılması ve Başbakanlığın” ibaresi “Cumhurbaşkanlığının” şeklinde değiştirilmiştir.
  3. [3]20/3/2018 tarihli ve 30366 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Anayasa Mahkemesinin 29/11/2017 tarihli ve E.: 2017/130, K.: 2017/165 sayılı Kararı ile, bu fıkranın ikinci cümlesinde yer alan “…ve üreme yeteneğinden sürekli biçimde yoksun bulunduğunu…” ibaresi iptal edilmiştir.
  4. [4]30/7/2003 tarihli ve 4963 sayılı Kanunun 31 inci maddesiyle bu fıkrada geçen “en az yedi gerçek kişinin” ibaresi, “gerçek veya tüzel en az yedi kişinin” olarak değiştirilmiştir.
  5. [5]4/11/2004 tarihli ve 5253 sayılı Kanunun 38 inci maddesiyle bu fıkrada yer alan, ”yerleşim yeri, kurucuları” ibaresi, madde metninden çıkarılmıştır.
  6. [6]30/7/2003 tarihli ve 4963 sayılı Kanunun 32 nci maddesiyle, 64 üncü maddenin bu fıkrada yer alan "gerçek kişi" ibaresinden sonra gelmek üzere "ile tüzel kişiler" ibaresi eklenmiştir.
  7. [7]4/11/2004 tarihli ve 5253 sayılı Kanunun 38 inci maddesiyle bu fıkrada yer alan ”tüzükte başkaca bir düzenleme yoksa,” ibaresi madde metninden çıkarılmıştır.
  8. [8]30/7/2003 tarihli ve 4963 sayılı Kanunun 33 üncü maddesiyle, bu fıkrada yer alan "altı ay önceden" ibaresi madde metninden çıkarılmıştır.
  9. [9](4/11/2004 tarihli ve 5253 sayılı Kanunun 38 inci maddesinde; “yerel bir gazete ile ilân edilir ve aynı zamanda bir yazıyla” ibareleri madde metninden çıkarılmıştır.) hükmüne istinaden bu arada yer alan “yerel bir gazete ile ilân edilir ve aynı zamanda üyelere bir yazıyla” şeklindeki ibare, madde metninden çıkarılmıştır.
  10. [10]4/11/2004 tarihli ve 5253 sayılı Kanunun 38 inci maddesiyle bu maddede yer alan “uluslararası alanda işbirliği yapılmasında yarar görülen hallerde ve karşılıklı olmak koşuluyla” madde metninden çıkarılmıştır.
  11. [11]4/11/2004 tarihli ve 5253 sayılı Kanunun 38 inci maddesiyle bu maddede yer alan “karşılıklı olmak koşuluyla” ibaresi madde metninden çıkarılmıştır.
  12. [12]2/7/2018 tarihli ve 700 sayılı KHK’nin 139 uncu maddesiyle, bu fıkrada yer alan “tüzük” ibaresi “Cumhurbaşkanınca çıkarılan yönetmelik” şeklinde değiştirilmiştir.
  13. [13]Anayasa Mahkemesi’nin 27/11/2007 tarihli ve E.:2002/162, K.:2007/89 sayılı Kararıyla; bu fıkrada yer alan “…tüzükte gösterilen sebeplerle…” ibaresi iptal edilmiştir.
  14. [14]31/3/2011 tarihli ve 6217 sayılı Kanunun 31 inci maddesiyle, bu fıkrada yer alan “ve Cumhuriyet savcısının hazır bulunmasıyla” ibaresi yürürlükten kaldırılmıştır.
  15. [15]31/3/2011 tarihli ve 6217 sayılı Kanunun 19 uncu maddesiyle, bu maddenin birinci ve ikinci fıkralarında yer alan “hâkim” ibarelerinden sonra gelmek üzere “veya noter” ibareleri eklenmiştir.
  16. [16]Anayasa Mahkemesinin 4/6/2026 tarihli ve E.: 2025/156, K.: 2026/131 sayılı Kararı ile bu fıkrada yer alan “…süresiz olarak…” ibaresi iptal edilmiştir. Kararın Resmî Gazete’de yayımlanmasından başlayarak dokuz ay sonra (30/6/2027) yürürlüğe gireceği hüküm altına alınmıştır.
  17. [17]6/2/2014 tarihli ve 6518 sayılı Kanunun 44 üncü maddesiyle bu fıkrada yer alan “şerhin verilmesini” ibaresinden sonra gelmek üzere “tapu müdürlüğünden” ibaresi eklenmiştir.
  18. [18]Anayasa Mahkemesi’nin 25/6/2009 tarihli ve E.: 2008/30, K.: 2009/96 sayılı Kararı ile bu fıkrada yer alan “…her hâlde doğumdan başlayarak beş yıl…” ibaresi iptal edilmiştir.
  19. [19]7/11/2024 tarihli ve 7531 sayılı Kanunun 10 uncu maddesiyle bu fıkrada yer alan “Çocuk,” ibaresi “Ana doğumdan, çocuk ise” şeklinde değiştirilmiştir.
  20. [20]Anayasa Mahkemesi’nin 10/10/2013 tarihli ve E.: 2013/62, K.: 2013/115 sayılı Kararı ile bu fıkrada yer alan “...her hâlde doğumdan başlayarak beş yıl...” ibaresi, iptal edilmiştir.
  21. [21]Anayasa Mahkemesi’nin 15/3/2012 tarihli ve E.: 2011/116, K.: 2012/39 sayılı Kararı ile bu fıkra “çocuk” yönünden iptal edilmiş olup, Kararın Resmi Gazete’de yayımlandığı 21/7/2012 tarihinden başlayarak bir yıl sonra yürürlüğe girmesi hüküm altına alınmıştır.
  22. [22]25/4/2013 tarihli ve 6462 sayılı Kanunun 1 inci maddesiyle, bu bentte yer alan “özrü” ibaresi “engeli” şeklinde değiştirilmiştir.
  23. [23]Anayasa Mahkemesi’nin 27/12/2012 tarihli ve E.: 2012/35, K.: 2012/203 sayılı Kararı ile bu maddede yer alan “…ve her hâlde evlât edinme işleminin üzerinden beş yıl…” ibaresi iptal edilmiştir.
  24. [24]2/7/2018 tarihli ve 700 sayılı KHK’nin 139 uncu maddesiyle, bu maddenin birinci fıkrasında yer alan “Bakanlar Kurulunca” ibaresi “Cumhurbaşkanınca” ve ikinci fıkrasında yer alan “tüzükle” ibaresi “Cumhurbaşkanınca çıkarılan yönetmelikle” şeklinde değiştirilmiştir.
  25. [25]Anayasa Mahkemesi’nin 2/7/2009 tarihli ve E.: 2005/114, K.: 2009/105 sayılı Kararı ile; bu maddenin birinci cümlesinde yer alan “… evli değilse ananın …” ibaresi iptal edilmiştir.
  26. [26]25/4/2013 tarihli ve 6462 sayılı Kanunun 1 inci maddesiyle, bu fıkrada yer alan “özürlü” ibaresi “engelli” şeklinde değiştirilmiştir.
  27. [27]25/4/2013 tarihli ve 6462 sayılı Kanunun 1 inci maddesiyle, bu fıkrada yer alan “sakatlığı” ibaresi “engelliliği” şeklinde değiştirilmiştir.
  28. [28]25/4/2013 tarihli ve 6462 sayılı Kanunun 1 inci maddesiyle, bu bentte yer alan ““özürleri” ibaresi “engelleri” şeklinde değiştirilmiştir.
  29. [29]2/7/2018 tarihli ve 700 sayılı KHK’nin 139 uncu maddesiyle, bu bentte yer alan “ve Bakanlar Kurulu üyeleri” ibaresi “üyeleri, Cumhurbaşkanı yardımcıları, bakanlar,” şeklinde değiştirilmiştir.
  30. [30]28/3/2023 tarihli ve 7445 sayılı Kanunun 14 üncü maddesiyle bu fıkrada yer alan “dinler ve gecikmeksizin” ibaresi “dinler, tahkikatı tamamlar ve gecikmeksizin en geç iki gün içinde” şeklinde değiştirilmiştir.
  31. [31]16/7/2026 tarihli ve 7589 sayılı Kanunun 11 inci maddesiyle yayımı tarihinden itibaren üç ay sonra (31/10/2026) yürürlüğe girmek üzere bu fıkranın birinci cümlesine “talimat uyarınca,” ibaresinden sonra gelmek üzere “Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemine entegre elektronik satış portalında” ibaresi eklenmiştir. Söz konusu düzenleme, yürürlüğe girdiği tarihte Mevzuat Bilgi Sistemine işlenecek olup mezkur düzenlemeyi görmek için 31/7/2026 tarihli ve 33326 sayılı Resmî Gazete’ye bakınız.
  32. [32]16/7/2026 tarihli ve 7589 sayılı Kanunun 12 nci maddesiyle yayımı tarihinden itibaren üç ay sonra (31/10/2026) yürürlüğe girmek üzere bu fıkra değiştirilmiştir. Söz konusu düzenleme, yürürlüğe girdiği tarihte Mevzuat Bilgi Sistemine işlenecek olup mezkur düzenlemeyi görmek için 31/7/2026 tarihli ve 33326 sayılı Resmî Gazete’ye bakınız.
  33. [33]2/7/2018 tarihli ve 700 sayılı KHK’nin 139 uncu maddesiyle, bu bentte yer alan “tüzükte” ibaresi “Cumhurbaşkanınca çıkarılan yönetmelikte” şeklinde değiştirilmiştir.
  34. [34]31/3/2011 tarihli ve 6217 sayılı Kanunun 19 uncu maddesiyle, bu fıkrada yer alan “sulh mahkemesince” ibaresinden sonra gelmek üzere “veya noterlikçe” ibaresi eklenmiştir.
  35. [35]2/7/2018 tarihli ve 700 sayılı KHK’nin 139 uncu maddesiyle, bu fıkrada yer alan “tüzükle” ibaresi “Cumhurbaşkanınca çıkarılan yönetmelikle” şeklinde değiştirilmiştir.
  36. [36]2/7/2018 tarihli ve 700 sayılı KHK’nin 139 uncu maddesiyle, bu fıkrada yer alan “tüzükle” ibaresi “Cumhurbaşkanınca çıkarılan yönetmelikle” şeklinde değiştirilmiştir.
  37. [37]25/4/2013 tarihli ve 6462 sayılı Kanunun 1 inci maddesiyle, bu fıkrada yer alan “sakatlıkları” ibaresi “engelliliği” şeklinde değiştirilmiştir.
  38. [38]Anayasa Mahkemesi’nin 17/3/2011 tarihli ve E.: 2009/58, K.: 2011/52 sayılı Kararı ile bu fıkrada yer alan “… ölmüş ya da…” ibaresi iptal edilmiştir.
  39. [39]13/10/2022 tarihli ve 7418 sayılı Kanunun 28 inci maddesiyle; bu fıkrada yer alan “gazeteyle bir defa” ibaresi “bir gazete ve bir internet haber sitesinde” şeklinde değiştirilmiştir.
  40. [40]24/12/2025 tarihli ve 7571 sayılı Kanunun 35 inci maddesiyle bu fıkrada yer alan “iki yıl” ibaresi “bir yıl” şeklinde değiştirilmiştir.
  41. [41]2/7/2018 tarihli ve 700 sayılı KHK’nin 139 uncu maddesiyle, bu fıkrada yer alan “Bakanlar Kurulunca” ibaresi “Cumhurbaşkanınca” şeklinde değiştirilmiştir.
  42. [42]2/7/2018 tarihli ve 700 sayılı KHK’nin 139 uncu maddesiyle, bu fıkrada yer alan “tüzükle” ibaresi “Cumhurbaşkanınca çıkarılan yönetmelikle” şeklinde değiştirilmiştir.
  43. [43]2/7/2018 tarihli ve 700 sayılı KHK’nin 139 uncu maddesiyle, bu maddenin birinci ve ikinci fıkralarında yer alan “tüzükle” ibareleri “Cumhurbaşkanınca çıkarılan yönetmelikle” şeklinde değiştirilmiştir.
  44. [44]2/7/2018 tarihli ve 700 sayılı KHK’nin 139 uncu maddesiyle, bu fıkralarda yer alan “tüzükle” ibaresi “Cumhurbaşkanınca çıkarılan yönetmelikle” şeklinde değiştirilmiştir.
  45. [45]2/7/2018 tarihli ve 700 sayılı KHK’nin 139 uncu maddesiyle, bu fıkralarda yer alan “tüzükle” ibaresi “Cumhurbaşkanınca çıkarılan yönetmelikle” şeklinde değiştirilmiştir.
  46. [46]2/7/2018 tarihli ve 700 sayılı KHK’nin 139 uncu maddesiyle, bu fıkralarda yer alan “tüzükle” ibaresi “Cumhurbaşkanınca çıkarılan yönetmelikle” şeklinde değiştirilmiştir.
  47. [47]2/7/2018 tarihli ve 700 sayılı KHK’nin 139 uncu maddesiyle, bu fıkrada yer alan “tüzükle” ibaresi “Cumhurbaşkanınca çıkarılan yönetmelikle” şeklinde değiştirilmiştir.
  48. [48]2/7/2018 tarihli ve 700 sayılı KHK’nin 139 uncu maddesiyle, bu fıkralarda yer alan “tüzükle” ibaresi “Cumhurbaşkanınca çıkarılan yönetmelikle” şeklinde değiştirilmiştir.
  49. [49]2/7/2018 tarihli ve 700 sayılı KHK’nin 139 uncu maddesiyle, bu fıkralarda yer alan “tüzükle” ibaresi “Cumhurbaşkanınca çıkarılan yönetmelikle” şeklinde değiştirilmiştir.
  50. [50]2/7/2018 tarihli ve 700 sayılı KHK’nin 139 uncu maddesiyle, bu fıkrada yer alan “tüzük kuralları” ibaresi “Cumhurbaşkanınca çıkarılan yönetmelik” şeklinde değiştirilmiştir.